(Magħmul skont l-Artikolu 3 (6) tal-Istatut tal-Ombudsman Ewropew (1))

L-Inkwantu

Ir-raġunijiet għall-inkjesta

Skont l-Artikolu 195 tat-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ewropea, l-Ombudsman Ewropew għandu s-setgħa li jwettaq inkjesti fuq inizjattiva tiegħu stess fir-rigward ta' każijiet possibbli ta' amministrazzjoni ħażina fl-attivitajiet tal-istituzzjonijiet u l-korpi tal-Komunità. Bis-saħħa ta’ din id-dispożizzjoni, fil-31 ta’ Ottubru 2003, ftaħt inkjesta dwar il-proċeduri interni għas-soluzzjoni tat-tilwim disponibbli għall-esperti nazzjonali li huma ssekondati lill-Kummissjoni. Ir-raġunijiet għall-inkjesta huma kif ġej.

Proċeduri interni għas-soluzzjoni tat-tilwim u lmenti lill-Ombudsman Ewropew

L-Artikoli 2.4 u 2.8 ta' l-Istatut ta' l-Ombudsman jirrikjedu li lment lill-Ombudsman għandu jkun preċedut minn approċċi amministrattivi xierqa u li l-ebda lment ma jista' jsir lill-Ombudsman li jikkonċerna relazzjonijiet ta' xogħol bejn l-istituzzjonijiet u l-korpi Komunitarji u l-uffiċjali u l-aġenti l-oħra tagħhom sakemm il-possibbiltajiet kollha għat-tressiq ta' talbiet u lmenti amministrattivi interni, b'mod partikolari l-proċeduri msemmija fl-Artikolu 90(1) u (2) tar-Regolamenti tal-Persunal, ma jkunux ġew eżawriti mill-persuna kkonċernata u l-limiti ta' żmien għat-tweġibiet mill-awtorità hekk mitluba ma jkunux skadew.

L-għan ta' dawn id-dispożizzjonijiet huwa li jagħtu lill-istituzzjoni jew lill-korp Komunitarju kkonċernat l-opportunità li jsolvi l-problemi huwa stess, qabel ma jiġi involut l-Ombudsman Ewropew.

Esperti nazzjonali sekondati

L-esperti nazzjonali sekondati huma impjegati taċ-ċivil nazzjonali jew internazzjonali jew persuni impjegati fis-settur privat li qed jaħdmu temporanjament għall-istituzzjonijiet Ewropej. Skont ir-regoli applikabbli għall-esperti nazzjonali sekondati, adottati mill-Kummissjoni (2), huma għandhom jibqgħu fis-servizz ta' min iħaddimhom matul il-perjodu tas-sekondar u għandhom ikomplu jitħallsu minn dak li jħaddem. Madankollu, huma jirċievu mill-Kummissjoni allowances li jkopru l-ispejjeż tal-espatrijazzjoni tagħhom.

Żewġ esperti nazzjonali sekondati ressqu lment lill-Ombudsman Ewropew (ilment 495/2003/ELB). Bħala parti mill-verifika dwar jekk l-ilment jissodisfax il-kundizzjonijiet ta’ ammissibbiltà stabbiliti mill-Istatut tal-Ombudsman, l-Ombudsman eżamina r-regoli applikabbli għall-esperti nazzjonali sekondati, iżda ma skopra l-ebda dispożizzjoni fih dwar is-soluzzjoni ta’ tilwim possibbli. Il-kwistjoni dwar jekk l-użu ta' tali proċedura jistax ikun "approċċ amministrattiv xieraq" għall-finijiet tal-Artikolu 2.4 tal-Istatut tal-Ombudsman, għalhekk, ma qamitx.

