Il-każ kien jikkonċerna rifjut impliċitu mill-Kummissjoni Ewropea li tagħti aċċess pubbliku għal dokumenti relatati ma’ Komunikazzjoni dwar l-istrumentalizzazzjoni tal-migrazzjoni minn pajjiżi terzi għal skopijiet politiċi u dwar kif għandhom jiġu indirizzati tali “attakki ibridi”.

Wara l-intervent tal-Ombudsman Ewropew, il-Kummissjoni adottat deċiżjoni konfermatorja espliċita. Hija tat aċċess parzjali wiesa’ għal diversi noti u għal abbozz ta’ verżjoni tal-Komunikazzjoni, filwaqt li żammet biss data personali. Madankollu, il-Kummissjoni rrifjutat li tiżvela s-sommarju ta’ konsultazzjoni rapida bejn is-servizzi li matulha kien ġie diskuss il-ħruġ tal-Komunikazzjoni. Billi rrifjutat l-aċċess għas-“sommarju rapidu”, il-Kummissjoni bbażat ruħha fuq il-ħtieġa li jiġi protett l-interess pubbliku fir-rigward tar-relazzjonijiet internazzjonali u l-ħtieġa li jiġi protett it-teħid ta’ deċiżjonijiet futur tagħha fir-rigward ta’ sitwazzjonijiet simili.

Abbażi tal-ispezzjoni tas-sommarju rapidu u meta jitqies il-marġni wiesa’ ta’ diskrezzjoni li jgawdu l-istituzzjonijiet tal-UE meta jiddeterminaw jekk l-interess pubbliku fir-rigward tar-relazzjonijiet internazzjonali huwiex f’riskju, l-Ombudsman sabet li d-deċiżjoni tal-Kummissjoni li tirrifjuta l-aċċess ma kinitx manifestament żbaljata. L-interess pubbliku inkwistjoni ma jistax jiġi sostitwit minn interess pubbliku ieħor li jitqies aktar importanti. Peress li l-eċċezzjoni tar-relazzjonijiet internazzjonali kienet ġiet invokata b’mod validu, ma kienx hemm bżonn li l-Ombudsman jivvaluta l-validità tal-argumenti tal-Kummissjoni fir-rigward tal-protezzjoni tat-teħid ta’ deċiżjonijiet futur tagħha. Għalhekk, l-Ombudsman għalqet l-inkjesta u sabet li ma kien hemm l-ebda amministrazzjoni ħażina.

L-ilmentatur talab lill-Kummissjoni Ewropea tagħti aċċess pubbliku għad-dokumenti li jikkonċernaw l-appoġġ tal-UE għall-ġestjoni tal-migrazzjoni f’Ċipru. Il-Kummissjoni identifikat erba’ dokumenti bħala li jaqgħu fil-kamp ta’ applikazzjoni tat-talba: żewġ rapporti tal-laqgħat, briefing u Rapport Flash, iżda taw aċċess biss għal partijiet tar-Rapport Flash. Meta rrifjutat l-aċċess għad-dokumenti l-oħra, il-Kummissjoni invokat eċċezzjonijiet skont il-leġiżlazzjoni tal-UE dwar l-aċċess pubbliku għad-dokumenti, bl-argument li l-iżvelar jista’ jimmina l-interess pubbliku fir-rigward tas-sigurtà pubblika u r-relazzjonijiet internazzjonali, kif ukoll il-proċessi tat-teħid tad-deċiżjonijiet tagħha. Meta l-Kummissjoni naqset milli twieġeb għat-talba tal-ilmentatur għal rieżami ("applikazzjoni konfermatorja") fil-limitu ta' żmien applikabbli, l-ilmentatur irrikorra għand l-Ombudsman.

L-Ombudsman fetaħ inkjesta dwar ir-rifjut impliċitu tal-Kummissjoni li tiżvela (kompletament) id-dokumenti mitluba u t-tim ta’ inkjesta tal-Ombudsman spezzjona d-dokumenti inkwistjoni. Abbażi tal-ispezzjoni, l-Ombudsman ikkondividiet mal-Kummissjoni l-fehma preliminari tagħha li jista' jingħata aċċess usa' għad-dokumenti. Ftit wara li l-Ombudsman bagħtet il-fehma preliminari tagħha, il-Kummissjoni adottat id-deċiżjoni konfermatorja tagħha dwar it-talba għal aċċess tal-ilmentatur, li fiha kkonfermat il-pożizzjoni oriġinali tagħha u rrifjutat kwalunkwe aċċess ulterjuri. L-Ombudsman talbet laqgħa bejn it-tim ta’ inkjesta tagħha u r-rappreżentanti tal-Kummissjoni biex tikseb aktar kjarifiki dwar il-pożizzjoni tal-Kummissjoni.

