- MT Malti
It-traduzzjonijiet awtomatiċi jista’ jkun fihom żbalji li potenzjalment inaqqsu ċ-ċarezza u l-preċiżjoni; l-Ombudsman ma jaċċetta l-ebda responsabbiltà għal kwalunkwe diskrepanza. Għall-aktar informazzjoni affidabbli u ċertezza legali, jekk jogħġbok irreferi għall-verżjoni tas-sors fuq Ingliż annessa hawn fuq.
Għal aktar informazzjoni, jekk jogħġbok ikkonsulta l-politika tagħna dwar il-lingwa u t-traduzzjoni.
Deċiżjoni tal-Ombudsman Ewropew li tagħlaq l-inkjesta dwar l-ilment 977/2012/OV kontra l-Kummissjoni Ewropea
Deċiżjoni
Każ 977/2012/OV - Miftuħa fil- Il-Ħamis | 21 Ġunju 2012 - Deċiżjoni fil- It-Tlieta | 20 Mejju 2014 - Instituzzjoni konċernata Il-Kummissjoni Ewropea ( Ebda investigazzjoni ulterjuri ġustifikata )
Il-fatti li wasslu għall-ilment
1. Dan l-ilment jikkonċerna r-rwol tal-Kummissjoni li tiżgura li l-Istati Membri, b'mod partikolari l-korpi nazzjonali tal-infurzar ("NEBs"), jimplimentaw b'mod korrett ir-Regolament 261/2004/KE [1] dwar id-drittijiet tal-passiġġieri tal-ajru ("ir-Regolament dwar id-Drittijiet tal-Passiġġieri tal-Ajru").
2. L-Artikolu 16 (“Ksur”) tar-Regolament dwar id-Drittijiet tal-Passiġġieri tal-Ajru jipprevedi li:
"1. Kull Stat Membru għandu jaħtar korp responsabbli għall-infurzar ta’ dan ir-Regolament [...] Fejn xieraq, dan il-korp għandu jieħu l-miżuri meħtieġa biex jiżgura li d-drittijiet tal-passiġġieri jiġu rispettati.
2. ... kull passiġġier jista' jilmenta ma' kwalunkwe korp maħtur taħt il-paragrafu 1, jew ma' kwalunkwe korp kompetenti ieħor maħtur minn Stat Membru, dwar ksur allegat ta' dan ir-Regolament..."(enfasi miżjuda).
3. L-ilmentatur imexxi aġenzija kummerċjali li tittratta l-ilmenti ("Reisrecht") speċjalizzata fit-tiftix ta' kumpens f'isem il-passiġġieri tal-ajru [2]. Huwa kien f’korrispondenza mal-Kummissjoni f’għadd ta’ okkażjonijiet fir-rigward tal-approċċ meħud mill-NEBs Belġjani, Ġermaniżi u Spanjoli dwar l-infurzar tar-Regolament dwar id-Drittijiet tal-Passiġġieri tal-Ajru f’xi każijiet speċifiċi. Dawn l-NEBs infurmaw lill-ilmentatur li, għalkemm jistgħu jibdew proċedimenti ta’ sanzjoni għal ksur tar-Regolament dwar id-Drittijiet tal-Passiġġieri tal-Ajru, ma għandhom l-ebda setgħa li jagħtu kumpens individwali lill-passiġġieri. Huma avżaw li l-passiġġieri kkonċernati għandhom imorru l-qorti. Il-Kummissjoni kkonfermat il-pożizzjoni meħuda mill-NEBs. L-ilmentatur ma qabilx mal-pożizzjoni tal-Kummissjoni li l-NEBs ma jistgħu jieħdu l-ebda azzjoni biex jiggarantixxu li r-Regolament dwar id-Drittijiet tal-Passiġġieri tal-Ajru jiġi applikat b’mod korrett fil-każijiet individwali.
Fuq is-suġġett tal-investigazzjoni
4. Fl-ilment tiegħu lill-Ombudsman, l-ilmentatur għamel l-allegazzjoni u d-dikjarazzjoni li ġejjin:
Allegazzjoni:
Il-Kummissjoni tonqos milli tiżgura li l-Istati Membri jimplimentaw il-liġi tal-UE dwar id-drittijiet tal-passiġġieri tal-ajru b’mod korrett, minħabba li ma tinsistix li l-NEBs għandhom jingħataw is-setgħa li jinfurzaw id-drittijiet tal-passiġġieri u mhux biss is-setgħa li joħorġu opinjoni mhux vinkolanti.