L-Ombudsman eżamina wkoll ir-rilevanza possibbli tal-Artikolu 90 tar-Regolamenti tal-Persunal. L-Ombudsman ifakkar li, fir-rigward ta' uffiċjali u impjegati oħra tal-Komunitajiet Ewropej, l-Artikolu 90 tar-Regolamenti tal-Persunal jiddikjara li kwalunkwe persuna li għaliha japplikaw ir-Regolamenti tal-Persunal tista' titlob li l-Awtorità tal-Ħatra tieħu deċiżjoni dwarha. Jiddikjara wkoll li kwalunkwe persuna li għaliha japplikaw dawn ir-Regolamenti tal-Persunal tista' tressaq ilment quddiem l-Awtorità tal-Ħatra kontra att li jaffettwaha ħażin. Il-konklużjoni preliminari tal-Ombudsman kienet li l-Artikolu 90 mhuwiex applikabbli għall-esperti nazzjonali sekondati.

L-Ombudsman għalhekk fetaħ inkjesta u informa lill-Kummissjoni dwar l-ilment u dwar il-konklużjoni preliminari tiegħu rigward l-Artikolu 90. Fl-opinjoni tagħha dwar l-ilment, il-Kummissjoni ma kkummentatx dwar il-konklużjoni preliminari, u lanqas ma infurmat lill-Ombudsman bi kwalunkwe proċedura oħra li l-ilmentaturi setgħu jinvokaw fir-rigward tal-kwistjonijiet li dwarhom kienu lmentaw mal-Ombudsman.

Fid-dawl ta' dan ta' hawn fuq, l-Ombudsman mhuwiex konxju li teżisti xi proċedura interna għas-soluzzjoni ta' tilwim possibbli bejn l-esperti nazzjonali sekondati u l-Kummissjoni.

Il-valur potenzjali ta’ proċedura interna għas-soluzzjoni tat-tilwim

L-esperjenza tal-ombudsmen fl-Istati Membri u b’mod aktar ġenerali hija li proċedura interna effettiva għas-soluzzjoni tat-tilwim tippermetti lil korp pubbliku jsolvi proporzjon għoli ta’ problemi huwa stess, jew billi jieħu azzjoni ta’ rimedju jekk ikun meħtieġ, jew billi jispjega l-pożizzjoni tiegħu lill-ilmentatur.

Fil-każ ta' esperti nazzjonali sekondati, proċedura bħal din tista' tkun ta' benefiċċju għall-esperti nfushom billi:

• l-għoti ta’ mezzi rapidi, faċli u kosteffettivi biex jiġu solvuti d-diffikultajiet u jinkiseb rimedju fejn meħtieġ;
• it-trawwim ta’ sens akbar ta’ inklużività;
• il-promozzjoni ta’ sens ta’ awtonomizzazzjoni; u
• l-għoti ta’ assigurazzjoni lill-individwi li l-ilmenti tagħhom qed jittieħdu bis-serjetà u li qed jiġu ttrattati kif suppost, b’mod ġust u imparzjali.

Il-Kummissjoni tibbenefika wkoll minn proċedura li tista’:

• iservu bħala mezz rapidu u effiċjenti biex jissolvew id-diffikultajiet;
• jippromwovu relazzjonijiet u komunikazzjonijiet interni tajbin;
• jinkoraġġixxu attitudni pożittiva lejn l-amministrazzjoni; u
• tenfasizza n-nuqqasijiet u l-oqsma li jistgħu jittejbu.

L-informazzjoni mitluba fl-inkjesta fuq inizjattiva proprja

L-Ombudsman għalhekk ġentilment talab lill-Kummissjoni biex tinfurmah:

- jekk irċevietx ilmenti minn esperti nazzjonali sekondati dwar kwistjonijiet relatati mas-sekondar tagħhom u kif dawn l-ilmenti jiġu ttrattati;

- jekk ikunx lest li jintroduċi, fir-regoli applikabbli għall-esperti nazzjonali sekondati, dispożizzjoni xierqa għas-soluzzjoni ta' tilwim possibbli.

L-inkjesta tal-Ombudsman dwar l-ilment 495/2003/ELB tkompli separatament.

