Il-fatti li wasslu għall-ilment

1. L-ilmentatur huwa organizzazzjoni tas-soċjetà ċivili li, skont is-sit web tagħha, hija koalizzjoni ta’ kważi 200 grupp ta’ interess pubbliku, trade unions, akkademiċi u ditti tal-affarijiet pubbliċi kkonċernati bl-influwenza dejjem akbar eżerċitata mil-lobbisti korporattivi fuq l-aġenda politika fl-Ewropa u l-impatt tagħha fuq it-tfassil tal-politika fl-UE.

2. Fit-8 ta' Awwissu 2008, organizzazzjoni li tifforma parti mill-koalizzjoni li tifforma l-kwerelant bagħtet ittri miftuħa lill-President u lill-Viċi President tal-Kummissjoni Ewropea, li fihom ġibdet l-attenzjoni tal-Kummissjoni għal ċerti kwistjonijiet relatati mal-gruppi ta' esperti. Meta għamlet dan, hija rreferiet għall-Prinċipji u l-Linji Gwida tal-Kummissjoni dwar il-Ġbir u l-Użu tal-Għarfien Espert [1] kif ukoll għall-Istandards Minimi għall-Konsultazzjoni [2]. Essenzjalment, l-ilmentatur enfasizza li, fl-interess tat-trasparenza, huwa importanti li l-pubbliku jkun jaf min jiġi kkonsultat u għaliex u talab il-pubblikazzjoni tal-listi ta’ sħubija tal-gruppi ta’ esperti li jagħtu pariri lill-Kummissjoni. Barra minn hekk, hija argumentat li gruppi ta’ interess speċifiċi għandhom aċċess privileġġat għall-Kummissjoni u li, għall-kuntrarju tal-Komunikazzjonijiet tal-Kummissjoni msemmija hawn fuq, l-interessi kummerċjali jiffurmaw maġġoranza assoluta fuq l-atturi mhux governattivi l-oħra kollha kkonsultati. L-ilmentatur talab lill-Kummissjoni tistabbilixxi kriterji konsistenti għall-għażla tas-sħubija u tinkludi f’dawn “definizzjoni ċara ta’ xi tfisser rappreżentanza ugwali, proporzjonali u parteċipattiva tal-gruppi rilevanti u affettwati kollha fis-soċjetà.”

3. Permezz ta' ittra datata d-19 ta' Settembru 2008, is-Segretarju Ġenerali tal-Kummissjoni wieġeb f'isem il-Kummissjoni u ddikjara li t-trasparenza tpoġġiet fuq quddiem nett tal-aġenda strateġika tal-Kummissjoni permezz tal-Inizjattiva Ewropea għat-Trasparenza. L-aħħar żvilupp fil-qasam kien il-ħolqien ta’ reġistru online dwar ir-rappreżentanza tal-interessi u reġistru ta’ gruppi ta’ esperti (inkluż, mill-2006, il-pubblikazzjoni tal-ismijiet tal-membri tal-gruppi ta’ esperti). Barra minn hekk, il-Kummissjoni adottat Regoli Orizzontali dwar il-Gruppi ta’ Esperti (SEC(2005)1004) li għandhom jiġu segwiti mis-servizzi kollha tagħha meta toħloq grupp ta’ esperti, taħtar l-esperti tagħha jew torganizza l-laqgħat tagħha. Is-Segretarju Ġenerali tal-Kummissjoni spjega li r-rwol tal-gruppi ta’ esperti huwa li jipprovdu għarfien espert tekniku ta’ livell għoli lis-servizzi tal-Kummissjoni u mhux rappreżentanza ta’ gruppi ta’ interess. Għalhekk, il-bażi għall-għażla tal-esperti hija l-għarfien speċjalizzat tagħhom, għalkemm jistgħu jirrappreżentaw ukoll interessi speċifiċi. Minħabba li nofs il-gruppi ta’ esperti huma magħmula minn esperti mill-amministrazzjonijiet nazzjonali, dawk li jifdal għandhom kompożizzjonijiet imħallta biex jinkludu akkademiċi jew xjenzati f’kapaċità personali, uffiċjali pubbliċi, NGOs u s-settur tan-negozju. Skont il-Kummissjoni, il-kompożizzjoni ġenerali tal-gruppi ta’ esperti hija bbilanċjata: L-NGOs u t-trade unions, u s-settur tan-negozju, huma rrappreżentati f’25 % tal-gruppi ta’ esperti, akkademiċi u xjenzati fi 30 % u l-prattikanti pubbliċi f’70 % tal-gruppi ta’ esperti.

4. Fir-rigward tal-gruppi speċifiċi msemmija fl-ittri tal-ilmentatur, is-Segretarju Ġenerali tal-Kummissjoni pprovda anness intitolat "Informazzjoni teknika dwar ċerti gruppi taħt il-mandat tad-DĠ [3] Intrapriża u Industrija, id-DĠ Ambjent, id-DĠ Riċerka, id-DĠ Trasport u Enerġija, u d-DĠ Saħħa u Konsumaturi."Fir-rigward tal-kompożizzjoni ta' dawk il-gruppi ta' esperti, il-Kummissjoni stiednet lill-ilmentatur biex iqis il-fatturi li ġejjin: (i) il-kompożizzjoni tiddependi fuq l-objettiv/mandat partikolari ta’ grupp, (ii) il-gruppi ta’ esperti ma jiħdux deċiżjonijiet, (iii) diversi gruppi jistgħu jiġu kkonsultati għal kwalunkwe proposta unika, u (iv) il-gruppi ta’ esperti huma biss mod wieħed ta’ ġbir ta’ esperjenza jew ta’ tiftix ta’ fehmiet minn partijiet ikkonċernati differenti, peress li l-Kummissjoni qed tuża mezzi komplementari jew alternattivi għall-ġbir ta’ għarfien espert u/jew rappreżentanza ta’ gruppi ta’ interess, bħal studji, aġenziji Ewropej, Green Papers, seduti ta’ smigħ, eċċ.

5. Fir-rigward tal-pubblikazzjoni tal-ismijiet tal-membri tal-grupp ta’ esperti, il-Kummissjoni tenniet l-impenn tagħha li tagħmel dan, iżda spjegat li dan huwa prevedibbli biss għall-individwi li jipparteċipaw f’kapaċità personali. Meta organizzazzjoni tkun irrappreżentata minn individwi fuq bażi ta’ rotazzjoni, ikun l-isem tal-organizzazzjoni li jiġi ppubblikat. Il-Kummissjoni assigurat lill-kwerelant li l-proċess tal-pubblikazzjoni tal-ismijiet tal-individwi se jitlesta sal-aħħar tal-2008. Il-Kummissjoni spjegat ukoll li kienet qed twettaq evalwazzjoni tar-Regoli Orizzontali dwar il-Gruppi ta’ Esperti biex tivvaluta jekk jistax isir aktar titjib.

6. F'ittra miftuħa datata s-16 ta' Diċembru 2008, il-kwerelant laqa' l-progress li sar fl-iżvelar tas-sħubija fi gruppi ta' esperti u rrikonoxxa l-għan tal-Kummissjoni li tippubblika l-ismijiet kollha qabel Jannar 2009. Madankollu, hija indikat li l-informazzjoni bażika kienet għadha nieqsa għal żewġ terzi tal-gruppi. L-ilmentatur talab lill-Kummissjoni tiċċara l-punti li ġejjin li tqajmu fl-ittra tagħha: L-ewwel nett, l-ilmentatur argumenta li s-sħubija fi grupp ta’ esperti jenħtieġ li tkun kundizzjonali fuq id-divulgazzjoni tal-isem tal-espert u, fl-interess tat-trasparenza, il-kunfidenzjalità jenħtieġ li tapplika biss b’mod eċċezzjonali. It-tieni, l-ilmentatur talab konferma li l-Istandards Minimi għall-Komunikazzjoni ta’ Konsultazzjoni kif ukoll il-Linji Gwida dwar il-Ġbir u l-Użu tal-Għarfien Espert japplikaw għall-gruppi ta’ esperti. It-tielet, l-ilmentatur talab l-opinjoni tal-Kummissjoni dwar jekk ċerti gruppi jikkonformawx mal-Komunikazzjonijiet ta' hawn fuq [4]. Ir-raba’, l-ilmentatur esprima tħassib dwar id-dikjarazzjoni tal-Kummissjoni li “l-kwalità tal-għarfien espert tipprevali fuq ir-rappreżentanza tal-interessi” u li “l-livell u l-kwalità tal-esperti individwali ppreżentati f’kull laqgħa spiss ikunu aktar importanti mill-għadd ta’ esperti li jirrappreżentaw interessi differenti.” Skont l-ilmentatur, dan spjega għaliex il-kompożizzjoni tal-gruppi ta’ esperti mhijiex diversa biżżejjed biex tiżgura li “d-differenzi fl-approċċ xjentifiku” jiġu rrappreżentati. “[D] jekk tipi ta’ għarfien espert u affiljazzjonijiet istituzzjonali differenti”, bħal universitajiet u organizzazzjonijiet ta’ interess pubbliku, kienu neqsin, filwaqt li huma biss il-kumpaniji b’interess finanzjarju dirett f’ċerti politiki tal-UE li huma mistiedna jipprovdu għarfien espert rilevanti lill-Kummissjoni. Il-ħames, l-ilmentatur esprima tħassib dwar id-dikjarazzjoni tal-Kummissjoni li l-għadd ta’ organizzazzjonijiet fi ħdan grupp ta’ esperti ma jaffettwax il-bilanċ tal-interessi u spjega li l-għadd ta’ drabi li tiġi rrappreżentata fehma speċifika jista’ jinfluwenza t-teħid ta’ deċiżjonijiet fi ħdan grupp. Fl-aħħar nett, l-ilmentatur esprima nuqqas ta’ qbil mal-proposta li r-Regoli Orizzontali dwar il-Gruppi ta’ Esperti jiżguraw it-trasparenza. Għalhekk kienet kuntenta li semgħet li dawn ir-regoli huma soġġetti għal evalwazzjoni. Barra minn hekk, l-ilmentatur esprima t-twemmin li l-Kummissjoni jenħtieġ li tintroduċi proċess miftuħ, trasparenti u inklużiv għall-għażla tal-membri tal-grupp ta’ esperti.

7. Fid-9 ta' Marzu 2009, il-Kummissjoni infurmat lill-kwerelant li, għalkemm ma kinitx irċeviet formalment l-ittra tagħha tas-16 ta' Diċembru 2008, din l-ittra kienet annessa mal-Mistoqsija Parlamentari E-7074/08. Il-Kummissjoni kkunsidrat li t-tweġiba tal-President tal-Kummissjoni għal dik il-mistoqsija, bid-data tas-6 ta' Marzu 2009, indirizzat il-biċċa l-kbira tal-kwistjonijiet imqajma f'din l-ittra. Il-Kummissjoni infurmat ukoll lill-ilmentatur li r-Reġistru pubbliku tal-gruppi ta' esperti tlesta f'Jannar 2009.

8. It-tweġiba tal-Kummissjoni għall-Mistoqsija Parlamentari E-7074/08 hija kif ġej. Fir-rigward tad-divulgazzjoni tal-ismijiet tal-esperti, il-Kummissjoni essenzjalment iddikjarat li l-membri li jopponu l-pubblikazzjoni jridu jipprovdu raġunijiet validi u, f’każ li jonqsu milli jagħmlu dan, tali individwi ma jistgħux jibqgħu membri ta’ gruppi ta’ esperti. Fir-rigward tal-applikabbiltà tal-Istandards Minimi għall-Komunikazzjoni ta’ Konsultazzjoni, il-Kummissjoni kkonfermat li dawn japplikaw għall-gruppi ta’ esperti involuti fl-istadji differenti taċ-ċiklu tat-tfassil tal-politika iżda li mhumiex rilevanti meta l-gruppi ta’ esperti jindirizzaw kwistjonijiet purament tekniċi. Fir-rigward tal-konformità tas-sitt gruppi ta’ esperti msemmija mill-ilmentatur fl-ittra tiegħu tas-16 ta’ Diċembru 2008 mal-Komunikazzjonijiet rilevanti, il-Kummissjoni ddikjarat li dan kien il-każ għal ħamsa minnhom, filwaqt li grupp wieħed ma kienx iltaqa’ mill-2004. Il-Kummissjoni ċaħdet l-argument li hemm kompromess bejn il-kwalità tal-għarfien espert u d-diversità tal-fehmiet. Il-Kummissjoni ddefendiet id-dikjarazzjoni preċedenti tagħha li “l-għadd ta’ organizzazzjonijiet mhuwiex meqjus bħala punt ta’ riferiment għall-bilanċ tal-interessi”. Fl-aħħar nett, il-Kummissjoni indikat li hija ma kinitx tqis li kien neċessarju li jiġu stabbiliti kriterji ġenerali ta’ selezzjoni. L-għażla ta’ esperti, fejn il-Kummissjoni tfittex li tikseb l-aħjar għarfien espert disponibbli u li tiżgura rappreżentanza bbilanċjata tal-interessi involuti, tista’ tiddependi fuq għadd ta’ fatturi, bħall-qasam ikkonċernat u l-mandat tal-grupp. Meta jkun meħtieġ li jinħatru esperti dwar dawn il-gruppi, il-kriterji tal-għażla jiġu stabbiliti mill-Kummissjoni fis-sejħa għall-applikazzjonijiet.

9. Permezz ta ' ittra datata l-31 ta ' Lulju 2009, l-ilmentatur kiteb lill-Kummissjoni fejn ilmenta dwar il-fatt " li l-Kummissjoni ma tipprovdix trasparenza adegwata dwar il-kompożizzjoni tal-gruppi ta ' esperti u ma ħaditx azzjoni suffiċjenti biex tirrimedja l-kompożizzjoni żbilanċjata ta ' ċerti gruppi ta ' esperti. "Speċifikament, l-ilmentatur ikkontesta kif ġej il-pożizzjoni tal-Kummissjoni ddikjarata fil-korrispondenza preċedenti u t-tweġiba tal-Kummissjoni għall-Mistoqsija Parlamentari E-7074/08: (i) Id-divulgazzjoni tas-sħubija tal-gruppi ta’ esperti mhijiex kompluta; (ii) l-Istandards Minimi għall-Komunikazzjoni ta’ Konsultazzjoni japplikaw għal gruppi ta’ esperti li jittrattaw kwistjonijiet tekniċi; (iii) ċerti gruppi ta’ esperti ddominati mill-industrija ma jikkonformawx mal-Komunikazzjonijiet rilevanti; (iv) huwa meħtieġ li jiġu adottati kriterji tal-għażla ġodda għall-gruppi ta’ esperti; (v) ir-raġunijiet li għalihom il-membri tal-grupp ta’ esperti huma esklużi mill-iżvelar għandhom jiġu ppubblikati; u (vi) ir-rappreżentanti korporattivi u l-lobbisti ma jistgħux jipparteċipaw f’“kapaċità personali”. L-ilmentatur talab lill-Kummissjoni tieħu azzjoni f’konformità mal-fehmiet tiegħu ta’ hawn fuq.

10. Permezz ta' ittra datata t-23 ta' Ottubru 2009, il-Kummissjoni wieġbet lill-kwerelant, irringrazzjatu talli ltaqa' mal-Kummissjoni fit-22 ta' Settembru 2009 għal diskussjoni informali u indirizzat il-punti mqajma mill-kwerelant fl-ittra tiegħu fl-ordni li saru.

(i) Fir-rigward tad-divulgazzjoni tas-sħubija fir-Reġistru tal-gruppi ta’ esperti, il-Kummissjoni ddefendiet id-dikjarazzjoni tagħha li bħalissa qed tiġi pprovduta divulgazzjoni sħiħa. Speċifikament, il-Kummissjoni spjegat li 103 gruppi ġew identifikati fl-ittra tal-ilmentatur. Fil-fatt, 44 minnhom huma esklużivament magħmula minn awtoritajiet nazzjonali u l-esperti li jipparteċipaw fil-laqgħat tal-gruppi ta’ esperti ma jinħatrux b’mod nominattiv. F’dawn il-każijiet, l-indikazzjoni tal-awtorità nazzjonali hija biżżejjed. Fir-rigward ta’ 38 grupp ieħor, il-Kummissjoni rringrazzjat lill-ilmentatur talli ġibed l-attenzjoni tiegħu għal żbalji fattwali fir-Reġistru li minn dak iż-żmien ’l hawn kienu ġew ikkoreġuti. Hija attribwiet l-iżbalji għall-ammont kbir ta’ informazzjoni u r-riżorsi limitati disponibbli u impenjat ruħha li ttejjeb l-informazzjoni dwar il-gruppi ta’ esperti. F'20 każ, il-Kummissjoni qieset li l-allegazzjonijiet tal-ilmentatur ma kinux ġustifikati, jew minħabba li l-lista hija fil-fatt ipprovduta jew "minħabba li l-informazzjoni li tinsab fir-Reġistru ma tippermettix li jiġi ddikjarat li l-membri jirrappreżentaw l-Industrija, għalhekk ma hemm l-ebda isem ta' membri tal-Industrija li għandu jiġi indikat." Fir-rigward tal-grupp li jifdal, il-Kummissjoni ammettiet li ma ġietx ipprovduta lista għaliha. L-informazzjoni dwar dan il-grupp tneħħiet mir-Reġistru, "peress li deher li ma kienx grupp ta' esperti reali iżda pjuttost sensiela ta' laqgħat ta' darba."

(ii) Fir-rigward tal-applikabbiltà tal-Komunikazzjoni dwar l-Istandards Minimi għall-Konsultazzjoni, il-Kummissjoni ddikjarat li din tapplika biss meta l-Kummissjoni tkun tixtieq tiskatta kontribut mill-partijiet interessati għat-tfassil tal-politika qabel deċiżjoni mill-Kummissjoni u meta tikkonsulta dwar inizjattivi ta’ politika ewlenin. Il-Komunikazzjoni tista' tapplika għal "gruppi ta' esperti li jittrattaw kwistjonijiet li mhumiex parti miċ-ċiklu tat-tfassil tal-politika, sakemm dawn ikunu mfassla għall-kompiti li għandhom jitwettqu."

(iii) Fir-rigward tal-kompożizzjoni tal-gruppi ta' esperti, il-Kummissjoni ddikjarat li "[i]s-sħubija tal-gruppi ta' esperti hija ddeterminata, l-ewwel nett, mill-mandat/kompiti tal-grupp u l-għarfien espert speċifiku meħtieġ. Meta tkun il-Kummissjoni li taħtar esperti fil-kapaċità personali tagħhom, l-għażla ssir, b’mod partikolari, permezz ta’ sejħa/sejħiet għall-applikazzjonijiet. Xi drabi, il-kompożizzjoni tal-gruppi ta’ esperti tiġi stabbilita mil-leġiżlatur. Barra minn hekk, il-gruppi ta’ esperti huma biss mod wieħed ta’ ġbir ta’ għarfien espert biex jintalbu l-fehmiet mill-partijiet ikkonċernati. Tabilħaqq, il-ħidma tal-gruppi ta’ esperti spiss tiġi kkomplementata minn strumenti u proċessi oħra, bħal studji, konsultazzjonijiet pubbliċi, aġenziji Ewropej, Green Papers u seduti ta’ smigħ. Għalhekk, il-grad ta’ parteċipazzjoni u involviment ġenerali tal-partijiet ikkonċernati dwar kwistjoni partikolari għandu jiġi vvalutat fid-dawl tal-inizjattivi kollha meħuda mill-Kummissjoni, u mhux billi sempliċement tiġi kkunsidrata l-kompożizzjoni ta’ gruppi ta’ esperti individwali.”

(iv) Fir-rigward tal-iżvilupp ta’ kriterji ġenerali għall-għażla tal-membri tal-gruppi ta’ esperti, il-Kummissjoni enfasizzat li “l-għażla tal-esperti tiddependi fuq għadd ta’ fatturi differenti, bħall-qasam ikkonċernat, il-mandat tal-grupp, l-għarfien espert speċifiku meħtieġ, kif ukoll il-proċeduri tal-għażla possibbli li jistgħu jiġu stabbiliti mil-leġiżlatur meta jistabbilixxi l-gruppi ta’ esperti. Meta tkun il-Kummissjoni li taħtar esperti fil-kapaċità personali tagħhom, aħna dejjem infittxu li norganizzaw il-proċess tal-għażla b’tali mod li jiggarantixxi livell għoli ta’ għarfien espert, u fejn possibbli bilanċ ġeografiku u bejn il-ġeneri, filwaqt li nevitaw kwalunkwe kunflitt ta’ interess. Kif diġà ġie indikat, l-għażla ssir, fost l-oħrajn, permezz ta’ sejħiet għall-applikazzjonijiet.” Il-Kummissjoni ddikjarat li hija impenjata li ttejjeb it-trasparenza u se tikkunsidra passi ulterjuri fid-direzzjoni tat-titjib tal-proċeduri tal-għażla applikabbli meta taġġorna l-qafas dwar il-gruppi ta’ esperti.

