Arranġamenti għal laqgħat mill-bogħod

Preżenti

Il-Kummissjoni Ewropea

Segretarjat Ġenerali (SG.C.2)

Segretarjat Ġenerali (SG.E.2)

DĠ HOME (Direttorat E)

DĠ HOME (Unità 01)

DĠ HOME (Unità A1)

DĠ HOME (Unità A4)

DĠ HOME (Unità A4)

DĠ HOME (Assistent tal-Politika, Direttorat E)

DĠ HOME (Kap tal-Unità, E1, Koordinazzjoni tal-Fondi)

DĠ HOME (Unità E1, Koordinazzjoni tal-Fondi)

DĠ HOME (Unità E1, Koordinazzjoni tal-Fondi)

DĠ HOME (Aġent Kap tal-Unità, E2 Nofsinhar u l-Ewropa Ċentrali (I))

DĠ HOME (Unità E2 tan-Nofsinhar u l-Ewropa Ċentrali (I))

DĠ HOME (Unità E2 tan-Nofsinhar u l-Ewropa Ċentrali (I))

DĠ HOME (Kap tal-Unità, F1 Awditjar u Konformità)

L-Ombudsman Ewropew

Valentina Stoeva, Uffiċjal tal-Inkjesti

Jennifer King, Espert Legali

Christophe Lesauvage, Espert Legali

Konstantinos Tsaklidis, Uffiċjal tal-Inkjesti

Mathieu Greuet, Uffiċjal tal-Inkjesti

Nika Bobek, Inkjesti Trainee

L-għan tal-laqgħa

L-għan tal-laqgħa kien li t-tim ta’ inkjesta tal-Ombudsman jiddiskuti ċerti mistoqsijiet fir-rigward tal-każ 1418/2023/VS. Il-mistoqsijiet intbagħtu lill-Kummissjoni qabel il-laqgħa flimkien mat-talba għal-laqgħa f’Lulju 2024.

Introduzzjoni u informazzjoni proċedurali

It-tim ta’ inkjesta tal-Ombudsman introduċa lilu nnifsu, irringrazzja lir-rappreżentanti tal-Kummissjoni Ewropea talli ltaqgħu magħhom u stabbilixxa l-għan tal-laqgħa. Huma ddeskrivew il-qafas legali li japplika għal-laqgħat li jsiru mill-Ombudsman, b’mod partikolari, li l-Ombudsman ma jiżvela l-ebda informazzjoni identifikata mill-Kummissjoni bħala kunfidenzjali, la lill-ilmentatur u lanqas lil kwalunkwe persuna oħra barra mill-Uffiċċju tal-Ombudsman, mingħajr il-kunsens minn qabel tal-Kummissjoni.^[1]

It-tim ta’ inkjesta spjega li se jfassal abbozz ta’ rapport dwar il-laqgħa li għandu jintbagħat lill-Kummissjoni biex jiġi żgurat li l-kontenut ikun fattwalment preċiż u komplut. Ir-rapport tal-laqgħa mbagħad jiġi ffinalizzat, inkluż fil-fajl u jiġi kondiviż mal-ilmentaturi. L-ebda informazzjoni kunfidenzjali ma tiġi inkluża fir-rapport jew inkella tiġi pprovduta lill-ilmentaturi jew lil kwalunkwe parti terza.

Introduzzjoni ġenerali mill-Kummissjoni

Bħala kunsiderazzjoni preliminari, ir-rappreżentanti tal-Kummissjoni spjegaw li l-programmi tal-Istati Membri taħt il-Fondi għall-Affarijiet Interni 2021-2027 huma implimentati skont ir-regoli finanzjarji stabbiliti fir-“Regolament dwar Dispożizzjonijiet Komuni”[2] (CPR), li jinvolvu elementi ġodda bħall-Kundizzjonijiet Abilitanti Orizzontali (HECs).