Pretensjoni:
Il-Kummissjoni għandha tinsisti li l-NEBs ikollhom is-setgħa li jinfurzaw id-drittijiet tal-passiġġieri u mhux biss is-setgħa li joħorġu opinjoni mhux vinkolanti.
Jekk hija l-fehma tal-Kummissjoni li l-Artikolu 16 tar-Regolament ma jirrikjedix li l-Istati Membri jagħtu lill-NEBs is-setgħat li jinfurzaw il-pretensjonijiet tal-passiġġieri kontra t-trasportaturi tal-ajru, il-Kummissjoni għandha tirrieżamina l-proċedura tal-ilmenti u l-informazzjoni kkomunikata lill-passiġġieri tal-ajru fuq is-sit web tagħha sabiex tirrifletti b’mod korrett is-setgħat tal-NEBs u tinforma b’mod korrett lill-passiġġieri fir-rigward tal-mezzi ta’ rimedju meta trasportatur tal-ajru ma jikkonformax mad-deċiżjoni tal-korp tal-infurzar.
L-inkjesta
5. L-ilment intbagħat lill-Kummissjoni għal opinjoni. Fil-21 ta' Ġunju 2012, l-ilmentatur bagħat lill-Ombudsman rapport tal-Ombudsman Netherlandiż dwar il-mod kif ir-Regolament huwa infurzat fil-Pajjiżi l-Baxxi. L-Ombudsman għaddiet ir-rapport lill-Kummissjoni. Il-Kummissjoni bagħtet l-opinjoni tagħha fl-20 ta' Novembru 2012. L-opinjoni mbagħad intbagħtet lill-ilmentatur, li bagħat l-osservazzjonijiet tiegħu fil-15 u s-16 ta' Ottubru 2013.
L-analiżi u l-konklużjonijiet tal-Ombudsman
A. Allegat nuqqas min-naħa tal-Kummissjoni li tiżgura li l-NEBs jinfurzaw id-drittijiet tal-passiġġieri
Argumenti ppreżentati lill-Ombudsman
6. B’appoġġ għall-allegazzjoni tiegħu, l-ilmentatur argumenta li l-Artikolu 16(1) tar-Regolament jipprevedi b’mod ċar li l-NEB għandha tieħu l-miżuri meħtieġa biex tiżgura li d-drittijiet tal-passiġġieri jiġu rrispettati meta jkun hemm ksur tar-Regolament dwar id-Drittijiet tal-Passiġġieri tal-Ajru. L-ilmentatur żied jgħid li opinjoni mhux vinkolanti mhijiex miżura effettiva.
7. Fl-opinjoni tagħha, il-Kummissjoni spjegat li r-Regolament dwar id-Drittijiet tal-Passiġġieri tal-Ajru jirrikjedi li l-linji tal-ajru jipprovdu assistenza (informazzjoni, xorb, akkomodazzjoni u riprogrammar tar-rotta/rifużjonijiet) lill-passiġġieri meta ma jitħallewx jitilgħu, jew meta t-titjiriet tagħhom jiġu kkanċellati fi żmien qasir jew isofru dewmien twil. Soġġett għal ċerti kriterji ta’ kwalifika, ir-Regolament dwar id-Drittijiet tal-Passiġġieri tal-Ajru jirrikjedi wkoll il-ħlas ta’ kumpens f’sitwazzjonijiet ta’ rifjut ta’ imbark u kanċellazzjoni ta’ avviż qasir.
8. Hija żiedet li b’differenza mis-sitwazzjonijiet ta’ rifjut ta’ imbark jew ta’ kanċellazzjoni, ir-Regolament dwar id-Drittijiet tal-Passiġġieri tal-Ajru ma jipprevedix espressament kumpens għad-dewmien. Madankollu, il-Qorti tal-Ġustizzja tal-UE ddeċidiet li passiġġier li jittardja biex jasal fid-destinazzjoni tiegħu b'aktar minn tliet sigħat jista' jkun intitolat ukoll għal kumpens taħt ċerti ċirkostanzi [3]. Madankollu, ir-Regolament dwar id-Drittijiet tal-Passiġġieri tal-Ajru jippermetti lil linja tal-ajru tirrifjuta kumpens dment li tkun tista’ turi li l-kawża ta’ tali dewmien kienet dovuta għal “ċirkostanzi straordinarji” li ma setgħetx tevita anki li kieku ttieħdu l-miżuri raġonevoli kollha. Il-Qorti tal-Ġustizzja tal-UE kkonfermat li huma l-qrati nazzjonali li għandhom jiddeċiedu jekk japplikawx "ċirkostanzi straordinarji" .
