Magħmul skont l-Artikolu 3(6) tal-Istatut tal-Ombudsman Ewropew [1]

Ċittadin żagħżugħ Awstrijak ħadem bħala trainee mhux imħallas f’delegazzjoni tal-UE fl-Asja. Sussegwentement, hija kkuntattjat lis-SEAE biex tilmenta dwar il-prattika tagħha li ma tħallasx allowance lit-trainees u dwar in-nuqqas ta' informazzjoni rilevanti f'dan ir-rigward.

L-Ombudsman staqsiet dwar din il-kwistjoni. Hija aċċettat il-punt tas-SEAE li t-trainees f’delegazzjoni jivvalutaw it-traineeship bħala tali opportunitajiet, li jdumu bejn tlieta u sitt xhur, jistgħu tabilħaqq jikkostitwixxu pass sinifikanti fil-karrieri tagħhom. Huwa għal din ir-raġuni li hija tal-fehma li l-opportunitajiet ta' traineeship għandhom ikunu disponibbli għal firxa wiesgħa kemm jista' jkun ta' persuni - u mhux biss għal dawk li jistgħu jaffordjawha. Fil-fehma tal-Ombudsman, it-traineeships mhux imħallsa jistgħu jwasslu għal sitwazzjoni diskriminatorja peress li persuni minn sfondi inqas privileġġati x’aktarx li ma jkollhomx il-mezzi finanzjarji biex iwettqu traineeship. Għalhekk se jitilfu din l-opportunità siewja biex itejbu l-kwalifiki u l-ħiliet tagħhom. Barra minn hekk, il-prattika li jkun hemm trainees mhux imħallsa tista’ tkun kontroproduttiva fl-identifikazzjoni tal-kandidati l-aktar adatti.

L-Ombudsman tqis li l-prattika attwali tas-SEAE li ma jħallasx lit-trainees fid-delegazzjonijiet tiegħu tammonta għal amministrazzjoni ħażina u tirrakkomanda li s-SEAE għandu jħallas lit-trainees kollha tiegħu, inklużi dawk fid-delegazzjonijiet tal-UE, allowance xierqa. F'dan ir-rigward hija tirreferi għall-eżempju pożittiv tal-Parlament Ewropew li abolixxa t-traineeships mhux imħallsa fis-Segretarjat tiegħu.

Dwar l-għoti ta' informazzjoni dwar opportunitajiet ta' esperjenza ta' xogħol għal żmien qasir fid-delegazzjonijiet tal-UE, l-Ombudsman tinnota li s-SEAE solva b'mod sodisfaċenti din il-parti tal-ilment matul l-inkjesta tagħha.

Il-fatti li wasslu għall-ilment

1. Ċittadin żagħżugħ Awstrijak ħadem bħala trainee mhux imħallas f’delegazzjoni tal-UE fl-Asja. Meta aċċettat it-traineeship, hija ma kinitx taf li s-Servizz Ewropew għall-Azzjoni Esterna (SEAE), li jopera d-delegazzjonijiet tal-UE, iħallas xi wħud mit-trainees tiegħu. Sussegwentement, hija kkuntattjat lis-SEAE biex tilmenta dwar il-fatt li t-trainees fid-delegazzjonijiet ma jitħallsux. Hija nnotat li l-prattika normali hija li jitħallsu t-trainees fl-istituzzjonijiet tal-UE. Hija ddikjarat li s-sit web tas-SEAE ma jsemmix li t-trainees fid-Delegazzjonijiet tal-UE ma jitħallsux. Fil-fehma tagħha, in-nuqqas ta’ ħlas tat-trainees jikkostitwixxi diskriminazzjoni mhux ġustifikata kontra professjonisti żgħażagħ li ġejjin minn sfondi inqas sinjuri.

2. Minħabba li s-SEAE ma weġibx, l-ilmentatur irrikorra għand l-Ombudsman f'Marzu 2014. Wara li rċieva tfakkira mill-Ombudsman li għandu jwieġeb lill-ilmentatur, is-SEAE wieġeb li l-ilmentatur kien ingħata traineeship mhux imħallas "fuq talba tagħha". Hija kienet iffirmat ukoll ftehim ta' traineeship li fih affermat li "Jien voluntier mad-Delegazzjoni u mhux se nirċievi salarju, paga jew benefiċċju […]".

