Il-każ kien jikkonċerna r-rifjut tal-Kunsill tal-Unjoni Ewropea li jagħti aċċess sħiħ għal opinjonijiet legali dwar il-proposti leġiżlattivi għal Regolamenti dwar l-istabbiliment tal-Uffiċċju tal-Prosekutur Pubbliku Ewropew (UPPE) u dwar l-Aġenzija tal-Unjoni Ewropea għall-Kooperazzjoni fil-Ġustizzja Kriminali (EUROJUST).

Matul l-inkjesta tal-Ombudsman, il-Kunsill qabel li jiżvela tnejn mill-erba’ dokumenti, iżda żamm ir-rifjut tiegħu li jiżvela bis-sħiħ iż-żewġ dokumenti li kien fadal, għalkemm ingħata aċċess parzjali.

L-Ombudsman jaċċetta li r-rifjut li jiġu żvelati l-opinjonijiet legali b'mod sħiħ kien iġġustifikat fuq il-bażi li dan idgħajjef il-protezzjoni tal-parir legali u l-proċedimenti tal-qorti. Għalhekk hija tagħlaq il-każ b'sejba ta' ebda amministrazzjoni ħażina, iżda tistieden lill-Kunsill jirrevedi r-rifjut tiegħu fid-dawl tal-mogħdija ulterjuri taż-żmien.

Il-każ kien jikkonċerna t-trattament mill-Uffiċċju Ewropew għas-Selezzjoni tal-Persunal (EPSO) ta’ lment dwar il-kundizzjonijiet f’ċentru tal-ittestjar għal kompetizzjoni tal-għażla għall-impjegati taċ-ċivil tal-UE. L-ilmentatur kien ġie assenjat kompjuter ħdejn il-bieb tad-dħul, u sostna li t-tfixkil ikkawżat minn persuni li jidħlu u joħorġu mill-kamra affettwa b’mod negattiv il-prestazzjoni tagħha. It-tentattivi tagħha biex it-tħassib tagħha jiġi ttrattat mill-persunal fiċ-ċentru tal-ittestjar ma rnexxewx u sussegwentement ilmentat mal-EPSO. Peress li ma kinitx sodisfatta bil-mod kif l-EPSO ttrattat l-ilment tagħha, hija mbagħad irrikorriet għand l-Ombudsman.

L-Ombudsman staqsiet dwar il-kwistjoni u talbet li l-EPSO jeżamina l-ilment aktar bir-reqqa. It-tim ta’ inkjesta tal-Ombudsman iltaqa’ wkoll ma’ rappreżentanti mill-EPSO u l-kuntrattur responsabbli għall-ġestjoni tat-testijiet, u żar ċentru tal-ittestjar fil-kwartieri ġenerali tal-EPSO. L-Ombudsman ikkonkluda li, b’mod ġenerali, inkjesti ulterjuri f’dan il-każ ma kinux ġustifikati; madankollu, hija għamlet għadd ta’ suġġerimenti għal titjib lill-EPSO.

Il-każ kien jikkonċerna l-valutazzjoni tal-perjodu ta’ prova ta’ aġent temporanju fl-Uffiċċju Ewropew ta’ Appoġġ fil-qasam tal-Asil (“EASO”). L-ilmentatur, li tkeċċa fi tmiem il-perjodu ta’ prova tagħha, argumenta li kien hemm għadd ta’ nuqqasijiet proċedurali fil-valutazzjoni tagħha. Barra minn hekk, l-EASO naqset milli twieġeb għall-ilmenti tagħha li saru skont ir-Regolamenti tal-Persunal tal-UE.

L-Ombudsman staqsiet dwar il-kwistjoni u talbet lill-EASO biex iwieġeb għall-ilmenti. Hija sabet li l-EASO kien ħa l-passi meħtieġa biex jiżgura valutazzjoni imparzjali tal-perjodu ta’ prova tal-ilmentatur u kien irrispetta d-dritt tal-ilmentatur li jinstema’ qabel ma jieħu d-deċiżjoni finali dwar l-impjieg ulterjuri tagħha. L-Ombudsman għalhekk għalaq il-każ.