9. Fir-rigward tal-infurzar tar-Regolament dwar id-Drittijiet tal-Passiġġieri tal-Ajru, il-Kummissjoni indikat li l-Istati Membri huma meħtieġa jaħtru NEB biex jinvestiga ksur potenzjali tar-Regolament dwar id-Drittijiet tal-Passiġġieri tal-Ajru. Il-Kummissjoni spjegat li r-rwol tal-NEB huwa li timmonitorja l-applikazzjoni mill-industrija tar-Regolament dwar id-Drittijiet tal-Passiġġieri tal-Ajru sabiex tindirizza kwistjonijiet ta’ prattika ħażina u tidentifika xejriet possibbli ta’ nuqqas ta’ konformità li jistgħu jammontaw għal ħsara lill-konsumatur. Meta tiġi stabbilita xejra bħal din, NEB se tieħu azzjoni ta’ rimedju xierqa, inkluż is-sanzjonar tal-linja tal-ajru għan-nuqqas ta’ konformità. Il-penali disponibbli għandhom l-għan li jindirizzaw il-kwistjoni tal-ħsara kollettiva, aktar milli jipprovdu rimedju individwali. Fil-valutazzjoni ta’ lment, l-NEBs se jipprovdu pariri lill-passiġġieri biex jgħinuhom jieħdu deċiżjoni infurmata dwar jekk isegwux il-kwistjoni fil-Qorti jew permezz ta’ servizz ta’ soluzzjoni alternattiva għat-tilwim (ADR). Xi NEBs jiffaċilitaw dak il-proċess billi jipprovdu opinjoni dwar ilment individwali li passiġġier jista’ juża biex jappoġġa t-talba tiegħu. Madankollu, il-parir jew l-opinjoni mogħtija mill-NEB ma jorbtux lit-trasportatur tal-ajru jew lill-qorti. Għalhekk, meta passiġġier ma jkunx sodisfatt bir-rispons ta' linja tal-ajru għal kwalunkwe talba għal kumpens, huwa jkollu jsegwi l-kwistjoni direttament permezz ta' qorti nazzjonali jew permezz ta' mekkaniżmi tal-ADR. F’xi każijiet, il-passiġġieri jistgħu jagħmlu użu wkoll mill-proċedura Ewropea għal Talbiet Żgħar, li għandha l-għan li tissimplifika s-soluzzjoni ta’ tilwim transfruntier żgħir u li tnaqqas l-ispejjeż tagħhom.
10. Il-Kummissjoni spjegat li għadd ta’ aġenziji kummerċjali li jittrattaw l-ilmenti, bħal Reisrecht, joffru li jfittxu kumpens f’isem il-passiġġieri, bi ħlas għal tariffa ta’ parteċipazzjoni u perċentwal tal-kumpens li jiksbu jekk l-ilment tal-passiġġier jirnexxi. Madankollu, il-passiġġieri mhumiex obbligati jużaw aġenziji bħal dawn biex jiksbu rimedju, u jistgħu jressqu l-kwistjoni quddiem qorti nazzjonali huma stess. Il-biċċa l-kbira tal-Istati Membri għandhom proċeduri sempliċi għal talbiet żgħar ta’ din in-natura. Inkella, il-passiġġieri jistgħu jużaw mekkaniżmu tal-ADR, organizzazzjonijiet nazzjonali tal-konsumatur jew in-network taċ-Ċentru Ewropew tal-Konsumatur, li jipprovdi s-servizzi tiegħu mingħajr ħlas, f’każ ta’ talbiet transfruntiera.
