Ibrida: Mill-bogħod u fl-uffiċċju tal-Ombudsman

Preżenti

L-Ombudsman Ewropew

Lampros Papadias – Kap tal-Kabinett tal-Ombudsman Ewropew

Tanja Ehnert – Koordinatur tal-Inkjesti

Vieri Biondi – Uffiċjal tal-Inkjesti

Michał Krajewski – Uffiċjal tal-Inkjesti

Maria Resende – Inkjesti Trainee

Il-Kummissjoni Ewropea

Id-Direttorat Ġenerali għall-Agrikoltura (AD AGRI):

• AGRI.I - Direttur
• AGRI.I.1 - Uffiċjal Legali
• AGRI.A.1 - Politika u analisti ekonomiċi

Servizz Legali (SJ):

• Membru tas-Servizz Legali – Tim AGRI

Segretarjat Ġenerali (SĠ):

• SG.C.2 – Viċi Kap tal-Unità
• SG.C.2 – Uffiċjal tal-Politika
• SG.A.3 - Uffiċjal tal-Politika
• SG.D.3 - Koordinatur tal-politika

L-għan tal-laqgħa

L-għan tal-laqgħa kien li t-tim ta’ inkjesta tal-Ombudsman jikseb tweġibiet għal ċerti mistoqsijiet dwar it-tweġiba bil-miktub tal-Kummissjoni dwar dan l-ilment, li ġew kondiviżi mal-Kummissjoni qabel il-laqgħa.

Introduzzjoni u informazzjoni proċedurali

It-tim ta' inkjesta tal-Ombudsman introduċa lilu nnifsu, irringrazzja lir-rappreżentanti tal-Kummissjoni talli ltaqgħu magħhom u stipula l-għan tal-laqgħa. Huma ddeskrivew il-qafas legali li japplika għal-laqgħat li jsiru mill-Ombudsman, b’mod partikolari, li l-Ombudsman ma jiżvela l-ebda informazzjoni identifikata mill-Kummissjoni bħala kunfidenzjali, la lill-ilmentatur u lanqas lil kwalunkwe persuna oħra barra mill-Uffiċċju tal-Ombudsman, mingħajr il-kunsens minn qabel tal-Kummissjoni.^[1]

It-tim ta’ inkjesta spjega li se jfassal abbozz ta’ rapport dwar il-laqgħa li għandu jintbagħat lill-Kummissjoni biex jiġi żgurat li l-kontenut ikun fattwalment preċiż u komplut. Ir-rapport tal-laqgħa mbagħad jiġi ffinalizzat, inkluż fil-fajl u jiġi pprovdut lill-ilmentatur. L-ebda informazzjoni kunfidenzjali ma tiġi inkluża fir-rapport jew inkella tiġi pprovduta lill-ilmentatur jew lil kwalunkwe parti terza.

Informazzjoni skambjata

1. It-trasparenza tar-raġunijiet tal-Kummissjoni għal deroga minn ċerti rekwiżiti tal-Gwida u s-Sett ta’ Għodod għal “Regolamentazzjoni Aħjar”

It-tim ta’ inkjesta tal-Ombudsman qal li, skont il-fehim tagħhom, il-Kummissjoni spjegat ir-raġunijiet tagħha għal deroga mit-twettiq ta’ valutazzjoni tal-impatt u konsultazzjoni pubblika fil-memorandum ta’ spjegazzjoni għall-proposta leġiżlattiva tagħha (COM(2024) 139 final) ippubblikata fit-22 ta’ Frar 2024 u fid-Dokument ta’ Ħidma tal-Persunal dwar din il-proposta (SWD(2024) 360 final) ippubblikat fl-10 ta’ Diċembru 2024. It-tim ta’ inkjesta fehem ukoll li ma kien hemm l-ebda dokument pubbliku ieħor li jiġġustifika d-derogi. It-tim tal-inkjesta talab lir-rappreżentanti tal-Kummissjoni biex jikkonfermaw jew jiċċaraw dan il-punt.

