Il-każ kien jikkonċerna talba għal aċċess pubbliku għal dokumenti miżmuma mill-Aġenzija tal-Unjoni Ewropea għall-Ażil (EUAA) dwar il-kundizzjonijiet għal minorenni mhux akkumpanjati f’faċilitajiet tar-refuġjati ffinanzjati mill-UE fil-Greċja. L-EUAA identifikat 53 dokument bħala li jaqgħu fil-kamp ta’ applikazzjoni tat-talba u tat aċċess parzjali għalihom kollha. Meta rrifjutat l-aċċess sħiħ, l-EUAA invokat diversi eċċezzjonijiet għad-dritt ta’ aċċess pubbliku għad-dokumenti, abbażi tal-protezzjoni tal-privatezza u l-integrità tal-individwi, il-proċess tat-teħid ta’ deċiżjonijiet tagħha u l-interess pubbliku fir-rigward tas-sigurtà pubblika. B’mod partikolari, l-EUAA argumentat li d-dokumenti mitluba fihom informazzjoni sensittiva dwar individwi li joqogħdu f’faċilitajiet speċifiċi u informazzjoni preliminari dwar is-sitwazzjoni f’dawn il-faċilitajiet, ipprovduta mill-awtoritajiet nazzjonali fuq bażi kunfidenzjali. Id-divulgazzjoni ta’ din l-informazzjoni tal-aħħar tista’ timmina l-fiduċja ta’ dawn l-awtoritajiet lejn l-EUAA u, konsegwentement, il-proċessi tat-teħid tad-deċiżjonijiet u s-sigurtà pubblika tal-EUAA.

Peress li ma kienx sodisfatt b’din it-tweġiba u bir-redazzjonijiet applikati, l-ilmentatur irrikorra għand l-Ombudsman.

It-tim ta’ inkjesta tal-Ombudsman spezzjona l-verżjonijiet mhux redatti tad-dokumenti mitluba u ddiskuta r-redazzjonijiet applikati mar-rappreżentanti tal-EUAA. Abbażi ta’ dan, l-Ombudsman aċċettat l-argumenti tal-EUAA rigward il-ħtieġa li jiġu protetti l-privatezza u l-integrità ta’ individwi partikolarment vulnerabbli li jibqgħu f’faċilitajiet speċifiċi. Hija rrikonoxxiet ukoll il-marġni wiesa’ ta’ diskrezzjoni tal-EUAA fl-applikazzjoni tal-eċċezzjoni dwar is-sigurtà pubblika, li tista’ tiġi affettwata b’mod negattiv jekk l-EUAA tiddivulga informazzjoni kondiviża mill-awtoritajiet nazzjonali b’mod kunfidenzjali, u b’hekk tiskoraġġixxihom milli jikkooperaw mill-qrib mal-EUAA u mal-persunal skjerat tagħha. Barra minn hekk, fid-dawl tal-kundizzjonijiet tax-xogħol sensittivi tal-persunal tal-EUAA skjerat biex jassisti lill-awtoritajiet nazzjonali, l-Ombudsman qieset li l-EUAA setgħet raġonevolment tfittex li tipproteġi l-kummenti tal-persunal tagħha relatati ma’ faċilitajiet speċifiċi, abbażi tal-eċċezzjoni dwar il-protezzjoni tal-proċess tat-teħid ta’ deċiżjonijiet tal-EUAA.

Minkejja dan, l-Ombudsman ma kienx kompletament konvint mill-ġustifikazzjonijiet kollha tal-EUAA rigward ir-redazzjonijiet applikati u l-konsistenza tagħhom. Madankollu, minħabba l-aċċess parzjali wiesa' li l-EUAA kienet diġà tat għad-dokumenti mitluba, l-Ombudsman sabet li l-ebda inkjesta ulterjuri dwar dan l-ilment ma kienet ġustifikata. Għalhekk hija għalqet il-każ, u għamlet suġġeriment wieħed għal titjib.

 

Il-każ kien jikkonċerna talba għal aċċess pubbliku għal “karti mudell” relatati mal-għodod tal-intelliġenza artifiċjali (IA) tal-Aġenzija tal-Unjoni Ewropea għall-Kooperazzjoni fl-Infurzar tal-Liġi (Europol). Il-kards mudell fihom informazzjoni dwar l-użu maħsub tal-għodod tal-IA u l-evalwazzjonijiet tagħhom. Il-Europol identifikat erba’ dokumenti bħala li jaqgħu fil-kamp ta’ applikazzjoni tat-talba. Hija rrifjutat l-aċċess għal tliet dokumenti fl-intier tagħhom u tat aċċess parzjali għad-dokument li kien fadal. Meta għamlet dan, il-Europol ibbażat ruħha fuq il-ħtieġa li tipproteġi l-interess pubbliku fir-rigward tas-sigurtà pubblika.

It-tim ta’ inkjesta tal-Ombudsman spezzjona d-dokumenti inkwistjoni u ltaqa’ mar-rappreżentanti tal-Europol. Abbażi ta’ dan u meta jitqies il-marġni wiesa’ ta’ diskrezzjoni li jgawdu l-istituzzjonijiet u l-aġenziji tal-UE meta jqisu li s-sigurtà pubblika tkun f’riskju, l-Ombudsman sabet li d-deċiżjoni tal-Europol li tirrifjuta aċċess pubbliku (sħiħ) ma kinitx manifestament żbaljata. Minħabba li l-interess pubbliku inkwistjoni ma jistax jiġi sostitwit minn interess pubbliku ieħor li jitqies aktar importanti, l-Ombudsman għalqet l-inkjesta u sabet li ma kien hemm l-ebda amministrazzjoni ħażina.