3. L-ilmentatur informa lill-Ombudsman li kienet għadha tal-fehma li s-SEAE ma għandux joffri traineeships mingħajr ħlas.

L-inkjesta

4. F'Ottubru 2014, l-Ombudsman talbet tweġiba mis-SEAE dwar it-tħassib tal-ilmentatur li kien qed jonqos milli jiżgura livell suffiċjenti ta' trasparenza fir-rigward tat-traineeships tiegħu, u li ma kienx qed joffri traineeships bi ħlas fid-delegazzjonijiet tal-UE.[2] L-ilmentatur xtaq li s-SEAE joffri traineeships bi ħlas biss u jieqaf joffri traineeships mingħajr ħlas. 

5. F'Diċembru 2014, l-Ombudsman irċieva t-tweġiba tas-SEAE dwar l-ilment. F'Novembru 2015, l-Ombudsman irċeviet il-kummenti tal-ilmentatur dwar it-tweġiba tas-SEAE. It-tim ta' inkjesta tal-Ombudsman iltaqa' wkoll fi tliet okkażjonijiet mas-SEAE biex jiddiskuti l-każ, f'Mejju, Settembru u Diċembru 2016. F'Jannar 2017, is-SEAE ppreżenta informazzjoni addizzjonali bil-miktub. Ir-rakkomandazzjoni tal-Ombudsman tqis l-argumenti u l-fehmiet imressqa mill-partijiet.

L-allegat nuqqas tas-SEAE li jiżgura livell suffiċjenti ta’ trasparenza fir-rigward tat-traineeships tiegħu u li jħallas lit-trainees fid-delegazzjonijiet tal-UE

Argumenti ppreżentati lill-Ombudsman

6. L-ilmentatur iddikjara li s-sit web tas-SEAE ma jagħti l-ebda informazzjoni dwar traineeships mhux imħallsa. Għalhekk, iż-żgħażagħ se jitgħallmu dwar dawn it-traineeships biss permezz ta’ kuntatti informali, jew mal-persunal tas-SEAE jew ma’ trainees eżistenti.

7. Fit-tweġiba tiegħu, is-SEAE ddikjara li kien fil-proċess li jaġġorna s-sit web tiegħu u li, sa tmiem l-2014, kien se jippubblika informazzjoni ġenerali dwar żewġ opportunitajiet ta’ traineeships separati fid-delegazzjonijiet, jiġifieri, għal “professjonisti subalterni” fid-delegazzjonijiet (li jitħallsu) u għal traineeships mhux imħallsa.

8. Is-SEAE qal ukoll li, f'Lulju 2014, kien diġà pprovda lid-delegazzjonijiet b'linji gwida ġodda dwar traineeships mhux imħallsa. L-għan ta’ dawn il-linji gwida kien li jagħmlu aktar trasparenti l-pubblikazzjoni ta’ opportunitajiet ta’ traineeships mhux imħallsa u li jiżguraw il-kwalità ta’ tali traineeships offruti mid-delegazzjonijiet. Id-delegazzjonijiet li jixtiequ jippubblikaw postijiet battala għat-traineeships fuq is-siti web tagħhom issa jridu jitolbu approvazzjoni minn qabel mill-Kwartieri Ġenerali tas-SEAE, li se jivverifikaw li jkun ġie ċċarat li t-traineeship mhuwiex imħallas. L-avviżi kollha ta’ postijiet battala ta’ traineeships ippubblikati bħal dawn iridu jiddeskrivu wkoll b’mod ċar il-proċedura tal-għażla li għandha tiġi segwita.

9. Wara l-adozzjoni f'Marzu 2014 tar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill dwar Qafas ta' Kwalità għat-Traineeships [3], is-SEAE fassal mudell ġdid għal ftehimiet ta' traineeship fid-delegazzjonijiet tal-UE. Is-SEAE indika li din ir-Rakkomandazzjoni ma teskludix traineeships mhux imħallsa. Bil-ħsieb li tiżdied it-trasparenza, il-mudell jistabbilixxi b’mod ċar l-objettivi edukattivi li għandhom jintlaħqu mid-delegazzjonijiet tal-UE u l-kompiti li għandhom jitwettqu mit-trainee mhux imħallas. Is-SEAE ddeskriva t-trainees bħala gradwati universitarji żgħażagħ li jagħmlu t-tranżizzjoni mill-edukazzjoni għas-suq tax-xogħol. L-għan ta’ traineeship huwa li tinkiseb esperjenza prattika li tikkorrispondi għall-ħiliet tagħhom.