Ir-rappreżentanti tal-Kummissjoni kkonfermaw il-fehim tat-tim ta’ inkjesta. Huma żiedu li hija l-prattika tal-Kummissjoni li tiġġustifika d-deroga li twettaq valutazzjoni tal-impatt u konsultazzjoni pubblika fil-memorandum ta’ spjegazzjoni li jakkumpanja l-proposta leġiżlattiva, li hija konformi mal-Gwida u s-Sett ta’ Għodod ta’ “Regolamentazzjoni Aħjar”.

Barra minn hekk, ir-rappreżentanti tal-Kummissjoni spjegaw il-kuntest tal-proposta. Il-Kummissjoni kienet ipproponiet l-atti bażiċi li l-proposta inkwistjoni kellha temenda [2] f'Ġunju 2018, jiġifieri, qabel il-pandemija tal-COVID-19 u l-invażjoni Russa fuq l-Ukrajna. L-atti bażiċi kienu jirrikjedu li l-bdiewa josservaw il-KAAT (standards ta’ kundizzjonijiet agrikoli u ambjentali tajbin). Sussegwentement, il-Kummissjoni rrealizzat li dawn ir-rekwiżiti kienu eżiġenti u ta’ piż kbir wisq biex il-bdiewa jissodisfawhom fil-prattika. Quddiem il-protesti tal-bdiewa fl-2024, il-Kummissjoni qieset li kien estremament urġenti li jiġu emendati l-atti bażiċi, li jfisser li ma kien hemm l-ebda żmien għal valutazzjoni tal-impatt jew konsultazzjoni pubblika. Is-sitwazzjoni kienet eċċezzjonali minħabba l-firxa kbira ta’ protesti tal-bdiewa madwar l-Istati Membri, li kienu parzjalment vjolenti. Kien hemm ir-riskju li l-protesti ma jibqgħux għaddejjin. Sabiex jiġu indirizzati l-isfidi fis-settur u t-tħassib imqajjem mill-bdiewa, il-Kunsill Ewropew talab lill-Kunsill u lill-Kummissjoni biex imexxu 'l quddiem il-ħidma kif meħtieġ.[3] Ir-rappreżentanti tal-Kummissjoni ġibdu wkoll l-attenzjoni għall-każ reċenti tal-qorti li fih il-Qorti tal-Ġustizzja rrikonoxxiet id-diskrezzjoni tal-Kummissjoni fid-deċiżjoni dwar kwistjonijiet ta' urġenza li jikkonċernaw l-art imwarrba.[4]

2. Kif ingħatat id-deroga f’dan il-każ

It-tim ta’ inkjesta tal-Ombudsman qal li, skont il-fehim tiegħu, skont il-Gwida u s-Sett ta’ Għodod għal “Regolamentazzjoni Aħjar” hemm żewġ proċeduri għall-għoti ta’ derogi, jiġifieri, qabel jew wara l-validazzjoni politika tal-inizjattiva biex tiġi abbozzata proposta leġiżlattiva. Qabel il-validazzjoni, huwa l-Viċi President tal-Kummissjoni responsabbli għal “Regolamentazzjoni Aħjar”, li jista’ jagħti derogi. F’dan il-każ, id-deroga tiġi rreġistrata fis-sistema tal-IT DECIDE, inkella ma jkun hemm l-ebda format speċjali għar-reġistrazzjoni tad-derogi. Wara l-validazzjoni, huwa d-Direttur fi ħdan is-Segretarjat Ġenerali tal-Kummissjoni responsabbli għal “Regolamentazzjoni Aħjar”, li jista’ jagħti derogi, filwaqt li jaġixxi f’konsultazzjoni mal-Kabinett tal-Viċi President responsabbli għal “Regolamentazzjoni Aħjar”. It-tim ta’ inkjesta fehem, abbażi tat-tweġiba bil-miktub tal-Kummissjoni, li f’dan il-każ is-Segretarjat Ġenerali, f’konsultazzjoni mal-Kabinett tal-President, ta d-deroga b’mod parallel mat-talba biex l-inizjattiva timxi ’l quddiem. It-tim ta’ inkjesta fehem ukoll, abbażi tad-dokumenti pprovduti mill-Kummissjoni qabel il-laqgħa, li ma kien hemm l-ebda dokumentazzjoni interna tad-deċiżjoni li jsir progress mingħajr il-valutazzjoni tal-impatt u l-konsultazzjoni pubblika.