L-Ombudsman iddispjaċiha li l-Kummissjoni ma tatx aċċess usa' għar-rapporti tal-laqgħat u għall-briefing matul l-inkjesta tagħha. Peress li l-Kummissjoni kkonfermat il-pożizzjoni tagħha fid-deċiżjoni konfermatorja u matul il-laqgħa mat-tim ta’ inkjesta tal-Ombudsman, l-Ombudsman kien tal-fehma li ma kien se jsir l-ebda skop billi l-kwistjoni tiġi segwita fil-kuntest ta’ dan il-każ. L-Ombudsman, madankollu, jistenna li l-Kummissjoni tikkunsidra l-valutazzjoni dettaljata tagħha meta tittratta talbiet futuri għal aċċess pubbliku għal briefings u rapporti ta' laqgħat bħal dawk inkwistjoni.

Il-każ kien jikkonċerna kif il-Kummissjoni Ewropea tiżgura l-konformità mad-drittijiet fundamentali fil-kuntest tal-fondi tal-UE mogħtija lill-Greċja għall-ġestjoni tal-fruntieri. L-ilmentaturi, diversi organizzazzjonijiet mhux governattivi, qajmu tħassib li l-Kummissjoni naqset milli timmonitorja u tevalwa b’mod effettiv l-attivitajiet ta’ ġestjoni tal-fruntieri ffinanzjati mill-UE, fi sfond ta’ allegazzjonijiet persistenti ta’ ksur serju tad-drittijiet tal-bniedem mill-awtoritajiet Griegi.

L-inkjesta identifikat oqsma li l-Kummissjoni għandha tindirizza biex ittejjeb kif timmonitorja u tiżgura l-konformità mad-drittijiet fundamentali f’dan il-qasam. Madankollu, peress li l-Kummissjoni bħalissa qed tistenna rapport finali mill-awtoritajiet Griegi f’wieħed mill-każijiet individwali ta’ allegat ksur tad-drittijiet fundamentali mqajma f’din l-inkjesta, u issa se tivvaluta wkoll l-infiq tal-Greċja taħt il-programm rilevanti, l-Ombudsman għalqet il-każ, u sabet li l-ebda inkjesta ulterjuri ma kienet ġustifikata. Madankollu, hija ppreżentat xi suġġerimenti lill-Kummissjoni biex tindirizza l-kwistjonijiet identifikati matul l-inkjesta.

B’mod partikolari, l-Ombudsman ħeġġet lill-Kummissjoni tistabbilixxi linji gwida għall-valutazzjoni tal-konformità mad-drittijiet fundamentali matul l-implimentazzjoni tal-programm, b’mod partikolari fir-rigward tal-“kundizzjoni abilitanti” relatata għall-aċċess għall-fondi. Bħala parti minn dawn il-linji gwida, il-Kummissjoni għandha tistabbilixxi kriterji biex tiddetermina taħt liema ċirkostanzi se żżomm jew tissospendi l-fondi tal-UE għan-nuqqas ta’ konformità mad-drittijiet fundamentali u l-kundizzjoni ta’ finanzjament relatata, u tippubblika dawn il-kriterji. Fil-valutazzjoni tagħha ta’ lmenti kredibbli dwar ksur tad-drittijiet fundamentali u tal-programm ġenerali Grieg, il-Kummissjoni għandha tikkunsidra jekk il-Greċja tkomplix tissodisfa l-kundizzjoni tad-drittijiet fundamentali relatata mal-fondi inkwistjoni. L-Ombudsman għamlet ukoll suġġerimenti dwar it-trasparenza tal-proċess ta' monitoraġġ u miżuri biex jissaħħaħ l-involviment tas-soċjetà ċivili.

 

Il-każ kien jikkonċerna r-rifjut tal-Aġenzija tal-Unjoni Ewropea għall-Ażil (EUAA) li tagħti aċċess pubbliku għal 74 dokument relatati mal-kundizzjonijiet ta’ akkoljenza f’diversi faċilitajiet ta’ ġestjoni tal-migrazzjoni Ċiprijotti. Billi rrifjutat li tagħti aċċess pubbliku, l-EUAA bbażat ruħha fuq tliet eċċezzjonijiet stabbiliti fil-leġiżlazzjoni tal-UE dwar l-aċċess għad-dokumenti, jiġifieri, il-ħtieġa li jiġi protett l-interess pubbliku fir-rigward tas-sigurtà pubblika, id-data personali, u l-proċess tat-teħid ta’ deċiżjonijiet tagħha.

Abbażi tal-ispezzjoni tad-dokumenti inkwistjoni, l-Ombudsman ma kienx konvint mill-argumenti tal-EUAA li żvelar wiesa’ jimmina (serjament) il-protezzjoni tal-interessi invokati. L-Ombudsman għamlet proposta għal soluzzjoni, li fiha talbet lill-EUAA terġa’ tikkunsidra l-pożizzjoni tagħha dwar it-talba, bil-ħsieb li tagħti aċċess pubbliku miżjud b’mod sinifikanti għad-dokumenti inkwistjoni.

L-EUAA aċċettat il-proposta tal-Ombudsman għal soluzzjoni u tat lill-ilmentatur aċċess wiesa’ għal 64 mill-74 dokument. L-Ombudsman laqgħet ir-rispons pożittiv tal-EUAA għall-proposta tagħha għal soluzzjoni u għalqet l-inkjesta.