Ir-rappreżentanti tal-Kummissjoni enfasizzaw id-distinzjoni bejn il-kunsiderazzjoni tad-drittijiet fundamentali minn perspettiva ġenerali rispettivament u fil-kuntest tal-programmi tal-Istati Membri implimentati skont is-CPR. Huma spjegaw li l-Fondi għall-Affarijiet Interni huma implimentati prinċipalment permezz ta’ ġestjoni kondiviża, jiġifieri l-kompiti relatati mal-implimentazzjoni tal-baġit għandhom jiġu ddelegati lill-Istati Membri (f’dan il-każ, il-Greċja). L-allokazzjoni tal-kompiti u r-responsabbiltajiet f’dan il-qafas hija rilevanti għall-aspetti kollha tal-finanzjament. Kull programm jipprovdi ammont globali lill-Istat Membru kkonċernat li mbagħad ikun inkarigat mill-allokazzjoni tal-fondi għal proġetti individwali f’konformità mal-liġi rilevanti tal-Unjoni u dik nazzjonali (eż. ir-regoli ta’ proċedura u l-kriterji ta’ eliġibbiltà kif stabbiliti taħt il-Fond rispettiv). Ir-rwol tal-Kummissjoni huwa li tivvaluta u tapprova l-programm propost mill-Istat Membru u mbagħad timmonitorja l-implimentazzjoni ġenerali tal-programm. Madankollu, l-implimentazzjoni tal-proġetti individwali ffinanzjati mill-programm hija kwistjoni għall-Istati Membri. Din id-diviżjoni tar-rwoli u r-responsabbiltajiet hija riflessa fir-RDK u hija rilevanti wkoll għall-HECs, inkluż l-HEC li jikkonċerna r-rispett għad-drittijiet fundamentali u l-applikazzjoni u l-implimentazzjoni effettivi tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea (il-Karta HEC). Fir-rigward tal-HEC tal-Karta, il-valutazzjoni tal-Kummissjoni hija jekk hemmx mekkaniżmi effettivi fis-seħħ biex tiġi żgurata l-konformità mal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-UE (il-Karta). Ir-rappreżentanti tal-Kummissjoni spjegaw li l-Istati Membri huma responsabbli għall-implimentazzjoni tal-programmi, u huma responsabbli wkoll għal kwalunkwe proċedura investigattiva potenzjali li jista’ jkollha bżonn titnieda ex post, filwaqt li enfasizzaw li l-Kummissjoni ma tistax twettaq tali investigazzjonijiet. Il-konformità mal-HECs li japplikaw għall-programmi tal-Fondi għall-Affarijiet Interni, inkluża l-HEC tal-Karta, tiġi vvalutata fil-livell tal-programm fl-istadju tal-approvazzjoni tal-programmi inizjali u matul il-perjodu tal-programm f’konformità mas-CPR. L-Istat Membru jrid jiżgura t-twettiq tal-HECs matul il-perjodu ta’ programmazzjoni kollu. Jekk il-Kummissjoni tiddetermina li HEC, inkluża l-HEC tal-Karta, ma tiġix issodisfata, allura ma tirrimborżax in-nefqa rilevanti ddikjarata mill-Istati Membri. Huma spjegaw ukoll li, sa nofs Frar tas-sena ta’ wara s-sena kontabilistika li għaliha jkunu ġew ippreżentati applikazzjonijiet għal pagament lill-Kummissjoni għal programm partikolari ), l-hekk imsejjaħ pakkett ta’ aċċertament jitħejja u jintbagħat lill-Kummissjoni mill-Istat Membru kkonċernat. Dan jipprovdi s-salvagwardji meħtieġa għall-implimentazzjoni u l-użu tal-finanzjament taħt il-programm u jifforma l-bażi għad-deċiżjoni tal-Kummissjoni dwar jekk u kif għandhom jitwettqu l-awditi skont is-CPR. F’termini tal-perjodu ta’ programmazzjoni attwali, dan il-pakkett ta’ aċċertament għall-Greċja huwa mistenni fi Frar 2025 u se jkun l-ewwel rapportar bħal dan għal dan il-perjodu.

Informazzjoni skambjata

1. Aġġornament dwar l-aħħar valutazzjoni mill-Kummissjoni tal-investigazzjonijiet rigward l-allegat ksur tad-drittijiet fundamentali u l-miżuri adottati mill-awtoritajiet Griegi

F’termini tat-tkomplija tal-iżgurar tal-konformità mad-drittijiet fundamentali, ir-rappreżentanti tal-Kummissjoni spjegaw li żammew kuntatt mal-Greċja fil-livelli kollha. Huma kellhom djalogi strutturati, laqgħat u korrispondenza mal-awtoritajiet Griegi, u organizzaw żjarat fuq il-post b’rabta ma’ ċertu finanzjament (eż. Fondi għall-Affarijiet Interni). Barra minn hekk, ir-rappreżentanti tal-Kummissjoni spjegaw li l-awtoritajiet Griegi kienu stabbilew [3] Kumitat Speċjali għall-Konformità mad-Drittijiet Fundamentali fi ħdan il-Ministeru tal-Migrazzjoni u l-Ażil u kienu nnominaw Uffiċjal għad-Drittijiet Fundamentali tal-Ministeru Grieg tal-Migrazzjoni u l-Ażil (EL FRO). L-ilmenti lill-EL FRO dwar allegat ksur tad-drittijiet fundamentali issa jistgħu jiġu ppreżentati online.

Fir-rigward ta’ kif dawn l-istrutturi nazzjonali qed jittrattaw l-ilmenti, ir-rappreżentanti tal-Kummissjoni rrapportaw li l-EL FRO kienet irċeviet 29 ilment u l-Awtorità Nazzjonali tat-Trasparenza (NTA) kienet eżaminat 194 ilment li jikkonċernaw inċidenti fil-ġestjoni tal-migrazzjoni. Mill-2020, l-awtoritajiet ġudizzjarji Griegi fetħu 77 investigazzjoni dwar allegat ksur tad-drittijiet fundamentali fil-kuntest tal-operazzjonijiet fil-fruntieri. L-eżitu ta’ dawn l-investigazzjonijiet se jiġi pprovdut lill-awtoritajiet tal-prosekuzzjoni Griegi, li huma marbuta b’rekwiżiti stretti ta’ kunfidenzjalità u għalhekk il-Kummissjoni mhux se tkun konxja tas-sustanza ta’ dawn il-każijiet sakemm jiġi konkluż kwalunkwe proċediment. Barra minn hekk, il-Kummissjoni timmonitorja l-konformità mad-drittijiet fundamentali, inkluż li jkun hemm fis-seħħ rapportar f’waqtu u effettiv, permezz tar-Rapporti dwar l-Istat tad-Dritt. Bi tweġiba għal mistoqsija mit-tim tal-inkjesta dwar jekk il-Kummissjoni kinitx ikkunsidrat il-possibbiltà li tintervjeni fi proċedimenti bħal animus curiae (“ħabib tal-qorti”), ir-rappreżentanti tal-Kummissjoni preżenti fil-laqgħa ma kinux konxji jekk kellhiex is-setgħa li tagħmel użu minn din il-possibbiltà u jekk tali possibbiltà kinitx permessa skont il-kodiċi penali Grieg.