Il-każ kien jikkonċerna n-nuqqas tal-Kummissjoni li twieġeb għall-messaġġi tal-ilmentatur dwar id-diffikultajiet tiegħu bil-preżentazzjoni ta’ proposta ta’ għotja. Minħabba problemi tekniċi, l-ilmentatur ma setax japplika permezz tas-sistema tal-Kummissjoni PRIAMOS. Minflok, hija ppreżentat il-proposta tagħha permezz tal-posta elettronika, li baqgħet ma tweġibx.

L-Ombudsman staqsiet dwar il-kwistjoni u talbet lill-Kummissjoni twieġeb. Fir-risposta tagħha, il-Kummissjoni skużat ruħha talli ma weġbitx qabel. Hija qalet li ma setgħetx taċċetta l-applikazzjoni tal-email tal-ilmentatur minħabba li s-sistema kienet ħadmet kif suppost u l-Kummissjoni ma setgħet tidentifika l-ebda tentattiv mill-ilmentatur biex jibgħat il-proposta permezz ta’ PRIAMOS qabel l-iskadenza.

Din l-inkjesta strateġika tikkonċerna t-trasparenza ta’ parti informali importanti tal-proċess leġiżlattiv tal-UE, jiġifieri, it-trasparenza tat-“Trilogi”.

Iż-żewġ korpi leġiżlattivi tal-UE, il-Parlament Ewropew u l-Kunsill tal-Unjoni Ewropea, jippromulgaw leġiżlazzjoni wara proposta mill-Kummissjoni Ewropea. Matul dan il-proċess, iż-żewġ koleġiżlaturi, assistiti mill-Kummissjoni, spiss jinnegozjaw fl-hekk imsejħa Trilogi, li huma laqgħat informali bejn ir-rappreżentanti tat-tliet istituzzjonijiet involuti. Matul Trilogu, il-Parlament u l-Kunsill jippruvaw jaqblu dwar test komuni, ibbażat fuq il-pożizzjonijiet inizjali tagħhom, li mbagħad issir votazzjoni dwaru skont il-proċedura leġiżlattiva formali. It-trilogi wrew li huma effettivi ħafna biex jintlaħqu ftehimiet bħal dawn, u l-biċċa l-kbira tal-leġiżlazzjoni issa hija adottata b’dan il-mod.

L-Unjoni Ewropea hija demokrazija rappreżentattiva, fejn iċ-ċittadini għandhom id-dritt li jżommu lir-rappreżentanti tagħhom responsabbli għall-għażliet politiċi magħmula f’isimhom. Iċ-ċittadini għandhom ukoll id-dritt li jipparteċipaw fil-proċess demokratiku tal-UE. It-trasparenza tat-Trilogi hija element ewlieni biex jiġi żgurat li dawn id-drittijiet isiru effettivi u biex jiġu leġittimizzati l-liġijiet magħmula mill-UE. Il-Qorti tal-Ġustizzja tal-UE ddikjarat li l-kapaċità taċ-ċittadini tal-UE li jsiru jafu l-kunsiderazzjonijiet li jirfdu l-azzjoni leġiżlattiva hija prekundizzjoni għall-eżerċizzju effettiv tad-drittijiet demokratiċi tagħhom.

Filwaqt li l-proċess leġiżlattiv tal-UE b’mod ġenerali huwa pjuttost trasparenti, inkluż meta mqabbel ma’ ħafna Stati Membri, din il-parti tal-proċess qajmet tħassib dwar il-bilanċ bejn l-effiċjenza tal-proċess tat-Trilogu u t-trasparenza tiegħu.

F'dan l-isfond, l-Ombudsman Ewropew fetaħ inkjesta strateġika. Hija eżaminat liema informazzjoni u dokumenti għandhom ikunu disponibbli b'mod proattiv għall-pubbliku, u f'liema mument, sabiex iċ-ċittadini jkunu jistgħu jagħmlu użu mid-drittijiet tagħhom.

It-trasparenza tat-trilogi hija element essenzjali tal-leġittimità tat-tfassil tal-liġijiet tal-UE. Iċ-ċittadini jridu jkunu f’pożizzjoni li jiskrutinizzaw il-prestazzjoni tar-rappreżentanti tagħhom matul din il-parti ewlenija tal-proċess leġiżlattiv. Iċ-ċittadini jeħtieġu wkoll informazzjoni dwar is-suġġetti li qed jiġu diskussi matul it-Trilogi biex ikunu jistgħu jipparteċipaw b’mod effettiv fil-proċess leġiżlattiv.