Ir-rappreżentanti tal-Kummissjoni ċċaraw li, skont il-metodi ta’ ħidma attwali, il-Kummissarju għall-Implimentazzjoni u s-Simplifikazzjoni jieħu d-deċiżjonijiet ta’ hawn fuq biex jagħti derogi minn “Regolamentazzjoni Aħjar”. Fi ħdan il-proċedura għall-għoti ta’ derogi wara l-validazzjoni, id-Direttur fi ħdan is-Segretarjat Ġenerali jrid jaġixxi “f’konsultazzjoni” mal-Kabinett tal-imsemmi Kummissarju. Dan ifisser li r-responsabbiltà għall-għoti ta’ derogi dejjem taqa’ fuq dan il-Kummissarju. F’każijiet ordinarji, fl-istadju tal-ippjanar tal-inizjattiva, id-dipartiment responsabbli jista’ jitlob lill-Kummissarju għal deroga f’konformità mal-proċedura msemmija hawn fuq. F’dan il-każ, madankollu, ma kien hemm l-ebda ppjanar minn qabel tal-inizjattiva, peress li l-proposta kellha titħejja b’urġenza b’reazzjoni għall-protesti li għaddejjin. Din hija r-raġuni għaliex ma hemm l-ebda dokumentazzjoni interna dwar id-deċiżjoni ta’ deroga jew il-validazzjoni politika formali tal-inizjattiva.

Madankollu, ir-rappreżentanti tal-Kummissjoni enfasizzaw li l-livell politiku tal-Kummissjoni taċitament l-approvazzjoni tiegħu biex isir progress b’din l-inizjattiva mingħajr valutazzjoni tal-impatt u konsultazzjoni pubblika. F’dan il-kuntest, ir-rappreżentanti tal-Kummissjoni spjegaw li l-għan tal-proċeduri ta’ validazzjoni u deroga msemmija hawn fuq huwa li jiġi żgurat li d-dipartimenti tal-Kummissjoni ma jħejjux inizjattivi leġiżlattivi (mingħajr valutazzjoni tal-impatt) fin-nuqqas tal-approvazzjoni tal-livell politiku tal-Kummissjoni. F’dan il-każ, kien hemm fehim komuni fi ħdan il-Kummissjoni li din il-proposta għandha titressaq malajr kemm jista’ jkun. Fil-fatt, kien il-livell politiku tal-Kummissjoni li insista biex l-inizjattiva sseħħ, inkluż il-Kummissarju responsabbli għal “Regolamentazzjoni Aħjar”.

Rekord rilevanti tal-validazzjoni politika tal-inizjattiva huwa l-approvazzjoni mis-Segretarjat Ġenerali tal-konsultazzjoni bejn is-servizzi dwar l-abbozz tal-proposta. Sussegwentement, saru laqgħat tal-kabinetti tal-Kummissarji involuti fit-tħejjija tal-proposta u, fl-aħħar nett, il-Kulleġġ tal-Kummissarji adotta l-proposta. F’dan il-kuntest, ma hemm l-ebda dubju li l-inizjattiva, inkluża l-proċedura għat-tħejjija tagħha, kisbet l-approvazzjoni politika meħtieġa. Barra minn hekk, kien hemm trasparenza sħiħa rigward il-ħidma fuq din il-proposta fi ħdan il-Kummissjoni internament fil-livelli kollha. Dak li huwa nieqes huwa t-traċċa bil-miktub tal-validazzjoni tad-deroga.