2. L-ilment mill-Uffiċjal għad-Drittijiet Fundamentali tal-Frontex u r-rapport investigattiv mill-BBC datat is-17 ta’ Ġunju 2024

It-tim ta’ inkjesta rrefera għal żewġ eżempji speċifiċi ta’ lmenti kredibbli dwar allegat ksur tad-drittijiet fundamentali mill-awtoritajiet Griegi u staqsa kif il-Kummissjoni kienet qieset dawn l-ilmenti fil-monitoraġġ tagħha tal-konformità mal-HEC tal-Karta.

Ir-rappreżentanti tal-Kummissjoni spjegaw li, wara l-ilment [4] ippreżentat mill-Uffiċjal għad-Drittijiet Fundamentali tal-Aġenzija Ewropea għall-Gwardja tal-Fruntiera u tal-Kosta (Frontex FRO), hija kienet ipprovdiet lill-awtoritajiet Griegi b’kopja tal-ilment, stednithom jeżaminaw l-ilment u jinfurmaw lill-Kummissjoni dwar l-eżitu. F’Ġunju 2024, l-awtorità nazzjonali Griega inkarigata mill-ġestjoni tal-proġetti (l-Awtorità Maniġerjali) infurmat lill-Kummissjoni, li twettqet verifika fuq il-post, f’konformità mal-Artikolu 74 tar-RDK. Abbażi tas-sejbiet preliminari ta’ din il-verifika, ma hemm l-ebda evidenza ta’ ksur tad-drittijiet fundamentali marbut mal-fondi tal-UE.

Ir-rappreżentanti tal-Kummissjoni qalu li kien prematur li jiġi kkunsidrat liema azzjonijiet setgħet tieħu ladarba tkun irċeviet ir-rapport finali tal-investigazzjoni. Din hija l-ewwel darba li d-DĠ HOME rċieva “ilment tal-partijiet ikkonċernati” skont l-Artikolu 69(7) tar-RDK fir-rigward tal-Greċja u b’mod ġenerali.

Fir-rigward tar-rapport investigattiv tal-BBC ta’ Ġunju 2024, ir-rappreżentanti tal-Kummissjoni qalu li ħadet azzjoni fl-ogħla livell u bagħtu ittra lill-awtoritajiet Griegi f’Lulju 2024 fejn talbu lill-Greċja tikkonferma x’azzjoni kienet ittieħdet. It-tim ta' inkjesta tal-Ombudsman staqsa x'tista' tagħmel il-Kummissjoni jekk l-awtoritajiet Griegi ma jipprovdux tweġiba. Ir-rappreżentanti tal-Kummissjoni spjegaw li, jekk tali sitwazzjoni timmaterjalizza, allura l-Kummissjoni tidentifika u tikkunsidra l-passi possibbli li għandhom jittieħdu. Il-kwistjoni tista’ titqajjem fil-kuntest tal-Kumitati ta’ Tmexxija regolari dwar il-Ġestjoni tal-Migrazzjoni kif ukoll il-Kumitati ta’ Monitoraġġ tal-programmi tal-Fondi għall-Affarijiet Interni tal-Greċja. Wara l-laqgħa, ir-rappreżentanti tal-Kummissjoni infurmaw lit-tim tal-inkjesta li l-awtoritajiet Griegi pprovdew tweġiba għall-ittra tal-Kummissarju fit-8 ta’ Awwissu.

Ir-rappreżentanti tal-Kummissjoni spjegaw li l-Kummissjoni trid tiddependi fuq l-awtoritajiet Griegi biex tinvestiga tali allegazzjonijiet, peress li l-Kummissjoni ma tistax twettaq investigazzjonijiet. Ladarba jiġu pprovduti aktar dettalji mill-awtoritajiet Griegi u jekk jiġi identifikat ksur tad-drittijiet fundamentali, il-Kummissjoni tivvaluta din l-informazzjoni u tiddetermina jekk dan il-ksur huwiex marbut mal-finanzjament ipprovdut lill-Greċja taħt il-programm inkwistjoni.

3. Il-Kumitat ta' Monitoraġġ

A. Il-funzjonament tal-Kumitat ta' Monitoraġġ

Ir-rappreżentanti tal-Kummissjoni kkonfermaw li l-Kumitat ta’ Monitoraġġ [5] kien adotta r-Regoli ta’ Proċedura tiegħu f’Diċembru 2022. S’issa, saru tliet laqgħat konġunti tal-Kumitati ta’ Monitoraġġ għall-programmi AMIF, BMVI u ISF.

Ir-rappreżentanti tal-Kummissjoni ddikjaraw li d-DĠ HOME kien qed japplika r-rekwiżiti tas-CPR għall-ewwel darba fil-kuntest tal-programmi Griegi. Fil-kuntest ta’ dak il-proċess ta’ tagħlim, il-Kummissjoni ħadmet mill-qrib mal-awtoritajiet Griegi biex tiżgura l-konformità mad-dispożizzjonijiet tas-CPR rigward il-kompożizzjoni tal-Kumitat fir-rigward tal-parteċipazzjoni tal-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili (OSĊ) u l-prinċipju tas-sħubija. Wara dan, l-awtoritajiet Griegi reċentement estendew is-sħubija għall-OSĊ taħt il-programm tal-Fond għall-Ażil, il-Migrazzjoni u l-Integrazzjoni Kumitat ta’ Monitoraġġ bi drittijiet tal-vot. Il-Kummissjoni qed tkompli taħdem mal-awtoritajiet Griegi biex tiżgura l-allinjament tal-kompożizzjoni tal-Kumitati ta’ Monitoraġġ tal-programmi tal-Fond għas-Sigurtà Interna u tal-Istrument għall-Ġestjoni tal-Fruntieri u tal-Politika dwar il-Viżi mar-rekwiżiti tas-CPR. Is-sħubija tal-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili hija għal mandat ta’ sena. Il-membri attwali tal-organizzazzjonijiet huma: ARSIS - Association for the Social Support of Youth (Assoċjazzjoni ARSIS għall-Appoġġ Soċjali taż-Żgħażagħ), liaktida, Ċentru Internazzjonali għall-Iżvilupp Sostenibbli (ICSD), Médecins du Monde. L-Organizzazzjoni Internazzjonali għall-Migrazzjoni u l-Kummissarju Għoli tan-Nazzjonijiet Uniti għar-Refuġjati jipparteċipaw fil-Kumitati ta’ Monitoraġġ bi status ta’ osservatur.