11. Fir-rigward tal-affermazzjoni tal-ilmentatur, il-Kummissjoni ddikjarat li l-Artikolu 16 u l-premessi 21 u 22 tar-Regolament dwar id-Drittijiet tal-Passiġġieri tal-Ajru jobbligaw lill-Istati Membri jaħtru NEB u jkollhom fis-seħħ sanzjonijiet effettivi, proporzjonati u dissważivi biex jippermettu lil NEB jinforza r-Regolament dwar id-Drittijiet tal-Passiġġieri tal-Ajru fl-interess kollettiv tal-passiġġieri. Madankollu, l-Artikolu 16 tar-Regolament ma jirrikjedix li Stat Membru jagħti lil NEB is-setgħa li jinforza pretensjonijiet individwali tal-passiġġieri kontra trasportaturi tal-ajru. Filwaqt li għadd żgħir ta’ NEBs għandhom rwol usa’ ta’ protezzjoni tal-konsumatur li jippermettilhom jikkunsidraw it-talbiet individwali tal-passiġġieri, ma hemm l-ebda obbligu fir-Regolament li dawn jaqdu rwol bħal dan. Għalhekk, il-Kummissjoni ma għandha l-ebda setgħa li ġġiegħel lill-Istati Membri jirrikjedu li l-NEBs jinfurzaw pretensjonijiet individwali tal-passiġġieri. Il-passiġġieri għandhom id-dritt li jfittxu rimedju individwali jew permezz ta’ qorti jew permezz ta’ mekkaniżmu tal-ADR. L-opinjoni ta' NEB tista' tgħin passiġġier biex jagħmel talba bħal din.
12. Il-Kummissjoni enfasizzat li hija l-għażla tal-Istat Membru jekk jagħtix lil NEB is-setgħa li jinforza pretensjonijiet individwali tal-passiġġieri kontra trasportaturi tal-ajru. Filwaqt li l-Kummissjoni tqis li l-informazzjoni mogħtija fuq is-sit web tagħha hija ċara, tixtieq tiżgura li ma jkun hemm l-ebda ambigwità li x’aktarx tikkawża konfużjoni għall-konsumatur. Madankollu, il-proċess ta’ rimedju individwali se jvarja minn Stat Membru għal ieħor u għalhekk mhuwiex possibbli li tingħata informazzjoni kompluta dwar dak il-proċess fil-livell nazzjonali. Madankollu, il-Kummissjoni ddikjarat li kienet se żżid b'mod prominenti fuq is-sit web tagħha - bħal fil-formola tal-ilmenti u fuq il-paġna ta' kuntatti tal-NEB - id-dikjarazzjoni li ġejja: "Jekk jogħġbok innota li l-awtoritajiet kompetenti tal-Istati Membri b'mod ġenerali ma jistgħux jieħdu deċiżjonijiet vinkolanti dwar il-linji tal-ajru fir-rigward ta' lmenti individwali. Jekk għadek m'intix sodisfatt bit-tweġiba tal-linja tal-ajru, anke wara t-tweġiba mill-awtorità kompetenti, ikollok issegwi l-kwistjoni fil-Qorti jew permezz ta' proċeduri alternattivi għas-soluzzjoni tat-tilwim."
13. Il-Kummissjoni ddikjarat li kienet grata lejn l-Ombudsman talli ġibdet l-attenzjoni tiegħu għal dan l-ilment. Il-Kummissjoni indikat ukoll li, wara konsultazzjoni pubblika, kienet qed twettaq rieżami tar-Regolament 261/2004 li jkopri l-kompiti u r-rwol tal-NEBs, u li għandha ssir proposta leġiżlattiva fi tmiem l-2012.
14. Fl-osservazzjonijiet tiegħu, l-ilmentatur iddikjara li l-qari tal-Kummissjoni li l-Artikolu 16 tar-Regolament dwar id-Drittijiet tal-Passiġġieri tal-Ajru kellu l-għan li jindirizza l-ħsara "kollettiva" aktar milli l-infurzar individwali ma kienx korrett. L-ilmentatur iddikjara li dan kien kontradett mit-test stess tal-Artikolu 16 u minn sentenza tat-Tribunal tal-Pajjiżi l-Baxxi tat-Tramuntana tal-11 ta’ Lulju 2013. Fil-fehma tal-ilmentatur, il-Kummissjoni għandha fehim fundamentalment ħażin tal-ambitu tad-dmir ta’ infurzar tal-NEBs. Barra minn hekk, il-qari mill-Kummissjoni tal-Artikolu 16 tar-Regolament dwar id-Drittijiet tal-Passiġġieri tal-Ajru ma huwiex preċiżament fl-interess kollettiv, peress li dan ifisser li huwa biss il-ksur li għalih il-passiġġieri jsegwu azzjoni ġudizzjarja li jiġi rrettifikat, iżda mhux il-ksur fir-rigward tal-passiġġieri l-oħra kollha tal-istess titjira.