Madankollu, l-Ombudsman qieset li l-ispjegazzjonijiet tal-Europol ipprovduti lill-ilmentatur dwar għaliex l-aċċess (sħiħ) għal dawn id-dokumenti kellu jiġi rrifjutat setgħu kienu aktar speċifiċi, u rreferiet għal suġġeriment preċedenti għal titjib li għamlet f’dan ir-rigward. 

 

L-ilmentatur talab lill-Kummissjoni Ewropea għal aċċess pubbliku għal dokumenti li jikkonċernaw l-iskambji tiegħu mal-gvern Ungeriż dwar l-indipendenza ġudizzjarja fil-kuntest tal-valutazzjoni tal-Kummissjoni tal-eliġibbiltà tal-Ungerija għall-fondi ta’ koeżjoni. Wara li kkonsultat mal-awtoritajiet Ungeriżi, il-Kummissjoni rrifjutat l-aċċess għal xi wħud mid-dokumenti, u invokat żewġ eċċezzjonijiet skont il-leġiżlazzjoni tal-UE dwar l-aċċess pubbliku għad-dokumenti. B’mod aktar speċifiku, il-Kummissjoni argumentat li d-divulgazzjoni timmina l-iskop tal-investigazzjoni tagħha fir-rigward tal-eliġibbiltà tal-Ungerija għall-fondi ta’ koeżjoni u l-proċess tat-teħid ta’ deċiżjonijiet tagħha. L-ilmentatur talab lill-Kummissjoni tirrieżamina d-deċiżjoni tagħha (billi tagħmel “applikazzjoni konfermatorja”). Meta l-Kummissjoni ma weġbitx fil-limiti ta’ żmien applikabbli, l-ilmentatur irrikorra għand l-Ombudsman.

L-Ombudsman fetħet inkjesta dwar ir-rifjut impliċitu tal-Kummissjoni li tagħti aċċess pubbliku għad-dokumenti mitluba. Matul l-inkjesta tal-Ombudsman, il-Kummissjoni adottat id-deċiżjoni konfermatorja tagħha. Hija żammet id-deċiżjoni tagħha li żżomm l-aċċess iżda invokat eċċezzjoni addizzjonali, bl-argument li l-Parlament Ewropew kien beda proċedimenti tal-qorti dwar il-kwistjoni sadanittant, u l-iżvelar jista’ jimmina dawn il-proċedimenti li għaddejjin.

L-ispezzjoni tal-Ombudsman uriet li d-dokumenti mitluba fihom l-awtovalutazzjoni tal-Ungerija, il-kwestjonarji formali mibgħuta mill-Kummissjoni lill-awtoritajiet Ungeriżi, u t-tweġibiet uffiċjali mill-awtoritajiet Ungeriżi rilevanti għal dawk il-mistoqsijiet. Id-dokumenti mitluba għalhekk jiffurmaw il-bażi tad-deċiżjoni tal-Kummissjoni li kontriha l-Parlament beda proċeduri ġudizzjarji. Dawn la tfasslu għall-fini tal-proċedimenti speċifiċi tal-qorti, u lanqas ma fihom pożizzjonijiet legali interni dwar kwistjonijiet kontenzjużi matul il-proċedimenti kollha.

L-Ombudsman kien tal-fehma li l-Kummissjoni ma kinitx uriet b’mod suffiċjenti kif l-iżvelar tad-dokumenti seta’ jimmina l-proċedimenti tal-qorti inkwistjoni. L-Ombudsman lanqas ma kien konvint mill-argument tal-Kummissjoni li l-iżvelar jista’ jimmina l-investigazzjoni tagħha. Barra minn hekk, l-Ombudsman enfasizzat l-importanza li l-pubbliku jiġi infurmat dwar l-azzjonijiet tal-Kummissjoni u tal-awtoritajiet Ungeriżi biex jipproteġu l-interessi finanzjarji tal-UE u biex jiżguraw li l-istat tad-dritt jiġi rrispettat. Għalhekk, l-Ombudsman qieset li r-rifjut tal-Kummissjoni li tagħti aċċess pubbliku wiesa’ għad-dokumenti mitluba kien jikkostitwixxi amministrazzjoni ħażina u rrakkomandat li l-Kummissjoni tikkunsidra mill-ġdid il-pożizzjoni tagħha dwar it-talba għal aċċess.

Bi tweġiba, il-Kummissjoni kkonfermat il-pożizzjoni tagħha li l-iżvelar tad-dokumenti mitluba jippreġudika s-serenità tal-proċeduri ġudizzjarji mibdija mill-Parlament u l-investigazzjoni tiegħu fir-rigward tal-eliġibbiltà tal-Ungerija għall-fondi ta’ koeżjoni. Madankollu, l-Ombudsman sabet li l-Kummissjoni ma pprovdietx spjegazzjonijiet konvinċenti dwar għaliex ma seta’ jingħata l-ebda aċċess usa’ għal dawn id-dokumenti. Għalhekk, l-Ombudsman ikkonfermat is-sejba tagħha ta' amministrazzjoni ħażina u għalqet il-każ.