Għażiż President,

L-aċċess pubbliku f’waqtu għad-dokumenti leġiżlattivi huwa essenzjali biex l-individwi u l-organizzazzjonijiet interessati jipparteċipaw b’mod effettiv fit-tfassil tal-liġijiet tal-UE. Il-prinċipju tat-trasparenza leġiżlattiva huwa minqux fit-Trattati tal-UE [1] u huwa rifless fil-leġiżlazzjoni tal-UE dwar l-aċċess pubbliku għad-dokumenti. Ir-Regolament 1049/2001 jiddikjara li “dokumenti leġiżlattivi” jridu jkunu direttament aċċessibbli għall-pubbliku, sakemm l-iżvelar tagħhom ma jdgħajjifx interess pubbliku jew privat wieħed jew aktar protetti b’mod espliċitu [2] Skont il-ġurisprudenza tal-UE, l-istituzzjonijiet tal-UE jistgħu jirrifjutaw li jiżvelaw dokumenti leġiżlattivi biss b’mod eċċezzjonali. F’każijiet bħal dawn, ir-raġunament tagħhom irid ikun speċifiku biżżejjed u bbażat fuq elementi tanġibbli [3].

Qed inkompli nirċievi lmenti dwar aċċess pubbliku insuffiċjenti u mdewwem mogħti għal dokumenti leġiżlattivi miżmuma mill-Parlament Ewropew, mill-Kunsill tal-UE u mill-Kummissjoni Ewropea. Il-kawżi li nittratta jissuġġerixxu li l-istituzzjonijiet għadhom mhumiex qed jagħtu effett sħiħ lid-dritt tal-UE msemmi hawn fuq u lill-ġurisprudenza relatata.

Jiena konxju tal-għadd kbir ta’ talbiet għall-aċċess li l-Parlament Ewropew, il-Kunsill tal-UE, u l-Kummissjoni Ewropea jirċievu kull sena u li dan l-għadd qed jiżdied. L-ilmenti li jirċievi l-Uffiċċju tiegħi jikkostitwixxu kampjun limitat ta’ każijiet biss u, skont id-definizzjoni, jindikaw problemi li l-applikanti ffaċċjaw. Għalhekk, dawn mhux neċessarjament jirriflettu kif l-istituzzjonijiet jimplimentaw ir-Regolament 1049/2001 b’mod ġenerali.

Minkejja dan, l-ilmenti [4] li jaslu għand l-Uffiċċju tiegħi jkomplu jqajmu tħassib dwar l-aċċess irrifjutat għad-dokumenti leġiżlattivi, il-firxa tar-redazzjonijiet fid-dokumenti mitluba, ir-raġunament inadegwat fid-deċiżjonijiet tal-istituzzjonijiet u/jew iż-żmien meħud biex jiġu ttrattati t-talbiet, li, min-natura tagħhom stess, huma sensittivi għaż-żmien.

Għalhekk iddeċidejt li niftaħ inkjesta fuq inizjattiva tiegħi stess - li tindirizza lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill tal-UE, lill-Kummissjoni Ewropea b'mod parallel - fi sforz biex jiġi żgurat titjib sistemiku f'dan il-qasam importanti ħafna. B'mod partikolari, din l-inkjesta se tiffoka fuq kif it-tliet istituzzjonijiet tal-UE jittrattaw talbiet għal aċċess pubbliku għal dokumenti leġiżlattivi [5].   

Bħala l-ewwel pass f’din l-inkjesta, inqis li jkun utli jekk il-Kummissjoni tkun tista’ tipprovdi lill-Uffiċċju tiegħi bl-informazzjoni stabbilita fl-Anness 2 ta’ din l-ittra. Inkun grat jekk nirċievi din l-informazzjoni sat-30 ta' Novembru. Qed nagħmel l-istess talba lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill tal-UE.

Abbażi ta’ din l-informazzjoni, l-Uffiċċju tiegħi se jagħżel kampjun ta’ fajls amministrattivi relatati ma’ talbiet għal aċċess pubbliku għal dokumenti leġiżlattivi li rċevew it-tliet istituzzjonijiet.