(v) Fir-rigward tal-pubblikazzjoni fir-Reġistru tan-numru ta' esperti għal kull grupp u r-raġunijiet għaliex ċerti ismijiet mhumiex ipprovduti, il-Kummissjoni spjegat li deroga mill-pubblikazzjoni tista' tingħata biss jekk l-iżvelar ta' isem l-espert jista' jipperikola s-sigurtà jew l-integrità tiegħu jew jippreġudika b'mod mhux xieraq il-privatezza tiegħu. Jekk ir-raġuni speċifika għall-anonimità tiġi ppubblikata fir-Reġistru, il-persuna kkonċernata tkun f’riskju li tiġi identifikata, li x’aktarx jikser il-privatezza u d-data personali tal-espert.

(vi) Fir-rigward tal-kwistjoni tar-rappreżentanti tal-industrija li jipparteċipaw f’kapaċità personali, il-Kummissjoni enfasizzat l-importanza tal-għarfien espert speċifiku meħtieġ minn grupp ta’ esperti li jista’ jiġġustifika l-parteċipazzjoni ta’ membru mill-industrija. Meta tali esperti jinħatru f'kapaċità personali, "huma marbuta li jiffirmaw dikjarazzjoni bil-miktub biex jaġixxu fl-interess pubbliku, flimkien ma' dikjarazzjoni dwar jekk hemmx xi interess li jippreġudika l-indipendenza tagħhom. Jekk l-esperti jirrifjutaw li jiffirmaw dawn id-dikjarazzjonijiet, huma jiġu esklużi mill-gruppi ta’ esperti.” Il-Kummissjoni mbagħad analizzat ir-rwol tal-gruppi ta’ esperti bħala fora għad-diskussjoni u l-brainstorming, li l-funzjoni ewlenija tagħhom hija li jipprovdu lill-Kummissjoni b’għarfien espert ta’ livell għoli. Hija żiedet, madankollu, li hija tibqa’ kompletament indipendenti meta tipproponi politika jew miżura ġdida. Fir-rigward tal-pubblikazzjoni tad-dikjarazzjonijiet kollha ta’ interess pubbliku u ta’ kunflitt ta’ interess, il-Kummissjoni spjegat li dan ma jkunx utli peress li f’ħafna każijiet id-dokumenti rilevanti huma sempliċiment dikjarazzjonijiet standard iffirmati. Jekk membru tal-pubbliku jkun interessat fil-kontenut speċifiku ta’ dawn id-dikjarazzjonijiet, huwa jista’ jagħmel talba għal aċċess għal dokumenti skont ir-Regolament 1049/2001.

11. F’anness għall-ittra tagħha, il-Kummissjoni pprovdiet informazzjoni dettaljata dwar il-gruppi ta’ esperti individwali msemmija fl-ittra tal-ilmentatur. Dawn jikkonċernaw sitt gruppi ġestiti mid-DĠ Intrapriża, żewġ gruppi ġestiti mid-DĠ Riċerka, żewġ gruppi ġestiti mid-DĠ Suq Intern, grupp wieħed ġestit mid-DĠ Ambjent, grupp wieħed ġestit mid-DĠ Soċjetà tal-Informazzjoni u wieħed ġestit mid-DĠ Trasport u Enerġija.

12. F'Novembru 2009, l-ilmentatur ippubblika rapport intitolat "Kummissjoni Kaptiva: ir-rwol tal-industrija finanzjarja fit-tfassil tar-regolamentazzjoni tal-UE". Fil-qosor, ir-rapport jikkritika l-kompożizzjoni tal-gruppi ta’ esperti li jagħtu pariri lill-Kummissjoni fil-qasam tar-regolamentazzjoni finanzjarja. Fil-fehma tal-ilmentatur, il-kontribut allegatament unilaterali li l-Kummissjoni rċeviet minn gruppi ta' esperti ddominati mill-industrija finanzjarja "ikkontribwixxew direttament għall-instabbiltà finanzjarja attwali."

13. F'ittra tat-18 ta' Frar 2010 indirizzata lill-Kummissarju inkarigat mis-Suq Intern u s-Servizzi, il-kwerelant identifika tmien gruppi li s-sħubija tagħhom iffavorixxiet is-settur tan-negozju finanzjarju msemmi fl-istudju ta' Novembru 2009 u żied grupp li nħoloq reċentement .. L-ilmentatur tenna l-fehma tiegħu li dawn il-gruppi ma rrispettawx il-Linji Gwida għall-Ġbir u l-Użu tal-Għarfien Espert u l-Istandards Minimi għall-Komunikazzjoni ta’ Konsultazzjoni u talab laqgħa biex jiġu diskussi l-passi konkreti li l-Kummissjoni biħsiebha tieħu sabiex tiggarantixxi rappreżentanza bbilanċjata.

14. Fit-28 ta' Lulju 2010, l-ilmentatur ressaq dan l-ilment quddiem l-Ombudsman.

Fuq is-suġġett tal-investigazzjoni

15. Fl-ilment tiegħu, l-ilmentatur issottometta l-allegazzjonijiet u l-affermazzjonijiet li ġejjin:

Allegazzjonijiet

(1) Il-Kummissjoni naqset milli tipprovdi Reġistru sħiħ tal-gruppi ta’ esperti.

B’appoġġ għal din l-allegazzjoni, l-ilmentatur jargumenta li s-sħubija ta’ għadd ta’ gruppi ta’ esperti għadha mhix ċara. Barra minn hekk, hemm gruppi ta’ esperti li bl-ebda mod ma huma inklużi fir-Reġistru.

(2) Il-Kummissjoni naqset milli tiggarantixxi trasparenza adegwata fl-operat tal-gruppi ta’ esperti.

B’appoġġ għal din l-allegazzjoni, l-ilmentatur jargumenta li (i) il-Kummissjoni ma tipprovdix lill-pubbliku bl-informazzjoni meħtieġa biex jivvaluta l-parteċipazzjoni u l-involviment ġenerali tal-partijiet ikkonċernati dwar kwistjoni partikolari; (ii) il-Kummissjoni ma tippubblikax ħarsa ġenerali komprensiva tal-laqgħat u ma għandhiex paġna web li tiġbor l-attivitajiet kollha ta’ konsultazzjoni u ta’ tiftix ta’ għarfien espert għall-inizjattivi politiċi u leġiżlattivi differenti u (iii) għall-maġġoranza l-kbira tal-gruppi ta’ esperti, l-aġendi u l-minuti mhumiex disponibbli online permezz ta’ links mir-Reġistru tal-gruppi ta’ esperti għall-paġni web rispettivi tad-DĠ.

(3) Il-Kummissjoni naqset b’mod uniformi milli tadotta l-aħjar prattiki dwar ir-rappreżentanti tal-industrija li jinħatru fi gruppi ta’ esperti f’kapaċità personali.

B’appoġġ għal din l-allegazzjoni, l-ilmentatur jargumenta li (i) il-Kummissjoni ma tqisx b’mod adegwat il-kunflitt ta’ interess potenzjali tar-rappreżentanti tal-industrija li jaġixxu f’kapaċità personali; (ii) li kunflitt ta’ interess (potenzjali) ma jistax jiġi kkumpensat b’dikjarazzjoni ta’ impenn għall-interess pubbliku.

(4) Il-Kummissjoni naqset milli tipprovdi raġunijiet konvinċenti għan-nuqqas ta’ żvilupp ta’ kriterji ġenerali għall-għażla ta’ membri ta’ gruppi ta’ esperti.

B’appoġġ għal din l-allegazzjoni, l-ilmentatur jargumenta li l-proċess tal-għażla attwali huwa inkompatibbli mal-Linji Gwida għall-Ġbir u l-Użu tal-Għarfien Espert u mal-Istandards Minimi għall-Komunikazzjoni ta’ Konsultazzjoni.

(5) Il-Kummissjoni naqset milli tiżgura kompożizzjoni bbilanċjata tal-gruppi ta’ esperti.

B’appoġġ għal din l-allegazzjoni, l-ilmentatur jargumenta li, fil-maġġoranza tal-gruppi ta’ esperti identifikati mill-ilmentatur, ir-rappreżentanti mill-industrija jiffurmaw il-maġġoranza filwaqt li l-partijiet ikkonċernati l-oħra kollha, bħall-gruppi tal-konsumaturi, l-akkademiċi u s-soċjetà ċivili, huma sottorappreżentati.

Pretensjonijiet

(1) Jenħtieġ li l-Kummissjoni tlesti r-Reġistru tal-gruppi ta’ esperti tagħha billi tiżgura li dan jinkludi l-esperti kollha u l-gruppi ta’ esperti kollha.

(2) Jenħtieġ li l-Kummissjoni tiżgura trasparenza xierqa fil-ħidma tal-gruppi ta’ esperti billi tippubbliċizza l-laqgħat li jsiru, u tipprovdi links għall-aġendi u l-minuti u informazzjoni rilevanti oħra, bħad-dikjarazzjonijiet ta’ interess pubbliku u ta’ kunflitt ta’ interess.

(3) Il-Kummissjoni għandha tapplika fid-DĠ l-oħra kollha l-prinċipju li jinsab fil-Linji Gwida tad-DĠ SANCO dwar il-Kunflitt ta’ Interess b’mod konsistenti li xi ħadd li huwa magħruf li jaħdem għal organizzazzjoni b’interess personali fi kwistjoni ta’ politika partikolari ma għandux jinħatar biex jagħti parir lill-Kummissjoni.

(4) Il-Kummissjoni għandha tiżviluppa u tippubbliċizza kriterji ġenerali għall-għażla tal-membri tal-gruppi ta' esperti.

(5) Jenħtieġ li l-Kummissjoni tindirizza l-kwistjoni tal-kompożizzjoni żbilanċjata tal-gruppi ta' esperti.

L-inkjesta

16. L-ilment intbagħat lill-President tal-Kummissjoni għal opinjoni. L-opinjoni tal-Kummissjoni tat-22 ta' Frar 2011 intbagħtet lill-ilmentatur bi stedina biex jagħmel osservazzjonijiet. L-ilmentatur issottometta osservazzjonijiet fil-31 ta’ Mejju 2011.

17. Fis-27 ta' Ġunju 2013, l-Ombudsman għamlet proposta ta' soluzzjoni amikevoli lill-Kummissjoni li għaliha din tal-aħħar wieġbet fit-30 ta' Ottubru 2013. It-tweġiba tal-Kummissjoni ntbagħtet lill-ilmentatur bi stedina biex jissottometti osservazzjonijiet. Permezz ta’ osservazzjonijiet, fis-6 ta’ Novembru 2013, l-ilmentatur issottometta rapport ta’ Novembru 2013 intitolat “Sena tal-Promises ta’ Broken – Negozju kbir għadu inkarigat mill-Gruppi ta’ Esperti tal-UE, minkejja l-impenn għar-riforma” li l-ilmentatur huwa koawtur tiegħu.

L-analiżi u l-konklużjonijiet tal-Ombudsman

Osservazzjonijiet preliminari

18. L-inkjesta preżenti tal-Ombudsman tikkonċerna ċerti aspetti tal-kompożizzjoni, l-operat u t-trasparenza tal-gruppi ta' esperti tal-Kummissjoni. Ir-Regola 2 tar-Regoli Orizzontali għall-Gruppi ta' Esperti tal-Kummissjoni [5] tipprovdi d-definizzjoni li ġejja ta' grupp ta' esperti tal-Kummissjoni:

"(1) "grupp ta' esperti tal-Kummissjoni" (minn hawn 'il quddiem imsejjaħ "grupp ta' esperti") tfisser entità konsultattiva stabbilita mill-Kummissjoni jew mis-servizzi tagħha bil-għan li tipprovdilhom pariri u għarfien espert kif stabbilit fl-Artikolu 3, li jinkludi mill-inqas sitt membri u huwa previst li jiltaqa' aktar minn darba.

(2) "Grupp formali ta' esperti" tfisser grupp ta' esperti stabbilit b'Deċiżjoni tal-Kummissjoni.

(3) "Grupp ta' esperti informali" tfisser grupp ta' esperti stabbilit minn servizz tal-Kummissjoni bil-qbil tas-Segretarjat Ġenerali."

Barra minn hekk, l-Artikolu 2(4) tar-Regoli Orizzontali għall-Gruppi ta’ Esperti tal-Kummissjoni jipprevedi d-definizzjoni li ġejja ta’ entitajiet simili oħra:

"(4) 'Entità oħra simili' tfisser entità konsultattiva li ma ġietx stabbilita mill-Kummissjoni jew mis-servizzi tagħha, li r-rwol tagħha huwa l-istess bħal, jew simili għal, dak stabbilit fir-Regola 3 u li għaliha s-servizzi tal-Kummissjoni jiżguraw ġestjoni amministrattiva u finanzjarja."

L-Artikolu 3 tar-Regoli Orizzontali għall-Gruppi ta’ Esperti tal-Kummissjoni jispeċifika r-rwol tal-gruppi ta’ esperti fit-termini li ġejjin:

"Ir-rwol tal-gruppi ta' esperti għandu jkun li jipprovdu pariri u għarfien espert lill-Kummissjoni u lis-servizzi tagħha fir-rigward ta':

(1) it-tħejjija ta' proposti leġiżlattivi u inizjattivi ta' politika fil-qafas tad-dritt ta' inizjattiva tal-Kummissjoni;

(2) it-tħejjija ta' atti delegati;

(3) l-implimentazzjoni tal-leġiżlazzjoni, il-programmi u l-politiki eżistenti tal-Unjoni kif ukoll il-koordinazzjoni u l-kooperazzjoni mal-Istati Membri u l-partijiet ikkonċernati f'dak ir-rigward."

Għall-finijiet ta' din l-inkjesta, l-Ombudsman iqis ir-referenza għal "gruppi ta' esperti" fl-allegazzjonijiet u l-allegazzjonijiet ippreżentati mill-ilmentatur biex ikopru gruppi ta' esperti formali u informali tal-Kummissjoni, kif ukoll entitajiet simili oħra.

19. Fl-osservazzjonijiet tiegħu dwar l-opinjoni tal-Kummissjoni, l-ilmentatur kien tal-fehma li bħalissa kien hemm aktar minn 100 grupp ta’ esperti żbilanċjati li rriżultaw f’politiki tal-UE li jservu interess ristrett minflok l-interess komuni taċ-ċittadini tal-UE. Skont l-ilmentatur, dan kien pereżempju enfasizzat minn regolamentazzjoni insuffiċjenti tas-swieq finanzjarji u naqqas il-politiki ambjentali li jpoġġu f’riskju l-għajxien taċ-ċittadini fl-UE u f’pajjiżi terzi.

20. Sabiex jiġi evitat nuqqas ta' ftehim, l-Ombudsman ifakkar li din l-inkjesta hija dwar ċerti aspetti li jikkonċernaw il-kompożizzjoni, l-operat u t-trasparenza tal-gruppi ta' esperti tal-Kummissjoni. Min-naħa l-oħra, l-inkjesta ma tikkonċernax il-kontenut tal-politiki tal-Kummissjoni li qabel kienu kkunsidrati minn gruppi ta’ esperti jew tal-parir mogħti lill-Kummissjoni minn gruppi ta’ esperti. Għalhekk, l-Ombudsman mhijiex meħtieġa tikkunsidra fil-valutazzjoni tagħha l-eżitu tal-ħidma tal-gruppi ta’ esperti.

21. Fl-opinjoni tagħha, il-Kummissjoni indikat li kemm il-Prinċipji u l-Linji Gwida dwar il-Ġbir u l-Użu tal-Għarfien Espert, kif ukoll l-Istandards Minimi għall-Komunikazzjoni ta’ Konsultazzjoni jirreferu l-ewwel u qabel kollox għaċ-ċiklu tat-tfassil tal-politika. Madankollu, f’konformità mal-korrispondenza preċedenti tagħha mal-ilmentatur, il-Kummissjoni kkonfermat li dawk il-Komunikazzjonijiet jistgħu japplikaw ukoll għal gruppi ta’ esperti li jittrattaw kwistjonijiet li mhumiex parti miċ-ċiklu tat-tfassil tal-politika,“sakemm ikunu mfassla apposta għall-kompiti li għandhom jitwettqu”. L-Ombudsman iqis li din il-kundizzjoni tal-aħħar mhijiex ċara b'mod uniku u li tidher li tħalli diskrezzjoni bla xkiel lill-Kummissjoni fir-rigward tal-applikabbiltà tal-Komunikazzjonijiet f'ċerti oqsma. Filwaqt li ma qajjimx speċifikament din il-kwistjoni fl-allegazzjonijiet tiegħu, l-ilmentatur għamel referenza ripetuta għalihom. Peress li l-kwistjoni tal-applikabbiltà tal-imsemmija Komunikazzjonijiet hija intrinsikament marbuta mal-allegazzjonijiet u mal-allegazzjonijiet li għandhom jiġu eżaminati f’dan il-każ, l-Ombudsman ħadet dan l-aspett fil-proposta tagħha għal soluzzjoni bonarja (ara l-punt 144 iktar ’il quddiem).

Qafas Ġuridiku

22. Fir-rigward tar-regoli u l-prinċipji li jikkonċernaw il-valutazzjoni tal-Ombudsman ta' dan l-ilment, issir referenza għad-dispożizzjonijiet li ġejjin.

23. L-Artikolu 9 tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea (TUE) jaqra kif ġej:

"Fl-attivitajiet kollha tagħha, l-Unjoni għandha tosserva l-prinċipju tal-ugwaljanza taċ-ċittadini tagħha, li għandhom jingħataw attenzjoni ugwali mill-istituzzjonijiet, il-korpi u l-organi tagħha. ..."

24. L-Artikolu 11 TUE huwa fformulat kif ġej:

"1. L-istituzzjonijiet għandhom, b'mezzi xierqa, jagħtu liċ-ċittadini u lill-assoċjazzjonijiet rappreżentattivi l-opportunità li jgħarrfu u jiskambjaw pubblikament il-fehmiet tagħhom fl-oqsma ta' azzjoni kollha tal-Unjoni.

2. L-istituzzjonijiet għandhom iżommu djalogu miftuħ, trasparenti u regolari mal-assoċjazzjonijiet rappreżentattivi u mas-soċjetà ċivili.

3. Il-Kummissjoni Ewropea għandha twettaq konsultazzjonijiet wiesgħa mal-partijiet ikkonċernati sabiex tiżgura li l-azzjonijiet tal-Unjoni jkunu koerenti u trasparenti.

25. L-Artikolu 6(2) tal-Kodiċi Ewropew ta' Mġiba Amministrattiva Tajba [6] jipprovdi li "[m]eta jieħu d-deċiżjonijiet, l-uffiċjal għandu jirrispetta l-bilanċ ġust bejn l-interessi ta' persuni privati u l-interess pubbliku ġenerali."

26. L-Artikolu 9 tal-Kodiċi Ewropew ta’ Mġiba Amministrattiva Tajba jipprevedi li “meta jieħu deċiżjonijiet, l-uffiċjal għandu jqis il-fatturi rilevanti u jagħti lil kull wieħed minnhom il-piż xieraq tiegħu fid-deċiżjoni, filwaqt li jeskludi kwalunkwe element irrilevanti mill-kunsiderazzjoni.”

27. Il-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni tal-2005 dwar “Qafas għall-Gruppi ta’ Esperti tal-Kummissjoni: Ir-Regoli Orizzontali u r-Reġistru Pubbliku"[7] (minn hawn 'il quddiem imsejjaħ il-"Qafas tal-2005") jipprevedi "regoli orizzontali minimi"li jirregolaw, fost affarijiet oħra, il-kompożizzjoni u l-ħatra ta' membri ta' gruppi ta' esperti kif ukoll l-operat tagħhom. Tipprevedi wkoll it-tnedija ta’ Reġistru pubbliku ta’ gruppi ta’ esperti.

28. Il-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni tal-2010 dwar “Qafas għall-Gruppi ta’ Esperti tal-Kummissjoni: Regoli Orizzontali u Reġistru Pubbliku"[8] (minn hawn 'il quddiem imsejjaħ il-"Qafas tal-2010"), akkumpanjat minn dokument ta' ħidma tal-persunal tal-Kummissjoni [9], għandu l-għan li jissimplifika u jiċċara d-dispożizzjonijiet introdotti mill-Qafas tal-2005 u jipprevedi "Regoli Orizzontali għall-Gruppi ta' Esperti tal-Kummissjoni". Id-dokument ta’ ħidma tal-persunal tal-Kummissjoni li jakkumpanjah fih:

- deskrizzjoni ġenerali tal-karatteristiċi ewlenin tar-Reġistru tal-gruppi ta’ esperti tal-Kummissjoni u entitajiet simili oħra (Anness I);

- deċiżjoni standard tal-Kummissjoni li tistabbilixxi grupp ta’ esperti (Anness II);

- sejħa standard għall-applikazzjonijiet rigward l-għażla ta’ esperti maħtura f’kapaċità personali (l-Anness III); u

- regoli standard ta’ proċedura ta’ grupp ta’ esperti (Anness IV).