L-Ombudsman tilqa' l-progress li sar s'issa fit-titjib tat-trasparenza tat-Trilogi; madankollu tipproponi li t-tliet istituzzjonijiet jagħmlu d-dokumentazzjoni u l-informazzjoni li ġejjin disponibbli għall-pubbliku: id-dati tat-Trilogu, il-pożizzjonijiet inizjali tat-tliet istituzzjonijiet, l-aġendi ġenerali tat-Trilogu, id-dokumenti "b'erba' kolonni", it-testi ta' kompromess finali, in-noti tat-Trilogu li saru pubbliċi, il-listi ta' dawk li jieħdu d-deċiżjonijiet politiċi involuti u kemm jista' jkun lista ta' dokumenti oħra mressqa matul in-negozjati. Dawn kollha għandhom ikunu disponibbli fuq bażi tad-data konġunta faċli biex tintuża u faċli biex tinftiehem. Filwaqt li xi dokumenti jistgħu jsiru disponibbli waqt li jkunu għaddejjin in-negozjati tat-Trilogu, l-istituzzjonijiet jistgħu jqisu li huwa meħtieġ fl-interess pubbliku li jipprovdu aċċess pubbliku proattiv għal ċerti tipi ta’ dokumenti biss wara li jkunu ntemmu n-negozjati.

Il-każ kien jikkonċerna l-logo tal-identità viżiva tal-Kummissjoni, użat fis-sala tal-konferenzi stampa tagħha fi Brussell mill-2012. Fil-fehma tal-ilmentatur, l-użu esklużiv tal-Ingliż u l-Franċiż f'dak il-logo tal-identità viżiva jikkostitwixxi diskriminazzjoni abbażi tal-lingwa.

Ir-reġim lingwistiku attwali tal-UE jinkludi d-dritt ta' kull ċittadin li jikkomunika mal-istituzzjonijiet tal-UE bil-lingwa tiegħu u d-dritt korrispondenti li jirċievi tweġiba b'dik il-lingwa. Il-prinċipji li jirregolaw dan ir-reġim lingwistiku japplikaw ukoll għal forom oħra ta’ komunikazzjoni, bħall-komunikazzjoni permezz ta’ pubblikazzjonijiet u siti web. Kwalunkwe differenzjazzjoni fl-użu tal-lingwi f'ċirkostanzi bħal dawn jenħtieġ li tkun iġġustifikata b'mod oġġettiv. Fir-rigward ta' jekk hemmx ġustifikazzjoni oġġettiva f'dan il-każ, l-Ombudsman jaqbel li mhuwiex teknikament possibbli li t-terminu "Kummissjoni Ewropea" jiġi ppreżentat f'24 lingwa fuq skrin tat-televiżjoni, jew taħt, maġenb jew wara kelliem.

Fir-rigward ta' jekk il-Kummissjoni setgħetx tagħżel aktar minn żewġ lingwi, l-Ombudsman iqis li kien raġonevoli li l-Kummissjoni għażlet biss żewġ lingwi. L-għażla tan-numru ta’ lingwi li għandhom jintużaw tirriżulta f’sentenza dwar jekk aktar minn żewġ lingwi jħassrux l-immaġni viżiva b’mod inaċċettabbli. Il-fatt li kombinazzjonijiet oħra ta’ lingwi jistgħu jkunu wkoll għażliet raġonevoli ma jimplikax li l-għażla tal-Ingliż u tal-Franċiż ma kinitx raġonevoli.

L-Ombudsman iqis li l-politika magħżula mill-Kummissjoni kienet oġġettivament iġġustifikata. Hija għalhekk ikkonkludiet li l-introduzzjoni mill-Kummissjoni ta' logo ġdid ta' identità viżiva fis-sala tal-konferenzi stampa tagħha fi Brussell ma kinitx tikkostitwixxi amministrazzjoni ħażina.

Il-każ kien jikkonċerna finanzjament għal proġett ta' ġemellaġġ taħt il-Programm "L-Ewropa għaċ-Ċittadini".