Ir-rappreżentanti tal-Kummissjoni kkonfermaw ukoll li l-minuti tal-laqgħat konġunti tal-Kumitati ta’ Monitoraġġ għat-tliet programmi kollha huma disponibbli għall-pubbliku.

B. Ir-rwol tal-Kumitat ta' Monitoraġġ fir-rigward tal-allegat ksur tad-drittijiet fundamentali

Mill-bidu nett, ir-rappreżentanti tal-Kummissjoni spjegaw li l-implimentazzjoni tal-fondi kienet għadha fi stadju bikri u l-preżentazzjonijiet fil-laqgħat konġunti tal-Kumitat ta’ Monitoraġġ għat-tliet programmi kollha fir-rigward tal-HEC tal-Karta ffukaw l-aktar fuq il-mekkaniżmi fis-seħħ. Madankollu, matul il-laqgħa tal-Kumitat ta’ Monitoraġġ li saret f’Ġunju 2024, l-awtorità maniġerjali għamlet referenza għall-allegat ksur tad-drittijiet fundamentali u għall-ilmenti relatati riċevuti, inkluż l-ilment mill-FRO tal-Frontex. L-EL FRO rrapporta dwar l-ilmenti li rċieva l-uffiċċju tiegħu. Il-Kummissjoni esprimiet tħassib dwar l-allegazzjonijiet u tenniet li l-Greċja għandha tieħu azzjonijiet xierqa biex tinvestigahom, peress li l-Kummissjoni ma tistax.

Ir-rappreżentanti tal-Kummissjoni ċċaraw li skont il-qafas ġenerali tas-CPR, il-Kumitat ta’ Monitoraġġ għandu diversi dmirijiet relatati mal-implimentazzjoni tal-programmi u l-fondi, u b’mod partikolari fil-monitoraġġ tal-konformità tal-programm mal-HECs, inkluża l-HEC tal-Karta [6]. Huma spjegaw li fil-każ tal-Greċja, l-implimentazzjoni effettiva tal-HEC tal-Karta tiddependi primarjament fuq “sistema fuq tliet livelli”, li tinvolvi:

1. Proċeduri ta’ investigazzjoni interna (eż. tal-pulizija Griega u tal-gwardja tal-kosta);

2. Awtoritajiet nazzjonali indipendenti (NTA- Awtorità Nazzjonali għat-Trasparenza u l-Ombudsman Grieg);

3. L-awtoritajiet ġudizzjarji tal-Istat Membru (jiġifieri l-Prosekuturi Pubbliċi, il-Qrati, inklużi l-Qrati Navali fejn rilevanti).

Ir-rappreżentanti tal-Kummissjoni ċċaraw li l-Kumitat Speċjali għall-Konformità mad-Drittijiet Fundamentali huwa kumitat interministerjali fejn la l-Kummissjoni u lanqas l-OSĊ ma huma partijiet. L-EL FRO jista’ jirrapporta lill-Kumitat Speċjali u/jew lill-Kumitat ta’ Monitoraġġ filwaqt li l-Kumitat Speċjali jirrapporta lill-Kumitat ta’ Monitoraġġ. Dan jippermetti lill-Kumitat ta’ Monitoraġġ iżomm rekord tal-kwistjonijiet kollha relatati mal-konformità mad-drittijiet fundamentali.

Barra minn hekk, ir-rappreżentanti tal-Kummissjoni kkonfermaw li, skont ir-Regoli ta’ Proċedura li jirregolaw il-funzjonament tat-tliet Kumitati ta’ Monitoraġġ, il-membri individwali tal-Kumitat għandhom id-dritt li jipproponu suġġetti għall-aġenda tal-laqgħa, inkluż li jqajmu tħassib dwar id-drittijiet fundamentali, u li laqgħa straordinarja tal-Kumitat tista’ tissejjaħ jekk tintalab minn terz tal-membri tal-Kumitat li jkollhom drittijiet tal-vot.

It-tim ta’ inkjesta tal-Ombudsman staqsa kif il-Kumitat ta’ Monitoraġġ se jittratta sorsi esterni kredibbli ta’ informazzjoni, pereżempju l-artiklu ta’ New York Times imsemmi mill-Frontex FRO fl-ilment tiegħu dwar allegat ksur tad-drittijiet fundamentali matul l-operazzjonijiet tal-fruntieri (jiġifieri pushbacks tal-migranti).

Ir-rappreżentanti tal-Kummissjoni spjegaw li, fir-rigward ta’ dan l-eżempju speċifiku, l-EL FRO rrapportat lill-NTA li min-naħa tagħha pproduċiet rapport li issa huwa f’idejn l-awtoritajiet ġudizzjarji Griegi. Il-Kummissjoni ma rċeviet l-ebda informazzjoni dwar xi eżitu minħabba l-kunfidenzjalità tal-proċeduri ta’ prosekuzzjoni pubblika fil-Greċja.