29. Il-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni tal-2002 " Lejn kultura msaħħa ta' konsultazzjoni u djalogu - Prinċipji ġenerali u standards minimi għall-konsultazzjoni tal-partijiet interessati mill-Kummissjoni"[10] (l-"Istandards Minimi għall-Komunikazzjoni ta' Konsultazzjoni") tistabbilixxi għadd ta' prinċipji ġenerali li għandhom jirregolaw ir-relazzjonijiet tal-Kummissjoni mal-partijiet interessati u tipprovdi għal sett ta' standards minimi għall-proċess ta' konsultazzjoni tal-Kummissjoni.

30. Il-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni tal-2002 "Dwar il-Ġbir u l-Użu tal-Għarfien Espert mill-Kummissjoni: Prinċipji u Linji Gwida"[11] (il-"Linji Gwida għall-Ġbir u l-Użu tal-Għarfien Espert") ifittxu li jidentifikaw u jippromwovu prattiki tajbin rigward il-ġbir u l-użu tal-għarfien espert fl-istadji kollha tat-tfassil tal-politika tal-Kummissjoni.

31. L-Inizjattiva Ewropea għat-Trasparenza [12] tinkludi t-tnedija ta’ bażijiet tad-data li jipprovdu informazzjoni dwar il-korpi konsultattivi u l-gruppi ta’ esperti li jagħtu pariri lill-Kummissjoni u timmira lejn konsultazzjoni wiesgħa mal-partijiet ikkonċernati u valutazzjonijiet tal-impatt fil-fond qabel il-proposti leġiżlattivi.

32. Il-White Paper dwar il-Governanza Ewropea [13] tistabbilixxi bħala prijorità (a) l-istabbiliment u l-pubblikazzjoni ta’ standards minimi għall-konsultazzjoni dwar il-politika tal-UE; (b) il-ħolqien ta’ arranġamenti ta’ sħubija li jmorru lil hinn mill-istandards minimi f’oqsma magħżula u (c) l-impenn tal-Kummissjoni għal konsultazzjoni addizzjonali bi tpattija għal aktar garanziji tal-ftuħ u r-rappreżentattività tal-organizzazzjonijiet ikkonsultati.

A. Allegazzjoni ta' Reġistru mhux komplut u talba relatata

Argumenti ppreżentati lill-Ombudsman

33. L-ilmentatur allega li l-Kummissjoni naqset milli tipprovdi Reġistru sħiħ tal-gruppi ta’ esperti. B’appoġġ għal din l-allegazzjoni, l-ilmentatur argumenta li s-sħubija ta’ għadd ta’ gruppi ta’ esperti għadha mhix ċara. Barra minn hekk, hemm gruppi ta’ esperti li bl-ebda mod ma huma inklużi fir-Reġistru. L-ilmentatur sostna li jenħtieġ li l-Kummissjoni tlesti r-Reġistru tal-gruppi ta’ esperti tagħha billi tiżgura li dan jinkludi l-esperti kollha u l-gruppi ta’ esperti kollha.

34. Fl-opinjoni tagħha, il-Kummissjoni rreferiet għall-isforzi kbar li kienet għamlet sabiex tiżgura t-trasparenza fir-rigward tal-gruppi ta’ esperti. Wara l-adozzjoni tal-Qafas tagħha ta' l-2005, f'Ottubru 2005 tnieda Reġistru pubbliku onlajn ta' gruppi ta' esperti. Filwaqt li r-Reġistru ġie aġġornat regolarment, mhux dejjem kien possibbli li jiġu evitati żbalji fattwali jew dewmien fl-aġġornament tiegħu.

35. Il-Kummissjoni ddikjarat li l-Qafas tal-2010 pprovda l-bażi għat-tnedija ta' verżjoni ġdida u aktar preċiża tar-Reġistru f'Diċembru 2010. Mill-2007, il-Kummissjoni kienet ippubblikat gradwalment l-ismijiet tal-membri tal-grupp ta’ esperti. Filwaqt li l-Qafas tal-2005 pprovda biss għall-pubblikazzjoni fir-rigward ta’ gruppi formali ta’ esperti, il-Kummissjoni marret lil hinn minn dan l-impenn billi għamlet disponibbli wkoll informazzjoni rilevanti fir-rigward ta’ gruppi informali. Il-Kummissjoni kompliet tgħid li l-"iżvelar ta' sħubija ta' gruppi ta' esperti fir-Reġistru tlesta f'Jannar 2009. Għalhekk, fil-prinċipju, l-ismijiet tal-membri kollha tal-gruppi ta' esperti huma disponibbli." Fid-dawl ta' dawn iċ-ċirkostanzi, il-Kummissjoni qieset li r-Reġistru huwa komplut u ddikjarat li kienet impenjata bis-sħiħ li tiżgura li l-gruppi ta' esperti kollha u l-membri kollha tal-grupp jiġu żvelati u li l-informazzjoni rilevanti tiġi aġġornata regolarment. Il-Kummissjoni ddikjarat ukoll li l-verżjoni l-ġdida tar-Reġistru kienet żiedet it-trasparenza u indikat li “t-tranżizzjoni mill-verżjoni l-qadima għall-verżjoni l-ġdida tar-Reġistru għadha għaddejja, u għalhekk xi data għad trid tiġi vvalidata; it-tranżizzjoni għandha titlesta fix-xhur li ġejjin".

36. Il-Kummissjoni żiedet li, kif spjegat fil-korrispondenza preċedenti tagħha mal-ilmentatur, it-tip ta’ informazzjoni ppubblikata fir-Reġistru kienet tiddependi fuq is-sħubija tal-grupp. Għalhekk, huwa ppubblika ismijiet individwali “meta l-membri jinħatru b’mod nominattiv”. Madankollu, jekk il-membri jkunu organizzazzjonijiet jew Stati Membri, huma l-ismijiet tal-organizzazzjonijiet jew tal-Istati Membri kkonċernati li għandhom jiġu ppubblikati, peress li dawk, u mhux l-individwi li jirrappreżentawhom, kellhom jitqiesu bħala membri tal-grupp. Madankollu, il-Kummissjoni ddikjarat li xi drabi tmur lil hinn minn dan l-arranġament u tippubblika wkoll ismijiet individwali ta’ rappreżentanti. Il-Kummissjoni indikat ukoll li, fil-każ tal-Istati Membri, spiss tippubblika l-ismijiet tal-awtoritajiet tal-Istati Membri kkonċernati. Il-Kummissjoni rreferiet ukoll għal anness li jipprovdi informazzjoni speċifika dwar għadd ta’ gruppi ta’ esperti ġestiti mid-Direttorati Ġenerali li ġejjin: Id-DĠ Intrapriża, id-DĠ Agrikoltura, id-DĠ Suq Intern u Servizzi, id-DĠ Riċerka, id-DĠ Soċjetà tal-Informazzjoni, id-DĠ Saħħa u Konsumaturi, id-DĠ Mobilità u Trasport, id-DĠ Tassazzjoni u Unjoni Doganali, id-DĠ Ambjent, id-DĠ Enerġija, id-DĠ Politika Reġjonali, id-DĠ Eurostat, u d-DĠ Affarijiet Ekonomiċi u Finanzjarji.

37. Fl-osservazzjonijiet tiegħu, l-ilmentatur issottometta li l-Kummissjoni għamlet dikjarazzjonijiet kontradittorji fir-rigward tal-kompletezza tar-Reġistru. Filwaqt li l-Kummissjoni ddikjarat li kienet tqis li r-Reġistru kien komplut, hija indikat, fl-istess ħin, li t-tranżizzjoni mir-Reġistru l-antik għar-Reġistru l-ġdid kienet għadha għaddejja u kienet għadha teħtieġ validazzjoni tad-data rilevanti sabiex tkun kompluta. Fil-kuntest partikolari, l-ilmentatur ġibed l-attenzjoni għal messaġġ li jidher meta jiġi aċċessat ir-Reġistru li jaqra kif ġej: "Ir-reġistru qed jinbena mill-ġdid u għalissa ma jinkludix il-gruppi ta' esperti kollha tal-Kummissjoni u entitajiet simili oħra. " F'dan l-isfond, l-ilmentatur issottometta li l-Kummissjoni m'għandhiex tikkunsidra r-Reġistru tagħha bħala komplut. L-ilmentatur irrefera wkoll għad-dikjarazzjonijiet li saru f’laqgħa mas-Segretarjat Ġenerali tal-Kummissjoni, li fiha, skont l-ilmentatur, ġie ddikjarat li r-Reġistru qatt ma kien se jkun 100 % komplut, b’mod partikolari minħabba l-varjazzjonijiet esperjenzati fil-ħolqien u l-għeluq tal-gruppi. Madankollu, l-ilmentatur insista li r-regoli applikabbli jitolbu trasparenza sħiħa. Reġistru li ma jkunx 100 % komplut jew kompletament affidabbli għalhekk jikkostitwixxi każ ta’ amministrazzjoni ħażina.

38. L-ilmentatur iddikjara wkoll li anness għall-opinjoni tal-Kummissjoni elenka ċerti gruppi ta’ esperti (eż. CARS 21 u CESAME2) li, flimkien ma’ għadd ta’ gruppi oħra, ma setgħux jinstabu fir-Reġistru. Barra minn hekk, ma kienx ċar mir-Reġistru jekk ċerti gruppi, bħal, pereżempju, il-Grupp Konsultattiv dwar il-Kompetittività fil-Bijoteknoloġija, kinux ġew xolti jew kinux sempliċement inattivi.

39. Barra minn hekk, is-sħubija tal-grupp ta' esperti intitolat "Propriété industrielle" bl-ebda mod ma ġiet żvelata. Barra minn hekk, l-informazzjoni pprovduta fir-Reġistru dwar l-għadd ta’ membri ta’ gruppi ta’ esperti ġestiti mid-DĠ Agrikoltura ma kinitx tikkorrispondi għall-allokazzjoni tas-siġġijiet prevista mid-Deċiżjoni 2004/391/KE.

40. L-ilmentatur kien tal-fehma wkoll li l-informazzjoni li tinsab fir-Reġistru dwar in-natura tal-entitajiet li minnhom jiġu l-membri tal-grupp ta’ esperti kienet qarrieqa. Pereżempju, l-ilmentatur iddikjara li l-gruppi ta’ lobbying xi drabi kienu ttikkettati bħala NGOs jew organizzazzjonijiet internazzjonali, filwaqt li Università tqieset li taqa’ fil-kategorija ta’ “korporattivi”. Skont l-ilmentatur, dawn l-inkonsistenzi jagħmluha impossibbli għall-pubbliku li jivvaluta u jiskrutinizza l-kompożizzjoni tal-gruppi ta’ esperti. L-ilmentatur għalhekk issottometta li l-Kummissjoni jenħtieġ li tintroduċi approċċ komuni għall-kategorizzazzjoni tal-gruppi ta’ interess.

41. L-ilmentatur fakkar li s-Segretarjat Ġenerali tal-Kummissjoni għandu japprova l-ħolqien ta' gruppi ta' esperti. Hija sostniet li tali approvazzjoni jenħtieġ li titqies valida biss u l-membri jenħtieġ li jkunu awtorizzati jiltaqgħu jekk l-informazzjoni rilevanti kollha dwar il-grupp tkun ttellgħet fir-Reġistru fi żmien xahar mill-ħolqien tal-grupp. Skont l-ilmentatur, kien inaċċettabbli b'mod ċar li grupp ta' esperti bħal CARS21 kien għadu ma ġiex inkluż fir-Reġistru minkejja l-fatt li kien inħoloq sitt xhur ilu. L-ilmentatur issottometta wkoll li l-Kummissjoni għandha tħabbar b’mod ċar il-mument meta t-tranżizzjoni tad-data tkun kompluta u “hawnhekk ma jkun hemm l-ebda skuża wara dak il-punt biex ma jiġux inklużi l-gruppi ta’ esperti kollha” fir-Reġistru. L-ilmentatur ikkunsidra wkoll li l-magni tat-tiftix tar-Reġistru ma jaħdmux kif suppost u ssuġġerixxa li l-informazzjoni kollha disponibbli titqiegħed f'bażi tad-data waħda minflok f'għadd kbir ta' bażijiet tad-data differenti.

Il-valutazzjoni preliminari tal-Ombudsman li twassal għal proposta ta' soluzzjoni amikevoli

Kumment preliminari

42. Fl-osservazzjonijiet tiegħu dwar l-opinjoni tal-Kummissjoni, l-ilmentatur kien tal-fehma li d-dikjarazzjonijiet tal-Kummissjoni li skonthom ir-Reġistru huwa komplut mhumiex korretti u għandhom jitqiesu li jammontaw għal każ ta' amministrazzjoni ħażina. L-Ombudsman fakkret li l-allegazzjoni li qed tiġi rieżaminata hawnhekk tikkonċerna l-kwistjoni dwar jekk ir-Reġistru huwiex komplut iżda mhux jekk id-dikjarazzjonijiet magħmula mill-Kummissjoni f’dan ir-rigward humiex korretti jew le. L-Ombudsman għalhekk kellu bżonn janalizza jekk l-allegazzjoni tal-ilmentatur li l-Kummissjoni naqset milli tipprovdi Reġistru komplet hijiex fondata. B’dan il-mod, hija kellha teżamina d-dikjarazzjonijiet magħmula mill-Kummissjoni matul l-investigazzjoni u, għall-inqas impliċitament, tieħu pożizzjoni dwarhom. Lil hinn minn dan, madankollu, l-Ombudsman qies li ma jkunx utli li f'din l-inkjesta tiġi inkluża l-kwistjoni dwar jekk il-Kummissjoni għamlitx dikjarazzjonijiet korretti f'dan ir-rigward.

43. L-ilmentatur argumenta wkoll li l-kompożizzjoni ta’ ħafna gruppi mhijiex ċara, minħabba li l-affiljazzjonijiet tal-membri li qed iservu f’kapaċità personali mhumiex żvelati. Dan huwa l-każ, pereżempju, tal-“Grupp ta’ Esperti dwar il-Liġi tal-Insolvenza” u l-“Forum Ewropew dwar il-Governanza Korporattiva”. Peress li l-ilmentatur issottometta allegazzjoni separata dwar il-ħatra ta' esperti f'kapaċità personali, l-Ombudsman ikkunsidra din il-kwistjoni fil-kuntest tal-eżami ta' dik l-allegazzjoni.

Il-valutazzjoni preliminari tal-Ombudsman

44. L-Artikolu 1(2) tat-TUE jipprevedi li d-deċiżjonijiet għandhom jittieħdu b’mod kemm jista’ jkun miftuħ u qrib iċ-ċittadin. Bid-dħul fis-seħħ tat-Trattat ta’ Lisbona, il-prinċipju tat-trasparenza ngħata aktar momentum u, bis-saħħa tal-Artikolu 11 tat-TUE, li, fost affarijiet oħra, jirrikjedi li l-istituzzjonijiet tal-UE jżommu djalogu miftuħ, trasparenti u regolari mal-assoċjazzjonijiet rappreżentattivi u mas-soċjetà ċivili, huwa rċieva rikonoxximent addizzjonali bħala ingredjent essenzjali tal-prinċipji demokratiċi li jirregolaw l-attivitajiet tal-Unjoni. Barra minn hekk, l-Artikolu 15(1) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-UE (TFUE) issa jorbot b'mod espliċitu dak li kiber fi prinċipju ġenerali tad-dritt tal-Unjoni mal-ħidma tal-istituzzjonijiet, il-korpi, l-uffiċċji u l-aġenziji tal-Unjoni. Barra minn hekk, jassoċja t-trasparenza mal-għan doppju tal-promozzjoni ta’ governanza tajba u l-iżgurar tal-parteċipazzjoni tas-soċjetà ċivili.

45. Fil-Komunikazzjoni dwar l-Istandards Minimi għall-Konsultazzjoni adottata fl-2002, il-Kummissjoni diġà rrikonoxxiet li “... biex il-proċess ta’ konsultazzjoni jkun sinifikanti u kredibbli huwa essenzjali li jiġi spjegat min ipparteċipa f’dawn il-proċessi.” Minn dik il-Komunikazzjoni jirriżulta li l-proċess ta’ konsultazzjoni għandu għalhekk jagħmilha ċara min qed jiġi kkonsultat u liema interessi jirrappreżentaw il-partijiet ikkonsultati, sabiex il-pubbliku interessat ikun jista’, fost affarijiet oħra, jivvaluta l-inklużività tiegħu. Permezz tal-Qafas tal-2005, l-obbligi ta’ trasparenza li jaqgħu fuq il-Kummissjoni komplew jiżdiedu billi ġie stabbilit ir-Reġistru u billi kienet meħtieġa “trasparenza massima” fir-rigward tal-gruppi formali ta’ esperti tal-Kummissjoni. Id-dokument ta' ħidma tal-persunal tal-Kummissjoni [14] li jakkumpanja l-Qafas tal-2010 jagħti mandat lis-Segretarjat Ġenerali tal-Kummissjoni biex ikompli jiġġestixxi r-Reġistru abbażi tad-data kkodifikata mis-servizzi tal-Kummissjoni u f'kollaborazzjoni mill-qrib magħhom. Barra minn hekk, dan id-dokument jipprovdi kif ġej: "Sabiex tiġi żgurata t-trasparenza, huwa vitali li l-informazzjoni disponibbli fir-reġistru tkun kompletament affidabbli. Is-servizzi kollha għandhom jaġġornaw id-data regolarment."

46. Minn dan ir-rieżami qasir tal-Komunikazzjonijiet tal-Kummissjoni fl-isfond tal-prinċipju tat-trasparenza rriżulta li l-Kummissjoni daħlet f’impenn ċar u mhux ambigwu li tipprovdi Reġistru li huwa kemm komplut kif ukoll affidabbli. B’riżultat ta’ dan, iċ-ċittadini jistgħu jistennew b’mod leġittimu li l-informazzjoni disponibbli fir-Reġistru tkun affidabbli u li kwalunkwe bidla li sseħħ matul l-eżistenza u l-operat ta’ grupp ta’ esperti tiġi rreġistrata fir-Reġistru fil-ħin.

47. Filwaqt li l-ilmentatur ikkunsidra li r-Reġistru fih lakuni fir-rigward ta’ ċerti gruppi iżda wkoll fir-rigward tas-sħubija ta’ gruppi diġà elenkati, il-Kummissjoni, fl-opinjoni tagħha, kienet tal-fehma li r-Reġistru huwa komplut, iżda sostniet ukoll li t-tranżizzjoni kienet għadha għaddejja. L-Ombudsman qieset li r-rimarki tal-Kummissjoni dwar l-istat tar-Reġistru fiż-żmien tas-sottomissjoni tal-opinjoni tagħha ma kinux faċilment rikonċiljabbli ma' xulxin. Fil-fatt, il-ħtieġa ddikjarata għal tranżizzjoni li tinvolvi d-dħul ta’ aktar data fir-Reġistru tidher li teskludi l-konklużjoni li r-Reġistru huwa komplut. Fi kwalunkwe każ, meta jinqraw flimkien, irriżulta mid-dikjarazzjonijiet tal-Kummissjoni li, fiż-żmien tas-sottomissjoni tal-opinjoni tagħha, kienet għadha meħtieġa aktar ħidma sabiex jitlesta r-Reġistru.

48. Minn dan isegwi li l-fehma tal-ilmentatur li r-Reġistru ma kienx komplut kienet ikkonfermata mid-dikjarazzjonijiet tal-Kummissjoni stess. Fil-kuntest partikolari, l-Ombudsman ġibdet l-attenzjoni wkoll għall-fatt li, sa mill-bidu tal-2012, il-formola ta' tiftix għar-Reġistru kienet tinkludi d-dikjarazzjoni ta' ċaħda ta' responsabbiltà li ġejja: "Ir-reġistru qed jinbena mill-ġdid u għalissa ma jinkludix il-gruppi ta' esperti kollha tal-Kummissjoni u entitajiet simili oħra. " Għalhekk ma jista' jkun hemm l-ebda dubju li, mill-inqas sa kmieni fl-2012, il-Kummissjoni nnifisha qieset li r-Reġistru ma elenkax il-gruppi ta' esperti kollha tal-Kummissjoni u entitajiet simili oħra. Barra minn hekk, l-Ombudsman innotat li, fl-osservazzjonijiet tiegħu, l-ilmentatur indika eżempji konkreti li jissuġġerixxu li, għall-kuntrarju tal-impenji li daħlet għalihom il-Kummissjoni, l-informazzjoni pprovduta fir-Reġistru ma kinitx kompluta.

