# Ittra mill-Ombudsman Ewropew lid-Direttur Eżekuttiv tal-Frontex dwar kif l-Aġenzija Ewropea għall-Gwardja tal-Fruntiera u tal-Kosta (Frontex) tikkonforma mal-obbligi tad-drittijiet fundamentali tagħha fir-rigward tat-tiftix u s-salvataġġ fil-kuntest tal-attivitajiet ta’ sorveljanza marittima tagħha - Awtur: Ombudsman Ewropew - Data: 2024-12-05T10:00+01:00[Europe/Paris] - [URL](https://www.ombudsman.europa.eu/mt/doc/correspondence/mt/182672) --- |---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------| | Lill-Onor. Hans Leijtens ------------------------ Direttur Eżekuttiv L-Aġenzija Ewropea għall-Gwardja tal-Fruntiera u tal-Kosta | Għażiż Sur Leijtens, Jekk jogħġbok sib mehmuża d-deċiżjoni tiegħi ta' hawn fuq. Fuq il-bażi tal-inkjesta tiegħi, iddeċidejt li nagħlaqha bil-konklużjoni li ġejja: **L-ebda inkjesta ulterjuri ma hija ġġustifikata dwar kif il-Frontex tittratta emerġenzi marittimi potenzjali. Madankollu, l-Ombudsman tagħmel suġġerimenti għal titjib biex jiġu indirizzati għadd ta' nuqqasijiet identifikati fl-inkjesta.** Is-suġġerimenti għal titjib għall-Frontex huma kif ġej: **A. Jekk l-FRO jidentifika ksur persistenti tad-drittijiet fundamentali minn Stat Membru fir-rispons għal emerġenzi marittimi, jew jekk il-Frontex issir konxja ta' tali ksur serju wara inkjesti formali jew sentenzi tal-qorti, il-Frontex għandha tikkunsidra li ttemm, tirtira jew tissospendi l-attivitajiet tal-Frontex mal-Istat Membru inkwistjoni, f'konformità mal-Artikolu 46 tar-Regolament 2019/1896. Dan għandu jiġi kkunsidrat ukoll fil-kuntest tan-nawfraġju ta' Pylos, li għalih għaddejjin investigazzjonijiet nazzjonali.** **Il-Frontex għandha tikkunsidra jekk il-livell limitu ntlaħaqx biex tkun tista' ttemm, tirtira jew tissospendi l-attivitajiet tagħha mal-Istat Membru inkwistjoni. Jenħtieġ li tiċċara pubblikament ir-raġunijiet tagħha għall-konklużjoni li l-limitu jkun intlaħaq jew ma jkunx intlaħaq.** **B. **Il-Frontex** għandha twettaq riflessjoni sostnuta u serja fl-organizzazzjoni kollha, immexxija mid-Direttur Eżekuttiv tagħha u bl-involviment tal-membri tal-Bord tat-Tmexxija tagħha, dwar kif tirrispetta l-obbligi tagħha tad-drittijiet fundamentali fir-rispons tagħha għal emerġenzi marittimi u operazzjonijiet ta' tiftix u salvataġġ.** **C. Il-Frontex għandha tadotta u tippubblika linji gwida interni** **dwar kif tirreaġixxi għall-emerġenzi marittimi identifikati mis-sorveljanza mill-ajru tal-Frontex, inkluż fir-rigward tal-ħruġ ta' rilejs ta' Mayday u possibbilment ukoll sinjali oħra ta' emerġenza.** **Dan jenħtieġ li jkopri l-fatturi rilevanti kollha, inkluż billi jitqies jekk l-RCC rilevanti jkunx ikkomunika b'mod ċar l-azzjonijiet tiegħu u kkonferma li qed jikkoordina operazzjoni ta' SAR, kif ukoll tħassib potenzjali dwar ir-rekord tal-awtoritajiet nazzjonali.** **Il-Frontex għandha tirrifletti wkoll dwar kif tista' tirreaġixxi aħjar għal rapporti mhux uffiċjali, bħal dawk minn NGOs, li jista' jkollhom informazzjoni vitali x'jagħtu, u kif tinkludihom fil-valutazzjonijiet tagħha. Il-perikli rrappurtati għat-tfal għandhom jingħataw l-ogħla prijorità.** **D. Fir-rigward tal-operazzjonijiet marittimi konġunti kkoordinati mill-Frontex, il-pjanijiet operazzjonali għandhom jinkludu wkoll dispożizzjonijiet dwar kif wieħed għandu jirreaġixxi għal emerġenzi marittimi, filwaqt li jistenna struzzjonijiet miċ-ċentru ta' koordinazzjoni tas-salvataġġ rilevanti, inkluż fir-rigward tal-ħruġ ta' rilejs ta' Mayday.** **Il-pjanijiet** **operazzjonali għandhom ukoll:** **(i) jinkludu dispożizzjonijiet dwar kif ir-responsabbiltajiet f'sitwazzjonijiet ta' emerġenza marittima/inċidenti potenzjali tas-SAR jitqassmu bejn il-pajjiż ospitanti, il-Frontex u l-Istati Membri parteċipanti;** **(ii) tispeċifika l-obbligi ta' kull attur li jintervjeni f'operazzjonijiet konġunti fir-rigward tas-SAR, u tispeċifika l-passi li l-Frontex u l-persunal fiċ-ċentri nazzjonali ta' koordinazzjoni għandhom jieħdu mad-detezzjoni ta' sitwazzjoni ta' emerġenza marittima;** **(iii) tispeċifika l-kundizzjonijiet għall-użu ta' tagħmir (bħal kameras) u tinkludi sanzjonijiet possibbli jekk dan ma jsirx; u** **(iv) tispeċifika r-rwol tal-uffiċjal ta' koordinazzjoni fl-operazzjonijiet tas-SAR għal kull operazzjoni konġunta marittima.