It-tim ta’ inkjesta tal-Ombudsman staqsa jekk id-dewmien fil-proċedimenti ġudizzjarji jistax jimmina l-effettività tal-mekkaniżmi stabbiliti biex jiġu żgurati l-applikazzjoni u l-implimentazzjoni effettivi tal-HEC tal-Karta. Ir-rappreżentanti tal-Kummissjoni spjegaw li l-awtoritajiet ta’ Stat Membru ġeneralment jitqiesu bħala affidabbli u l-uniċi li għandhom setgħat investigattivi biex jeżaminaw dawn l-allegazzjonijiet, f’konformità mal-prinċipju ta’ kooperazzjoni leali bejn l-Istati Membri u l-UE skont l-Artikolu 4(3) tat-TUE.

4. It-Task Force dwar il-Ġestjoni tal-Migrazzjoni

Ir-rappreżentanti tal-Kummissjoni spjegaw li t-Task Force tikkonsisti minn 24 membru tal-persunal, 15 ibbażati fi Brussell u 9 skjerati fuq il-post fil-Greċja. It-Task Force tuża riżorsi stabbiliti fl-unitajiet rilevanti tad-DĠ HOME (operazzjonali, finanzjarji, ta’ politika) u tikkoopera mill-qrib mas-servizzi l-oħra kollha tal-Kummissjoni u mal-aġenziji tal-UE involuti fil-ġestjoni tal-migrazzjoni, filwaqt li tkopri firxa wiesgħa ta’ attivitajiet ta’ koordinazzjoni u appoġġ għal diversi Stati Membri [7]. F’każ li dawn il-membri tal-persunal isiru konxji ta’ allegat ksur tad-drittijiet fundamentali, huma jinfurmaw lill-kollegi tad-DĠ HOME fi Brussell. Din it-Task Force ma għandhiex rwol primarju fl-implimentazzjoni tal-programm ta’ finanzjament.

5. Ġestjoni kondiviża, indiretta u diretta

It-tim ta’ inkjesta tal-Ombudsman staqsa lir-rappreżentanti tal-Kummissjoni dwar in-natura tas-sistemi ta’ ġestjoni u kontroll stabbiliti jew mill-Greċja, fil-każ ta’ ġestjoni kondiviża, jew mill-Kummissjoni fil-każ ta’ finanzjament riċevut mill-Greċja taħt ġestjoni diretta/indiretta u kif dawn is-sistemi jikkontrollaw l-eliġibbiltà tal-kostijiet marbuta mal-konformità mad-drittijiet fundamentali.

It-tim ta’ inkjesta tal-Ombudsman staqsa wkoll lir-rappreżentanti tal-Kummissjoni liema għodod u strumenti kienu disponibbli biex jiġi ddeterminat jekk kienx hemm nuqqas ta’ konformità mad-drittijiet fundamentali. Barra minn hekk, it-tim ta’ inkjesta staqsa jekk, abbażi tal-azzjonijiet ta’ kontroll imwettqa s’issa, il-Kummissjoni identifikatx xi nuqqas ta’ konformità bħal dan mad-drittijiet fundamentali mill-Greċja.

Ir-rappreżentanti tal-Kummissjoni ċċaraw l-allokazzjoni tal-kompiti u r-responsabbiltajiet bejn l-Istat Membru u l-Kummissjoni fir-rigward tal-implimentazzjoni tal-programmi, bejn id-diversi modi ta’ ġestjoni:

• Taħt ġestjoni kondiviża (li tammonta għal madwar 60 % tal-baġit globali għall-Fondi tal-Affarijiet Interni) il-Kummissjoni tiddelega kompiti baġitarji lil Stat Membru. L-implimentazzjoni tal-programm hija ddelegata lill-Istat Membru li jrid jistabbilixxi sistema ta’ ġestjoni u kontroll f’konformità mar-rekwiżiti stabbiliti fis-CPR. L-awtoritajiet maniġerjali huma responsabbli għall-ġestjoni tal-programmi u huma responsabbli għall-għażla tal-proġetti fil-livell nazzjonali. L-awtoritajiet tal-awditjar iwettqu awditi fir-rigward tal-funzjonament tas-sistema ta’ ġestjoni u kontroll u l-użu tal-finanzjament. Fi Frar, dawn l-awtoritajiet għandhom jissottomettu lill-Kummissjoni l-hekk imsejjaħ “pakkett ta’ assigurazzjoni” li jkopri s-sena kontabilistika preċedenti. Il-Kummissjoni taħdem mill-qrib mal-awtoritajiet maniġerjali u tal-awditjar biex tipprovdi l-appoġġ li dawn l-awtoritajiet jista’ jkollhom bżonn biex jimplimentaw il-programmi f’konformità mar-regoli applikabbli. Barra minn hekk, il-Kummissjoni tiżgura li l-kontijiet tal-programmi taħt ġestjoni kondiviża jkunu kompluti, preċiżi u veri. Fl-istess ħin, il-Kummissjoni teskludi mill-finanzjament tal-UE n-nefqa li ssir bi ksur tal-liġi applikabbli u tista’ tinterrompi l-iskadenzi tal-pagamenti jew tissospendi l-pagamenti fejn rilevanti f’konformità mar-regolamenti applikabbli dwar il-Fondi għall-Affarijiet Interni.
• Taħt ġestjoni indiretta, il-Kummissjoni tafda kompiti ta’ implimentazzjoni lil, pereżempju, organizzazzjonijiet internazzjonali. F’dak il-kuntest, il-Kummissjoni tiżgura li jkun hemm fis-seħħ kontrolli xierqa qabel l-implimentazzjoni tal-proġetti (ex ante) u tiddependi fuq il-mekkaniżmu ta’ kontroll tas-sħab fir-rigward tal-implimentazzjoni nnifisha;
• Taħt ġestjoni diretta, il-fondi tal-UE huma ġestiti direttament mill-Kummissjoni. Il-Kummissjoni hija responsabbli għall-implimentazzjoni permezz ta’ għotjiet u akkwist. Il-kontrolli jsiru ex ante u matul iċ-ċiklu tal-ħajja tal-proġetti.