Ir-rappreżentanti tal-Kummissjoni nnotaw f’dan ir-rigward li l-Linji Gwida għal “Regolamentazzjoni Aħjar” huma applikati b’mod proporzjonat li jirrifletti ċ-ċirkostanzi ta’ kull inizjattiva individwali, li jfisser li jeħtieġ li jsiru eċċezzjonijiet għar-rekwiżiti tagħha f’ċerti sitwazzjonijiet. Dan huwa speċifikament previst fil-Linji Gwida għal “Regolamentazzjoni Aħjar” infushom.

3. L-għażla tal-partijiet ikkonċernati għall-konsultazzjoni mmirata

It-tim ta’ inkjesta tal-Ombudsman qal li, skont il-fehim tiegħu, irid ikun hemm deċiżjoni interna meħuda dwar l-għażla tal-partijiet ikkonċernati għall-konsultazzjoni mmirata. Huma staqsew għaliex il-Kummissjoni ma kkondividietx din id-deċiżjoni, jew kwalunkwe traċċa oħra bil-miktub ta’ din id-deċiżjoni, mat-tim ta’ inkjesta qabel il-laqgħa. Staqsew ukoll għaliex il-Kummissjoni ddeċidiet li ma tikkonsultax partijiet ikkonċernati oħra fl-istess perjodu ta’ żmien.

Ir-rappreżentanti tal-Kummissjoni fakkru li t-tħassib ewlieni f’dak iż-żmien kien dwar kif jista’ jittaffa l-piż amministrattiv għall-bdiewa. L-għan tal-konsultazzjoni mal-partijiet ikkonċernati kien li jinkiseb kontribut mill-bdiewa dwar minn fejn joriġina l-piż, jiġu megħjuna jindirizzawh u jiġu identifikati oqsma għal titjib. Fid-dawl ta’ dan, id-dipartiment responsabbli tal-Kummissjoni fittex il-kontribut tal-organizzazzjonijiet ewlenin tal-biedja (li jirrappreżentaw lill-bdiewa u lill-kooperattivi agrikoli b’mod ġenerali, is-settur organiku, il-bdiewa żgħażagħ, u l-bdiewa żgħar u ta’ daqs medju). Ġie kkunsidrat li dawn l-organizzazzjonijiet jistgħu jipprovdu l-aktar informazzjoni prattika għall-Kummissjoni, li tippermettilha tiżviluppa s-soluzzjonijiet prattiċi mressqa fil-proposta leġiżlattiva. Id-dipartiment responsabbli tad-DĠ AGRI ppropona l-konsultazzjoni mmirata tal-organizzazzjonijiet ewlenin tal-biedja. Sussegwentement, id-Direttur Ġenerali approva din il-proposta u ffirma l-ittri li jistiednu lill-erba’ organizzazzjonijiet ewlenin jaqsmu l-fehmiet tagħhom dwar il-kwistjoni. F’dan l-istadju bikri fl-abbozzar tal-proposta, tqies li l-konsultazzjoni ma’ partijiet ikkonċernati oħra ma tkunx sinifikanti minħabba li l-Kummissjoni riedet tiddiskuti mal-partijiet ikkonċernati direttament ikkonċernati. Għalhekk kienet deċiżjoni konxja li ma jiġux ikkonsultati partijiet ikkonċernati oħra fl-istess ħin bħall-erba’ organizzazzjonijiet ewlenin tal-biedja. Il-konsultazzjonijiet immirati, għall-kuntrarju ta’ dawk pubbliċi, huma maħsuba biex jiġbru kontribut minn partijiet ikkonċernati speċifiċi u affettwati direttament, filwaqt li fil-konsultazzjonijiet pubbliċi l-partijiet ikkonċernati kollha jiġu kkonsultati, iżda dan ma kienx possibbli f’dan il-każ minħabba l-urġenza eċċezzjonali.