10. Is-SEAE qal li d-delegazzjonijiet tal-UE jridu jikkonformaw mal-leġiżlazzjoni lokali applikabbli. Jekk il-leġiżlazzjoni lokali ma tippermettix traineeships bla ħlas, id-delegazzjoni ma jistax ikollha trainees bla ħlas.[4]

11. Is-SEAE nnota li “għadd kbir ta’ organizzazzjonijiet, privati u pubbliċi, qed joffru b’mod legali u pubbliku traineeships mhux imħallsa (pereżempju, il-Kummissjoni Ewropea, in-Nazzjonijiet Uniti ...)”. Is-SEAE argumenta wkoll li teżisti differenza oġġettiva bejn it-traineeships imħallsa (Brussell) tiegħu stess u t-traineeships (delegati) mhux imħallsa. Dawn id-differenzi huma relatati mat-tul ta' żmien u l-post tat-traineeships kif ukoll mal-età, il-livell ta' kwalifika u l-esperjenza tat-trainees. Huwa qal li fi kwalunkwe każ ħafna trainees mhux imħallsa fid-delegazzjonijiet tal-UE huma intitolati għal xi tip ta’ appoġġ finanzjarju, bħal boroż ta’ studju. Is-SEAE ssuġġerixxa li, għall-futur, id-delegazzjonijiet għandhom jiżguraw li l-kandidati għal traineeships mhux imħallsa “jkollhom intitolament għal xi tip ta’ kumpens finanzjarju [estern] qabel ma jibdew traineeship”. Semmiet ukoll il-possibbiltà li t-traineeships fid-delegazzjonijiet jiġu limitati għal studenti li jwettqu t-traineeship bħala parti mill-istudji tagħhom.

12. Fil-kummenti tagħha, l-ilmentatur argumentat li l-objettivi tat-traineeships imħallsa fi Brussell u t-traineeships mhux imħallsa fid-delegazzjonijiet huma essenzjalment identiċi.

Il-valutazzjoni tal-Ombudsman li twassal għal rakkomandazzjoni

13. L-ilmentatur huwa mħasseb li s-SEAE ma jagħtix biżżejjed informazzjoni dwar l-opportunitajiet ta’ traineeship. Hija tinsab imħassba wkoll dwar is-SEAE li joffri traineeships mhux imħallsa li, fil-fehma tagħha, huma diskriminatorji.

Dwar l-informazzjoni dwar l-opportunitajiet ta’ traineeship

14. Is-SEAE ħa passi biex jindirizza din il-kwistjoni. Is-SEAE aġġorna s-sit web tiegħu li issa jipprovdi informazzjoni dwar opportunitajiet ta' esperjenza ta' xogħol għal żmien qasir fid-delegazzjonijiet tal-UE [5] Issa huwa ċar li hemm żewġ modi kif tinkiseb esperjenza ta' xogħol għal żmien qasir fid-delegazzjonijiet tal-UE.

15. Mod wieħed huwa li wieħed jipparteċipa fil-Programm tal-Professjonisti Subalterni f’Delegazzjoni, li jitħallas u jdum disa’ xhur (b’estensjoni possibbli).[6] Skont is-SEAE, dan il-programm “jippermetti li l-kandidati li jirnexxu jiġu impjegati bħala membri sħaħ tal-“persunal amministrattiv u tekniku” ta’ Delegazzjoni”.[7] Il-Professjonisti Subalterni f’Delegazzjonijiet jirċievu għotja ta’ EUR 1 300 kull xahar, kontribuzzjoni ta’ akkomodazzjoni stabbilita għal EUR 1 000, kif ukoll kontribuzzjoni ta’ tbatija. Huma jirċievu wkoll kontribuzzjoni ta’ installazzjoni ta’ darba ta’ EUR 2 000 “fil-bidu tat-traineeship tagħhom”, kontribuzzjoni lejn l-ispiża tal-vjaġġ “għal kull perjodu ta’ traineeship”, u EUR 500 biex ikopru l-ispiża tal-assigurazzjoni għal kull perjodu ta’ disa’ xhur “tat-traineeship”.[8] Il-kandidati xierqa jiġu nnominati mill-Istati Membri u l-kandidati magħżula jintgħażlu sussegwentement mis-SEAE u mill-Kummissjoni. Skont is-sit web tas-SEAE, bħalissa hemm 75 Professjonist Subaltern stazzjonati fid-delegazzjonijiet tal-UE [9].