Għall-modi kollha ta’ ġestjoni, il-Kummissjoni twettaq analiżijiet u missjonijiet mhux fuq il-post u tista’ twettaq awditi jew kontrolli fuq il-post fejn ikun meħtieġ. Jekk tali azzjonijiet jiżvelaw ksur potenzjali tad-drittijiet fundamentali, jittieħdu azzjonijiet ta’ segwitu. Fil-kuntest ta’ ġestjoni kondiviża, azzjonijiet bħal dawn, l-ewwel nett, jittieħdu mill-Awtoritajiet ta’ Ġestjoni fil-livell nazzjonali biex jindirizzaw in-nuqqas ta’ konformità identifikat.

Ir-rappreżentanti tal-Kummissjoni spjegaw li, fil-bidu tal-perjodu ta’ programmazzjoni 2021-2027, hija twettaq awditi tas-sistemi preventivi fil-livell tal-Awtoritajiet ta’ Ġestjoni biex tiżgura li jkollhom fis-seħħ sistemi ta’ ġestjoni u kontroll kif meħtieġ mid-dritt applikabbli tal-UE. Dan jitwettaq fl-ewwel xhur tal-perjodu ta’ programmazzjoni biex jiġi żgurat li s-sistema tiġi stabbilita kif xieraq. Dan huwa l-uniku żmien kmieni fil-perjodu ta’ programmazzjoni li l-Kummissjoni tawditja direttament lill-Awtoritajiet ta’ Ġestjoni, inkella l-awditi tagħha huma ffukati fuq l-awtoritajiet tal-awditjar li huma inkarigati mit-twettiq ta’ awditi fuq il-programm f’konformità mar-regoli tas-CPR.

Ir-rappreżentant tal-Kummissjoni qal li l-Kummissjoni wettqet awditu tas-sistemi għat-tliet programmi tagħha fil-bidu tal-perjodu ta’ programmazzjoni (f’żewġ partijiet, Ottubru 2023 u Jannar 2024) sabiex tiżgura l-konformità mal-qafas legali tal-UE. Ir-rappreżentanti tal-Kummissjoni ddikjaraw li l-għan tal-missjonijiet tal-awditjar mhuwiex li jinvestigaw ksur tad-drittijiet fundamentali iżda li jiddeterminaw jekk is-sistema għall-ġestjoni u l-kontroll tal-finanzjament tal-UE fil-livell tal-Istati Membri hijiex robusta. Huma ddikjaraw li filwaqt li l-konformità mad-drittijiet fundamentali mhijiex objettiv tal-awditjar fiha nnifisha, jekk jinqalgħu kwistjonijiet, il-Kummissjoni tirrapportahom lill-awtoritajiet nazzjonali rilevanti. L-informazzjoni fir-rigward tal-kontrolli ex ante fuq l-HECs [8] inkorporati fis-Sistema ta' Ġestjoni u Kontroll tal-awtoritajiet Griegi, ġiet ipprovduta mid-DĠ HOME, wara l-laqgħa tat-18 ta' Settembru. Aktar informazzjoni tista’ tinstab fis-sit web tal-Awtorità ta’ Ġestjoni Griega: https://tamey.gov.gr/sde2021-2027/

Ir-rappreżentanti tal-Kummissjoni kkonfermaw li kienet wettqet ukoll għadd ta’ żjarat u missjonijiet ta’ monitoraġġ fil-Greċja minn Jannar 2020 [9]. Il-konformità mal-HEC tal-Karta ma kinitx l-objettiv primarju ta’ dawn il-missjonijiet.

Fil-każ tal-missjonijiet tal-awditjar ta’ Ottubru 2023 u Jannar 2024, l-awdituri vverifikaw jekk kinux fis-seħħ regoli interni adegwati tal-Awtoritajiet ta’ Ġestjoni kif ukoll kriterji tal-għażla adegwati għall-proġetti biex tiġi żgurata l-konformità mal-HEC tal-Karta.

Matul dawn il-missjonijiet, ma ġiet identifikata l-ebda kwistjoni speċifika ta’ nuqqas ta’ konformità mal-HEC tal-Karta. Ir-rappreżentanti tal-Kummissjoni kkonfermaw li kieku ġew identifikati kwistjonijiet, tali nuqqas ta’ konformità kien jiġi ddokumentat fid-dettall u kien ikun soġġett għal segwitu.

Fir-rigward tal-involviment ta’ korpi ta’ sorveljanza indipendenti, bħall-OLAF jew l-UPPE, ir-rappreżentanti tal-Kummissjoni ddikjaraw li dawn il-korpi għandhom status indipendenti. Ir-rappreżentanti tal-Kummissjoni ddikjaraw li hija tista’ tressaq kwalunkwe kwistjoni quddiem dawn il-korpi għall-kunsiderazzjoni tagħhom.

