Għażiż President,

Iddeċidejt li niftaħ inkjesta dwar ilment li rċevejt mill-organizzazzjoni “de:border//migr justice collective” u diversi organizzazzjonijiet oħra * kontra l-Kummissjoni Ewropea. L-ilment jikkonċerna kif il-Kummissjoni timmonitorja l-infiq tal-fondi tal-UE pprovduti lill-Greċja permezz tal-Fond għas-Sigurtà Interna (ISF), kif tinforza l-kundizzjonijiet previsti mid-dritt tal-UE u kif tiżgura r-rispett għad-drittijiet fundamentali.

L-ilmentatur iqis li l-finanzjament tal-Kummissjoni qed jikkontribwixxi għall-ksur tad-drittijiet fundamentali fil-fruntiera tal-Greċja mat-Turkija, inkluż, huwa jsostni, permezz tan-nuqqas tiegħu li jinvestiga l-użu ħażin tal-fondi tal-UE mill-benefiċjarji Griegi tal-ISF fil-kuntest tal-operazzjonijiet fil-fruntiera esterna tal-UE mat-Turkija tul ix-xmara Evros u fir-reġjun tal-Eġew.

Fil-fehma tal-ilmentatur, il-Kummissjoni naqset milli twettaq sorveljanza u kontroll u milli tindirizza allegazzjonijiet persistenti ta’ abbużi serji tad-drittijiet tal-bniedem mill-awtoritajiet Griegi fil-kuntest tal-operazzjonijiet ta’ ġestjoni tal-fruntieri esterni tal-UE, li għalihom il-Greċja tirċievi fondi tal-UE. L-ilmentatur jiddikjara li, f’dak li jqis li huwa fid-dawl ta’ evidenza dejjem akbar ta’ ksur tad-dritt tal-UE, il-Kummissjoni naqset milli taġixxi fuq l-obbligi tagħha li tivvaluta s-sitwazzjoni u li twieġeb b’azzjonijiet ta’ rimedju xierqa. Bħala tali, il-Kummissjoni, fil-fehma tal-ilmentatur, tikser ir-regoli dwar il-finanzjament kif ukoll l-Artikolu 17 TUE dwar ir-rwol tal-Kummissjoni bħala “Gwardjan tat-Trattati” u l-Artikolu 317 TFUE dwar il-prinċipju ta’ ġestjoni finanzjarja tajba. L-aħħar taqsima tal-ilment tikkonċerna l-azzjoni li l-ilmentatur iqis li l-Kummissjoni kellha tieħu fir-rigward tal-Aġenzija Ewropea għall-Gwardja tal-Fruntiera u tal-Kosta (Frontex) f’dan il-kuntest.

L-ilment jikkonċerna l-azzjonijiet tal-Kummissjoni fil-perjodu mis-sena 2018. Madankollu, peress li l-utilità li nistaqsi dak ferm lura fiż-żmien ma tidhirx, iddeċidejt li

tillimita l-inkjesta għall-azzjonijiet tal-Kummissjoni mill-bidu taż-żmien attwali tal-Kummissjoni fl-Uffiċċju, jiġifieri mill-bidu tal-2020.

Iddeċidejt li nitlob tweġiba bil-miktub mill-Kummissjoni dwar l-ilment. Ikun ta’ għajnuna jekk it-tweġiba tkun tista’ tindirizza l-mistoqsijiet li jinsabu fl-Anness ta’ din l-ittra.

Ikun utli wkoll jekk il-Kummissjoni taqsam mal-Uffiċċju tiegħi d-dokumenti li ġejjin:

• Dokumentazzjoni rilevanti tal-programm tal-Fond għas-Sigurtà Interna, inklużi għotjiet u ftehimiet oħra, korrispondenza mal-awtoritajiet Griegi relatata mal-ksur tad-drittijiet fundamentali, rapporti ta’ valutazzjoni tal-Kummissjoni, u l-aħħar rapport annwali ta’ implimentazzjoni (2022) b’valutazzjoni.
• Dokumenti li fuqhom hija bbażata d-deċiżjoni ta’ implimentazzjoni tal-Kummissjoni ta’ Novembru 2022 li tapprova l-programm tal-Greċja għall-appoġġ mill-Fond għas-Sigurtà Interna għall-perjodu 2021-2027, b’mod partikolari s-sottomissjoni tal-Greċja ta’ Diċembru 2021, l-osservazzjonijiet tal-Kummissjoni ta’ April 2022, u s-sottomissjoni riveduta tal-Greċja ta’ Novembru 2022. Il-Kummissjoni hija mistiedna wkoll tipprovdi kwalunkwe linja gwida interna dwar kif għandhom jiġu vvalutati l-mekkaniżmi nazzjonali tal-ilmenti u l-kumitati ta’ monitoraġġ skont ir-regoli dwar il-finanzjament.

Jekk jogħġbok innota li x’aktarx nibgħat it-tweġiba tiegħek u l-annessi relatati lill-ilmentatur għall-kummenti. [1] Napprezza jekk nirċievi t-tweġiba tal-Kummissjoni sal-15 ta' Frar 2024.

L-uffiċjal responsabbli għall-inkjesti huwa Valentina Stoeva.

Jekk, matul din l-inkjesta, il-Kummissjoni tkun involuta fi proċedimenti tal-qorti dwar l-istess suġġett bħal dan l-ilment, nitolbok tgħarrafna.

Dejjem tiegħek,

Emily O'Reilly Ombudsman
Ewropew

Strasburgu, 07/11/2023

Anness

1. Id-dritt tal-UE jirrikjedi li l-finanzjament taħt il-Fond għas-Sigurtà Interna (ISF) ikollu l-għan li jiżgura livell uniformi u għoli ta’ kontroll tal-fruntieri esterni, f’konformità mal-impenji tal-UE għal-libertajiet fundamentali u d-drittijiet tal-bniedem.[2] Il-Kummissjoni għandha l-kompitu li timmonitorja li l-Greċja tuża l-fondi tal-UE f’konformità mad-dritt tal-UE. F'dan il-kuntest, x'miżuri daħħlet fis-seħħ il-Kummissjoni biex tiżgura li l-finanzjament tal-UE fil-kuntest tal-ġestjoni tal-fruntieri esterni tal-UE jirrispetta d-drittijiet fundamentali? X’miżuri, jekk hemm, talbet lill-Greċja timplimenta jekk ikun hemm evidenza li ma kkonformatx mal-kundizzjoni tad-drittijiet fundamentali għall-finanzjament tal-UE? Il-Kummissjoni kkunsidrat li tirkupra l-fondi jekk ikun hemm evidenza li l-Greċja ma kkonformatx mal-kundizzjonijiet tal-finanzjament?

2. X'proċeduri u prattiki għandha fis-seħħ il-Kummissjoni biex timmonitorja l-infiq tal-fondi tal-UE fil-kuntest tal-ISF u biex tinforza l-kundizzjonijiet marbuta ma' dan il-finanzjament tal-UE?

3. Mill-korrispondenza tal-Kummissjoni mal-ilmentatur, jirriżulta li l-Kummissjoni titlob aġġornamenti regolari dwar l-istatus tal-investigazzjonijiet li għaddejjin dwar l-abbużi tad-drittijiet fundamentali fil-fruntiera Griega, kif ukoll dwar il-miżuri ġenerali li l-awtoritajiet Griegi qed jieħdu fir-rigward tat-tisħiħ tal-qafas ta’ monitoraġġ u t-trasparenza tal-operazzjonijiet fil-fruntieri. Il-Kummissjoni tista' tipprovdi aġġornament f'dan ir-rigward u ħarsa ġenerali lejn l-aħħar valutazzjoni tagħha dwar dawk il-kwistjonijiet?

4. L-allegazzjonijiet ta’ ksur sistematiku tad-drittijiet fundamentali fil-fruntiera Griega kellhom impatt fuq id-deċiżjoni u l-approċċ tal-Kummissjoni fl-allokazzjoni ta’ kwalunkwe fondi ġodda tal-UE lill-Greċja?