16. L-għażla l-oħra hija l-programm ta’ traineeship mhux imħallas għal gradwati universitarji żgħażagħ li jfittxu li jiksbu esperjenza professjonali. Tali traineeships mhux imħallsa jdumu bejn tlieta u sitt xhur. [10] Id-delegazzjonijiet tal-UE jagħżlu l-kandidati direttament, wara approvazzjoni ġenerali tal-iskema mill-Kwartieri Ġenerali tas-SEAE fi Brussell.[11]

17. Is-SEAE pprovda wkoll lid-delegazzjonijiet tal-UE b’linji gwida dwar traineeships mhux imħallsa. Skont dawn il-linji gwida, id-delegazzjonijiet huma meħtieġa jippubblikaw l-avviżi ta' postijiet battala għat-traineeships u jistabbilixxu l-proċedura tal-għażla li għandha tiġi segwita. Barra minn hekk, is-sit web jagħmilha ċara li dawn it-traineeships fid-delegazzjonijiet tal-UE mhumiex imħallsa.

18. Għall-kompletezza, huwa rilevanti li wieħed jinnota li s-SEAE joffri wkoll programm ieħor ta' traineeship, jiġifieri, l-hekk imsejjaħ programm ta' traineeship "blue book".[12] Dan it-tip ta' traineeship jitħallas [13] u jiġi offrut (l-aktar) fi Brussell [14].

19. Abbażi ta' dan ta' hawn fuq, l-Ombudsman tikkonkludi li s-SEAE solva din il-parti tal-ilment b'mod sodisfaċenti.

Dwar il-prattika li jkun hemm traineeships mhux imħallsa fid-delegazzjonijiet tal-UE

20. L-Unjoni Ewropea hija bbażata fuq il-valur tal-ugwaljanza [15]. Kwalunkwe diskriminazzjoni, bħad-diskriminazzjoni abbażi tal-oriġini soċjali, hija strettament ipprojbita skont il-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea [16]. Barra minn hekk, l-Unjoni għandha tipproteġi liż-żgħażagħ kontra l-isfruttament ekonomiku [17].  L-amministrazzjoni tal-UE hija marbuta b’dawn ir-regoli u l-prinċipji fundamentali fl-attivitajiet tagħha. L-Ombudsman, bħal dejjem, jistieden lill-amministrazzjoni tal-UE tmexxi bl-eżempju.

21. Skont l-Organizzazzjoni Internazzjonali tax-Xogħol (ILO) “diskriminazzjoni fl-impjieg u fix-xogħol” tirreferi għal prattiki li għandhom l-effett li jqiegħdu lil ċerti individwi f’pożizzjoni ta’ subordinazzjoni jew żvantaġġ fis-suq tax-xogħol jew fil-post tax-xogħol minħabba r-razza, il-kulur, ir-reliġjon, is-sess, l-opinjoni politika, l-estrazzjoni nazzjonali, l-oriġini soċjali jew kwalunkwe attribut ieħor tagħhom li ma għandu l-ebda relazzjoni mal-impjieg li għandu jitwettaq. ... Id-diskriminazzjoni indiretta tirreferi għal sitwazzjonijiet, miżuri jew prattiki li apparentement huma newtrali iżda li fil-fatt għandhom impatt negattiv fuq persuni minn ċertu grupp. ... L-ugwaljanza tal-opportunitajiet u t-trattament tippermetti lill-individwi kollha jiżviluppaw bis-sħiħ it-talenti u l-ħiliet tagħhom skont l-aspirazzjonijiet u l-preferenzi tagħhom, u jgawdu aċċess ugwali għall-impjiegi kif ukoll kundizzjonijiet tax-xogħol ugwali.

22. Għalkemm traineeship mhijiex relazzjoni ta' impjieg, fis-sens strett, bejn impjegatur u trainee, l-Ombudsman tqis li l-prinċipji stabbiliti mill-ILO jipprovdu gwida utli.