Barra minn hekk, il-Kummissjoni ġeneralment kienet taf il-pożizzjoni tal-organizzazzjonijiet ambjentali dwar il-kwistjoni. Diġà nġabret biżżejjed informazzjoni fil-kamp ta’ applikazzjoni tal-valutazzjoni tal-impatt minn qabel u tal-konsultazzjoni pubblika, u l-Kummissjoni wkoll sussegwentement kienet qed tikseb feedback regolari minn partijiet ikkonċernati differenti.

4. Il-kalendarju tal-pubblikazzjoni tad-Dokument ta’ Ħidma tal-Persunal

It-tim ta' inkjesta tal-Ombudsman qal li, skont il-fehim tagħhom, id-Dokumenti ta' Ħidma tal-Persunal, li jissostitwixxu l-valutazzjonijiet tal-impatt, għandhom fil-prinċipju jiġu ppubblikati fi żmien tliet xhur wara l-adozzjoni tal-proposta leġiżlattiva mill-Kummissjoni. B’dan il-mod, id-Dokumenti ta’ Ħidma tal-Persunal jistgħu jinfurmaw id-deċiżjoni finali tal-koleġiżlaturi u jikkontribwixxu għat-trasparenza tal-proċess tat-tfassil tal-liġijiet lejn il-pubbliku. Inkella, huwa diffiċli li wieħed jara x’għan għandhom iservu dawn id-dokumenti. F’dan il-każ, id-Dokument ta’ Ħidma tal-Persunal ġie ppubblikat madwar seba’ xhur wara l-adozzjoni tal-leġiżlazzjoni mill-koleġiżlaturi (li seħħet f’April/Mejju 2024). It-tim ta’ inkjesta staqsa jekk il-Linji Gwida għal “Regolamentazzjoni Aħjar” għandhomx jiġu riveduti biex tiġi ċċarata l-iskeda ta’ żmien għall-pubblikazzjoni tad-Dokumenti ta’ Ħidma tal-Persunal.

Ir-rappreżentanti tal-Kummissjoni enfasizzaw li d-dipartimenti tal-Kummissjoni responsabbli għall-inizjattiva aġixxew b’urġenza hekk kif irċevew il-kontribut rilevanti mill-partijiet ikkonċernati kkonsultati. Id-Dokument ta’ Ħidma tal-Persunal jikkonċerna wkoll kwistjonijiet li jmorru lil hinn mill-proposta leġiżlattiva, jiġifieri, azzjonijiet oħra relatati u ta’ akkumpanjament li jikkonċernaw il-Politika Agrikola Komuni li kienu jiffurmaw parti mill-“pakkett ta’ simplifikazzjoni” mħabbar mill-Kummissjoni fi Frar 2024. Dawn l-azzjonijiet indirizzaw ukoll xi wħud mit-tħassib u s-suġġerimenti mqajma mill-partijiet ikkonċernati. Id-Dokument ta’ Ħidma tal-Persunal ippreżenta b’mod komprensiv u trasparenti, organizzat u ċar il-kontribut riċevut (dwar il-Politika Agrikola Komuni iżda wkoll politiki relatati oħra tal-UE), il-valutazzjoni tiegħu, u jekk/kif ġie indirizzat u huwa għalhekk li kien meħtieġ żmien addizzjonali biex jiġi ffinalizzat. Ir-rappreżentanti tal-Kummissjoni żiedu li, fiż-żmien tal-adozzjoni tal-Linji Gwida “Regolamentazzjoni Aħjar”, l-iskadenza ta’ tliet xhur wara l-adozzjoni tal-proposta mill-Kummissjoni dehret raġonevoli u fattibbli, u għadu l-każ fi kważi l-każijiet kollha. Fil-fatt f’ħafna każijiet id-dokument ta’ ħidma tal-persunal jitwassal qabel il-perjodu ta’ 3 xhur u xi drabi flimkien mal-proposta. Madankollu, dan il-każ kien eċċezzjonali peress li l-koleġiżlaturi adottaw il-proposta tal-Kummissjoni mingħajr ebda tibdil fi żmien xahrejn biss. Din l-adozzjoni estremament rapida turi li l-urġenza serja ħafna li qed jiffaċċja s-settur agrikolu tal-UE kienet kondiviża mill-koleġiżlaturi.