15. L-ilmentatur iddikjara wkoll li l-pożizzjoni tal-Kummissjoni ma kinitx konformi mas-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-UE fil-Kawża C-344/04 [4], b'mod partikolari l-paragrafu 45 tagħha li jiddikjara li: "Ma jirriżultax minn dawn id-dispożizzjonijiet, jew minn kwalunkwe dispożizzjoni oħra tal-Konvenzjoni ta' Montreal, li l-awturi tal-Konvenzjoni kellhom l-intenzjoni li jipproteġu lil dawk it-trasportaturi minn kwalunkwe forma oħra ta' intervent, b'mod partikolari azzjoni li tista' tiġi prevista mill-awtoritajiet pubbliċi biex jirrimedjaw, b'mod standardizzat u immedjat, id-dannu li huwa kkostitwit mill-inkonvenjenza li jikkawża d-dewmien fit-trasport tal-passiġġieri bl-ajru, mingħajr ma l-passiġġieri jkollhom isofru l-inkonvenjenza inerenti fit-tressiq ta' azzjonijiet għad-danni quddiem il-qrati" (enfasi miżjuda mill-ilmentatur). L-ilmentatur irrefera wkoll għal-livell għoli ta' protezzjoni tal-passiġġieri li r-Regolament dwar id-Drittijiet tal-Passiġġieri tal-Ajru għandu l-għan li jiggarantixxi u li ġie enfasizzat fis-sentenza fil-kawża C-581/10 [5].
16. Fl-aħħar nett, l-ilmentatur enfasizza li l-Kummissjoni fir-raġunament tagħha użat il-kunċett tal-liġi ċivili ta’ “talba” li huwa differenti mill-kunċett ta’ “kumpens immedjat” li ma jeħtieġx l-intervent ta’ mħallef. L-ilmentatur indika li jista’ jkun diffiċli għal familja li tikseb kumpens għat-tfal ukoll, peress li japplikaw għalihom regoli proċedurali speċjali. Għalhekk, l-azzjoni tal-qorti mhijiex ir-rimedju xieraq meta jinkiser ir-Regolament dwar id-Drittijiet tal-Passiġġieri tal-Ajru.
Il-valutazzjoni tal-Ombudsman
17. L-Ombudsman tinnota li l-allegazzjoni li għandha tiġi eżaminata hija li l-Kummissjoni tonqos milli tiżgura li l-Istati Membri jimplimentaw il-liġi tal-UE dwar id-drittijiet tal-passiġġieri tal-ajru b’mod korrett, minħabba li ma tinsistix li l-NEBs iridu jingħataw is-setgħa li jinfurzaw id-drittijiet individwali tal-passiġġieri, u mhux biss is-setgħa li joħorġu opinjoni mhux vinkolanti.
18. L-Artikolu 16(1) tar-Regolament dwar id-Drittijiet tal-Passiġġieri tal-Ajru jipprevedi li "Kull Stat Membru għandu jaħtar korp responsabbli għall-infurzar ta' dan ir-Regolament fir-rigward ta' titjiriet minn ajruporti li jinsabu fit-territorju tiegħu u titjiriet minn pajjiż terz lejn tali ajruporti. Fejn xieraq, dan il-korp għandu jieħu l-miżuri meħtieġa biex jiżgura li d-drittijiet tal-passiġġieri jiġu rispettati". L-Artikolu 16(2) jipprovdi li "... kull passiġġier jista' jilmenta ma' kwalunkwe korp maħtur taħt il-paragrafu 1, jew ma' kwalunkwe korp kompetenti ieħor maħtur minn Stat Membru, dwar ksur allegat ta' dan ir-Regolament..." (enfasi miżjuda).