Bi tweġiba għall-mistoqsijiet mit-tim ta’ inkjesta tal-Ombudsman dwar jekk u kif il-Kummissjoni qieset it-tħassib kredibbli ta’ allegazzjonijiet ta’ ksur tad-drittijiet fundamentali mill-awtoritajiet Griegi li kienu rċevew fondi tal-UE, fid-diversi awditi u missjonijiet, ir-rappreżentanti tal-Kummissjoni spjegaw li – f’konformità mar-regoli rilevanti - hija r-responsabbiltà tal-Greċja li talloka l-fondi għal proġetti individwali eliġibbli, inklużi dawk li jinvolvu l-pulizija u l-gwardja tal-kosta tagħha. Ir-rappreżentanti tal-Kummissjoni ddikjaraw li l-allegat ksur tad-drittijiet fundamentali huwa diskuss fil-kumitati rilevanti u li l-Kummissjoni tiskambja fuq bażi regolari mad-diversi ministeri u awtoritajiet nazzjonali fi Greec. Il-minuti ta’, pereżempju, il-laqgħat tal-Kumitati ta’ Monitoraġġ huma disponibbli għall-pubbliku. Skont ir-rappreżentanti tal-Kummissjoni, dan juri li hemm monitoraġġ tal-konformità mad-drittijiet fundamentali marbuta mal-fondi tal-UE fil-prattika.

6. Monitoraġġ imsaħħaħ permezz tal-konformità mal-Kundizzjonijiet ta’ Abilitazzjoni Orizzontali (inkluża l-konformità mal-Karta)

It-tim ta’ inkjesta tal-Ombudsman talab lir-rappreżentanti tal-Kummissjoni jelaboraw dwar kif timmonitorja l-konformità mal-HECs stabbiliti permezz tas-CPR għall-perjodu ta’ programmazzjoni 2021-2027. B’mod partikolari, it-tim ta’ inkjesta tal-Ombudsman staqsa lir-rappreżentanti tal-Kummissjoni jekk il-valutazzjoni tal-Kummissjoni tal-issodisfar tal-HEC tal-Karta għall-Greċja meta adottat il-programmi inizjali tal-Fondi għall-Affarijiet Interni kinitx disponibbli u jekk hemmx linji gwida jew kriterji interni biex il-Kummissjoni tiddeċiedi li tiskatta mekkaniżmi bħas-sospensjoni tal-pagamenti, il-korrezzjonijiet finanzjarji jew il-proċeduri ta’ ksur.

Ir-rappreżentanti tal-Kummissjoni rreferew għad-dokumenti pprovduti fil-kuntest tal-inkjesta sal-lum u qablu li jipprovdu aktar dokumenti li juru l-valutazzjoni tal-Kummissjoni tal-issodisfar.

Ir-rappreżentanti tal-Kummissjoni kkonfermaw li diversi dispożizzjonijiet legali li jinsabu jew fis-CPR jew fir-Regolament Finanzjarju [10] jippermettu lill-Kummissjoni taġixxi fuq il-pagamenti u l-iżborż tal-fondi. Dan ma japplikax għall-ammont prefinanzjat (% tal-baġit globali).

Ir-rappreżentanti tal-Kummissjoni ddikjaraw li s-CPR [11] jiddefinixxi l-kunċetti ta’ “irregolaritajiet”[12], “nuqqasijiet serji”[13] u “irregolaritajiet sistemiċi”[14] u jistabbilixxi d-dispożizzjonijiet għall-interruzzjoni tal-iskadenzi tal-pagamenti u s-sospensjoni tal-pagamenti mill-Kummissjoni. Ir-rappreżentanti tal-Kummissjoni speċifikaw li dawn il-mekkaniżmi jiġu attivati biss abbażi tad-dispożizzjonijiet legali rilevanti u jikkonċernaw każijiet li jaffettwaw direttament il-finanzjament tal-UE. F’konformità mal-prinċipju tal-proporzjonalità, każijiet bħal dawn f’termini ġenerali jikkonċernaw ammont għoli ta’ nefqa irregolari (“nefqa irregolari tal-massa”) iddikjarata mill-Istat Membru lill-Kummissjoni. In-nuqqas ta’ konformità mal-HEC tal-Karta, minnu nnifsu, ma jippermettix l-użu ta’ dawn il-mekkaniżmi sakemm ma jkunx hemm rabta diretta ma’ nefqa speċifika tal-UE. Ir-rappreżentanti tal-Kummissjoni pprovdew eżempju ipotetiku ta’ rabta diretta bħal din mal-finanzjament tal-UE fejn rampa għall-aċċess ta’ persuni b’diżabilità għal bini kienet parti mill-kostijiet ta’ proġett li jirċievi finanzjament mill-UE wara li jintgħażel minn Awtorità Maniġerjali u fejn ir-rampa ma kinitx inbniet. F’dak il-każ ikun hemm evidenza ta’ rabta diretta bejn il-ksur tad-drittijiet fundamentali tal-persuni b’diżabilità u l-kuntratt tal-proġett u l-kostijiet relatati ddikjarati lill-Kummissjoni. Ir-rappreżentanti tal-Kummissjoni rreferew għal każ wieħed li għalih il-Kummissjoni staqsiet lill-Istat Membru dwar l-issodisfar kontinwu tal-HEC 3, iżda dan ma wassalx għall-mekkaniżmu skont l-Artikolu 15(6) tar-RDK. Dan l-artikolu huwa applikat għall-HECs fil-livell tal-programm – mhux għal proġetti individwali.