23. L-argument tal-ilmentatur, li t-traineeships mhux imħallsa huma diskriminatorji lejn dawk li ġejjin minn sfond soċjali inqas privileġġat, għandu xi sustanza. Bla dubju, gradwat żagħżugħ li jixtieq jagħmel traineeship bla ħlas jista’ jiltaqa’ ma’ diffikultajiet prattiċi mingħajr appoġġ finanzjarju, bħal mill-familja tiegħu jew tagħha. Traineeship f’delegazzjoni tal-UE jinvolvi mhux biss l-ispejjeż tal-ivvjaġġar, iżda wkoll l-ispejjeż għall-akkomodazzjoni, l-għajxien u l-assigurazzjoni. Għalhekk, it-traineeships mhux imħallsa fid-delegazzjonijiet tal-UE jirriskjaw li jsiru privileġġ għall-ftit - jiġifieri, dawk b'mezzi finanzjarji.

24. Matul id-diversi laqgħat mat-tim ta’ inkjesta tal-Ombudsman fl-2016, is-SEAE sostna li l-offerta ta’ traineeships mhux imħallsa ma tikkostitwixxix diskriminazzjoni bbażata fuq l-oriġini soċjali. Is-SEAE argumenta li t-trainees mhux imħallsa fid-delegazzjonijiet tal-UE kollha jqisu li t-traineeship huwa utli għall-futur tagħhom. Permezz ta’ dawn it-traineeships, huma jiksbu esperjenza siewja li tgħinhom jibnu l-profil professjonali tagħhom, u b’hekk isiru aktar attraenti fis-suq tax-xogħol.

25. L-Ombudsman ma jiddubitax li t-trainees f’delegazzjoni japprezzaw it-traineeship. Fil-fatt, opportunitajiet bħal dawn jistgħu jikkostitwixxu pass sinifikanti 'l quddiem fil-karrieri tagħhom.  Fil-fatt, din hija r-raġuni għaliex l-opportunitajiet ta' traineeship għandhom ikunu disponibbli għal firxa wiesgħa kemm jista' jkun ta' persuni - u mhux biss għal dawk li jistgħu jaffordjawha. It-traineeships mhux imħallsa jistgħu jipperpetwaw l-esklużjoni soċjali, peress li persuni minn sfondi inqas privileġġati x’aktarx li ma jkollhomx il-mezzi finanzjarji biex iwettqu traineeship. Għalhekk se jitilfu din l-opportunità siewja biex itejbu l-kwalifiki u l-ħiliet tagħhom. Eventwalment, dan jista’ jwassal għal inqas opportunitajiet ta’ xogħol fil-futur għal dawk inqas privileġġati, u b’hekk jinbeda ċirku vizzjuż fejn “il-privileġġ isegwi l-privileġġ”. In-nuqqas ta’ ħlas tat-trainees jista’ jkun prattika li tidher newtrali iżda li, fi kliem l-ILO, fil-fatt għandha impatt negattiv fuq persuni inqas privileġġati. L-iżgurar, kif propost mis-SEAE, li l-kandidati għal traineeship, gradwati jew studenti mhux imħallsa jirċievu appoġġ finanzjarju minn sorsi oħra għajr is-SEAE ma jsolvix din il-problema. Fil-fatt, huwa jipperpetwa l-problema.

26. Il-Kunsill tal-Unjoni Ewropea, fir-rakkomandazzjoni tiegħu dwar Qafas tal-Kwalità għat-Traineeships (imsemmija mis-SEAE nnifsu) filwaqt li ma jeskludix għalkollox it-traineeships mhux imħallsa, jirrikonoxxi madankollu l-ispejjeż soċjali li jistgħu jirriżultaw minn tali traineeships. Dawn l-ispejjeż soċjali jinkludu l-limitazzjoni tal-opportunitajiet ta' karriera għal dawk li ġejjin minn ambjenti żvantaġġati.[19] Ir-rakkomandazzjoni tal-Kunsill tirrikonoxxi wkoll il-problemi li jinqalgħu meta jiġi offrut ftit jew l-ebda finanzjament lit-trainees. Fil-fatt, jesprimi tħassib dwar l-użu ta' trainees bħala xogħol irħis jew saħansitra mhux imħallas.[20] Is-SEAE ma indirizzax dawn l-aspetti tar-rakkomandazzjoni tal-Kunsill.