5. Tista' l-Kummissjoni tipprovdi ħarsa ġenerali lejn il-miżuri li diġà ħadet jew li biħsiebha tieħu fir-rigward ta' allegazzjonijiet ta' abbużi tad-drittijiet fundamentali f'operazzjonijiet ta' ġestjoni tal-fruntieri fil-Greċja bl-involviment tal-Frontex? F'dan il-kuntest, ta' min jinnota li l-evalwazzjoni li l-Kummissjoni trid twettaq tal-Frontex skont l-Artikolu 121 tar-Regolament dwar il-Frontex [3], trid tinkludi analiżi speċifika tal-mod kif il-Karta u liġi rilevanti oħra tal-Unjoni ġew irrispettati.

6. Il-Kummissjoni tikkunsidra li tagħmel disponibbli għall-pubbliku d-deċiżjoni tagħha ta’ Novembru 2022 li tapprova l-programm nazzjonali tal-Greċja għall-appoġġ mill-ISF, u d-dokumenti ewlenin sottostanti għal dik id-deċiżjoni, jiġifieri s-sottomissjoni nazzjonali, l-osservazzjonijiet tal-Kummissjoni, u s-sottomissjoni nazzjonali riveduta?

7. X'kriterji/linji gwida applikat il-Kummissjoni biex tivvaluta l-adegwatezza tal-mekkaniżmi tal-ilmenti u l-kumitati ta' monitoraġġ fil-programm nazzjonali Grieg?

8. Fir-rigward tar-rappreżentanti tal-Kummissjoni fil-kumitat ta' monitoraġġ, il-Kummissjoni stabbiliet linji gwida dwar x'inhu r-rwol tagħhom?

9. X'proċeduri għandha fis-seħħ il-Kummissjoni biex tinforza l-kundizzjonalità tad-drittijiet fundamentali fil-finanzjament tal-attivitajiet ta' ġestjoni tal-fruntieri?

10. Kien hemm allegazzjonijiet ripetuti ta’ ksur tad-drittijiet fundamentali fil-kuntest tal-attivitajiet ta’ ġestjoni tal-fruntieri Griegi ffinanzjati mill-UE. Jidher li l-ebda waħda mill-allegazzjonijiet ma wasslet għas-sospensjoni jew l-irtirar ta’ fondi mill-Kummissjoni. Il-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni dwar l-applikazzjoni tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali [4] tiddikjara li, jekk ikun hemm ksur tad-drittijiet fundamentali, il-Kummissjoni tista’ tiddeċiedi li ma tiżborżax fondi sakemm l-Istat Membru u l-Kummissjoni jaqblu li l-kundizzjonijiet għall-iżborż tal-fondi huma ssodisfati. Il-Kummissjoni għamlet użu minn din l-għażla? Il-Kummissjoni stabbiliet kriterji/linji gwida għal meta għandha tintuża/tiġi kkunsidrata tali għażla?

[1] Jekk il-Kummissjoni tixtieq tissottometti dokumenti jew informazzjoni li tqis li huma kunfidenzjali, u li ma għandhomx jiġu żvelati lill-ilmentatur, jekk jogħġbok immarkahom bħala “Kunfidenzjali”. Tali dokumenti jistgħu jintbagħtu permezz ta’ kanali siguri, bħal Ares, CIRCABC jew applikazzjonijiet ekwivalenti. Il-persuna li tittratta l-każ tista’ tiġi kkuntattjata minn qabel, jekk ikun meħtieġ.

[2] Ara, b’mod partikolari, l-Artikolu 3 tar-Regolament 515/2014 li jistabbilixxi, bħala parti mill-Fond għas-Sigurtà Interna, l-istrument għall-appoġġ finanzjarju għall-fruntieri esterni u l-viża:

https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/HTML/?uri=CELEX:32014R0515

Ara wkoll l-Artikolu 4 tar-Regolament (UE) 2021/1149 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-7 ta’ Lulju 2021 li jistabbilixxi l-Fond għas-Sigurtà Interna:

https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/PDF/?uri=CELEX:32021R1149

[3] https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=CELEX%3A32019R1896

[4] Il-Kummissjoni Ewropea (2020) Strateġija biex tissaħħaħ l-applikazzjoni tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali fl-UE (COM/2020/711 final)

* de:border // migration justice collective, Legal Centre Lesvos, Equal Rights Beyond Borders, HIAS u Mobile Info Team