It-tim ta’ inkjesta tal-Ombudsman irrefera għall-allegazzjonijiet stabbiliti fl-ilment tal-FRO tal-FRONTEX dwar l-allegat użu ta’ bastimenti tal-gwardja tal-kosta ffinanzjati mill-UE fil-pushbacks u staqsa jekk dan jistax jirrappreżenta tali rabta mal-fondi tal-UE.

Ir-rappreżentanti tal-Kummissjoni spjegaw li l-Kummissjoni ma għandha l-ebda setgħa investigattiva fir-rigward tal-allegati pushbacks. Hija tibbaża ruħha fuq l-awtoritajiet tal-Istati Membri sabiex twettaq investigazzjonijiet, peress li huma biss l-awtoritajiet kompetenti ta’ Stat Membru partikolari li għandhom is-setgħa li jwettqu tali investigazzjonijiet fit-territorju tiegħu.

Ir-rappreżentanti tal-Kummissjoni ddikjaraw li fil-prinċipju, il-Kummissjoni ma tistax tikkontesta r-riżultat tal-investigazzjonijiet tal-Istat Membru. F’każ li tinġieb aktar informazzjoni mill-OSĊ jew minn sorsi kredibbli oħra, il-Kummissjoni tista’ tqisha u ġġibha għall-attenzjoni tal-Istat Membru jew tal-Kumitat ta’ Monitoraġġ. Barra minn hekk, ir-rappreżentanti tal-Kummissjoni spjegaw li, jekk ikun hemm indikazzjonijiet li hemm kwistjonijiet sistemiċi mas-sistema tal-infurzar tal-liġi u dik ġudizzjarja tal-Istat Membru, hija tista’ tikkunsidra strumenti oħra għad-dispożizzjoni tagħha bħal proċedura ta’ ksur.

7. Ir-rwol tal-Frontex

Ir-rappreżentanti tal-Kummissjoni ddikjaraw li s-sejba dwar il-lakuni u n-nuqqas ta’ ċarezza dwar id-drittijiet fundamentali mill-evalwazzjoni tar-Regolament dwar il-Gwardja Ewropea tal-Fruntiera u tal-Kosta adottata fit-2 ta’ Frar 2024 ma jkollhiex impatt dirett fuq il-valutazzjoni tal-Kummissjoni stess dwar jekk l-HEC tal-Karta hijiex issodisfata peress li s-sejba mhijiex marbuta direttament mal-finanzjament tal-UE. Ir-rappreżentanti tal-Kummissjoni spjegaw li l-Frontex hija entità tagħha stess, b’mandat differenti u bażi legali differenti biex tinteraġixxi mal-Istati Membri.

Konklużjoni tal-laqgħa

It-tim ta’ inkjesta rringrazzja lir-rappreżentanti tal-Kummissjoni għall-ħin tagħhom u għall-ispjegazzjonijiet ipprovduti, u l-laqgħa ntemmet.

Brussell, 3 ta’ Ottubru 2024

Valentina Stoeva Jennifer King

Uffiċjal tal-Inkjesti Espert legali

 

[1] L-Artikolu 4.8 tad-Dispożizzjonijiet ta’ Implimentazzjoni tal-Ombudsman Ewropew.

[2] Ir-Regolament (UE) 2021/1060 https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=CELEX%3A32021R1060

[3] L-Artikoli 49 u 50 tal-Liġi 4960/2022

[4] Skont l-Artikolu 69(7) tar-Regolament dwar Dispożizzjonijiet Komuni li jippermetti lill-partijiet ikkonċernati jressqu lment f’każ ta’ allegat użu illegali tal-fondi tal-UE koperti mir-Regolament.

[5] Skont l-Artikolu 38 tar-Regolament dwar Dispożizzjonijiet Komuni

[6] Previst mill-Artikolu 15(1) tas-CPR u elenkat fl-Anness III tiegħu.

[7] https://home-affairs.ec.europa.eu/policies/migration-and-asylum/migration-management/task-force-migration-management_en

[8] Jeżistu kontrolli rilevanti fil-fażi tal-ħruġ u l-pubblikazzjoni tal-istedina, l-evalwazzjoni u l-għażla tal-operazzjonijiet, il-verifika tal-azzjonijiet, eċċ.

[9] Ta’ min jinnota li l-konformità mal-HEC tal-Karta, kif previst fir-RDK, tirreferi għall-perjodu ta’ programmazzjoni 2021-2027.

[10] Ir-Regolament 2018/1046 https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=celex%3A32018R1046

[11] L-Artikolu 2 tiegħu.

[12] Kwalunkwe ksur tal-liġi applikabbli, li jirriżulta minn att jew ommissjoni minn operatur ekonomiku, li għandu, jew li jista' jkollu, l-effett li jippreġudika l-baġit tal-Unjoni billi jimponi nefqa mhux ġustifikata fuq dak il-baġit;

Nuqqas fil-funzjonament effettiv tas-sistema ta' ġestjoni u kontroll ta' programm li għalih huwa meħtieġ titjib sinifikanti fis-sistemi ta' ġestjoni u kontroll u fejn kwalunkwe wieħed mir-rekwiżiti ewlenin 2, 4, 5, 9, 12, 13 u 15 imsemmija fl-Anness XI, jew tnejn jew aktar mir-rekwiżiti ewlenin l-oħra huma vvalutati fil-kategoriji 3 u 4 ta' dak l-Anness.

[14] Kwalunkwe irregolarità, li tista' tkun ta' natura rikorrenti, bi probabbiltà għolja ta' okkorrenza f'tipi simili ta' operazzjonijiet, li tirriżulta minn nuqqas serju, inkluż nuqqas li jiġu stabbiliti proċeduri xierqa skont dan ir-Regolament u r-regoli speċifiċi għall-Fondi.