Din ġiet ippreżentata lill-Ombudsman minn organizzazzjoni Irlandiża mingħajr skop ta' qligħ li mexxiet proġetti ta' ġemellaġġ ma' sieħeb Franċiż għal 25 sena. L-organizzazzjoni ma rrispettatx l-iskadenza biex tapplika għall-finanzjament fl-2015 minħabba bidliet li saru mill-EACEA fl-iskadenza għall-applikazzjoni għall-finanzjament taħt il-Programm. Hija allegat li l-EACEA aġixxiet b’mod żbaljat meta għamlet dawn il-bidliet.

L-Ombudsman staqsiet dwar il-kwistjoni u għamlet proposta għal soluzzjoni lill-EACEA, flimkien ma’ suġġerimenti addizzjonali għal titjib dwar kif hija mmaniġġjat l-iskema. B’riżultat ta’ dan, l-EACEA pprovdiet kjarifiki addizzjonali lill-ilmentatur għar-raġunijiet wara l-bidliet fl-iskadenzi u qablet li l-proġett ta’ ġemellaġġ jista’ jitwettaq fl-2016.

Fid-dawl ta' dan, l-Ombudsman sabet li l-EACEA ħadet azzjoni xierqa biex issolvi l-każ għas-sodisfazzjon tal-ilmentatur.

Il-każ kien jikkonċerna t-trattament mill-Kummissjoni Ewropea ta’ lment dwar liġi Irlandiża li tirregola d-dritt għax-xogħol bħala perit. Il-liġi kienet tirrikjedi li persuni li ma kinux kisbu kwalifiki formali bħala periti, iżda li riedu jużaw it-titolu ta' "perit" fl-Irlanda, kellhom jaħdmu għal mill-inqas 10 snin bħala periti fl-Irlanda. L-ilmentatur ikkunsidra li dan ir-rekwiżit iddiskrimina kontra persuni li kienu kisbu esperjenza ekwivalenti barra mill-Irlanda. Meta l-Kummissjoni għalqet l-ilment ta’ ksur billi kkonkludiet li l-liġi Irlandiża ma kinitx diskriminatorja, l-ilmentatur ikkuntattja lill-Ombudsman.

L-Ombudsman talbet lill-Kummissjoni tirrikonoxxi li l-liġi Irlandiża kienet diskriminatorja u li l-unika raġuni li ma kinitx ħadet il-kwistjoni aktar kienet li ħasset li jkun sproporzjonat li tagħmel dan.

Il-Kummissjoni ma aċċettatx l-abbozz ta' rakkomandazzjoni tal-Ombudsman. L-Ombudsman għalhekk għalaq il-każ b'rimarka kritika.

L-Inizjattiva taċ-Ċittadini Ewropej (ECI), li ilha disponibbli minn April 2012, tippermetti lil grupp ta' mill-inqas miljun ċittadin tal-UE jitolbu lill-Kummissjoni Ewropea tipproponi leġiżlazzjoni ġdida tal-UE. Wara li rċieva għadd ta' lmenti, l-Ombudsman iddeċieda li jinvestiga l-funzjonament xieraq tal-proċedura tal-ECI u r-rwol u r-responsabbiltà tal-Kummissjoni f'dan ir-rigward. L-Ombudsman stiednet lill-organizzaturi tal-IĊE, lill-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili, u lil persuni interessati oħra biex jipprovdu kontribut dwar kemm l-IĊE qed taħdem tajjeb. Abbażi ta' dawn it-tweġibiet, l-Ombudsman għamlet firxa ta' suġġerimenti lill-Kummissjoni biex iżżid l-effettività tal-proċess tal-ECI.

Wara li rċeviet it-tweġiba tal-Kummissjoni, l-Ombudsman issa tikkonkludi l-inkjesta tagħha bi ħdax-il linja gwida għal aktar titjib. Filwaqt li jinnota li l-Kummissjoni għamlet ħafna biex tagħti effett lid-dritt tal-ECI b'mod faċli għaċ-ċittadini, l-Ombudsman jemmen li jista' jsir aktar. Peress li xi wħud minn dawn is-suġġerimenti huma rilevanti għall-Parlament Ewropew, l-Ombudsman se jikteb ukoll lill-President tal-Parlament. B’dan il-mod, hija tafda li s-suġġerimenti tagħha, magħmula kemm matul l-inkjesta kif ukoll f’din id-deċiżjoni, se jkunu utli peress li dawn l-istituzzjonijiet, flimkien mal-Kunsill tal-UE, se jkunu qed jirrevedu r-Regolament dwar l-IĊE aktar tard din is-sena.