49. L-Ombudsman qieset li ta’ min jinnota li (i), fiż-żmien meta saret il-proposta għal soluzzjoni amikevoli, id-dikjarazzjoni ta’ ċaħda ta’ responsabbiltà msemmija hawn fuq ma baqgħetx tidher fuq il-formola tat-tfittxija tar-Reġistru. Barra minn hekk, l-Ombudsman innota li (ii) sadanittant sar ċertu titjib fir-rigward tal-grad ta’ informazzjoni pprovduta fir-Reġistru. Għalhekk, pereżempju, l-ilmentatur indika li ma kienx ċar jekk il-“Grupp taċ-Ċertezza Legali” kienx għadu attiv, minħabba li ma kienx jidher fir-Reġistru. Madankollu, fiż-żmien meta l-Ombudsman għamel proposta ta' soluzzjoni amikevoli lill-Kummissjoni, ir-Reġistru rreġistra l-"Grupp taċ-Ċertezza Legali" bħala grupp ta' esperti magħluq u, f'konformità mal-livell ta' dettall ipprovdut fir-rigward ta' gruppi oħra, iddeskriva s-sħubija tiegħu. Bl-istess mod, l-ilmentatur indika n-nuqqas tal-gruppi "CARS 21" fir-Reġistru. Madankollu, fiż-żmien meta saret il-proposta għal soluzzjoni amikevoli, il-"Grupp ta' Livell Għoli CARS 21" ġie elenkat bħala grupp ta' esperti sospiż. Fil-kuntest partikolari, l-Ombudsman innota b'sodisfazzjon li l-formola ta' tiftix tippermetti mhux biss it-tiftix għal gruppi attivi, iżda wkoll għal dawk li huma "magħluqa" jew "pendenti". Barra minn hekk, l-Ombudsman qies raġonevoli d-deċiżjoni tal-Kummissjoni li tippubblika, fir-rigward tas-sħubija fi gruppi, ismijiet individwali biss meta l-membri jinħatru b'mod nominattiv iżda mhux fil-każ ta' organizzazzjonijiet jew Stati Membri li jkollhom sħubija.

50. Madankollu, kien għad hemm każijiet ta’ gruppi li għadhom ma jidhrux fir-Reġistru. Bħala eżempju, il-"Grupp Konsultattiv dwar il-Pjan Direzzjonali għall-Enerġija 2050", li għalih għamel referenza l-ilmentatur u li deher li lesta l-missjoni tiegħu [15], ma kienx elenkat fir-Reġistru. L-istess deher li kien minnu għall-"Grupp Konsultattiv dwar il-Kompetittività fil-Bijoteknoloġija" li kien assenti mir-Reġistru.

51. L-Ombudsman innota li, speċjalment fl-osservazzjonijiet tiegħu, l-ilmentatur irrefera għal ħafna gruppi oħra, li, skontu, ma kinux elenkati fir-Reġistru. Hija qieset li jkun diffiċli għall-Ombudsman li jwettaq il-kompitu li jieħu ħafna ħin u impenjattiv li jwettaq kontroll komprensiv u sistematiku tar-Reġistru sabiex jivvaluta l-kompletezza tiegħu. Fi kwalunkwe każ, madankollu, it-twettiq ta’ tali kontroll ma jkunx utli f’dan il-każ fejn l-eżempji rieżaminati hawn fuq (i) jiżvelaw, minbarra l-progress li sar f’ċerti oqsma, nuqqasijiet ċari fir-rigward tal-kompletezza tar-Reġistru u (ii) jissuġġerixxu li r-Reġistru huwa wkoll mhux komplut fir-rigward ta’ gruppi oħra. In-nuqqas ta' Reġistru komplet, minkejja l-impenji tal-Kummissjoni f'dan ir-rigward, issuġġerixxa każ ta' amministrazzjoni ħażina. L-Ombudsman għalhekk ħa dan l-aspett fil-proposta għal soluzzjoni amikevoli hawn taħt.

52. Barra minn hekk, l-Ombudsman ħadet nota tal-fehma tal-ilmentatur li l-kategorizzazzjoni tal-Kummissjoni ta' wħud mill-entitajiet li minnhom jiġu l-membri tal-grupp ta' esperti hija qarrieqa. Fl-istess ħin, hija rrealizzat li jista’ jkun kompitu kumpless għall-Kummissjoni li tikkategorizza organizzazzjoni partikolari. Pereżempju, ma jidhirx inkonċepibbli li NGO hija fil-fatt stabbilita minn industrija bil-ħsieb li tippromwovi interess partikolari. Dan ovvjament jista’ jqajjem kwistjonijiet ta’ kategorizzazzjoni xierqa. Bl-istess mod, jista’ jkun hemm dubji dwar il-kategorizzazzjoni xierqa taċ-ċentri ta’ riċerka mmexxija u ffinanzjati mill-industrija. Minkejja dawn il-kumplessitajiet, l-Ombudsman ħasbet li kien utli għall-Kummissjoni li tikkunsidra li tiddefinixxi kriterji għal kategoriji differenti ta' entitajiet sabiex tiżgura l-korrettezza u l-adegwatezza tal-informazzjoni rilevanti dwar ir-Reġistru. Meta wieħed iqis li Reġistru komplut u affidabbli jeħtieġ li jibni fuq kategorizzazzjoni xierqa tal-entitajiet li magħhom huma affiljati membri ta’ gruppi ta’ esperti, l-Ombudsman assumiet ukoll dan l-aspett fil-proposta għal soluzzjoni amikevoli.

53. Fl-osservazzjonijiet tiegħu, l-ilmentatur kien tal-fehma wkoll li l-magni tat-tiftix tar-Reġistru ma jaħdmux kif suppost u ssuġġerixxa li l-informazzjoni kollha disponibbli titqiegħed f'bażi tad-data waħda minflok f'għadd kbir ta' bażijiet tad-data differenti. Filwaqt li deher li l-ilmentatur kien għadu ma qajjimx dan l-aspett mal-Kummissjoni, l-Ombudsman stiednet lill-Kummissjoni tqisu meta tikkunsidra l-proposta għal soluzzjoni amikevoli.

54. Fl-aħħar nett, l-Ombudsman fehem li, skont l-ilmentatur, il-gruppi ta' esperti jenħtieġ li jkunu awtorizzati jiltaqgħu biss jekk u ladarba l-informazzjoni rilevanti kollha tkun ttellgħet fir-Reġistru fi żmien xahar mill-ħolqien ta' grupp partikolari. L-Ombudsman ikkondividiet bis-sħiħ is-suppożizzjoni sottostanti tal-ilmentatur li l-kompletezza tar-Reġistru tirrikjedi wkoll li l-aġġornamenti rigward gruppi ġodda jew gruppi li diġà qed joperaw isiru fil-ħin. Fl-istess ħin, hija kellha dubji dwar jekk il-miżura proposta mill-ilmentatur kinitx se tindirizza l-problema b’mod adegwat. B’mod partikolari, dan ma jikkontribwixxix għall-puntwalità tal-aġġornamenti fir-rigward tal-gruppi eżistenti. Minbarra dan, madankollu, l-Ombudsman innota li l-Artikolu 4(4) tar-Regoli Orizzontali għall-Gruppi ta' Esperti tal-Kummissjoni li huma annessi mal-Qafas tal-2010 jipprovdi kif ġej: “Servizz tal-Kummissjoni li jixtieq jistabbilixxi grupp informali ta’ esperti għandu jissottometti talba lis-Segretarjat Ġenerali permezz tar-Reġistru. Jekk tiġi pprovduta l-informazzjoni rilevanti kollha, is-Segretarjat Ġenerali għandu jagħti awtorizzazzjoni formali għat-twaqqif tal-grupp ta’ esperti...” Għalhekk deher li, f’każijiet li għalihom japplika l-Artikolu 4(4) tar-Regoli Orizzontali għall-Gruppi ta’ Esperti tal-Kummissjoni, is-Segretarjat Ġenerali għandu l-informazzjoni kollha meħtieġa biex jitqiegħed fir-Reġistru qabel ma tingħata l-approvazzjoni formali għat-twaqqif tal-grupp ta’ esperti.

B. Allegazzjoni ta’ nuqqas ta’ trasparenza adegwata u pretensjoni relatata

Argumenti ppreżentati lill-Ombudsman

55. L-ilmentatur allega li l-Kummissjoni naqset milli tiggarantixxi trasparenza adegwata fl-operat tal-gruppi ta’ esperti. B’appoġġ għal din l-allegazzjoni, l-ilmentatur argumenta li (i) il-Kummissjoni ma tipprovdix lill-pubbliku bl-informazzjoni meħtieġa biex jivvaluta l-parteċipazzjoni u l-involviment ġenerali tal-partijiet ikkonċernati fi kwistjoni partikolari; (ii) il-Kummissjoni ma tippubblikax ħarsa ġenerali komprensiva tal-laqgħat u ma għandhiex paġna web li tiġbor l-attivitajiet kollha ta’ konsultazzjoni u ta’ tiftix ta’ għarfien espert għall-inizjattivi politiċi u leġiżlattivi differenti u (iii), għall-maġġoranza l-kbira tal-gruppi ta’ esperti, l-aġendi u l-minuti mhumiex disponibbli online permezz ta’ links li jgħaqqdu r-Reġistru tal-gruppi ta’ esperti mal-paġni web rispettivi tad-DĠ. L-ilmentatur sostna li l-Kummissjoni jenħtieġ li tiżgura trasparenza xierqa fil-ħidma tal-gruppi ta’ esperti billi tippubbliċizza l-laqgħat li jsiru u tipprovdi links għall-aġendi u l-minuti, kif ukoll informazzjoni rilevanti oħra, bħad-dikjarazzjonijiet ta’ interess pubbliku u ta’ kunflitt ta’ interess.

56. Fl-opinjoni tagħha, il-Kummissjoni ddikjarat li “f’ħafna każijiet, id-dipartimenti kompetenti tal-Kummissjoni pprovdew fuq l-Internet, permezz ta’ paġni web apposta, informazzjoni rilevanti dwar l-attivitajiet tal-gruppi ta’ esperti, inklużi aġendi, minuti u dokumenti ta’ diskussjoni” kif ukoll dwar inizjattivi oħra li jikkomplementaw il-ħidma tal-gruppi ta’ esperti. F’anness għall-opinjoni tagħha, il-Kummissjoni pprovdiet aktar informazzjoni dwar l-attivitajiet tagħha mfassla biex jiżguraw it-trasparenza tal-attivitajiet tal-gruppi ta’ esperti.

57. Barra minn hekk, il-Kummissjoni sostniet li l-Qafas tal-2010 għandu l-għan li jtejjeb it-trasparenza billi jipprevedi, b’mod partikolari, li s-servizzi tiegħu għandhom jiżguraw li l-informazzjoni dwar l-attivitajiet imwettqa minn dawn il-gruppi ssir pubblika direttament fir-Reġistru jew permezz ta’ link fir-Reġistru għal sit web apposta. Il-Kummissjoni enfasizzat l-impenn tagħha li tiżgura t-twettiq korrett ta’ dan ir-rekwiżit mis-servizzi kollha kkonċernati.

58. Il-Kummissjoni kienet tal-fehma li l-pubblikazzjoni fir-Reġistru (a) tad-dikjarazzjonijiet bil-miktub li jimpenjaw lill-esperti li jiffirmawhom biex jaġixxu fl-interess pubbliku, kif ukoll (b) tad-dikjarazzjonijiet dwar kwalunkwe preġudizzju għall-indipendenza tagħhom ma żżidx informazzjoni siewja, minħabba li l-esperti normalment jiffirmaw dikjarazzjonijiet standard. Barra minn hekk, fid-dawl tan-numru kbir ta’ esperti kkonċernati u tar-riżorsi limitati disponibbli, il-pubblikazzjoni ta’ din l-informazzjoni tidher li hija inutli u sproporzjonata. Il-Kummissjoni żiedet li l-Qafas tal-2010 ma jirrikjedix li l-esperti jiffirmaw aktar id-dikjarazzjonijiet imsemmija qabel. Minflok, l-Artikolu 9(1) tal-Qafas tal-2010 jipprevedi li s-servizzi rilevanti tal-Kummissjoni għandhom jinfurmaw lill-esperti maħtura fil-kapaċità personali tagħhom li, billi jaċċettaw li jkunu membri tal-grupp, huma jimpenjaw ruħhom li jaġixxu b'mod indipendenti u fl-interess pubbliku. Is-servizzi tal-Kummissjoni għandhom jinfurmaw ukoll lil dawk l-esperti li jistgħu jiġu esklużi mill-grupp jew minn laqgħa speċifika tiegħu, jekk jinqala' kunflitt ta' interess. Il-Kummissjoni enfasizzat l-impenn tagħha li tiżgura li dawn ir-rekwiżiti jiġu rrispettati mis-servizzi kollha kkonċernati.

59. Fl-osservazzjonijiet tiegħu, l-ilmentatur ħa nota tal-pożizzjoni tal-Kummissjoni fir-rigward tat-trasparenza tal-attivitajiet tal-gruppi ta' esperti skont il-Qafas tal-2010. Fl-istess ħin, l-ilmentatur sostna li verifika aleatorja fir-Reġistru kkonfermat li, fil-biċċa l-kbira tal-każijiet, il-hyperlinks li jinsabu fih ipprovdew informazzjoni ġenerali dwar il-politika rispettiva biss, iżda mhux il-minuti jew l-aġendi tal-laqgħat tal-gruppi ta’ esperti. L-ilmentatur esprima wkoll tħassib li, skont il-Qafas tal-2010, dawn id-dokumenti jiġu pprovduti meta “jkun possibbli”, li ħalla lill-Kummissjoni b’diskrezzjoni assoluta li ma tippubblikahomx. Barra minn hekk, fil-fehma tal-ilmentatur, dan imur kontra l-Linji Gwida għall-Ġbir u l-Użu tal-Għarfien Espert li jistipulaw li “id-dokumenti ewlenin assoċjati mal-użu tal-għarfien espert dwar kwistjoni ta’ politika, u b’mod partikolari dwar il-parir innifsu, għandhom ikunu disponibbli għall-pubbliku”. L-ilmentatur irrefera wkoll għall-White Paper dwar il-Governanza Ewropea li skontha "[l]-emokrazija tiddependi fuq il-fatt li n-nies ikunu jistgħu jieħdu sehem fid-dibattitu pubbliku. Biex jagħmlu dan, irid ikollhom aċċess għal informazzjoni affidabbli dwar kwistjonijiet Ewropej u jkunu jistgħu jiskrutinizzaw il-proċess ta’ politika fid-diversi stadji tiegħu”.

60. Barra minn hekk, l-ilmentatur afferma li r-Reġistru ma fihx rabtiet fir-rigward ta’ ċerti gruppi, bħall-“Grupp ta’ Esperti dwar l-Infrastruttura tas-Suq”. Barra minn hekk, skont l-ilmentatur, il-Kummissjoni ma spjegatx kif tiżgura t-trasparenza fir-rigward tat-tipi differenti ta’ konsultazzjonijiet li twettaq dwar kwistjoni partikolari.

61. Bħala konklużjoni, l-ilmentatur ikkunsidra li l-Kummissjoni ma tipprovdix aċċess għall-minuti u l-aġendi għall-maġġoranza l-kbira tal-gruppi ta’ esperti li, skont l-ilmentatur, jikkostitwixxi każ ta’ amministrazzjoni ħażina. Fir-rigward tal-affermazzjoni tiegħu, l-ilmentatur issottometta li l-aġendi, il-minuti u l-kontribuzzjonijiet tal-membri tal-gruppi ta’ esperti għandhom jiġu pprovduti permezz tal-links għas-siti web tad-DĠs rilevanti fir-Reġistru, “ħlief f’ċirkostanzi speċjali, kif previst fil-leġiżlazzjoni (sigurtà, eċċ.)”. Il-Kummissjoni għandha tipprovdi wkoll informazzjoni dwar il-metodi ta' konsultazzjoni kollha li tuża f'qasam partikolari.

Il-valutazzjoni preliminari tal-Ombudsman li twassal għal proposta ta' soluzzjoni amikevoli

62. L-Ombudsman fakkret mill-bidu nett li din l-inkjesta tikkonċerna l-kompożizzjoni u l-operat tal-gruppi ta’ esperti tal-Kummissjoni. Fl-allegazzjoni tiegħu hawnhekk taħt rieżami, l-ilmentatur allega nuqqas ta’ trasparenza dwar l-operat tal-gruppi ta’ esperti tal-Kummissjoni. Fl-istess ħin, madankollu, l-ilmentatur, f’xi wħud mill-argumenti ta’ sostenn tiegħu, deher li jmur lil hinn mill-kwistjoni tat-trasparenza fl-operat ta’ dawn il-gruppi. Għalhekk, l-ilmentatur argumenta, pereżempju, li hemm nuqqas ta’ trasparenza fir-rigward tal-parteċipazzjoni u l-involviment ġenerali tal-partijiet ikkonċernati dwar kwistjonijiet ta’ politika partikolari. L-ilmentatur irrefera wkoll għal dak li huwa qies bħala nuqqas ta’ ħarsa ġenerali komprensiva lejn l-attivitajiet ta’ konsultazzjoni u ta’ tiftix ta’ għarfien espert. Meta wieħed iżomm f'moħħu l-fokus tal-inkjesta u meta wieħed iqis il-firxa wiesgħa ta' wħud mill-argumenti ta' sostenn tal-ilmentatur li jmorru lil hinn minn dik li diġà hija kwistjoni wiesgħa u kumplessa fiha nnifisha, jiġifieri, it-trasparenza fl-operat tal-gruppi ta' esperti tal-Kummissjoni, f'dan li ġej, l-Ombudsman qies biss dawk l-argumenti ta' sostenn, li jaqblu mal-allegazzjoni tal-ilmentatur ta' nuqqas ta' trasparenza fl-operat tal-gruppi ta' esperti tal-Kummissjoni.

63. B’konsegwenza ta’ dan, l-Ombudsman kellha bżonn teżamina jekk il-Kummissjoni għamlitx disponibbli, b’mod partikolari permezz tar-Reġistru, biżżejjed informazzjoni dwar (i) il-parteċipazzjoni u l-involviment tal-partijiet ikkonċernati fi gruppi ta’ esperti; u (ii) laqgħat li jsiru minn gruppi ta’ esperti, inklużi l-aġendi u l-minuti.

64. L-Ombudsman innota li l-White Paper tal-Kummissjoni dwar il-Governanza Ewropea telenka fost l-azzjonijiet li għandhom jittieħdu mill-Kummissjoni l-pubblikazzjoni ta' "... linji gwida dwar il-ġbir u l-użu ta' pariri esperti fil-Kummissjoni biex jipprovdu għall-obbligu ta' rendikont, il-pluralità u l-integrità tal-użu tal-għarfien espert. Dan għandu jinkludi l-pubblikazzjoni tal-parir mogħti."[16]

65. Fl-implimentazzjoni ta’ dan l-impenn, il-Linji Gwida tal-2002 għall-Ġbir u l-Użu tal-Għarfien Espert jiddefinixxu ċerti prinċipji u linji gwida ewlenin li japplikaw “kull meta d-dipartimenti tal-Kummissjoni jiġbru u jużaw pariri ta’ esperti li jkunu ġejjin minn barra d-dipartiment responsabbli”. Skont il-linja gwida 13 ta' dik il-Komunikazzjoni, "[i]d-dokumenti ewlenin assoċjati mal-użu tal-għarfien espert dwar kwistjoni ta' politika, u b'mod partikolari l-parir innifsu, għandhom ikunu disponibbli għall-pubbliku malajr kemm jista' jkun, sakemm ma tapplika l-ebda eċċezzjoni għad-dritt ta' aċċess."

66. Barra minn hekk, l-Ombudsman fakkar li r-Regoli Orizzontali għall-Gruppi ta' Esperti tal-Kummissjoni annessi mal-Qafas tal-2010 jipprevedu regoli dettaljati dwar it-trasparenza tal-gruppi ta' esperti. Skont l-Artikolu 17(1), il-gruppi ta’ esperti kollha tal-Kummissjoni u entitajiet simili oħra "għandhom jiġu ppubblikati fir-Reġistru". Għalkemm l-Artikolu 17(2) fih biss obbligu għas-servizzi tal-Kummissjoni li jipprovdu “informazzjoni meħtieġa fir-Reġistru” mingħajr ma jiddefinixxu din l-informazzjoni, l-informazzjoni li għandha tiġi ppubblikata mhijiex limitata għall-kompożizzjoni ta’ grupp ta’ esperti. Dan isir evidenti meta l-Artikolu 17 tar-Regoli Orizzontali għall-Gruppi ta’ Esperti tal-Kummissjoni jinqara flimkien mal-Artikolu 18 ta’ dawk ir-Regoli, li jipprevedu b’mod speċifiku l-pubblikazzjoni tal-ismijiet tal-membri tal-gruppi ta’ esperti. L-istess konklużjoni ħarġet mil-linja gwida 13 ikkwotata hawn fuq tal-Linji Gwida għall-Ġbir u l-Użu tal-Għarfien Espert, li testendi r-rekwiżiti tal-pubblikazzjoni għad-dokumenti ewlenin u għall-parir innifsu. L-Ombudsman għalhekk fehem ir-referenza għal “informazzjoni meħtieġa fir-Reġistru” b’mod wiesa’, bħala li tinkludi informazzjoni dwar il-kompożizzjoni tal-gruppi ta’ esperti, kif ukoll dwar il-proċedimenti tagħhom, inkluż l-eżitu tad-deliberazzjonijiet tagħhom. Dan il-fehim kien ikkorroborat mill-prattika tal-Kummissjoni stess eżemplifikata mir-Reġistru li, fir-rigward ta' kull wieħed mill-gruppi elenkati, jipprevedi tabs differenti bit-titoli li ġejjin: "Dettalji", "Informazzjoni Addizzjonali", "Sottogruppi", "Statistika", u "Membri".