19. L-Ombudsman tinnota li dan l-ilment jittratta kif l-Artikolu 16 tar-Regolament dwar id-Drittijiet tal-Passiġġieri tal-Ajru għandu jiġi interpretat: dan ifisser li l-NEBs għandhom ikunu jistgħu jittrattaw ilmenti individwali u talbiet għal kumpens minn passiġġieri affettwati jew il-kompitu ta’ infurzar tal-NEBs huwa limitat għas-superviżjoni ġenerali tat-trasportaturi tal-ajru f’konformità mar-regolament, inkluża l-għażla li jiġu imposti multi f’każ ta’ ksur? L-Artikolu 16 tar-Regolament dwar id-Drittijiet tal-Passiġġieri tal-Ajru mhuwiex kompletament ċar f’dan ir-rigward. L-Ombudsman madankollu jinnota li hija l-Qorti tal-Ġustizzja li hija l-ogħla awtorità dwar kwistjonijiet ta' interpretazzjoni tal-liġi tal-UE bħal dik preżenti. Madankollu, il-Qorti tal-Ġustizzja għadha ma ttrattatx il-kwistjoni ta’ x’inhu, skont l-Artikolu 16 tar-Regolament dwar id-Drittijiet tal-Passiġġieri tal-Ajru, il-kompitu eżatt tal-NEBs.
20. L-Ombudsman tinnota li l-Artikolu 16 tar-Regolament dwar id-Drittijiet tal-Passiġġieri tal-Ajru ma jiddikjarax b'mod espliċitu li l-NEBs għandhom jittrattaw talbiet individwali għal kumpens minn passiġġieri tal-ajru affettwati. Min-naħa l-oħra, l-Artikolu 16(2) jipprevedi li l-passiġġieri tal-ajru jistgħu jilmentaw ma’ NEB, jew ma’ kwalunkwe korp kompetenti ieħor, dwar ksur tar-Regolament dwar id-Drittijiet tal-Passiġġieri tal-Ajru. Minħabba li l-NEBs huma korpi ta’“infurzar” li, skont l-Artikolu 16(1), għandhom “jieħdu l-miżuri meħtieġa biex jiżguraw li d-drittijiet tal-passiġġieri jiġu rispettati”, huwa tal-anqas diskutibbli li dan l-infurzar jimplika wkoll li l-NEBs jiżguraw li l-passiġġieri li jilmentaw dwar ksur tar-Regolament u jitolbu kumpens jiġu kkumpensati meta jissodisfaw il-kriterji għall-kumpens stabbiliti fir-Regolament u żviluppati aktar fil-ġurisprudenza. Tabilħaqq, il-kumpens huwa wieħed mid-drittijiet tal-passiġġieri stabbiliti fir-Regolament dwar id-Drittijiet tal-Passiġġieri tal-Ajru, li l-NEBs għandhom jiżguraw ir-rispett tiegħu.
21. Abbażi tat-test tal-Artikolu 16 tar-Regolament dwar il-Passiġġieri tal-Ajru kif inhu bħalissa, l-Ombudsman għalhekk mhuwiex konvint mill-pożizzjoni tal-Kummissjoni li l-Artikolu 16 tar-Regolament ma jirrikjedix li Stat Membru jagħti lil NEB is-setgħa li jinforza talbiet individwali tal-passiġġieri kontra trasportaturi tal-ajru, u li l-passiġġieri għandhom minflok jirrikorru għall-qorti jew għall-mekkaniżmi tal-ADR. Madankollu, fid-dawl tal-prattika li ġiet segwita għal perjodu konsiderevoli ta' żmien issa (fejn il-Kummissjoni tagħti parir lill-passiġġieri biex jirrikorru għall-mekkaniżmi tal-qorti jew tal-ADR minflok għall-NEBs [6]) u minħabba, aktar importanti minn hekk, li r-Regolament dwar id-Drittijiet tal-Passiġġieri tal-Ajru qed jiġi rieżaminat bħalissa, l-Ombudsman iqis li l-ebda inkjesta ulterjuri dwar l-allegazzjoni u t-talba tal-ilmentatur, li huma relatati mal-formulazzjoni attwali tal-Artikolu 16, ma hija ġġustifikata f'dan l-istadju.