Jekk il-persunal tiegħek ikollu xi mistoqsijiet, jew xi diffikultajiet biex jikseb l-informazzjoni mitluba, jista’ jikkuntattja lill-uffiċjal tal-inkjesti responsabbli, is-Sur Michał Krajewski.

Dejjem tiegħek,

Emily O'Reilly Ombudsman
Ewropew

Strasburgu, 02/10/2023

Anness 1 - Lista ta' eżempji ta' lmenti reċenti lill-Ombudsman dwar l-aċċess pubbliku għad-dokumenti leġiżlattivi tal-UE

• Il-Parlament Ewropew

o Il-Kawża 253/2023/MIK dwar kif il-Parlament Ewropew ittratta talba għal aċċess pubbliku għal “dokument b’erba’ kolonni” relatat man-negozjati tat-trilogu dwar l-Att tal-UE dwar is-Swieq Diġitali, https://www.ombudsman.europa.eu/en/case/en/63316.

•  Il-Kunsill tal-UE

o Il-Kawża 360/2021/TE dwar ir-rifjut tal-Kunsill tal-UE li jipprovdi aċċess pubbliku sħiħ għad-dokumenti relatati man-negozjati tat-trilogu dwar l-emissjonijiet tal-vetturi bil-mutur, https://www.ombudsman.europa.eu/en/case/en/58819.

o Il-Kawża 717/2021/SF dwar ir-rifjut mill-Kunsill tal-UE li jagħti aċċess pubbliku sħiħ għal opinjoni legali relatata mal-ftehim kummerċjali tal-UE mar-Renju Unit, https://www.ombudsman.europa.eu/en/case/en/59170.

o Il-Kawża 788/2022/SF rigward ir-rifjut tal-Kunsill tal-UE li jagħti aċċess pubbliku għal dokumenti relatati man-negozjati dwar l-abbozz tal-"Att dwar is-Swieq Diġitali" u l-"Att dwar is-Servizzi Diġitali", https://www.ombudsman.europa.eu/en/case/en/61556.

o Il-Kawża 1499/2021/SF rigward ir-rifjut tal-Kunsill tal-UE li jagħti aċċess pubbliku sħiħ għad-dokumenti relatati man-negozjati dwar l-abbozz tal-"Att dwar is-Swieq Diġitali", https://www.ombudsman.europa.eu/en/case/en/59957.

o Il-Kawża 1703/2021/AMF dwar ir-rifjut tal-Kunsill tal-UE li jagħti aċċess pubbliku għal dokumenti li jikkonċernaw in-negozjati li għaddejjin dwar it-tassazzjoni tas-servizzi diġitali, https://www.ombudsman.europa.eu/en/case/en/60163.

o Il-Kawża 1834/2022/NH dwar ir-rifjut tal-Kunsill tal-UE li jagħti aċċess pubbliku sħiħ għal opinjoni legali dwar id-direttiva proposta tal-UE dwar pagi minimi adegwati, https://www.ombudsman.europa.eu/en/case/en/62606.

• Il-Kummissjoni

o Il-Kawża 1053/2023/MIK rigward in-nuqqas mill-Kummissjoni Ewropea li tieħu deċiżjoni finali fil-limitu ta’ żmien applikabbli dwar żewġ talbiet għal aċċess pubbliku għall-valutazzjonijiet tal-impatt u l-opinjonijiet tal-Bord tal-Iskrutinju Regolatorju rigward ir-reviżjoni prevista tar-REACH u tar-Regolament dwar il-Merkurju, https://www.ombudsman.europa.eu/en/opening-summary/en/171657.

Anness 2 - Talba għal informazzjoni

L-ewwel nett, jekk jogħġbok ipprovdi informazzjoni statistika dwar l-applikazzjonijiet inizjali kollha għall-aċċess pubbliku għal kwalunkwe dokument imfassal jew riċevut matul il-proċeduri fl-istituzzjoni tiegħek (inkluż għall-korrispondenza, il-minuti tal-laqgħat, id-dokumenti tal-valutazzjoni tal-impatt, id-dokumenti ta’ ħidma, l-emendi, ir-rapporti, id-dokumenti b’erba’ kolonni, l-opinjonijiet legali u kwalunkwe dokument ieħor) li jwasslu għall-adozzjoni tal-atti li ġejjin:

• L-Att dwar is-Swieq Diġitali [6]
• Ir-Reviżjoni tad-Direttiva dwar l-Iskema għall-Iskambju ta’ Kwoti tal-Emissjonijiet [7]
• Id-Direttiva dwar il-Paga Minima [8]

L-informazzjoni għandha tinkludi:

• l-għadd ta’ applikazzjonijiet inizjali għall-aċċess pubbliku għad-dokumenti leġiżlattivi li jikkonċernaw il-fajls ta’ hawn fuq;
• l-għadd ta’ deċiżjonijiet inizjali u f’kemm-il każ il-Kummissjoni (a) irrifjutat l-aċċess, (b) tat aċċess parzjali, (c) tat aċċess sħiħ; kif ukoll
• il-ħin medju u medjan meħud biex jiġu pproċessati l-applikazzjonijiet.

Jekk jogħġbok eskluda mill-istatistika ta’ hawn fuq dawk l-applikazzjonijiet għall-aċċess pubbliku li kienu jikkonċernaw esklużivament dokumenti li kienu diġà disponibbli pubblikament.

It-tieni, jekk jogħġbok ipprovdi listi tal-applikazzjonijiet konfermatorji kollha għal aċċess pubbliku għal kwalunkwe dokument imfassal jew riċevut matul il-proċeduri fl-istituzzjoni tiegħek li jwasslu għall-adozzjoni tat-tliet atti leġiżlattivi msemmija hawn fuq.

Jekk jogħġbok inkludi fil-listi informazzjoni dwar it-tip ta’ dokumenti mitluba (bħal “korrispondenza bejn...”, “minuti”, “rapport ta’ valutazzjoni tal-impatt”, “opinjoni legali”), id-dati tal-applikazzjonijiet konfermatorji u d-deċiżjonijiet konfermatorji, u informazzjoni dwar l-eżitu tad-deċiżjoni (id-divulgazzjoni kkonfermata, id-divulgazzjoni parzjali kkonfermata, l-aċċess usa’ mogħti, l-aċċess sħiħ mogħti).

[1] L-Artikolu 15 tat-TFUE.

[2] Ir-Regolament 1049/2001 dwar l-aċċess pubbliku għad-dokumenti tal-Parlament Ewropew, tal-Kunsill u tal-Kummissjoni https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/ALL/?uri=celex%3A32001R1049

[3] Is-sentenza tal-25 ta’ Jannar 2023, il-Kawża T-163/21, De Capitani vs il-Kunsill, https://curia.europa.eu/juris/document/document.jsf?text=&docid=269684&pageIndex=0&doclang=EN&mode=lst&dir=&occ=first&part=1&cid=3531724 

[4] L-Anness 1 ta’ din l-ittra jelenka dawn l-ilmenti.

[5] Ara l-inkjesti preċedenti fuq inizjattiva proprja dwar din il-kwistjoni: OI/2/2017/TE dwar it-trasparenza tal-proċess leġiżlattiv tal-Kunsill (rapport speċjali), https://www.ombudsman.europa.eu/en/special-report/en/94921 u OI/8/2015/JAS dwar it-trasparenza tat-trilogi, https://www.ombudsman.europa.eu/en/decision/en/69206

[6] Ir-Regolament 2022/1925 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-14 ta’ Settembru 2022 dwar swieq kontestabbli u ġusti fis-settur diġitali, ĠU L 265/1, https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=celex%3A32022R1925 

[7] Id-Direttiva 2023/959 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-10 ta’ Mejju 2023 li temenda d-Direttiva 2003/87/KE li tistabbilixxi sistema għall-iskambju ta’ kwoti ta’ emissjonijiet ta’ gassijiet serra ġewwa l-Unjoni u d-Deċiżjoni (UE) 2015/1814 dwar l-istabbiliment u l-funzjonament ta’ riżerva tal-istabbiltà tas-suq għas-sistema għall-iskambju ta’ kwoti tal-emissjonijiet tal-gassijiet serra tal-Unjoni, ĠU L 130/134, https://eur-lex.europa.eu/eli/dir/2023/959/oj

[8] Id-Direttiva (UE) 2022/2041 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tad-19 ta’ Ottubru 2022 dwar pagi minimi adegwati fl-Unjoni Ewropea, ĠU L 275/33, https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=CELEX%3A32022L2041