27. Madankollu, din l-inkjesta mhijiex qed tiffoka fuq il-kwistjoni ta’ jekk it-trainees humiex qed jiġu sfruttati u użati bħala xogħol irħis jew mhux imħallas. Il-fatt li jiksbu jagħmlu xogħol “reali” bħala parti inerenti tat-taħriġ huwa għall-benefiċċju tat-trainees u jtaffi kwalunkwe riskju ta’ sfruttament. Il-fatt li t-trainees iġibu valur miżjud lid-delegazzjonijiet huwa rifless fin-nota tas-SEAE dwar it-traineeships mhux imħallsa, mibgħuta lid-delegazzjonijiet tal-UE, li tiddikjara li “it-traineeships mhux imħallsa huma stabbiliti għall-benefiċċju tat-trainees kif ukoll fl-interess tad-delegazzjoni”(enfasi miżjuda). Id-delegazzjonijiet tal-UE jiggwadanjaw mill-kontribut tat-trainees u jistgħu saħansitra jiddependu fuq il-kontribuzzjoni tagħhom. B'dan il-ħsieb, l-Ombudsman tosserva li s-sistema ta' traineeships mhux imħallsa tista' possibbilment twassal għall-konsegwenza mhux mixtieqa li d-delegazzjonijiet tal-UE jonqsu milli jattiraw l-aħjar kandidati kollha għat-traineeships; dan se jattira biss lil dawk b’riżorsi finanzjarji suffiċjenti biex iħallsu għalihom infushom. Huwa ċar li dan mhuwiex fl-interess tad-delegazzjonijiet tal-UE.

28. Ta' min jinnota li s-SEAE fil-fatt iħallas allowance lit-trainees tiegħu fi Brussell.[21] Skont is-SEAE, hemm ċerti differenzi bejn it-traineeships fid-delegazzjonijiet u dawk fi Brussell, jiġifieri f'termini tal-post, it-tul ta' żmien u l-proċedura tal-għażla applikata. Filwaqt li jistgħu jeżistu ċerti differenzi oġġettivi bejn it-traineeships imħallsa u dawk mhux imħallsa, dan ma jbiddilx il-fatt li l-għan ewlieni tat-traineeships huwa essenzjalment l-istess. Minn naħa, it-traineeships jipprovdu (prinċipalment) lill-gradwati żgħażagħ b’esperjenza professjonali diretta f’dak li huwa, fil-fatt, is-servizz barrani tal-UE; u min-naħa l-oħra, it-trainees jikkontribwixxu għall-ħidma tad-delegazzjonijiet li jistgħu anke, kif innotat hawn fuq, jiddependu fuq it-trainees.

29. Is-SEAE ma pprovda l-ebda ġustifikazzjoni oġġettiva għad-distinzjoni bejn it-trainees tiegħu bbażati fi Brussell, li jitħallsu, u t-trainees tiegħu fid-delegazzjonijiet, li ma jitħallsux.[22]

30. Il-Parlament Ewropew indirizza l-kwistjoni tat-traineeships mhux imħallsa. F'Riżoluzzjoni tal-2010, il-Parlament stieden lill-istituzzjonijiet tal-UE jagħtu eżempju tajjeb billi jħallsu allowance minima, ibbażata fuq l-ispejjeż standard tal-għajxien tal-post fejn isir it-traineeship, lit-trainees kollha tagħhom.[23] L-Ombudsman tinnota li l-Parlament ma għadux joffri traineeships mingħajr ħlas, anke fil-każ ta' kollokamenti ta' studenti. Issa tħallas allowance lit-trainees kollha tagħha, minkejja r-restrizzjonijiet baġitarji fuq l-istituzzjonijiet tal-UE.