L-opinjoni tal-Kummissjoni

L-opinjoni tal-Kummissjoni tista' titqassar kif ġej:

L-Artikolu 90 tar-Regolamenti tal-Persunal jiddikjara li kwalunkwe persuna li għaliha japplikaw ir-Regolamenti tal-Persunal tista’ titlob li l-Awtorità tal-Ħatra tieħu deċiżjoni dwarha. Jiddikjara wkoll li kwalunkwe persuna, li għaliha japplikaw dawn ir-Regolamenti tal-Persunal, tista’ tissottometti lill-Awtorità tal-Ħatra lment kontra att li jaffettwaha b’mod negattiv. Kif diġà ġie konkluż mill-Ombudsman, l-Artikolu 90 tar-Regolamenti tal-Persunal mhuwiex applikabbli għall-esperti nazzjonali sekondati minħabba li r-Regolamenti tal-Persunal mhumiex applikabbli għalihom u l-allowances li jirċievu mhumiex ibbażati fuq ir-Regolamenti tal-Persunal.

Id-deċiżjoni tal-Kummissjoni tat-30 ta' April 2002 (C(2002)1559), emendata bid-deċiżjoni tal-Kummissjoni tal-31 ta' Jannar 2003 (C(2003)406), tistabbilixxi r-regoli applikabbli għall-esperti nazzjonali sekondati mal-Kummissjoni.

L-Artikolu 1, il-paragrafu 2 tad-deċiżjoni msemmija hawn fuq jistabbilixxi li l-esperti nazzjonali ssekondati lill-Kummissjoni jibqgħu fis-servizz ta’ min iħaddimhom matul il-perjodu tas-sekondar u jridu jkomplu jitħallsu minn dak li jħaddem. B’konsegwenza ta’ dan, ma teżisti l-ebda relazzjoni ta’ impjieg statutorja jew ta’ tip ieħor bejn il-Kummissjoni u l-esperti nazzjonali sekondati. Madankollu, id-deċiżjoni tal-Kummissjoni tistabbilixxi d-drittijiet u d-dmirijiet tal-esperti nazzjonali sekondati, inkluż id-dritt li jirċievu ċerti allowances.

Fir-rigward tal-ewwel mistoqsija tal-Ombudsman:

Il-Kummissjoni tirċievi lmenti u inkjesti minn esperti nazzjonali sekondati dwar kwistjonijiet relatati mas-sekondar tagħhom. Is-servizzi tal-Kummissjoni segwew modi informali biex isolvu tilwim possibbli u jwieġbu l-mistoqsijiet sabiex jiġi evitat li t-tilwim potenzjali jiġi amplifikat u aggravat.

Il-Kummissjoni tiżgura li l-esperti nazzjonali sekondati jkollhom aċċess għal:

il-ġerarkija tas-servizz li għalih huma ssekondati;

2) is-servizz fi ħdan id-Direttorat Ġenerali għall-Persunal u l-Amministrazzjoni (DĠ ADMIN) responsabbli għall-esperti nazzjonali sekondati. Is-servizz jimmaniġġja l-esperti nazzjonali kollha ssekondati lis-servizzi tal-Kummissjoni u jittratta l-problemi ġenerali esperjenzati mill-esperti nazzjonali ssekondati.

Barra minn hekk, il-Kummissjoni stabbiliet relazzjoni tajba mas-CLENAD, li hija l-assoċjazzjoni rappreżentattiva ta’ esperti nazzjonali sekondati. CLENAD għandha laqgħat regolari mas-servizzi kompetenti tal-Kummissjoni fejn jitqajmu mistoqsijiet u jiġu eżaminati l-problemi.

Meta jkun meħtieġ, is-servizz responsabbli tad-DĠ ADMIN jikkuntattja dipartimenti oħra tal-Kummissjoni sabiex tinstab soluzzjoni għall-problemi li jiltaqgħu magħhom.

Fid-dawl ta’ dawn id-diversi mezzi ta’ komunikazzjoni u n-natura informali tal-mekkaniżmi biex jiġi solvut tilwim possibbli, ma hemm l-ebda rekord tal-għadd ta’ lmenti.

Fir-rigward tal-kamp ta' applikazzjoni, il-passi u l-mezzi għas-soluzzjoni tat-tilwim, is-sitwazzjoni legali bħalissa mhijiex kompletament ċara, b'mod partikolari peress li d-deċiżjoni tal-Kummissjoni msemmija hawn fuq tat-30 ta' April 2002 ma tipprevedix proċedura għall-ilmenti.