** **E. Fil-kuntest ta' talbiet għal servizz għas-sorveljanza mill-ajru taħt l-EUROSUR, il-Frontex għandha taċċetta biss dawk it-talbiet li jipprevedu r-rispett sħiħ tad-drittijiet fundamentali matul l-operazzjonijiet tas-SAR **u ma** **jinkludu l-ebda** limitazzjoni preventiva jew territorjali għall-attivitajiet ta' sorveljanza tagħha.** **Barra minn hekk, il-Frontex għandha tagħmel is-servizz ta' sorveljanza mill-ajru tagħha kundizzjonali fuq il-qbil tal-Istat Membru rilevanti li:** **(i) l-awtoritajiet rilevanti se jżommu lill-Frontex aġġornata fil-ħin dwar ir-rispons għal emerġenzi marittimi li għaddejjin li fihom huma jew kienu involuti l-assi tal-Frontex, dment li dan ma jikkompromettix l-operazzjoni; u** **(ii)** **L-assi ta' sorveljanza mill-ajru tal-Frontex jistgħu jkunu preżenti fl-operazzjonijiet tas-SAR u jassistuhom, fejn possibbli, sakemm dan ma jkunx ta' detriment għas-suċċess tal-operazzjoni tas-SAR innifisha, u li l-awtoritajiet nazzjonali jirrispondu għall-offerti ta' assistenza tal-Frontex u jipprovdu spjegazzjonijiet fejn jirrifjutaw tali offerti.** **F. L-FRO għandu jintroduċi arranġamenti prattiċi biex jiżgura li, fejn jiġu identifikati inċidenti marittimi serji fil-kuntest tal-attivitajiet ta' sorveljanza tal-Frontex, FROM tkun preżenti fis-Sala ta' Sorveljanza Ewropea. Jekk il-preżenza fiżika tal-FROM ma tkunx possibbli, jenħtieġ li l-FROM assenjata tkun disponibbli u tkun tista' tipprovdi pariri dwar il-konformità mad-drittijiet fundamentali għal inċidenti bħal dawn f'ħin reali.** Inkun grat jekk il-Frontex tkun tista' tinformani sal-aħħar ta' Ġunju 2024 dwar kwalunkwe azzjoni li tkun ħadet fir-rigward tas-suġġerimenti tiegħi għal titjib. Madankollu, hemm ukoll mistoqsijiet usa' għall-UE li tqajmu fil-kuntest tal-inkjesta tiegħi u li qed nappella lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill tal-UE u lill-Kummissjoni Ewropea biex jindirizzawhom. Dawn huma stabbiliti fil-konklużjonijiet ġenerali li jakkumpanjaw l-inkjesta tiegħi, li għandek issib mehmuża wkoll. B'mod partikolari, dawn jikkonċernaw in-nuqqas ta' operazzjonijiet proattivi ta' tiftix u salvataġġ tal-UE u n-nuqqas ta' mekkaniżmu uniku ta' responsabbiltà fil-livell tal-UE għall-valutazzjoni ta' inċidenti li jinvolvu allegat ksur tad-drittijiet fundamentali u/jew obbligi ta' tiftix u salvataġġ. Biex dan jiġi indirizzat, nemmen li hemm bżonn li: · tistabbilixxi kummissjoni ta' inkjesta indipendenti biex tivvaluta r-raġunijiet għall-għadd kbir ta' mwiet fil-Mediterran, biex titgħallem mill-inċidenti bħan-nawfraġju ta' Adriana, u biex tagħmel rakkomandazzjonijiet dwar kif għandhom jiġu protetti d-drittijiet fundamentali u d-dritt għall-ħajja fir-rispons għall-emerġenzi marittimi; · tiżgura konsegwenzi fil-livell tal-UE għal kwalunkwe sejba li awtorità ta' Stat Membru tkun naqset milli tikkonforma mad-drittijiet fundamentali tagħha u/jew mal-obbligi ta' tiftix u salvataġġ fir-rigward ta' dan l-inċident u b'mod aktar ġenerali; u · tirrifletti fuq il-bidliet fil-leġiżlazzjoni li tistabbilixxi l-mandat tal-Frontex, li jippermettulha taqdi funzjoni ta' tiftix u salvataġġ aktar komprensiva u proattiva. It-telf kontinwu ta' ħajjiet fil-Baħar Mediterran huwa att ta' akkuża tal-impenn tal-UE li tiddefendi dan l-aktar fundamentali tad-drittijiet, u nafda li l-Parlament Ewropew, il-Kunsill tal-UE u l-Kummissjoni Ewropea se jittrattaw din il-kwistjoni bl-urġenza li jistħoqqilha. Nistenna bil-ħerqa wkoll li nisma' mill-Frontex, kif stabbilit hawn fuq. Dejjem tiegħek, Emily O'Reilly L-Ombudsman Ewropew Strasburgu, 26/02/2024 Għeluq: Deċiżjoni bl-anness Konklużjonijiet ġenerali