31. L-Ombudsman tqis li huwa rilevanti wkoll li jiġi nnotat sa liema punt is-SEAE jagħmel użu minn traineeships fid-delegazzjonijiet tal-UE. Is-SEAE għandu network ta' 139 delegazzjoni tal-UE li, bejn is-SEAE u l-persunal tal-Kummissjoni, jimpjegaw 5,800 persuna (ċifri ta' tmiem l-2015).[24] Fl-2016, is-SEAE offra madwar 800 traineeship bla ħlas. Jidher probabbli li s-SEAE sa ċertu punt jiddependi fuq id-disponibbiltà tat-trainees biex jissupplimentaw ix-xogħol tal-persunal full-time fid-delegazzjonijiet tiegħu. L-Ombudsman jifhem li l-ħlas ta' tali numru ta' trainees se joħloq kwistjonijiet baġitarji għas-SEAE. Madankollu, din hija kwistjoni li s-SEAE jista’ jiddeċiedi li jqajjem mal-Awtorità Baġitarja.

32. Għall-finijiet ta' kompletezza, huwa l-fehim tal-Ombudsman li n-norma fl-istituzzjonijiet kollha tal-UE, għajr is-SEAE, hija li jiġu offruti traineeships bi ħlas. Filwaqt li xi istituzzjonijiet jistgħu joffru wkoll traineeships għal żmien qasir u mhux imħallsa, dan għadu ’l bogħod milli jkun in-norma. L-Ombudsman se jeżamina sa liema punt kwalunkwe istituzzjoni oħra tal-UE jista' jkollha tali prattika.

33.  F'dan l-isfond, l-Ombudsman issib li l-prattika tas-SEAE li jipprovdi traineeships mhux imħallsa fid-delegazzjonijiet tiegħu tikkostitwixxi amministrazzjoni ħażina. B'riżultat ta' din l-amministrazzjoni ħażina, l-Ombudsman tirrakkomanda lis-SEAE li għandu jħallas lit-trainees kollha tiegħu, inklużi dawk fid-delegazzjonijiet tal-UE, allowance xierqa. L-ammont ta’ allowance li għandu jitħallas jista’ jkun ibbażat fuq l-għoli tal-ħajja fil-pajjiż li fih jiġu assenjati t-trainees.

Rakkomandazzjoni

Abbażi tal-inkjesta dwar dan l-ilment, l-Ombudsman jagħmel ir-rakkomandazzjoni li ġejja lis-SEAE:

Is-SEAE għandu jħallas lit-trainees kollha tiegħu, inklużi dawk fid-delegazzjonijiet tal-UE, allowance xierqa. Filwaqt li n-natura ta' din l-allowance se tkun kwistjoni għas-SEAE, l-Ombudsman temmen li l-allowance għandha tkun tali li tirrispetta l-prinċipju tan-nondiskriminazzjoni u għandha tiżgura li ż-żgħażagħ jiġu mħeġġa japplikaw għal traineeship irrispettivament mill-istatus finanzjarju tagħhom (jew tal-familja tagħhom).

Is-SEAE u l-ilmentatur ser jiġu infurmati b'din ir-rakkomandazzjoni.  F'konformità mal-Artikolu 3(6) tal-Istatut tal-Ombudsman Ewropew, is-SEAE għandu jibgħat opinjoni dettaljata sal-15 ta' Mejju 2017.

Strasburgu, 15/02/2017

Emily O’Reilly

L-Ombudsman Ewropew

 

[1] Deċiżjoni tal-Parlament Ewropew tad-9 ta’ Marzu 1994 dwar ir-regolamenti u l-kundizzjonijiet ġenerali li jirregolaw it-twettiq tal-obbligi tal-Ombudsman (94/262/KEFA, KE, Euratom), ĠU 1994 L 113, p. 15.

[2] L-ilmentatur ilmenta wkoll li s-SEAE ħa ammont ta’ żmien mhux raġonevoli biex jipprovdi tweġiba. Madankollu, peress li s-SEAE skuża ruħu għad-dewmien fit-tweġiba lill-ilmentatur, l-Ombudsman iqis li din il-kwistjoni ma għandhiex għalfejn tiġi indirizzata aktar. Bl-istess mod, ma hemm l-ebda raġuni għal aktar investigazzjonijiet dwar l-allegazzjoni li s-SEAE inizjalment naqas milli jwieġeb bil-Ġermaniż, peress li fl-aħħar mill-aħħar ipprovda tweġiba f’dik il-lingwa. Konsegwentement, dawn il-kwistjonijiet jaqgħu barra mill-kamp ta’ applikazzjoni ta’ din l-investigazzjoni.

[3] https://www.consilium.europa.eu/uedocs/cms_data/docs/pressdata/en/lsa/141424.pdf.