5. Valutazzjoni tal-Konsistenza Klimatika

It-tim ta’ inkjesta tal-Ombudsman qal li, skont il-fehim tagħhom, u abbażi tad-dokumenti pprovduti mill-Kummissjoni qabel il-laqgħa, ma kien hemm l-ebda dokumentazzjoni interna dwar valutazzjoni tal-konsistenza klimatika li kienet qed titwettaq qabel il-pubblikazzjoni tad-Dokument ta’ Ħidma tal-Persunal. It-tim ta’ inkjesta staqsa jekk hemmx proċedura interna separata għar-reġistrazzjoni tal-valutazzjoni tal-konsistenza klimatika fin-nuqqas ta’ valutazzjoni tal-impatt. Huma talbu wkoll referenza speċifika għall-valutazzjoni tal-konsistenza klimatika fid-Dokument ta’ Ħidma tal-Persunal.

Ir-rappreżentanti tal-Kummissjoni kkonfermaw li, f’dan il-każ, il-kontroll tal-konsistenza klimatika twettaq iżda ma hemm l-ebda dokumentazzjoni bil-miktub dwar il-valutazzjoni tal-konsistenza klimatika qabel il-pubblikazzjoni tad-Dokument ta’ Ħidma tal-Persunal. Il-valutazzjoni tal-Kummissjoni kkonkludiet li l-proposta kellha konsegwenzi minimi għall-emissjonijiet fl-atmosfera (kif spjegat fil-paġna 31 tad-Dokument ta’ Ħidma tal-Persunal), li jfisser li l-proposta ma jkollha l-ebda impatt sinifikanti fuq l-għanijiet klimatiċi tal-UE. Dan jidher fid-dokument ta’ ħidma tal-persunal, għalkemm, f’konformità mar-regoli tiegħu dwar regolamentazzjoni aħjar, fin-nuqqas ta’ valutazzjoni tal-impatt, ma hemm l-ebda format speċifiku biex jiġi rrapportat.

Konklużjoni tal-laqgħa

It-tim ta’ inkjesta tal-Ombudsman irringrazzja lir-rappreżentanti tal-Kummissjoni għall-ħin tagħhom u għall-ispjegazzjonijiet ipprovduti, u l-laqgħa ntemmet.

Brussell, 8 ta’ Ottubru 2025

TANJA EHNERT MICHAŁ KRAJEWSKI

Uffiċjal tal-Inkjesti Koordinatur tal-Inkjesti

[1] L-Artikolu 4.8 tad-Dispożizzjonijiet ta’ Implimentazzjoni tal-Ombudsman Ewropew.

[2] Ir-Regolament 2021/2115 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-2 ta’ Diċembru 2021 li jistabbilixxi regoli dwar l-appoġġ għall-pjanijiet strateġiċi li għandhom jitfasslu mill-Istati Membri skont il-Politika Agrikola Komuni (Pjanijiet Strateġiċi tal-PAK) u ffinanzjati mill-Fond Agrikolu Ewropew ta’ Garanzija (FAEG) u mill-Fond Agrikolu Ewropew għall-Iżvilupp Rurali (FAEŻR) (...), ĠU L 435/1, https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2021/2115/oj/eng; Ir-Regolament (UE) 2021/2116 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-2 ta’ Diċembru 2021 dwar il-finanzjament, il-ġestjoni u l-monitoraġġ tal-politika agrikola komuni (...), ĠU L 435/187, https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2021/2116/oj/eng.

[3] 20240201-special-euco-conclusions-en.pdf

[4] Is-sentenza tal-10 ta’ Lulju 2025, il-Kawża C-287/24, Ligue royale belge pour la protection des oiseaux, https://curia.europa.eu/juris/document/document.jsf;jsessionid=5620F2B4A1B62953FAD6D506CD400373?text=&docid=302379&pageIndex=0&doclang=en&mode=lst&dir=&occ=first&part=1&cid=7139100