67. Bħala konklużjoni, u speċjalment meta wieħed iżomm f’moħħu l-Artikolu 15(1) tat-TFUE, l-Ombudsman qies li l-Kummissjoni impenjat ruħha li tipprovdi informazzjoni dettaljata kemm dwar (i) il-kompożizzjoni kif ukoll (ii) l-operat tal-gruppi ta’ esperti. Fir-rigward tal-aħħar tip ta’ informazzjoni, l-impenn tal-Kummissjoni huwa soġġett għan-nuqqas ta’ “eċċezzjoni għad-dritt ta’ aċċess”. L-Ombudsman fehmet li dan ifisser li l-Kummissjoni għandha tippubblika informazzjoni rilevanti, sakemm ma jkunx hemm raġunijiet debitament sostanzjati għas-segretezza. Jidher utli li jiżdied li l-eċċezzjonijiet għall-impenn ġenerali għat-trasparenza għandhom jiġu interpretati b’mod ristrett.

68. Fl-applikazzjoni tal-prinċipji ta' hawn fuq għall-informazzjoni pprovduta mill-Kummissjoni, l-Ombudsman innota li, fl-osservazzjonijiet tiegħu, l-ilmentatur irrefera, fost affarijiet oħra, għall-"Grupp ta' Esperti dwar l-Infrastruttura tas-Suq" sabiex jappoġġa l-fehma tiegħu li l-livell ta' informazzjoni pprovduta mill-Kummissjoni mhuwiex biżżejjed. F'dan li ġej, l-Ombudsman ħadet dan il-grupp bħala eżempju u vvalutat l-informazzjoni pprovduta fir-rigward tiegħu qabel ma waslet għal konklużjonijiet aktar ġenerali.

69. Ir-Reġistru jelenka l-“Grupp ta’ Esperti dwar l-Infrastruttura tas-Suq” taħt il-kategorija ta’ gruppi ta’ esperti magħluqa. Fit-tab intitolata "Dettalji", il-Kummissjoni, minbarra deskrizzjoni ġenerali tas-sħubija, tipprovdi informazzjoni bażika dwar il-missjoni, il-kompitu u d-data tal-bidu tal-attivitajiet ta' dak il-grupp. Taħt it-tab “Informazzjoni Addizzjonali”, tista’ tinkiseb informazzjoni dwar l-għażla tal-membri u r-regoli ta’ proċedura interni tal-grupp. Fir-rigward tal-laqgħat organizzati minn dan il-grupp, hemm hyperlink għas-sit internet tad-DĠ Suq Intern li jipprovdi hyperlinks ulterjuri għall-aġendi, il-listi tal-parteċipanti u r-"rapporti fil-qosor" fir-rigward tal-laqgħat organizzati mill-grupp. It-tab dwar is-“Sottogruppi” tirreġistra li ma hemm l-ebda sottogruppi assenjati lill-grupp u t-tab dwar l-“Istatistika” tagħti informazzjoni statistika ġenerali, bħal dwar il-bilanċ bejn il-ġeneri tal-membri tal-grupp. Fl-aħħar nett, it-tab intitolata “Membri” telenka l-membri kollha maħtura f’kapaċità personali billi tindika l-ismijiet u l-affiljazzjonijiet tagħhom, kif ukoll l-organizzazzjonijiet li jgawdu minn status ta’ osservatur.

70. Id-deskrizzjoni ta’ hawn fuq uriet li l-livell ta’ informazzjoni ppubblikat fir-Reġistru fir-rigward tal-“Grupp ta’ Esperti dwar l-Infrastruttura tas-Suq” deher b’mod ġenerali li kien sodisfaċenti u konformi mal-impenji li daħlet għalihom il-Kummissjoni. Madankollu, kien hemm żewġ aspetti li jeħtieġu aktar kummenti.

71. Fil-fatt, minn naħa, fir-rigward tal-minuti tal-laqgħat ta’ dan il-grupp, ir-“rapporti sommarji” ppubblikati fuq is-sit internet tad-DĠ “Suq Intern” dehru li jipprovdu biss deskrizzjoni qasira ħafna tal-proċeduri ta’ dan il-grupp, li ma tippermettix lill-utent li jsir jaf b’mod suffiċjenti x-xogħol effettiv ta’ dan il-grupp. B’kuntrast ma’ dan, id-dokumentazzjoni tal-proċedimenti ta’ gruppi oħra, bħas-CESAME 2 (Grupp ta’ Esperti Konsultattiv u ta’ Monitoraġġ dwar l-Ikklerjar u s-Saldu) jew il-FISCO (Grupp ta’ Konformità Fiskali) dehret li kienet ħafna aktar dettaljata u tippermetti liċ-ċittadini jiffamiljarizzaw ruħhom fil-fond ma’ fehmiet u pożizzjonijiet differenti skambjati matul laqgħa partikolari. L-Ombudsman qieset li ma għandhiex bżonn twettaq analiżi komprensiva u sistematika tal-informazzjoni pprovduta fir-Reġistru fir-rigward ta’ kull grupp ta’ esperti elenkat, sabiex tasal għall-konklużjoni li l-eżempju tal-“Grupp ta’ Esperti dwar l-Infrastruttura tas-Suq” issuġġerixxa, b’mod aktar ġenerali, li, għall-kuntrarju tal-impenji rieżaminati hawn fuq, il-Kummissjoni ma għamlitx disponibbli fir-Reġistru livell suffiċjenti ta’ dettall fir-rigward tal-minuti u/jew ir-rapporti tal-laqgħat. Dan jista’ jammonta għal każ ta’ amministrazzjoni ħażina. L-Ombudsman għalhekk ħa dan l-aspett fil-proposta għal soluzzjoni amikevoli hawn taħt.

72. It-tieni, l-ebda dikjarazzjoni ta’ interess pubbliku u ta’ kunflitt ta’ interess mill-membri tal-grupp ma hija aċċessibbli permezz tar-Reġistru. F'dan ir-rigward, l-Ombudsman ħa nota tal-pożizzjonijiet tal-Kummissjoni li l-Qafas tal-2010 ma jirrikjedix li l-esperti jiffirmaw tali dikjarazzjonijiet aktar u li l-pubblikazzjoni ta' dikjarazzjonijiet standard ma tkunx meħtieġa u tkun sproporzjonata. Filwaqt li n-nuqqas ta' rekwiżit li jiġu ffirmati dikjarazzjonijiet skont il-Qafas tal-2010 ma jwaqqafx lill-Kummissjoni milli tippubblika dikjarazzjonijiet sottomessi lilha f'konformità mar-regoli preċedenti jew milli tenfasizza l-fatt li membru partikolari jkun ippreżenta dikjarazzjoni standard, l-Ombudsman qies li tali prattika ta' pubblikazzjoni tista' twassal għal nuqqas ta' fehim dwar ir-rekwiżiti f'termini ta' sottomissjoni ta' dikjarazzjonijiet skont ir-regoli attwali. Għalhekk hija qieset il-pożizzjoni tal-Kummissjoni bħala raġonevoli.

C. Allegazzjoni ta’ nuqqas ta’ adozzjoni tal-aħjar prattiki u talba relatata

Argumenti ppreżentati lill-Ombudsman

73. L-ilmentatur allega li l-Kummissjoni naqset b’mod uniformi milli tadotta l-aħjar prattiki dwar ir-rappreżentanti tal-industrija li jinħatru fi gruppi ta’ esperti f’kapaċità personali. B’appoġġ għal din l-allegazzjoni, l-ilmentatur argumenta li (i) il-Kummissjoni ma tqisx b’mod adegwat il-kunflitt ta’ interess potenzjali tar-rappreżentanti tal-industrija li jaġixxu f’kapaċità personali; u (ii) kunflitt ta’ interess (potenzjali) ma jistax jiġi kkumpensat b’dikjarazzjoni ta’ impenn għall-interess pubbliku. L-ilmentatur iddikjara li l-Kummissjoni għandha tapplika b’mod konsistenti fid-DĠ l-oħra kollha l-prinċipju li jinsab fil-Linji Gwida tad-DĠ SANCO dwar il-Kunflitt ta’ Interess, jiġifieri, li xi ħadd li huwa magħruf li jaħdem għal organizzazzjoni b’interess personali fi kwistjoni ta’ politika partikolari ma għandux jinħatar fi grupp ta’ esperti li jagħti pariri lill-Kummissjoni.

74. Fl-opinjoni tagħha, il-Kummissjoni ddikjarat li l-membri tal-gruppi ta’ esperti “jintgħażlu primarjament abbażi tal-ħiliet u l-għarfien espert meħtieġa biex jissodisfaw bl-aktar mod effettiv u effiċjenti l-mandat tal-grupp speċifiku. F’dan ir-rigward, il-parteċipazzjoni tal-membri li ġejjin mill-industrija tista’ tiġi mfittxija fir-rigward tal-kompitu li l-grupp għandu jwettaq. Il-kunflitti ta ' interess possibbli jiġu indirizzati jew fil-fażi tal-għażla permezz ta ' analiżi fil-fond tal-esperjenza professjonali tal-passat tal-kandidati, inkluża l-imġiba etika, u/jew fil-ħatra permezz tal-iżvelar obbligatorju ta ' kwalunkwe interess li jista ' jippreġudika l-indipendenza tal-espert u l-impenn formali li jaġixxi fl-interess pubbliku." Barra minn hekk, il-Kummissjoni sostniet li tagħti attenzjoni lil kwalunkwe kunflitt ta ' interess possibbli li jista ' jinqala ' matul l-operazzjoni ta ' grupp li "jista ' jikkontamina " l-objettivi tiegħu u jipperikola l-effettività u l-effiċjenza tiegħu.

75. Il-Kummissjoni tenniet li l-Qafas tal-2010 jipprevedi regoli orizzontali aktar ċari u aktar b’saħħithom, applikabbli għall-gruppi ta’ esperti kollha, dwar kif għandhom jiġu ġestiti l-kunflitti ta’ interess. Il-Kummissjoni kompliet tgħid li d-DĠ SANCO kien żviluppa dokument ta' riflessjoni dwar kif għandha tiġi implimentata l-politika ta' hawn fuq fil-qasam speċifiku li jaqa' taħt il-mandat tiegħu. Madankollu, għall-kuntrarju ta’ dak li kien ġie ssuġġerit mill-ilmentatur, id-dokument rilevanti mid-DĠ SANCO ma stabbilixxa l-ebda linja gwida ta’ dak id-DĠ dwar il-kunflitti ta’ interess iżda minflok kien dokument ta’ diskussjoni mfassal mill-“Grupp ta’ Djalogu mal-Partijiet Ikkonċernati” f’April 2008. Id-dokument rilevanti ma kien jimplika l-ebda segwitu partikolari u ma kienx dikjarazzjoni formali tal-politika tad-DĠ SANCO dwar il-kunflitti ta' interess.

76. Fl-osservazzjonijiet tiegħu, filwaqt li kkummenta dwar il-ħatra ta’ esperti f’kapaċità personali, l-ilmentatur fakkar li, skont il-Qafas tal-2010, l-għażla tal-esperti għandha ssir b’tali mod li jiġi evitat kwalunkwe kunflitt ta’ interess. Barra minn hekk, il-Qafas tal-2010 jistipula li, billi jaċċettaw li jservu bħala membri tal-grupp, l-esperti li jinħatru fil-kapaċità personali tagħhom jimpenjaw ruħhom li jaġixxu b’mod indipendenti u fl-interess pubbliku. Dawn jistgħu jiġu esklużi mill-grupp jew minn laqgħa speċifika tiegħu, jekk jinqala’ kunflitt ta’ interess. F'dan l-isfond, l-ilmentatur ikkunsidra li l-Qafas tal-2010 jikkontradixxi d-dikjarazzjonijiet li saru fl-opinjoni tal-Kummissjoni kif ukoll f'kuntatti preċedenti mal-ilmentatur.

77. B’mod aktar speċifiku, l-ilmentatur iddikjara li l-membri tal-persunal tal-Kummissjoni kienu, f’laqgħat mal-ilmentatur, għamlu l-punt li l-esklużjoni ta’ persuni li jaħdmu għall-industrija mill-ħatra f’kapaċità personali tagħmilha diffiċli li jinstabu esperti bil-kompetenza teknika meħtieġa. Fl-istess ħin, il-membri tal-persunal tal-Kummissjoni kienu rrikonoxxew ukoll li l-impjegati tal-kumpaniji kienu marbuta li jappoġġaw l-interessi tal-kumpanija tagħhom u li ma kienx loġiku li wieħed jassumi li l-membri tal-persunal tal-kumpaniji kienu se jwarrbu l-interessi tal-kumpaniji tagħhom meta jipparteċipaw fi grupp ta’ esperti. L-ilmentatur sab konferma għal dan l-aħħar punt fi studju xjentifiku. Skont l-ilmentatur, kien perfettament leġittimu u loġiku għall-Kummissjoni li tibbaża fuq l-għarfien espert tekniku tal-persuni impjegati mill-industrija. Madankollu, il-Kummissjoni għandha tirrikonoxxi li, għall-kuntrarju ta’ dak li jassumi l-Qafas tal-2010, huwa kompletament impossibbli li dawn il-persuni jaġixxu “b’mod indipendenti u fl-interess pubbliku”. B’konsegwenza ta’ dan, il-Kummissjoni qatt ma għandha taħtar esperti tal-industrija f’kapaċità personali iżda minflok bħala esperti u partijiet ikkonċernati, filwaqt li żżomm f’moħħha l-ħtieġa li jinżamm bilanċ bejn it-tipi differenti ta’ interess. Għalhekk kien hemm kontradizzjoni bejn l-evitar ta’ kunflitti ta’ interess, kif meħtieġ mill-Qafas tal-2010, u l-prattika tal-Kummissjoni li taħtar rappreżentanti tal-industrija bħala membri indipendenti.

78. B'referenza għad-definizzjoni tal-OECD ta' kunflitt ta' interess, l-ilmentatur iddikjara li r-rappreżentanti korporattivi maħtura f'kapaċità personali ffaċċjaw kunflitt ta' interess, minħabba li jistgħu jisfruttaw is-sħubija tagħhom għall-benefiċċju tal-industrija tagħhom.

79. L-ilmentatur innota li, fil-kuntatti tagħha qabel ma ppreżentat dan l-ilment, il-Kummissjoni kienet iddikjarat li l-esperti maħtura f’kapaċità personali kellhom jiffirmaw dikjarazzjonijiet bil-miktub li (a) kienu se jaġixxu fl-interess pubbliku, (b) li l-ebda interess li għandhom ma jippreġudika l-indipendenza tagħhom u (c) li l-ksur ta’ dawn it-termini jista’ jwassal għall-esklużjoni tagħhom mill-grupp. Madankollu, dan l-approċċ qatt ma ġie implimentat. L-ilmentatur spjega li, wara talba għal aċċess għad-dokumenti, kien kiseb aċċess għad-dikjarazzjonijiet rilevanti tal-membri ta’ tmien gruppi ta’ esperti ġestiti mid-DĠ MARKT. Għalkemm id-dikjarazzjonijiet rilevanti ta’ ħafna esperti kienu neqsin, dawn tal-aħħar ma ġewx esklużi mill-grupp.

80. Barra minn hekk, l-ilmentatur indika li, skont il-Kummissjoni, il-Qafas tal-2010 ma jirrikjedix li l-membri tal-gruppi ta’ esperti jiffirmaw aktar id-dikjarazzjonijiet rilevanti. Minflok, il-Kummissjoni ddikjarat li l-kunflitti ta’ interess possibbli jiġu indirizzati fil-fażi tal-għażla u fiż-żmien tal-ħatra tal-esperti permezz ta’ divulgazzjoni obbligatorja ta’ kwalunkwe interess preġudizzjali. Fir-rigward ta’ dawn l-aspetti, l-ilmentatur indika li (i) il-Qafas tal-2010 ma jsemmix “żvelar obbligatorju ta’ kwalunkwe interess”. Fi kwalunkwe każ, ir-regoli għandhom jipprevedu tali żvelar obbligatorju għall-attivitajiet professjonali u pro bono kollha li għandhom ikunu aċċessibbli għall-pubbliku. Barra minn hekk, l-ilmentatur indika (ii) il-parteċipazzjoni ta’ NGO partikolari f’żewġ gruppi ta’ esperti. Il-proċess tal-għażla fir-rigward ta’ dik l-NGO involva analiżi fil-fond tal-esperjenza professjonali tal-passat tal-kandidat individwali fuq sensiela ta’ intervisti. Madankollu, ma kienx ċar jekk il-proċedura tal-għażla kinitx daqstant rigoruża għall-applikanti kollha. Skont l-ilmentatur, il-Kummissjoni ma kienet ipprovdiet l-ebda indikazzjoni ta’ xi proċess serju għall-valutazzjoni ta’ kunflitti ta’ interess potenzjali ta’ esperti maħtura f’kapaċità personali qabel ma ddeċidiet dwar il-kompożizzjoni ta’ grupp ta’ esperti. Fl-aħħar nett, il-Kummissjoni kellha (iii) teskludi mill-gruppi ta’ esperti dawk l-esperti li ma ffirmawx dikjarazzjonijiet rilevanti.

81. L-ilmentatur iddikjara wkoll li kien pjuttost normali li l-esperti ma ridux jiffirmaw "dikjarazzjoni irrazzjonali u falza li huma indipendenti meta jkun tant ċar li mhumiex". Skont l-ilmentatur, dan kien argument ieħor għall-Kummissjoni biex tieqaf taħtar esperti affiljati mal-industrija f’kapaċità personali. Fil-kuntest partikolari, l-ilmentatur indika li s-Segretarjat Ġenerali tal-Kummissjoni kien wera xi ftuħ fir-rigward tal-pożizzjoni tal-ilmentatur li “l-membri korporattivi ta’ gruppi ta’ esperti għandhom jew jiġu rreġistrati f’isem il-kumpanija li jaħdmu għaliha jew għandhom jirrappreżentaw ċertu settur”. Skont l-ilmentatur, membru tal-persunal tas-Segretarjat Ġenerali tal-Kummissjoni kien iddikjara li l-Kummissjoni ma kinitx se tapprova gruppi fejn l-isfond tal-membri ma jissemmiex b’mod ċar. Madankollu, għall-gruppi eżistenti s-sitwazzjoni kienet aktar kumplessa u tieħu ftit taż-żmien biex tinbidel. L-ilmentatur indika li ma kienx se jaċċetta “bidla gradwali” dwar din il-kwistjoni, minħabba li l-prattika attwali tal-Kummissjoni ma kellha l-ebda bażi fir-regoli applikabbli u kienet qarrieqa għall-pubbliku. L-ilmentatur ġibed l-attenzjoni wkoll għall-fatt li l-prattika tal-Kummissjoni kienet ġiet ikkritikata minn ċerti Membri tal-Parlament Ewropew (MEPs) matul dibattitu plenarju li sar fi Frar 2011. Barra minn hekk, f’ittra reċenti indirizzata lil żewġ Kummissarji, grupp ta’ Membri tal-PE kienu talbu lill-Kummissjoni tiżviluppa proċeduri sabiex persuni b’interessi personali ma jitħallewx jipparteċipaw fi gruppi ta’ esperti f’kapaċità personali.

82. Fl-aħħar nett, l-ilmentatur ipprovda lista ta’ 19-il grupp ta’ esperti li fil-każ tagħhom “ir-regoli attwali dwar il-kunflitti ta’ interess jinkisru b’mod ċar meta r-rappreżentanti tal-industrija jinħatru “f’kapaċità personali”.” L-ilmentatur żied jgħid li dan probabbilment kien ukoll il-każ għal ħafna aktar gruppi ta’ esperti.

83. Waqt li kkummenta dwar id-dikjarazzjonijiet tal-Kummissjoni dwar id-dokument li joriġina mid-DĠ SANCO, il-kwerelant aċċetta l-ispjegazzjonijiet tal-Kummissjoni li dak id-dokument kien dokument ta' diskussjoni biss. Fl-istess ħin, l-ilmentatur ikkunsidra li l-prinċipji li jinsabu f'dak id-dokument" imorru fid-direzzjoni t-tajba", filwaqt li indika li din il-fehma kienet ġiet approvata wkoll mill-MEPs imsemmija qabel. Għalhekk, individwi “li jaħdmu għal korporazzjonijiet u gruppi ta’ lobbying” qatt ma għandhom jinħatru f’kapaċità personali iżda biss bħala partijiet interessati. L-ilmentatur kien tal-fehma li d-dispożizzjonijiet li jinsabu fil-Qafas tal-2010 dwar il-kunflitti ta’ interess għandhom jiġu ċċarati u msaħħa. Minflok ma jirreferu għall-ħtieġa li jiġu evitati kunflitti ta’ interess fl-għażla tal-esperti, huma għandhom jiddikjaraw li “matul l-għażla tal-esperti, ir-riskji għal kunflitti ta’ interess potenzjali għandhom jiġu vvalutati bir-reqqa, u l-esperti b’riskji għoljin għandhom jiġu esklużi”. Barra minn hekk, minflok ma tiġi prevista l-possibbiltà li jiġu esklużi esperti maħtura f’kapaċità personali f’każ li jinqala’ kunflitt ta’ interess, ir-regoli għandhom jipprevedu li l-esperti “ jiġu esklużi mill-gruppi jekk ikollhom kunflitt ta’ interess”. Fl-aħħar nett, id-dikjarazzjonijiet ta’ attivitajiet professjonali ta’ esperti li jaġixxu f’kapaċità personali għandhom ikunu aċċessibbli permezz tar-Reġistru u r-regoli rilevanti għandhom jipprevedu dan.