Fir-rigward tat-tieni mistoqsija tal-Ombudsman:

Il-Kummissjoni tqis li taġixxi b’rispett sħiħ tad-deċiżjoni eżistenti tal-Kummissjoni applikabbli għall-esperti nazzjonali ssekondati lill-Kummissjoni.

Madankollu, meta jitqiesu l-argumenti mressqa mill-Ombudsman, il-Kummissjoni hija lesta li tintroduċi, fil-kuntest tar-reviżjoni sostanzjali li jmiss ta’ din id-deċiżjoni, dispożizzjoni xierqa għas-soluzzjoni ta’ tilwim possibbli. Meta jitqiesu l-Artikoli 2.4 u 2.8 tal-istatut tal-Ombudsman, tali dispożizzjoni jenħtieġ li tipprevjeni wkoll ilmenti li jaslu għand l-Ombudsman qabel ma jkunu ġew eżawriti l-possibbiltajiet kollha għas-soluzzjoni tal-problema b’mezzi amministrattivi interni.

Id-Deċiżjoni

1 Proċedura tal-ilmenti għall-esperti nazzjonali sekondati

1.1 L-esperti nazzjonali sekondati huma impjegati taċ-ċivil nazzjonali jew internazzjonali, jew persuni impjegati fis-settur privat, li qed jaħdmu temporanjament għall-istituzzjonijiet Ewropej. Skont ir-regoli adottati mill-Kummissjoni f’deċiżjoni tat-30 ta’ April 2002 (3), l-esperti nazzjonali sekondati jibqgħu fis-servizz ta’ min iħaddimhom matul il-perjodu ta’ sekondar u jibqgħu jitħallsu minn dik il-persuna li timpjega. Madankollu, huma jirċievu mill-Kummissjoni allowances li jkopru l-ispejjeż tal-espatrijazzjoni tagħhom.

Matul inkjesta dwar ilment imressaq minn żewġ esperti nazzjonali sekondati (ilment 495/2003/ELB), l-Ombudsman eżamina r-regoli applikabbli, iżda ma skopra l-ebda dispożizzjoni fihom dwar is-soluzzjoni ta' tilwim possibbli. L-Ombudsman għalhekk ġentilment talab lill-Kummissjoni biex tinfurmah:

- jekk irċevietx ilmenti minn esperti nazzjonali sekondati dwar kwistjonijiet relatati mas-sekondar tagħhom u kif dawn l-ilmenti ġew ittrattati;

- jekk ikunx lest li jintroduċi, fir-regoli applikabbli għall-esperti nazzjonali sekondati, dispożizzjoni xierqa għas-soluzzjoni ta' tilwim possibbli.

1.2 Il-Kummissjoni tikkonferma li l-Artikolu 90 tar-Regolamenti tal-Persunal mhuwiex applikabbli għall-esperti nazzjonali sekondati minħabba li r-Regolamenti tal-Persunal mhumiex applikabbli għalihom u l-allowances li jirċievu mhumiex ibbażati fuq ir-Regolamenti tal-Persunal.

Skont il-Kummissjoni, is-servizzi tagħha segwew modi informali biex isolvu tilwim possibbli u jwieġbu għal mistoqsijiet sabiex jiġi evitat li tilwim potenzjali jiġi amplifikat u aggravat.

Il-Kummissjoni tirrikonoxxi li, fir-rigward tal-kamp ta' applikazzjoni, il-passi u l-mezzi għas-soluzzjoni tat-tilwim, is-sitwazzjoni legali bħalissa mhijiex kompletament ċara, b'mod partikolari peress li d-deċiżjoni tal-Kummissjoni tat-30 ta' April 2002 ma tipprevedix proċedura għall-ilmenti.

Il-Kummissjoni tiddikjara li hija lesta tintroduċi, fil-kuntest tar-reviżjoni sostanzjali li jmiss tad-deċiżjoni msemmija hawn fuq, dispożizzjoni xierqa għas-soluzzjoni ta’ tilwim possibbli.