22. Ir-Regolament dwar id-Drittijiet tal-Passiġġieri tal-Ajru qed jiġi rieżaminat skont il-proċedura leġiżlattiva ordinarja (l-Artikolu 294 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea) u l-kwistjoni li hija s-suġġett ta' dan l-ilment - jiġifieri liema korp għandu jittratta l-ilmenti jew it-talbiet individwali mill-passiġġieri tal-ajru - hija parti minn dak ir-rieżami. Fit-13 ta' Marzu 2013, il-Kummissjoni ppubblikat il-proposta tagħha li temenda r-Regolament 261/2004 [7]. Skont il-proposta tal-Kummissjoni, it-trasportaturi tal-ajru jridu jipprovdu mezzi effiċjenti lill-passiġġieri biex iressqu l-ilmenti. Sussegwentement, il-passiġġieri se jkunu jistgħu jirrikorru għal korpi li jittrattaw l-ilmenti barra mill-qorti li se jittrattaw l-ilmenti fi żmien raġonevoli u li se jaġixxu bl-appoġġ tal-NEBs [8].
23. L-Ombudsman tinnota li l-Parlament adotta l-pożizzjoni tiegħu dwar il-proposta tal-Kummissjoni fl-ewwel qari fil-5 ta' Frar 2014 [9]. Diversi emendi li saru mill-Parlament imorru fid-direzzjoni tat-tisħiħ tar-rimedji li l-passiġġieri se jkollhom meta jinkisru d-drittijiet tagħhom. Pereżempju, bosta mill-emendi tal-Parlament jirreferu għad-Direttiva 2013/11/UE dwar l-ADR tal-konsumaturi [10]. Ir-riżoluzzjoni leġiżlattiva tal-Parlament tipprevedi li t-trasportaturi tal-ajru se jkollhom jinfurmaw lill-passiġġieri dwar il-korpi kompetenti għat-trattament tal-ilmenti tal-passiġġieri (l-emenda 126). Skont l-emenda 129, l-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-passiġġieri tal-ajru jkunu jistgħu jissottomettu tilwim mat-trasportaturi tal-ajru għal mekkaniżmi indipendenti u effiċjenti ta' riżoluzzjoni barra mill-qorti. Għal dak il-għan, kull Stat Membru għandu jaħtar korp jew korpi nazzjonali responsabbli għas-soluzzjoni barra mill-qorti tat-tilwim bejn it-trasportaturi tal-ajru u l-passiġġieri. L-emenda tagħmilha ċara li dawk il-korpi għandhom ikunu differenti mill-NEBs. L-emenda tenfasizza wkoll li l-Istati Membri għandhom jiżguraw li dawk il-korpi ta' riżoluzzjoni barra mill-qorti jkunu jistgħu jaġixxu permezz ta' deċiżjonijiet li huma legalment vinkolanti u infurzabbli.
24. Ovvjament, jekk l-emendi ta' hawn fuq humiex ser jinżammu jiddependi fuq il-pożizzjoni li ser jieħu l-Kunsill tal-UE u fuq il-pożizzjonijiet ulterjuri sussegwenti meħuda fil-qafas tal-proċedura leġislattiva ordinarja.
B. Konklużjoni
Abbażi tal-inkjesta tagħha dwar dan l-ilment, l-Ombudsman tagħlaqha bil-konklużjoni li ġejja:
L-ebda investigazzjoni ulterjuri ma hija ġġustifikata f’dan l-ilment.
L-ilmentatur u l-Kummissjoni se jiġu infurmati b’din id-deċiżjoni.
Emily O'Reilly
Magħmul fi Strasburgu fl-20 ta' Mejju 2014
[1] Regolament (KE) Nru 261/2004 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tal-11 ta’ Frar 2004, li jistabbilixxi regoli komuni dwar il-kumpens u l-assistenza għal passiġġieri fil-każ li ma jitħallewx jitilgħu u ta’ kanċellazzjoni jew dewmien twil ta’ titjiriet, u li jħassar ir-Regolament (KEE) Nru 295/91 (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 7, Vol. 8, p. 10).
