L-Ombudsman Ewropew, Emily O'Reilly, għamlet proposti lill-aġenzija tal-UE Frontex dwar kif jista' jiġi żgurat aħjar ir-rispett għad-drittijiet fundamentali tal-migranti li huma soġġetti għal ritorni furzati mill-UE lejn il-pajjiżi ta' oriġini tagħhom. Il-Frontex tikkoordina u tiffinanzja operazzjonijiet konġunti ta’ ritorn bl-ajru (JROs) f’kooperazzjoni mal-Istati Membri. Bejn l-2006 u l-2015, hija kkoordinat 267 titjira konġunta ta’ ritorn, li rritornaw aktar minn 13 000 persuna.

L-Ombudsman tfaħħar il-ħidma tal-Frontex sal-lum. Madankollu, jista' jsir aktar. Hija tappella lill-aġenzija biex tiżgura li l-familji bit-tfal u n-nisa tqal ikunu bilqiegħda separatament minn persuni rimpatrijati oħra. Il-Frontex għandha tippromwovi wkoll regoli komuni dwar l-użu tat-trażżin, tippubblika aktar informazzjoni dwar il-JROs, inklużi r-rapporti tal-osservaturi, u tirrikjedi li l-Istati Membri jtejbu l-proċeduri tal-ilmenti. L-Ombudsman għadha mhix kuntenta bir-rifjut tal-Frontex li tistabbilixxi l-mekkaniżmu tal-ilmenti tagħha stess.

L-Ombudsman tissuġġerixxi diversi emendi għall-Kodiċi ta' Kondotta JRO tal-Frontex, inklużi dispożizzjonijiet dwar l-użu ta' miżuri koerċittivi, eżamijiet mediċi f'waqthom tal-persuni rimpatrijati, u taħriġ dwar id-drittijiet tal-bniedem għall-iskorti, b'enfasi fuq il-persuni b'diżabilità, in-nisa u t-tfal.

Emily O'Reilly qalet: "Aħna lkoll ixxukkjati bit-traġedji ta' dawk l-eluf li tilfu ħajjithom fit-tentattiv tagħhom li jaqsmu l-Mediterran. Bħala parti mill-pjan ta’ azzjoni tagħha ta’ għaxar punti biex ittejjeb il-politika tal-UE dwar il-migrazzjoni, il-Kummissjoni tappella għal riforma tal-programm ta’ ritorn għal dawk li jfittxu l-ażil rifjutati u persuni mingħajr permess ta’ residenza validu. F'dan il-kuntest, għandu jsir kollox biex jiġi żgurat ir-rispett għad-dinjità tal-bniedem tal-individwi li jkunu qed jiġu rritornati."

Waħda mill-prijoritajiet tal-Ombudsman Ewropew hija ż-żieda fil-kooperazzjoni strateġika bejn il-membri tan-Netwerk Ewropew tal-Ombudsman. Peress li l-monitoraġġ tal-JRO jaqa’ taħt il-ġuriżdizzjoni tal-Istati Membri, hija stiednet feedback mill-kollegi tagħha. Ħafna Ombudsmen nazzjonali ħarsu lejn il-prattiki tal-JRO fl-Istati Membri tagħhom stess u ppreżentaw kontributi siewja għall-investigazzjoni tal-Ombudsman Ewropew fir-rigward tal-Frontex. Dawn huma disponibbli hawn.

Fl-opinjoni tagħha, il-Frontex spjegat li kull Stat Membru parteċipanti huwa responsabbli għall-kontinġent tiegħu stess ta’ persuni rimpatrijati f’JRO. Hija indikat li, sal-lum, ġew irrapportati biss tliet sitwazzjonijiet kritiċi, inkluż fir-rigward tal-użu tal-forza. Il-Frontex enfasizzat ukoll il-problemi prattiċi li jirriżultaw minn regolamenti nazzjonali diverġenti dwar l-użu tat-trażżin.

Il-lista sħiħa tal-proposti tal-Ombudsman hija disponibbli hawnhekk.