1.3 L-Ombudsman tinnota li l-Kummissjoni tirrikonoxxi li s-sitwazzjoni legali, fir-rigward tal-kamp ta' applikazzjoni, il-passi u l-mezzi għas-soluzzjoni tat-tilwim mhijiex kompletament ċara. L-Ombudsman jirrimarka li tali nuqqas ta' ċarezza jista' jagħmilha aktar diffiċli li tiġi żgurata l-applikazzjoni sħiħa u korretta tad-dritt għal amministrazzjoni tajba, kif previst fl-Artikolu 41 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali, fil-każ ta' esperti nazzjonali sekondati. F’dan il-kuntest, l-Ombudsman jirrimarka wkoll li d-disponibbiltà ta’ proċedura ċara stabbilita bil-liġi jenħtieġ li tikkomplementa, mhux tissostitwixxi, modi informali ta’ soluzzjoni ta’ tilwim possibbli u ta’ tweġiba għall-inkjesti sabiex jiġi evitat li t-tilwim potenzjali jiġi amplifikat u aggravat.

1.4 L-Ombudsman jinnota wkoll li l-Kummissjoni stess tipprevedi azzjoni korrettiva u li hija lesta li tintroduċi, fil-kuntest tar-reviżjoni sostanzjali li jmiss tad-deċiżjoni tagħha tat-30 ta' April 2002, dispożizzjoni adatta għas-soluzzjoni ta' tilwim possibbli.

1.5 L-Ombudsman jilqa' l-attitudni pożittiva tal-Kummissjoni f'dan ir-rigward, iżda jinnota li l-Kummissjoni ma stabbilietx skeda ta' żmien definita għall-azzjoni. L-Ombudsman ifakkar li, skont l-Artikolu 17 tal-Kodiċi ta' Mġiba Amministrattiva Tajba, in-nuqqas ta' azzjoni fi żmien raġonevoli huwa forma ta' amministrazzjoni ħażina. F'dawn iċ-ċirkostanzi, l-Ombudsman iqis li hemm raġunijiet biex jagħmel abbozz ta' rakkomandazzjoni lill-Kummissjoni li għandu jadotta proċedura ta' lmenti għas-soluzzjoni ta' tilwim possibbli bejn l-esperti nazzjonali sekondati u l-Kummissjoni.

2 Konklużjoni

2.1 Għar-raġunijiet mogħtija hawn fuq, l-Ombudsman jagħmel l-abbozz ta' rakkomandazzjoni li ġej lill-Kummissjoni, f'konformità mal-Artikolu 3 (6) tal-Istatut tal-Ombudsman.

L-abbozz ta' rakkomandazzjoni

Il-Kummissjoni għandha tadotta proċedura ta' lmenti għas-soluzzjoni ta' tilwim possibbli bejn l-esperti nazzjonali sekondati u l-Kummissjoni.

Il-Kummissjoni se tiġi infurmata b’dan l-abbozz ta’ rakkomandazzjoni. Skond l-Artikolu 3 (6) ta' l-Istatut ta' l-Ombudsman, il-Kummissjoni għandha tibgħat opinjoni dettaljata sat-30 ta' Settembru 2004. L-opinjoni dettaljata tista' tikkonsisti fl-aċċettazzjoni tad-deċiżjoni tal-Ombudsman u deskrizzjoni tal-miżuri meħuda biex jiġi implimentat l-abbozz ta' rakkomandazzjoni.

Strasburgu, 24 ta' Mejju 2004

 

P. Nikiforos DIAMANDOUROS

---

(1) Id-Deċiżjoni 94/262 tad-9 ta' Marzu 1994 tal-Parlament Ewropew dwar ir-Regolamenti u l-Kundizzjonijiet Ġenerali li Jirregolaw it-Twettiq tad-Dmirijiet tal-Ombudsman, 1994 ĠU L 113/15.

(2) Id-Deċiżjoni tal-Kummissjoni tat-30 ta' April 2002 (C(2002)1559), modifikata bid-Deċiżjoni tal-Kummissjoni tal-31 ta' Jannar 2003 (C(2003)406).

(3) Id-Deċiżjoni tal-Kummissjoni tat-30 ta' April 2002 (C(2002)1559), modifikata bid-Deċiżjoni tal-Kummissjoni tal-31 ta' Jannar 2003 (C(2003)406).