Il-valutazzjoni tal-Ombudsman

84. L-Ombudsman innota li l-allegazzjoni tal-ilmentatur tikkonċerna l-ħatra ta' gruppi ta' esperti f'kapaċità personali ta' rappreżentanti affiljati ma' industrija. Meta wieħed iżomm f'moħħu li l-allegazzjoni tal-ilmentatur relatata ma' dik l-allegazzjoni tirreferi għal persuni affiljati ma' organizzazzjonijiet b'interess akkwiżit, l-Ombudsman, fil-valutazzjoni li għandha tiġi segwita, ipproċeda fuq il-bażi ta' dan il-kunċett tal-aħħar, bil-fehim li organizzazzjoni li jkollha interess akkwiżit f'politika partikolari ma tkunx neċessarjament kumpanija jew korporazzjoni kummerċjali.

85. L-Artikolu 4(2) tal-Mudell ta' Deċiżjoni tal-Kummissjoni anness mad-Dokument ta' Ħidma tal-Persunal tal-Kummissjoni [17] (minn hawn 'il quddiem imsejjaħ il-"Mudell ta' Deċiżjoni") jipprevedi b'mod espliċitu distinzjoni bejn il-membri ta' gruppi ta' esperti maħtura f'kapaċità personali u l-membri maħtura biex jirrappreżentaw interess. Fir-rigward tal-kategorija preċedenti ta’ membri, l-Artikolu 4(7) tal-Mudell ta’ Deċiżjoni jipprevedi li dawn għandhom jaġixxu b’mod indipendenti u fl-interess pubbliku. Barra minn hekk, l-Artikolu 4(8) tad-Deċiżjoni Mudell jirrikjedi li isimhom jiġi ppubblikat fir-Reġistru.

86. Il-Linji Gwida għall-Ġbir u l-Użu tal-Għarfien Espert fihom id-dikjarazzjoni li ġejja: "Huwa tregħid li ħadd m'hu kompletament 'indipendenti'... Madankollu, sa fejn ikun possibbli, l-esperti għandhom ikunu mistennija jaġixxu b'mod indipendenti. L-esperti jistgħu, naturalment, xorta jġibu fuq il-mejda l-għarfien li għandhom bis-saħħa tal-affiljazzjoni, jew in-nazzjonalità tagħhom: fil-fatt, xi drabi l-esperti jistgħu jintgħażlu għal din ir-raġuni stess. Madankollu, l-għan huwa li jiġi minimizzat ir-riskju ta' interessi personali li jfixklu l-parir mogħti billi jiġu stabbiliti prattiki li jippromwovu l-integrità, billi d-dipendenzi jsiru espliċiti, u billi jiġi rikonoxxut li xi dipendenzi - li jvarjaw minn kwistjoni għal oħra jistgħu jaffettwaw il-proċess ta'politika aktar minn oħrajn. "[18] Skont il-linja gwida 12, l-esperti għandhom jiddikjaraw minnufih kwalunkwe interess dirett jew indirett fil-kwistjoni inkwistjoni, kif ukoll kwalunkwe bidla rilevanti wara li jibda x-xogħol.

87. L-Artikolu 9 tar-Regoli Orizzontali għall-Gruppi ta’ Esperti tal-Kummissjoni annessi mal-Qafas tal-2010 fih regoli dettaljati dwar l-għażla u l-ħatra ta’ membri ta’ gruppi ta’ esperti li għandhom jinħatru fil-kapaċità personali tagħhom. Ta’ min jikkwotahom bis-sħiħ:

“Il-proċess tal-għażla u l-ħatra tal-membri

Meta l-membri tal-grupp ta' esperti jinħatru mill-Kummissjoni jew mis-servizzi tagħha, għandhom japplikaw id-dispożizzjonijiet li ġejjin:

(1) Meta jinħatru esperti individwali fil-kapaċità personali tagħhom, dawn għandhom jintgħażlu skont proċess tal-għażla li jiggarantixxi livell għoli ta' għarfien espert u, sa fejn ikun possibbli, bilanċ ġeografiku u bejn il-ġeneri, filwaqt li jitqiesu l-kompiti speċifiċi tal-grupp ta' esperti u t-tip ta' għarfien espert meħtieġ. Barra minn hekk, l-għażla tal-esperti għandha ssir b'tali mod li jiġi evitat kwalunkwe kunflitt ta' interess.

Mingħajr preġudizzju għall-proċeduri speċifiċi tal-għażla previsti mid-deċiżjonijiet tal-Kummissjoni li jistabbilixxu gruppi ta’ esperti, is-sejħiet pubbliċi għall-applikazzjonijiet għandhom jintużaw sa fejn ikun raġonevolment prattikabbli. Għal dak il-għan, is-servizzi tal-Kummissjoni għandhom jagħmlu użu mill-mudell standard għal sejħa għall-applikazzjonijiet għall-għażla ta’ esperti maħtura f’kapaċità personali stabbilita mis-Segretarjat Ġenerali. Is-servizzi jistgħu jitbiegħdu mill-mudell jew jissupplimentawh, meta dan ikun iġġustifikat minn rekwiżiti speċifiċi.

Meta sejħa għall-applikazzjonijiet ma tkunx raġonevolment prattikabbli (pereżempju meta jkun meħtieġ għarfien espert speċifiku ħafna), l-għażla tal-esperti għandha ssir abbażi ta’ kriterji verifikabbli b’mod oġġettiv.

Is-servizzi tal-Kummissjoni kkonċernati għandhom jinfurmaw lill-esperti li jinħatru fil-kapaċità personali tagħhom li, billi jaċċettaw li jkunu membri tal-grupp, jimpenjaw ruħhom li jaġixxu b’mod indipendenti u fl-interess pubbliku. Is-servizzi tal-Kummissjoni għandhom jinfurmaw ukoll lil dawk l-esperti li jistgħu jiġu esklużi mill-grupp jew minn laqgħa speċifika tiegħu, jekk jinqala' kunflitt ta' interess."

88. Il-Mudell “Sejħa għal applikazzjonijiet għall-għażla ta’ esperti maħtura f’kapaċità personali” anness mad-Dokument ta’ Ħidma tal-Persunal tal-Kummissjoni [19] fih id-dispożizzjonijiet li ġejjin: "Il-Membri għandhom jagħtu lill-Kummissjoni opinjoni indipendenti ħielsa minn influwenza esterna..." Il-Mudell tas-Sejħa għall-applikazzjonijiet fih ukoll l-istipulazzjoni li ġejja: "Huma għandhom jimpenjaw ruħhom li jaġixxu b'mod indipendenti u fl-interess pubbliku."

89. Barra minn hekk, l-Artikolu 11(1) tal-Mudell tar-Regoli ta’ Proċedura anness mal-istess Dokument ta’ Ħidma tal-Persunal tal-Kummissjoni jistipula li, jekk jinqala’ kunflitt ta’ interess fir-rigward ta’ espert, is-servizzi tal-Kummissjoni jistgħu jeskludu lil dan l-espert mill-grupp jew minn laqgħa partikolari tiegħu. Sussidjarjament, huma jistgħu jiddeċiedu li l-espert inkwistjoni għandu jastjeni milli jiddiskuti l-punti fuq l-aġenda kkonċernata u minn kwalunkwe votazzjoni dwar dawn il-punti.

90. Kien fl-isfond ta' dawn ir-regoli li l-Ombudsman kellu jivvaluta l-allegazzjoni tal-ilmentatur hawnhekk taħt rieżami.

91. Bħala punt tat-tluq, hija osservat li l-ħatra f’kapaċità personali għal grupp ta’ esperti hija distinta mill-ħatra biex tirrappreżenta interess. Barra minn hekk, il-ħatra ta’ esperti f’kapaċità personali mhijiex limitata għal persuni li ġejjin mill-industrija iżda minflok hija miftuħa għal kwalunkwe persuna li tissodisfa, fost affarijiet oħra, ir-rekwiżiti tal-Artikolu 9(1) tar-Regoli Orizzontali għall-Gruppi ta’ Esperti tal-Kummissjoni. Minn dan isegwi li r-regoli applikabbli apparentement jistrieħu fuq is-suppożizzjoni li parir oġġettiv li jservi l-interess pubbliku jista’ fil-prinċipju jinkiseb minn esperti irrispettivament mill-affiljazzjoni tagħhom ma’ organizzazzjonijiet li għandhom interess vestit, dment li jiġu rrispettati ċerti salvagwardji.

92. Fl-opinjoni tagħha, il-Kummissjoni rreferiet għall-ħila u l-esperjenza miġjuba fil-grupp minn membri maħtura f’kapaċità personali. L-Ombudsman qieset id-dikjarazzjonijiet tal-Kummissjoni f'dan ir-rigward bħala plawżibbli. L-ilmentatur ma kkontestax l-utilità tal-esperjenza u l-għarfien espert miġjuba fi gruppi minn membri maħtura f’kapaċità personali. L-ilmentatur argumenta, madankollu, li jenħtieġ li l-Kummissjoni qatt ma taħtar esperti tal-industrija f’kapaċità personali iżda minflok bħala esperti u partijiet ikkonċernati. L-Ombudsman qies li l-approvazzjoni tal-pożizzjoni tal-ilmentatur li membru maħtur fil-kapaċità personali tiegħu jirrappreżenta b'definizzjoni l-interessi tal-assoċjazzjoni li huwa affiljat magħha effettivament teskludi l-ħatra ta' kwalunkwe espert f'kapaċità personali, filwaqt li huwa mifhum li ma hemm l-ebda definizzjoni jew limitu miftiehem dwar x'tikkostitwixxi organizzazzjoni li taġixxi esklużivament fl-interess pubbliku. Madankollu, l-Ombudsman laqa' r-riflessjoni futura dwar din il-kwistjoni u fehem li d-dokument li joriġina mid-DĠ SANCO jikkostitwixxi kontribut importanti f'dan ir-rigward.

93. Minkejja dan, l-Ombudsman qieset li huwa ovvju li l-ħatra ta' persuna affiljata ma' organizzazzjoni li jkollha interess personali tista' twassal għal kunflitti ta' interess. Għalhekk kien daqstant ċar li hija rrakkomandata kawtela partikolari, (i) b’mod partikolari meta tittieħed deċiżjoni dwar il-ħatra ta’ membri f’kapaċità personali, sabiex jiġi minimizzat ir-riskju ta’ kunflitti ta’ interess. Barra minn hekk, (ii) matul it-terminu ta’ sħubija tal-membri maħtura f’kapaċità personali, ir-riskju ta’ kunflitti ta’ interess irid jiġi ġestit ukoll b’mezzi xierqa.

94. Fir-rigward tal-ewwel aspett, l-Ombudsman qieset li huwa essenzjali li s-sejħiet pubbliċi għall-applikazzjonijiet jintużaw kemm jista’ jkun u li, f’każijiet fejn is-sejħiet pubbliċi ma jservux skop utli, l-għażla tkun ibbażata fuq kriterji oġġettivi. L-Ombudsman innotat b'sodisfazzjon li l-Artikolu 9 tar-Regoli Orizzontali għall-Gruppi ta' Esperti tal-Kummissjoni jagħmel dispożizzjoni espliċita għal dan il-għan. L-Artikolu 9(1) bl-istess mod jipprevedi li l-kunflitti ta’ interess jiġu evitati fl-għażla tal-esperti u b’hekk jippermetti li tiġi indirizzata l-kwistjoni tal-kunflitti ta’ interess fl-istadju kruċjali tal-għażla tal-membri maħtura f’kapaċità personali. Is-sottomissjoni tal-Kummissjoni li l-kunflitti ta’ interess potenzjali huma vvalutati fil-fażi tal-għażla u/jew fiż-żmien tal-ħatra kienet għalhekk ikkonfermata mir-regoli msemmija hawn fuq.

95. Fir-rigward tat-tieni aspett, ir-regoli tal-kwotazzjonijiet ta’ hawn fuq jipprevedu li l-membri maħtura f’kapaċità personali jridu jimpenjaw ruħhom li jaġixxu b’mod indipendenti u fl-interess pubbliku. L-Ombudsman qasmet id-dubji tal-ilmentatur dwar l-effettività ta' dikjarazzjoni formali biex jiġu żgurati l-indipendenza u l-impenn li tittieħed azzjoni fl-interess pubbliku. Fl-istess ħin, hija fakkret li l-Artikolu 9(1) tar-Regoli Orizzontali għall-Gruppi ta’ Esperti tal-Kummissjoni jippermetti l-esklużjoni ta’ membru mill-grupp jew minn laqgħa speċifika tiegħu u għalhekk jipprevedi sanzjonijiet speċifiċi f’każ li jinqala’ kunflitt ta’ interess. Filwaqt li l-ilmentatur deher jargumenta li kunflitt ta’ interess għandu jirriżulta fl-esklużjoni awtomatika tal-membru tal-grupp affettwat, l-Ombudsman qieset li l-ilmentatur ma weriex għaliex tali regola li ma tippermetti l-ebda marġni biex jitqiesu l-ispeċifiċitajiet ta’ kunflitt ta’ interess partikolari tkun meħtieġa.

96. Ma jista’ jkun hemm l-ebda dubju li s-sanzjonijiet previsti jistgħu jkunu effettivi biss jekk l-ewwel nett jiġi identifikat kunflitt ta’ interess. L-effettività ta’ dawn is-sanzjonijiet għalhekk tiddependi fuq (i) ir-rieda tal-membru kkonċernat li jiddikjara kwalunkwe kunflitt bħal dan u/jew fuq (ii) il-possibbiltajiet li jiġi identifikat kwalunkwe kunflitt bħal dan permezz ta’ mezzi oħra. L-Ombudsman kienet tal-fehma li, anki fin-nuqqas ta’ membru li jiddikjara kunflitt ta’ interess, l-eżistenza ta’ kunflitti attwali jew potenzjali tista’ tiġi aċċertata jekk l-informazzjoni dwar (i) il-membri tal-gruppi ta’ esperti, inkluż dwar l-affiljazzjoni ta’ membri maħtura f’kapaċità personali u (ii) id-deliberazzjonijiet tal-gruppi ta’ esperti, inklużi l-aġendi tal-laqgħat, il-minuti tal-laqgħat u r-rapporti li jirriżultaw mill-attivitajiet tal-gruppi, tkunx disponibbli fir-Reġistru tal-Kummissjoni.

97. Minħabba li l-Ombudsman għamel proposta għal soluzzjoni amikevoli fir-rigward tar-Reġistru tal-Kummissjoni hawn taħt, ma kienx hemm bżonn ta' aktar azzjoni min-naħa tal-Ombudsman dwar it-tielet allegazzjoni u pretensjoni tal-ilmentatur.

D. Allegazzjoni ta’ nuqqas ta’ għoti ta’ raġunijiet konvinċenti għan-nuqqas ta’ żvilupp ta’ kriterji tal-għażla uniformi u pretensjoni relatata

Argumenti ppreżentati lill-Ombudsman

98. L-ilmentatur allega li l-Kummissjoni naqset milli tipprovdi raġunijiet konvinċenti għan-nuqqas ta’ żvilupp ta’ kriterji ġenerali għall-għażla tal-membri tal-gruppi ta’ esperti. B’appoġġ għal din l-allegazzjoni, l-ilmentatur argumenta li l-proċess tal-għażla attwali huwa inkompatibbli mal-Linji Gwida għall-Ġbir u l-Użu tal-Għarfien Espert u l-Istandards Minimi għall-Komunikazzjoni ta’ Konsultazzjoni. L-ilmentatur sostna li l-Kummissjoni jenħtieġ li tiżviluppa u tippubbliċizza kriterji ġenerali għall-għażla tal-membri tal-gruppi ta’ esperti.

99. Fl-opinjoni tagħha, il-Kummissjoni spjegat li hija tistabbilixxi gruppi ta’ esperti meta jkollha bżonn tiġbor għarfien espert estern sabiex twettaq il-kompiti tagħha. B’konsegwenza ta’ dan, “l-għażla tal-esperti ssir fuq bażi ta’ każ b’każ fid-dawl tal-għarfien speċjalizzat tagħhom f’qasam partikolari u b’kont meħud tat-tip ta’ xogħol li għandu jitwettaq, li jista’ jvarja ħafna”. Il-Kummissjoni enfasizzat it-teknikalità tal-kwistjonijiet ittrattati minn ċerti gruppi u d-differenza fl-ambitu tagħhom. Dan offra bħala eżempji illustrattivi kwistjonijiet marbuta mal-implimentazzjoni tal-leġiżlazzjoni eżistenti jew it-tħejjija ta’ inizjattivi ta’ politika ġodda. Fir-rigward tal-ħatra ta' esperti f'kapaċità personali, il-Kummissjoni indikat li l-għażla kienet ibbażata fuq il-kompetenzi ta' espert relatati mal-politika kkonċernata, kif iddeterminat, fost affarijiet oħra, matul is-sejħiet għall-applikazzjonijiet. Fir-rigward tas-sħubija tal-awtoritajiet u/jew l-organizzazzjonijiet pubbliċi, il-Kummissjoni ddikjarat li normalment kien f’idejhom li jidentifikaw ir-rappreżentanti tagħhom u jiżguraw livell għoli ta’ għarfien espert.

100. Kuntrarju għal dak li allega l-ilmentatur, il-Kummissjoni qieset li l-prattika msemmija qabel kienet "perfettament konformi mal-Komunikazzjonijiet dwar il-ġbir u l-użu tal-għarfien espert u dwar l-istandards minimi għall-konsultazzjoni". Skont il-Komunikazzjoni preċedenti, “l-arranġamenti għall-ġbir u l-użu tal-għarfien espert għandhom jitfasslu b’mod proporzjonat mal-kompitu inkwistjoni, filwaqt li jitqies is-settur ikkonċernat, il-kwistjoni inkwistjoni u l-istadju fiċ-ċiklu tal-politika”. Barra minn hekk, skont l-Istandards Minimi għall-Komunikazzjoni dwar il-Konsultazzjoni, il-"prinċipju tal-proporzjonalità... għandu jirregola l-prattika amministrattiva tal-Kummissjoni", u " il-Kummissjoni għandha tivvaluta l-ħtiġijiet ta ' konsultazzjoni tagħha fuq bażi ta ' każ b ' każ f ' konformità mad-dritt ta ' inizjattiva tagħha." Il-Kummissjoni rreferiet ukoll għall-Komunikazzjoni dwar ir-Regolamentazzjoni Intelliġenti [20], li skontha " l-involviment tal-Kummissjoni mas-soċjetà ċivili għandu jitqies fl-isfond tal-firxa sħiħa ta ' opportunitajiet li ċ-ċittadini u partijiet interessati oħra għandhom jikkontribwixxu għall-proċess tat-tfassil tal-politika" . F’dan il-kuntest, il-Kummissjoni sostniet li kienet żviluppat “djalogu regolari mal-partijiet ikkonċernati f’formati differenti, bil-gruppi ta’ esperti jkunu biss wieħed minnhom”. Skont il-Kummissjoni, dawn il-formati jqisu l-politika fit-tul tagħha ta’ ftuħ u inklużività u jirriflettu differenzi kbar fl-oqsma ta’ politika, kif ukoll id-diversità tal-partijiet ikkonċernati.

101. Fid-dawl tad-diversità taċ-ċirkostanzi msemmija hawn fuq, il-Kummissjoni ddikjarat li ma kinitx konvinta mill-valur miżjud potenzjali ta’ regoli aktar stretti dwar l-interazzjoni tagħha mas-soċjetà ċivili. Għalhekk, hija indikat li ma kinitx tqis li kien xieraq li jiġu stabbiliti kriterji ġenerali għall-għażla tal-membri tal-grupp ta’ esperti.

102. Il-Kummissjoni ddikjarat ukoll li hija impenjata bis-sħiħ li tiżgura l-implimentazzjoni tad-dispożizzjonijiet li jinsabu fil-Qafas tal-2010, b’mod partikolari li l-esperti maħtura f’kapaċità personali għandhom jintgħażlu skont proċess tal-għażla li jiggarantixxi livell għoli ta’ għarfien espert u jevita kwalunkwe kunflitt ta’ interess. Il-Kummissjoni indikat ukoll li, skont il-Qafas tal-2010, is-sejħiet pubbliċi għall-applikazzjonijiet għandhom jintużaw sa fejn ikun raġonevolment prattikabbli u, fejn dan ma jkunx il-każ, l-għażla tal-esperti għandha ssir abbażi ta’ kriterji verifikabbli b’mod oġġettiv. Il-Kummissjoni esprimiet ukoll l-impenn tagħha li tkompli ssaħħaħ it-trasparenza tal-proċeduri tal-għażla billi tinkludi informazzjoni dwar il-proċeduri tal-għażla msemmija qabel fil-verżjoni l-ġdida tar-Reġistru, kif iddikjarat fil-Qafas tal-2010.