[4] L-Ombudsman tifhem li, fil-prattika, is-SEAE ma joffrix traineeships għad-delegazzjonijiet tiegħu f'dawk il-pajjiżi li ma jippermettux traineeships bla ħlas.

[5] http://eeas.europa.eu/jobs/delegations/index_en.htm.

[6] http://eeas.europa.eu/jobs/delegations/junior- professional-delegations/index_en.htm.

[7] http://eeas.europa.eu/headquarters/headquarters-homepage/2466/working-in-an-eu-delegation_en.

[8] http://eeas.europa.eu/headquarters/headquarters-homepage/2463/junior- professional-in-delegation-jpd_en.

[9] Idem.

[10] http://eeas.europa.eu/jobs/delegations/index_en.htm#traineeships.

[11] Skont id-data pprovduta mis-SEAE lill-Ombudsman, huwa offra 603 traineeships fl-2014, 726 fl-2015, u 477 għall-ewwel nofs tal-2016. Hija stenniet li toffri total ta’ madwar 800 traineeship mhux imħallsa fid-delegazzjonijiet tal-UE fl-2016.

[12] Il-programm ta' traineeship tal-"ktieb blu" huwa amministrat mill-Kummissjoni Ewropea. Aktar informazzjoni hija disponibbli online: http://ec.europa.eu/stages/home_en.

[13] It-trainees imħallsa fis-SEAE jirċievu allowance ta' madwar EUR 1150 fix-xahar.

[14] Skont l-informazzjoni pprovduta mir-rappreżentanti tas-SEAE matul laqgħa li saret mat-tim ta’ inkjesta tal-Ombudsman, it-trainees tal-“ktieb blu” xi kultant intbagħtu lid-delegazzjonijiet tal-UE fil-passat.

[15] L-Artikolu 2 tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea (TUE).

[16] L-Artikolu 21 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea.

[17] L-Artikolu 32 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea.

[18] http://www.ilo.org/empent/areas/business-helpdesk/faqs/WCMS_DOC_ENT_HLP_BDE_FAQ_EN/lang-en/index.htm#Q1.

[19] Ara, f'dan ir-rigward, il-Premessa 4 tar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill dwar Qafas tal-Kwalità għat-Traineeships.

[20] Il-Premessi 9 u 10 tal-imsemmija rakkomandazzjoni tal-Kunsill.

[21] Barra minn hekk, meta t-trainee ma jkun kopert minn ebda skema oħra ta' assigurazzjoni kontra l-mard, huwa jkun assigurat kontra l-mard skont il-kundizzjonijiet stabbiliti fil-polza tal-assigurazzjoni kontra l-mard li l-istituzzjonijiet ikollhom ma' kumpanija tal-assigurazzjoni. Is-SEAE jkopri wkoll parti mill-assigurazzjoni kontra l-inċidenti tat-trainee. It-trainees reklutati jistgħu jirċievu wkoll allowance tal-ivvjaġġar, soġġett għad-disponibbiltà tal-baġit.

[22] Għaċ-ċarezza, ma jistax isir tqabbil bejn il-Programm tal-Professjonisti Subalterni fid-Delegazzjoni (JPD) imħallas u t-traineeships mhux imħallsa fid-delegazzjonijiet tal-UE. L-ewwel nett, il-Programm JPD huwa għal professjonisti subalterni u mhux għal gradwati żgħażagħ (bħall-iskema ta’ traineeship mhux imħallsa). It-tieni, is-SEAE mhuwiex konsistenti fid-definizzjoni tiegħu tal-Programm JPD. Filwaqt li xi drabi tirreferi għal din l-esperjenza bħala “traineeship”, tirreferi bl-istess mod għal professjonisti subalterni bħala “membri sħaħ tal-persunal tad-delegazzjonijiet tal-UE” u għalhekk bħala impjegati tad-delegazzjonijiet. It-tielet, il-Programm JPD mhuwiex programm organizzat biss mis-SEAE (l-Istati Membri kif ukoll il-Kummissjoni huma involuti).

[23] Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tas-6 ta' Lulju 2010 (2009/2221(INI)), punt 72, disponibbli online: http://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/PDF/?uri=CELEX:52010IP0262&from=EN.

[24] https://eeas.europa.eu/sites/eeas/files/annual_activity_report_2015_en.pdf.