[2] Huwa kien ukoll il-konsulent tal-ilmentatur fil-kawża 606/2012/OV. F'dak il-każ, l-Ombudsman fetaħ investigazzjoni dwar, fost affarijiet oħra, l-allegazzjoni li ġejja: “Il-proċedura tal-ilmenti kif stabbilita fil-“formola tal-ilmenti tal-UE dwar id-drittijiet tal-passiġġieri tal-ajru”, b’mod partikolari t-tieni pass tal-istruzzjonijiet li jagħtu parir liċ-ċittadini biex jirrikorru għand il-korp nazzjonali tal-infurzar f’każ li t-trasportatur tal-ajru jonqos milli jwieġeb jew jipprovdi tweġiba mhux sodisfaċenti, mhijiex xierqa, jekk l-NEB ma jkollu l-ebda setgħa li jiddeċiedi dwar talbiet għal kumpens u jekk id-dewmien tat-titjira nnifsu ma jkunx parti mill-inkjesta”. Wara l-inkjesta tal-Ombudsman, il-Kummissjoni impenjat ruħha li temenda l-“formola tal-ilmenti tal-UE dwar id-drittijiet tal-passiġġieri tal-ajru” sabiex tiċċara r-rwol limitat li l-NEB jista’ jkollha fir-rigward tal-ilmenti individwali. Il-Kummissjoni pproponiet li żżid l-ispjegazzjoni li ġejja fl-aħħar tal-parti introduttorja tal-formola: “Jekk jogħġbok innota li l-awtoritajiet kompetenti tal-Istati Membri b’mod ġenerali ma jistgħux jieħdu deċiżjonijiet vinkolanti dwar il-linji tal-ajru fir-rigward ta’ lmenti individwali. Jekk għadek m'intix sodisfatt bit-tweġiba tal-linja tal-ajru, anke wara t-tweġiba mill-awtorità kompetenti, ikollok issegwi l-kwistjoni fil-Qorti jew permezz ta' soluzzjoni alternattiva għat-tilwim".
[3] Il-Kawżi Magħquda C-402/07 u C-432/07 Sturgeon u oħrajn [2009] Ġabra I-10923.
[4] Il-Kawżi C-344/04 IATA u ELFAA [2006] Ġabra I-403, il-paragrafi 45-46.
[5] Il-Kawża C-581/10 Nelson u oħrajn, li għadha ma ġietx ippubblikata, il-paragrafu 72 u ta’ wara.
[6] L-Ombudsman tinnota li l-Kummissjoni indikat fl-opinjoni tagħha li, sabiex jiġu evitati l-ambigwità u l-konfużjoni tal-konsumatur, hija żżid b'mod prominenti fuq is-sit web tagħha dikjarazzjoni addizzjonali li tagħmilha ċara li l-NEBs ma jistgħux jittrattaw talbiet individwali għal kumpens u li l-passiġġieri normalment għandhom jippruvaw jinfurzaw it-talbiet tagħhom fil-qorti jew permezz ta' mekkaniżmu tal-ADR. Fid-deċiżjoni tiegħu fil-każ 606/2012/OV (paragrafu 25), l-Ombudsman diġà laqa' r-rieda tal-Kummissjoni, wara li ġibed l-attenzjoni tagħha dwar il-kwistjoni, li temenda l-informazzjoni msemmija fil-formola tal-ilmenti tal-UE. L-Ombudsman għandu fiduċja li l-Kummissjoni se timplimenta kif xieraq din il-miżura u żżid ukoll id-dikjarazzjoni fuq is-sit web tagħha.
[7] Proposta għal Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li jemenda r-Regolament (KE) Nru 261/2004 li jistabbilixxi regoli komuni dwar il-kumpens u l-assistenza għal passiġġieri fil-każ li ma jitħallewx jitilgħu u ta’ kanċellazzjoni jew dewmien twil ta’ titjiriet, u r-Regolament (KE) Nru 2027/97 dwar ir-responsabbiltà ta’ trasportaturi bl-ajru, fejn jidħol it-trasport bl-ajru tal-passiġġieri u l-bagalji tagħhom, disponibbli fuq: http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=CELEX:52013PC0130:EN:NOT
[8] http://europa.eu/rapid/press-release_MEMO-13-203_en.htm, u http://ec.europa.eu/commission_2010-2014/kallas/headlines/news/2013/03/passenger-rights-air-revision_en.htm
[9] http://www.europarl.europa.eu/sides/getDoc.do?pubRef=-/EP//TEXT+TA+P7-TA-2014-0092+0+DOC+XML+V0//EN&language=EN
[10] Direttiva 2013/11/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-21 ta’ Mejju 2013 dwar is-soluzzjoni alternattiva għat-tilwim, għat-tilwim tal-konsumaturi u li temenda r-Regolament (KE) Nru 2006/2004 u d-Direttiva 2009/22/KE, ĠU 2013, L 165, p. 63.