103. Fl-osservazzjonijiet tiegħu u wara li nnota r-referenza tal-Kummissjoni għal-Linji Gwida għall-Ġbir u l-Użu tal-Għarfien Espert, l-ilmentatur kien tal-fehma li, minħabba li jintużaw bħala mezz ta’ interazzjoni mal-Kummissjoni u ta’ ġbir tal-għarfien espert, il-gruppi ta’ esperti kellhom jitqiesu marbuta bl-Istandards Minimi għall-Komunikazzjoni ta’ Konsultazzjoni. Skont l-ilmentatur, dan kien ġie aċċettat mill-Kummissjoni. L-ilmentatur indika li l-Istandards Minimi għall-Komunikazzjoni ta’ Konsultazzjoni jirrikjedu li l-Kummissjoni tiżgura li jkun hemm konsistenza u trasparenza fil-mod kif id-dipartimenti tagħha joperaw il-proċessi ta’ konsultazzjoni tagħhom. L-ilmentatur kien tal-fehma li l-qari ta' dan il-prinċipju flimkien mal-prinċipji għal kompożizzjoni pluralista u diversa ta' gruppi ta' esperti mfassla biex tiġi evitata l-eventwalità li gruppi partikolari jibbenefikaw minn aċċess privileġġat, kif jirriżultaw mill-Komunikazzjonijiet tal-Kummissjoni," għandu jwassal lill-Kummissjoni biex tistabbilixxi xi kriterji komuni fil-kompożizzjoni ta' gruppi ta' esperti". Skont l-ilmentatur, dan ikun l-uniku mod ċert biex jiġi implimentat il-prinċipju li s-servizzi tal-Kummissjoni għandhom, sa fejn ikun possibbli, jiżguraw rappreżentanza bbilanċjata.

104. Min-naħa l-oħra, "[f]ir-rigward tal-kriterji komuni tal-għażla, jinkisru l-kodiċijiet ta' kondotta tal-Kummissjoni ... u r-regoli l-ġodda dwar il-gruppi ta' esperti". Skont l-ilmentatur, l-interpretazzjoni attwali tal-Kummissjoni tar-regoli applikabbli tippermettilha tiddefendi kwalunkwe kompożizzjoni, tkun kemm tkun żbilanċjata, billi tiffoka fuq l-"effiċjenza". Minħabba li l-Qafas tal-2010 jirrikjedi biss kompożizzjoni bilanċjata "kemm jista ' jkun" , il-Kummissjoni naqset milli tispjega għaliex kompożizzjoni bilanċjata mhijiex possibbli f ' xi każijiet. Skont l-ilmentatur, il-Kummissjoni biss tista’ attwalment tiġġudika jekk intlaħaqx bilanċ suffiċjenti bejn rappreżentanza ugwali tal-partijiet ikkonċernati u l-effiċjenza. L-ilmentatur esprima wkoll kritika dwar il-fehim tal-Kummissjoni ta’ “effiċjenza” li dehret li ġiet interpretata “fi żmien qasir u b’mod amministrattiv, filwaqt li l-effiċjenza reali hija dwar il-produzzjoni ta’ politiki u leġiżlazzjoni li huma ta’ benefiċċju għas-soċjetà inġenerali.”

105. Fil-fehma tal-ilmentatur, il-kriterji ġenerali tal-għażla "għandhom jinkludu salvagwardji kontra d-dominazzjoni ta' gruppi ta' esperti minn interessi speċjali u interessi korporattivi b'mod partikolari". Barra minn hekk, il-ħolqien ta’ gruppi ta’ esperti għandu jitħabbar pubblikament u għandu jkun hemm sejħiet pubbliċi biex il-partijiet interessati japplikaw “meta l-gruppi jkunu magħmula minn esperti li jaġixxu f’kapaċità personali u meta l-esperti jkunu wkoll rappreżentanti ta’ gruppi ta’ interess”.

106. L-ilmentatur ikkonkluda billi qal li “xi bilanċ minimu fil-gruppi ta’ interess ikkonsultati” mill-Kummissjoni jikkontribwixxi għal proċess ta’ teħid ta’ deċiżjonijiet aktar ibbilanċjat f’konformità mal-Artikolu 9 tat-TUE. L-ilmentatur qabel li l-kriterji tal-għażla differenzjati fuq bażi ta’ każ b’każ jistgħu jinżammu, iżda argumenta li għandu jkun hemm “xi regola ġenerali li tipprovdi salvagwardji kontra d-dominazzjoni ta’ gruppi ta’ esperti b’interess speċifiku”. Sakemm l-esperti ma jkunux “indipendentement minn kwalunkwe interess, huma wkoll rappreżentanti ta’ gruppi ta’ interess, madankollu, il-kompitu tagħhom jista’ jkun “tekniku”. Għalhekk għandu dejjem jinżamm bilanċ u mhux biss "kemm jista ' jkun" .

Il-valutazzjoni tal-Ombudsman

107. L-Ombudsman innota li l-allegazzjoni li qed tiġi rieżaminata hawnhekk tikkonċerna l-allegat nuqqas ta’ raġunijiet konvinċenti għan-nuqqas ta’ żvilupp ta’ kriterji ġenerali għall-għażla tal-membri tal-grupp ta’ esperti. Filwaqt li l-ilmentatur fis-sottomissjonijiet tiegħu rrefera ripetutament għall-kwistjoni ta’ rappreżentanza bbilanċjata fil-gruppi ta’ esperti tal-Kummissjoni, l-Ombudsman fakkar li din il-kwistjoni tal-aħħar tifforma parti minn allegazzjoni separata u tiġi analizzata taħt dik l-intestatura. Il-valutazzjoni li ġejja għalhekk indirizzat il-kwistjoni tar-rappreżentattività biss sal-punt li hija marbuta direttament mal-allegat nuqqas tal-aħjar prattiki dwar il-kriterji ġenerali għall-ħatra ta’ esperti.

108. Il-Linja Gwida 8 tal-Linji Gwida għall-Ġbir u l-Użu tal-Għarfien Espert tiddikjara li, meta jidentifikaw u jagħżlu l-esperti, id-dipartimenti għandhom jitfgħu x-xbieki tagħhom bl-aktar mod wiesa’ possibbli fit-tiftix ta’ għarfien espert xieraq. Kemm jista’ jkun, għandhom jiġu mfittxija ideat u għarfien ġodda billi jiġu inklużi individwi barra miċ-ċirku abitwali ta’ kuntatti tad-dipartiment. Id-dipartimenti għandhom jistinkaw ukoll biex jiżguraw li l-gruppi jkunu magħmula minn tal-inqas 40 % ta’ kull sess." Barra minn hekk, il-Linja Gwida 9 teħtieġ li jiġu kkunsidrati kemm il-fehmiet ġenerali kif ukoll dawk diverġenti. Anness għal-Linji Gwida jagħti dettalji dwar ċerti “mistoqsijiet prattiċi” li jistgħu jinqalgħu fl-applikazzjoni tagħhom kif ukoll “suġġerimenti prattiċi” bi tweġiba għal dawn il-mistoqsijiet. L-intestatura ta’ “Identifikazzjoni u għażla tal-esperti” fiha d-dikjarazzjonijiet li ġejjin: “Għandhom jiġu ppubblikati sejħiet miftuħa għall-kandidati meta jfittxu għarfien espert għall-gruppi ta’ esperti? Xi sejħiet bħal dawn ġew ippubbliċizzati bl-aktar mod wiesa’ possibbli, inklużi mezzi elettroniċi? Sejħiet miftuħa jistgħu jkunu partikolarment xierqa meta jiġu ttrattati kwistjonijiet sensittivi u meta l-gruppi jistgħu joqogħdu għal perjodu ta' żmien raġonevoli."[21]

109. Skont l-Istandards Minimi għall-Komunikazzjoni ta’ Konsultazzjoni, “il-proċessi ta’ konsultazzjoni mmexxija mill-Kummissjoni għandhom ikunu trasparenti, kemm għal dawk li huma involuti direttament kif ukoll għall-pubbliku ġenerali”. Skont dik il-Komunikazzjoni, għandu jkun ċar, fost affarijiet oħra, "min qed jiġi kkonsultat u għaliex"[22].

110. Il-punt 3.2 tal-Qafas tal-2005 jipprevedi li "[l-]ambri għandhom jintgħażlu b'mod trasparenti, abbażi ta' kriterji oġġettivi definiti b'mod ċar. Il-membri maħtura f'kapaċità personali għandhom jintgħażlu, kemm jista' jkun, permezz ta' sejħa għall-applikazzjonijiet."

111. L-Artikolu 9(1) tal-Qafas tal-2010 jipprovdi kif ġej:

“Meta jinħatru esperti individwali fil-kapaċità personali tagħhom, dawn għandhom jintgħażlu skont proċess tal-għażla li jiggarantixxi livell għoli ta’ għarfien espert u, sa fejn ikun possibbli, bilanċ ġeografiku u bejn il-ġeneri, filwaqt li jitqiesu l-kompiti speċifiċi tal-grupp ta’ esperti u t-tip ta’ għarfien espert meħtieġ. ...

Mingħajr preġudizzju għall-proċeduri speċifiċi tal-għażla previsti mid-deċiżjonijiet tal-Kummissjoni li jistabbilixxu gruppi ta’ esperti, is-sejħiet pubbliċi għall-applikazzjonijiet għandhom jintużaw sa fejn ikun raġonevolment prattikabbli. Għal dak il-għan, is-servizzi tal-Kummissjoni għandhom jagħmlu użu mill-mudell standard għal sejħa għall-applikazzjonijiet għall-għażla ta’ esperti maħtura f’kapaċità personali stabbilita mis-Segretarjat Ġenerali. Is-servizzi jistgħu jitbiegħdu mill-mudell jew jissupplimentawh, meta dan ikun iġġustifikat minn rekwiżiti speċifiċi.

Meta sejħa għall-applikazzjonijiet ma tkunx raġonevolment prattikabbli (pereżempju meta jkun meħtieġ għarfien espert speċifiku ħafna), l-għażla tal-esperti għandha ssir abbażi ta' kriterji verifikabbli b'mod oġġettiv."[23]

112. Skont il-punt 8 tad-Dokument ta' Ħidma tal-Persunal tal-Kummissjoni [24], għal raġunijiet ta' trasparenza, l-informazzjoni rilevanti dwar il-proċess tal-għażla użat se tkun disponibbli fir-Reġistru. Il-Mudell “Sejħa għall-applikazzjonijiet għall-għażla ta’ esperti maħtura f’kapaċità personali” anness mad-Dokument ta’ Ħidma tal-Persunal tal-Kummissjoni jelenka l-kriterji li għandhom jitqiesu meta jiġu vvalutati l-applikazzjonijiet. Dawn jinkludu kompetenza u esperjenza ppruvati f’oqsma rilevanti; il-ħtieġa li jintlaħaq bilanċ fi ħdan il-grupp f’termini ta’ rappreżentattività tal-applikanti; kif ukoll il-ġeneru u l-oriġini ġeografika.

113. L-Ombudsman innotat li, fl-opinjoni tagħha, il-Kummissjoni rreferiet għal analiżi każ b’każ li jeħtieġ li twettaq meta tiddeċiedi dwar l-għarfien espert meħtieġ li għandu jiġi pprovdut mill-membri tal-gruppi ta’ esperti. Meta wieħed iżomm f'moħħu li l-gruppi ta' esperti huma attivi fl-oqsma kollha tal-politika tal-UE u li l-firxa ta' għarfien espert imfittex hija għalhekk wiesgħa u tirrikjedi li l-Kummissjoni, li tkun fuq in-naħa riċeventi, ikollha grad suffiċjenti ta' diskrezzjoni, l-Ombudsman qieset li l-pożizzjoni tal-Kummissjoni hija raġonevoli. B'mod partikolari, hija ma setgħetx tikkondividi l-fehma tal-ilmentatur li l-pożizzjoni tal-Kummissjoni hija inkompatibbli mar-regoli applikabbli rieżaminati hawn fuq li, għall-kuntrarju, dehru li jirrikonoxxu d-diskrezzjoni tal-Kummissjoni, filwaqt li fl-istess ħin jistabbilixxu ċerti limiti għal dik id-diskrezzjoni. Għalhekk, pereżempju, l-Artikolu 9(1) tal-Qafas tal-2010 jirrikjedi li l-Kummissjoni, f’dak li għandu x’jaqsam ma’ esperti individwali maħtura fil-kapaċità personali tagħhom, tirrikorri għal proċess ta’ għażla li jiggarantixxi livell għoli ta’ għarfien espert u, sa fejn ikun possibbli, bilanċ ġeografiku u bejn is-sessi, filwaqt li jitqiesu l-kompiti speċifiċi tal-grupp ta’ esperti u t-tip ta’ għarfien espert meħtieġ. Mal-ewwel daqqa t’għajn, jidher diffiċli li jiġu ddefiniti kriterji ġenerali ulterjuri applikabbli għall-gruppi ta’ esperti kollha. Min-naħa l-oħra, sa fejn l-ilmentatur irrefera għal kriterju ta’ rappreżentazzjoni, dan l-aspett jiġi eżaminat taħt it-titolu tal-ħames allegazzjoni tiegħu.

114. Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet ta' hawn fuq, l-Ombudsman qieset li l-Kummissjoni kienet stabbiliet kriterji ġenerali għall-għażla tal-membri tal-gruppi ta' esperti. Barra minn hekk, hija qieset il-pożizzjoni tal-Kummissjoni li ma sservix skop utli biex jiġu adottati regoli ġenerali aktar stretti bħala konvinċenti. Fl-istess ħin, hija nnotat u faħħret l-impenn tal-Kummissjoni li tkompli ttejjeb it-trasparenza tal-proċeduri tal-għażla billi tinkludi informazzjoni rilevanti fir-Reġistru. Għalhekk, l-Ombudsman ikkonkluda li ma hemm l-ebda raġuni għal aktar inkjesti dwar din l-allegazzjoni.

E. Allegazzjoni ta’ nuqqas ta’ żgurar ta’ kompożizzjoni bbilanċjata u pretensjoni relatata

Argumenti ppreżentati lill-Ombudsman

115. L-ilmentatur allega li l-Kummissjoni naqset milli tiżgura kompożizzjoni bbilanċjata ta’ gruppi ta’ esperti. B’appoġġ għal din l-allegazzjoni, l-ilmentatur argumenta li, fil-maġġoranza tal-gruppi ta’ esperti li identifika, ir-rappreżentanti tal-industrija jiffurmaw il-maġġoranza filwaqt li l-partijiet ikkonċernati l-oħra kollha, bħall-gruppi tal-konsumaturi, l-akkademiċi u s-soċjetà ċivili, huma sottorappreżentati. L-ilmentatur sostna li l-Kummissjoni jenħtieġ li tindirizza l-kwistjoni tal-kompożizzjoni żbilanċjata tal-gruppi ta’ esperti.

116. Fl-opinjoni tagħha, il-Kummissjoni indikat li, għall-kuntrarju ta’ dak li ddikjara l-ilmentatur, hija tirrispetta l-ittra u l-ispirtu tal-Linji Gwida għall-Ġbir u l-Użu tal-Għarfien Espert, li jidentifikaw l-eċċellenza, il-punt sa fejn l-esperti jaġixxu b’mod indipendenti, u l-pluraliżmu bħala d-determinanti tal-kwalità tal-pariri. Il-Kummissjoni ddikjarat li, meta tagħżel il-membri tal-gruppi ta’ esperti, hija dejjem tistinka biex issib bilanċ bejn it-tliet kriterji ta’ hawn fuq. Il-Kummissjoni ssottomettiet ukoll li, kif identifikat mill-ilmentatur fil-korrispondenza preċedenti tiegħu mal-Kummissjoni, hija kienet ripetutament ipprovdiet lill-ilmentatur b’“informazzjoni rilevanti u dettaljata dwar kif dan ġie żgurat b’mod effettiv għal għadd ta’ gruppi ta’ esperti”.

117. Għal informazzjoni dettaljata u aġġornata dwar ir-raġunament tal-kompożizzjoni ta’ ħafna gruppi ta’ esperti, il-Kummissjoni rreferiet għal anness għall-opinjoni tagħha. Skont il-Kummissjoni, l-informazzjoni pprovduta wriet li l-allegazzjoni tal-ilmentatur kienet “fil-biċċa l-kbira mingħajr bażi jew mhux preċiża”. Fl-istess ħin, il-Kummissjoni rrimarkat li, għal raġunijiet ta’ effiċjenza, mhijiex f’pożizzjoni li twettaq il-ħidma għalja u twila biex tipprovdi informazzjoni dettaljata dwar kull wieħed mill-111-il grupp ta’ esperti msemmija fl-ilment tal-ilmentatur.

118. Barra minn hekk, il-Kummissjoni ddikjarat li l-Qafas tal-2010 jipprevedi li s-servizzi rilevanti tiegħu "għandu jkollhom l-għan li jiżguraw rappreżentanza bbilanċjata tal-oqsma rilevanti ta' kompetenza u l-oqsma ta' interess, filwaqt li jittieħed kont tal-ħidma li għandha titwettaq u l-kompetenza speċifika meħtieġa". Il-Kummissjoni ssottolinjat li kienet impenjata bis-sħiħ għall-implimentazzjoni ta’ dawn id-dispożizzjonijiet u esprimiet ukoll ir-rieda tagħha “li tikkunsidra modi biex ittejjeb il-bilanċ fil-kompożizzjoni tal-gruppi ta’ esperti eżistenti, jekk meħtieġ”. Bħala eżempju tal-impenn tagħha, il-Kummissjoni rreferiet għall-“Komunikazzjoni lejn att dwar is-suq uniku” li tipprevedi aktar konsultazzjoni u djalogu mas-soċjetà ċivili. B’mod partikolari, fejn fattibbli u xieraq, il-gruppi ta’ esperti jiġu estiżi lil hinn mir-rappreżentanti tan-negozju biex jinkorporaw il-fehmiet tal-konsumaturi, tal-NGOs, u tat-trade unions, fost l-oħrajn.

119. Il-Kummissjoni fakkret ukoll li, f’ittra indirizzata lill-ilmentatur, il-Kummissarju Barnier irrikonoxxa bis-sħiħ li għad irid jinkiseb bilanċ ġust tar-rappreżentanza tal-partijiet ikkonċernati mhux industrijali fil-proċessi ta’ konsultazzjoni. Il-Kummissjoni indikat li kienet impenjata "li tfittex preżenza adegwata tar-rappreżentanti tas-soċjetà ċivili fil-gruppi ta ' esperti tagħha" fil-qasam tas-suq intern, kemm fir-rigward tal-gruppi eżistenti kif ukoll dawk li għadhom kif ġew stabbiliti. Il-Kummissjoni enfasizzat, madankollu, li kien meħtieġ ċertu grad ta' flessibbiltà, minħabba n-natura "teknika" ta' ċerti gruppi, li għalihom jista' ma jkunx ottimali li jkun hemm maġġoranza ta' rappreżentanti tas-soċjetà ċivili. Bħala eżempju, il-Kummissjoni rreferiet għal gruppi ta’ esperti fl-oqsma tas-servizzi bl-ingrossa u tal-pagamenti.

120. Barra minn hekk, il-Kummissjoni ddikjarat li, anke fil-qasam tas-soċjetà tal-informazzjoni, saru sforzi bil-ħsieb li tiġi żgurata rappreżentanza aktar ibbilanċjata tal-partijiet ikkonċernati rilevanti, kif ukoll bilanċ ġeografiku u bejn il-ġeneri fil-gruppi kollha. L-għażla tal-membri tal-gruppi ta’ esperti f’dak il-qasam issir abbażi ta’ sejħiet pubbliċi.

121. Fl-osservazzjonijiet tiegħu, l-ilmentatur kien tal-fehma li l-Kummissjoni ma argumentatx li hija tfittex li tiżgura kompożizzjoni bbilanċjata ta’ gruppi ta’ esperti iżda biss li hija tistinka biex issib bilanċ bejn l-eċċellenza, l-indipendenza u l-pluraliżmu. Skont l-ilmentatur, ma kienx ċar xi tfisser il-Kummissjoni b’“eċċellenza”. L-ilmentatur indika wkoll li referenza għal "eċċellenza" tista' fil-prattika tagħmel kwalunkwe kompożizzjoni difensibbli. B’kuntrast ma’ dan, l-ilmentatur iddikjara li huwa stess kien ta definizzjoni ċara ta’ xi jfisser “bilanċ” u “pluraliżmu”, jiġifieri, li “mhux aktar minn nofs l-atturi mhux governattivi għandhom jiġu minn tip wieħed ta’ interess (b’mod partikolari minn negozji kbar)”. Ir-raġunament wara dan il-prinċipju, li għandu japplika għal kull grupp ta’ esperti u huwa konformi mal-Artikolu 6 tal-Kodiċi Ewropew ta’ Mġiba Amministrattiva Tajba, huwa li għandu jkun hemm bilanċ bejn interessi ekonomiċi speċjali u “l-interess pubbliku jew ġenerali”. Fil-fehma tal-ilmentatur, “esperti minn sfondi differenti li jirrappreżentaw aspetti differenti tal-interess pubbliku (ambjentali, tal-konsumatur, soċjali eċċ.) kif ukoll oqsma wiesgħa tal-popolazzjoni (xogħol, SMEs, professjonisti) u akkademiċi indipendenti għandhom dejjem kollettivament jaqbżu r-rappreżentanti tan-negozji l-kbar”. Inkella, ikun hemm diskriminazzjoni favur l-interessi tan-negozju bħala kategorija speċjali ta’ interess.

122. Fid-dawl ta’ dan ta’ hawn fuq, il-kisba ta’ bilanċ bejn l-“eċċellenza” u l-“pluraliżmu” ma tistax tiġġustifika li grupp ta’ esperti jkun iddominat minn interessi korporattivi. Il-fatt li espert li jaħdem għas-settur korporattiv jista' jiġi kkwalifikat bħala eċċellenti ma jistax jaffettwa l-konklużjoni li l-parir ta' dak l-espert ma setax jiġi diżakkoppjat mill-interessi ekonomiċi tas-settur involut. Għalhekk, l-inklużjoni ta’ esperti mis-settur korporattiv kienet teħtieġ kontrobilanċ tal-inklużjoni tagħhom ma’ esperti marbuta ma’ tipi oħra ta’ interess. Il-fatt li mhux l-esperti kollha li ġejjin mis-settur korporattiv ikollhom l-istess interess ma ssalvagwardjax li l-interess pubbliku, li ma għandux ikun ugwali għas-somma ta’ interessi kummerċjali differenti, jitqies b’mod adegwat. Fil-fehma tal-ilmentatur, li jkun hemm esperti li jħarsu lejn problema prinċipalment minn perspettiva kummerċjali jista’ jfixkel serjament il-fehim tal-Kummissjoni ta’ kwistjoni partikolari.

123. Filwaqt li kkummenta dwar l-informazzjoni dwar il-kompożizzjoni ta’ gruppi ta’ esperti differenti pprovduta mill-Kummissjoni, l-ilmentatur, milli jidher fil-passat, ikkunsidra d-dikjarazzjoni tal-Kummissjoni li kienet ipprovdietha b’informazzjoni rilevanti u dettaljata dwar kif jiġi żgurat li bilanċ ikun mingħajr bażi. Hija indikat li l-Kummissjoni qatt qabel ma ppruvat tispjega kif dan il-bilanċ kien se jinkiseb. Fl-opinjoni tagħha, madankollu "naraw lil - f'xi każijiet l-ewwel sforzi tagħha biex tagħmel dan, iżda dawn l-ispjegazzjonijiet mhumiex adegwati". Fuq bażi ġenerali, l-ilmentatur iddikjara li l-informazzjoni pprovduta dwar ir-raġunament tal-kompożizzjoni ta’ xi gruppi kienet ġenerali u astratta ħafna. Barra minn hekk, huwa enfasizza li, f’diversi każijiet, il-Kummissjoni ħadet “approċċi problematiċi” li juru preġudizzju ċar lejn l-interessi tan-negozju.

124. L-ilmentatur kompla jagħmel kummenti dettaljati fir-rigward tal-gruppi ta’ esperti speċifiċi li għalihom il-Kummissjoni rreferiet fl-anness għall-opinjoni tagħha. L-informazzjoni dwar il-problemi perċepiti mill-ilmentatur rilevanti għall-valutazzjoni tal-allegazzjoni u t-talba hawnhekk taħt rieżami tista’ tinġabar fil-qosor kif ġej:

-B’rabta mal-grupp “CARS 21”, il-Kummissjoni argumentat li dan kien aktar ibbilanċjat minn qabel u li issa kien hemm bilanċ aħjar bejn il-manifatturi u l-fornituri. L-ilmentatur għalhekk qies li l-approċċ tal-Kummissjoni kien li ma jkun hemm l-ebda problema fir-rigward tal-kompożizzjoni ta' dak il-grupp sakemm ikun hemm bilanċ bejn setturi industrijali differenti. L-ilmentatur qies li dan l-approċċ kien żbaljat.

-Fir-rigward tal-“Grupp ta’ Livell Għoli dwar il-Kompetittività tal-Industrija Kimika”, il-Kummissjoni ddikjarat li kienet ripetutament ħeġġet lill-NGOs biex iżidu l-parteċipazzjoni tagħhom, iżda kellha suċċess limitat meta għamlet dan. L-ilmentatur ikkunsidra li, f’dawn iċ-ċirkostanzi, il-Kummissjoni missha naqqset l-għadd ta’ parteċipanti fl-industrija sabiex iġġib kompożizzjoni bbilanċjata.

-Fir-rigward tal-“Grupp Konsultattiv dwar il-Kompetittività fil-Bijoteknoloġija”, l-ilmentatur indika li l-eżami tal-kompetittività tal-bijoteknoloġija mingħajr ma jitqiesu l-implikazzjonijiet etiċi, soċjetali u tas-sikurezza kien riskjuż ħafna.

-L-ilmentatur innota li l-“Bord Konsultattiv Strateġiku dwar il-Kompetittività u l-Innovazzjoni” għandu minn naħa waħda jkun magħmul minn rappreżentanti tal-industrija u tal-assoċjazzjonijiet tan-negozju, filwaqt li, min-naħa l-oħra, il-membri għandhom jinħatru f’kapaċità personali, u jagħtu pariri lill-Kummissjoni indipendentement minn kwalunkwe influwenza esterna. Skont l-ilmentatur, kien irrazzjonali li l-membri jkunu meħtieġa jirrappreżentaw assoċjazzjonijiet tan-negozju u, fl-istess ħin, ikunu indipendenti.

-Fir-rigward tal-“Grupp ta’ Livell Għoli dwar il-Kompetittività, l-Enerġija u l-Ambjent”(xolt), l-ilmentatur kien tal-fehma li l-Kummissjoni lanqas biss ipprovat tispjega kif il-grupp jista’ jitqies bħala “bilanċjat”. Fi kwalunkwe każ, peress li dan il-grupp kien kompost minn 13-il membru tal-industrija u erba’ “parteċipanti mhux governattivi” biss, kien impossibbli li jiġi sostnut li dan il-grupp kien ibbilanċjat.

-Fil-kummenti tiegħu dwar il-gruppi ta’ esperti ġestiti mid-DĠ AGRI (Agrikoltura), l-ilmentatur indika li d-Deċiżjoni 2004/391 [25] tirrikjedi li l-Kummissjoni “tfittex il-fehmiet tas-setturi soċjoekonomiċi u tal-konsumaturi” dwar ċerti kwistjonijiet. Madankollu, ma ngħatat l-ebda attenzjoni biex jiġi żgurat li l-fehmiet tal-partijiet ikkonċernati differenti jiġu mfittxija b’mod ibbilanċjat. Fil-kuntest partikolari, l-ilmentatur iddikjara li d-Deċiżjoni 2004/391 tpoġġi lill-ħaddiema, lill-konsumaturi u lill-ambjentalisti f’kategorija waħda, filwaqt li l-bdiewa u n-negozji jitqiegħdu fi tliet kategoriji. Fil-fatt, organizzazzjoni speċifika waħda kienet tirrappreżenta 48 % tas-siġġijiet kollha fi gruppi konsultattivi ġestiti mid-DĠ AGRI.

-Fir-rigward tal-gruppi ta’ esperti ġestiti mid-DĠ MARKT, l-ilmentatur qies li huwa sorprendenti li l-Kummissjoni rreferiet għal “allegata rappreżentanza żejda tal-interess tal-industrija” filwaqt li, pereżempju, il-Kummissarju Barnier kien irrikonoxxa l-ħtieġa li jiġu bbilanċjati mill-ġdid il-gruppi ta’ esperti. Barra minn hekk, il-Kummissjoni bbażat ruħha fuq in-natura teknika tal-kwistjonijiet involuti sabiex tieħu inkunsiderazzjoni l-fatt li l-partijiet interessati mhux industrijali u l-konsumaturi huma inqas numerużi f’dawn il-gruppi ta’ esperti. Skont l-ilmentatur, dan kien approċċ difettuż li kkontradixxa r-rikonoxximent tal-Kummissjoni tal-ħtieġa ta' bbilanċjar mill-ġdid tal-gruppi ta' esperti. L-ilmentatur kompla jikkummenta fid-dettall dwar il-kompożizzjoni ta’ għadd ta’ gruppi ta’ esperti sabiex juri li huma żbilanċjati favur negozji kbar u ddikjara li l-Kummissjoni ma kkummentatx dwar il-kompożizzjoni ta’ żewġ gruppi.

-Fir-rigward tal-gruppi ta’ esperti li jittrattaw ir-regolamentazzjoni finanzjarja, l-ilmentatur ikkonkluda li dawn baqgħu żbilanċjati ħafna, minkejja r-rikonoxximent mill-Kummissjoni tal-ħtieġa għal rappreżentanza adegwata u bbilanċjata. L-ilmentatur indika li 11 minn 20 grupp li jittrattaw ir-regolamentazzjoni finanzjarja għandhom membri mhux governattivi, li sebgħa minnhom huma ddominati minn rappreżentanti korporattivi. L-ilmentatur irrikonoxxa li l-perċentwal ta’ konsulenti korporattivi għad-DĠ MARKT f’dan il-qasam kien naqas minn 84 % (fl-2009) għal 73 %. Madankollu, bidla b’dan il-pass ma setgħet tagħmel l-ebda differenza għal politiki unilaterali. L-ilmentatur osserva wkoll li, skont l-uffiċjali tad-DĠ MARKT, l-approċċ tagħhom għall-ibbilanċjar mill-ġdid kien li jissostitwixxu membri li telqu minn grupp b’individwi minn kategoriji ta’ interess differenti li, madankollu, ċertament wassal għal progress bil-mod wisq. L-ilmentatur enfasizza l-ħtieġa għal progress aktar rapidu u asserixxa li metodu sempliċi li għandu jiġi kkunsidrat mill-Kummissjoni jkun li jiġu xolti gruppi ddominati mill-kumpaniji.

-L-ilmentatur sostna li fir-rigward tal-gruppi ta’ esperti mhux finanzjarji wkoll, ħafna gruppi kienu problematiċi. Hija indikat li s-sħubija ta’ xi wħud minn dawn il-gruppi ma ġietx żvelata.

-Lura għal gruppi ta’ esperti ġestiti mid-DĠ Riċerka, l-ilmentatur osserva li, skont il-Kummissjoni, xi wħud mill-gruppi li l-ilmentatur qies li kienu ddominati minn negozji kbar qed jimmonitorjaw proġetti li għaddejjin koperti minn ftehimiet ta’ għotja li fisser li l-minuti u l-proċedimenti eżatti tagħhom ma għandhomx jidhru fuq sit web aċċessibbli għall-pubbliku. L-ilmentatur kien tal-fehma li l-Kummissjoni xorta jenħtieġ li tkun tista’ tipprovdi aktar informazzjoni mingħajr ma tipperikola l-proġetti li għaddejjin. L-ilmentatur issottometta wkoll li l-monitoraġġ ma għandux jitħalla f’idejn l-esperti korporattivi peress li kien hemm riskju ta’ kunflitti ta’ interess.

-Fir-rigward tal-kompożizzjoni tal-“Gruppi Tekniċi tal-Faħam u l-Azzar”, l-ilmentatur ikkritika l-approċċ tal-Kummissjoni bħala difettuż meta naqas milli jirrikonoxxi li l-esperti li ġejjin mis-settur korporattiv huma wkoll rappreżentanti ta’ gruppi ta’ interess. Għalhekk, dawn l-esperti jenħtieġ li jiġu esklużi minn gruppi tekniċi jew, tal-anqas, ikollhom biss minoranza ta’ sħubija, u b’hekk il-kompiti ta’ monitoraġġ jitħallew f’idejn atturi mingħajr interess dirett fil-finanzjament tar-riċerka.

-L-ilmentatur innota wkoll li l-Kummissjoni ma qablitx maċ-ċifri li l-ilmentatur semma fir-rigward tal-“Grupp Konsultattiv tal-FP7 dwar it-Trasport”. Filwaqt li l-ilmentatur ma eskludiex li għamel żball, id-differenzi bejnu u l-Kummissjoni wrew problemi bl-affidabbiltà tar-Reġistru. Jenħtieġ li r-rappreżentanti korporattivi ma jiġux ammessi bħala esperti f’kapaċità personali.

-Fir-rigward ta’ tliet gruppi ġestiti minn DF INFSO u kkummentati mill-Kummissjoni, l-ilmentatur ikkontesta s-suppożizzjoni tal-Kummissjoni li l-individwi li jaħdmu għall-kumpaniji ma jaġixxux bħala rappreżentanti purament ta’ interess fil-kapaċità tagħhom bħala membri tal-grupp. L-ilmentatur sostna li mill-inqas huma aġixxew ukoll bħala rappreżentanti ta’ gruppi ta’ interess. L-ilmentatur żied li l-fatt li l-Kummissjoni kkwalifikat ċerti laboratorji ta’ riċerka bħala li jappartjenu għall-“akkademja” injora l-fatt li ħafna laboratorji huma parti minn korporazzjonijiet jew huma stess huma kumpaniji b’interessi personali.

-Fir-rigward tal-“Grupp Konsultattiv Industrijali tas-Sistemi ta’ Manifattura Intelliġenti”, il-Kummissjoni ddikjarat b’mod espliċitu li n-negozju biss kien irrappreżentat f’dak il-grupp. Skont l-ilmentatur, ma hemm l-ebda struttura konsultattiva oħra li tagħti vuċi lil partijiet oħra. Fir-rigward tal-grupp “eSafety”, l-ilmentatur enfasizza li l-Kummissjoni ma kkontestatx il-fehma tal-ilmentatur li kienet iddominata mill-industrija korporattiva iżda spjegat li l-Grupp ta’ Tmexxija ta’ dak il-grupp jiddeċiedi dwar il-ħatriet. Skont l-ilmentatur, il-Kummissjoni għandha tikkontrolla l-kompożizzjoni tal-gruppi u ma tiddelegax din is-setgħa lil partijiet terzi.

-Fir-rigward tal-gruppi ta’ esperti ġestiti mid-DĠ SANCO, l-ilmentatur indika li, fl-opinjoni tal-Kummissjoni, id-DĠ iddikjara li “meta jintgħażlu l-membri tal-gruppi …, l-ekwilibriju bejn l-industrija u l-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili huwa wieħed ċentrali”. Skont l-ilmentatur, dan il-prinċipju għandu jiġi segwit mill-Kummissjoni kollha kemm hi.

-Fil-kummenti tiegħu dwar gruppi speċifiċi ġestiti mid-DĠ SANCO, l-ilmentatur innota li, fir-rigward tal-“Grupp Konsultattiv dwar il-Katina Alimentari u s-Saħħa tal-Annimali u tal-Pjanti”, fl-2010, il-Kummissjoni nediet sejħa pubblika “biex jimtlew is-slots vojta, speċjalment biex jiġu inklużi setturi mhux rappreżentati”. Filwaqt li l-proċess kien għadu ma tlestiex fil-bidu tal-2011, l-ilmentatur enfasizza li dan kien l-approċċ it-tajjeb fl-indirizzar tal-kompożizzjoni żbilanċjata ta' grupp. Fl-istess ħin, l-ilmentatur ikkritika li l-grupp inkwistjoni baqa’ żbilanċjat.

-Skont l-ilmentatur, il-“Grupp dwar is-saħħa tal-annimali u t-trattament xieraq tal-annimali” ma kienx għadu disponibbli fir-Reġistru, iżda kien hemm żbilanċ fid-dawl tal-fatt li l-“kumpaniji l-kbar fis-settur tagħhom kollettivament” jiddominaw. Fir-rigward tal-“Forum Ewropew dwar l-Alkoħol u s-Saħħa”, in-negozji l-kbar jiffurmaw il-maġġoranza tal-kompożizzjoni tiegħu. Fl-aħħar nett, il-“Grupp ta’ Ħidma dwar l-investigazzjoni u l-evalwazzjoni klinika” jinkludi biss il-gvernijiet u l-gruppi tan-negozju, iżda għandu jinkludi wkoll l-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili.

-Fir-rigward tal-gruppi ta’ esperti ġestiti mid-DĠ MOVE, l-ilmentatur innota b’sodisfazzjon li l-“grupp iddominat mill-kumpaniji”“Télépéages” kien ġie xolt. Il-“grupp ta’ esperti dwar it-trasport fl-ilmijiet navigabbli interni” jidher li issa huwa bbilanċjat. Madankollu, il-“gruppi ta’ esperti dwar l-intermodalità u l-loġistika” baqgħu żbilanċjati, bl-assoċjazzjonijiet tan-negozju jirrappreżentaw il-maġġoranza tal-atturi mhux governattivi.

-Fir-rigward tal-gruppi ġestiti mid-DĠ TAXUD (Tassazzjoni u Unjoni Doganali), l-ilmentatur ikkunsidra l-“Grupp ta’ Kuntatt għall-Kummerċ” bħala eżempju ta’ approċċ żbaljat, minħabba li “kwalunkwe assoċjazzjoni internazzjonali li titlob li tkun membru u li tagħti prova tal-involviment tagħha f’attivitajiet relatati mad-dwana hija aċċettata”. Dan essenzjalment għamilha impossibbli għall-Kummissjoni li tevita rappreżentanza żejda tar-rappreżentanza tal-industrija. Sottogrupp ta’ dak il-grupp ma kienx disponibbli fir-Reġistru.

-Fir-rigward tal-“Grupp ta’ Kuntatt tas-Sisa”, l-ilmentatur ma qabilx mal-fehma tal-Kummissjoni li jkun diffiċli li wieħed jara liema partijiet ikkonċernati għajr l-assoċjazzjonijiet kummerċjali jkunu interessati jipparteċipaw f’tali grupp. F’dan il-kuntest, l-ilmentatur sostna li dan il-grupp għandu jkun ta’ interess għall-konsumaturi, peress li l-prezz finali tal-prodotti jista’ jiġi influwenzat mis-sisa. Il-“grupp ta’ esperti dwar it-Tassazzjoni u t-Tfaddil” għandu biss membri mill-industrija finanzjarja, filwaqt li l-konsumaturi u gruppi oħra għandhom ikunu rappreżentati wkoll. Fl-aħħar nett, il-“Forum Konġunt dwar il-Prezzijiet ta’ Trasferiment” kien “każ skandaluż ieħor ta’ dominanza tal-industrija dwar kwistjoni sensittiva”.

-L-ilmentatur reġa’ enfasizza l-iżbilanċ li jikkaratterizza l-kompożizzjoni ta’ ċerti gruppi ġestiti mid-DĠ ENV (Ambjent). Fir-rigward tal-“forum ta’ skambju ta’ informazzjoni dwar l-aħjar tekniki disponibbli skont il-leġiżlazzjoni dwar l-emissjonijiet industrijali” hija kienet tal-fehma li l-fatt li d-Direttiva IPCC [26] tirreferi biss għall-involviment tal-industrija huwa eżempju tipiku ta’ approċċ difettuż.

-Fir-rigward tal-gruppi ġestiti mid-DĠ ENER (Enerġija), l-ilmentatur ikkontesta l-fehma tal-Kummissjoni li, skont l-Artikolu 11 tal-Istatuti għall-Aġenzija Fornitriċi tal-Euratom [27], il-membri tal-“Comité Consultatif de l'Agence d'Approvisionnement de l'Euratom” jintgħażlu mill-Istati Membri minn fost organizzazzjonijiet pubbliċi, industrijalisti u utenti. L-ilmentatur indika li l-Artikolu 11 ma jipprevedix li membri addizzjonali għandhom jiġu mill-industrija. Fi kwalunkwe każ, ir-rappreżentanti korporattivi mhumiex elenkati bħala rappreżentanti tal-gvern fir-Reġistru, xi ħaġa li l-Kummissjoni għandha tiċċara. F’dan il-kuntest partikolari, l-ilmentatur ressaq ukoll il-fatt li l-“Grupp Konsultattiv ad hoc dwar il-Pjan Direzzjonali għall-Enerġija 2050” li nħoloq dan l-aħħar mhuwiex inkluż fir-Reġistru.

-Bħal fil-każ tad-DĠ ECFIN, l-ilmentatur indika li s-settur korporattiv huwa rrappreżentat iżżejjed fil-“Grupp ta’ Utenti fi Flus Kontanti tal-Euro”. Dan ma kienx ġie kontradett mill-Kummissjoni, li insistiet biss li dak il-grupp mhuwiex involut fit-tħejjija tal-leġiżlazzjoni iżda fl-informazzjoni u l-iskambju ta’ fehmiet. Skont l-ilmentatur, jenħtieġ li l-Kummissjoni ma tiddiskriminax kontra gruppi speċifiċi meta tipprovdi informazzjoni u/jew tiskambja fehmiet.

-Meta tkellem dwar il-grupp “Information des partenaires sociaux sur les activités des Fonds structurels” ġestit mid-DĠ REGIO, l-ilmentatur innota li l-Kummissjoni rreferiet għal rappreżentanza żejda apparenti tal-industrija li hija dovuta għall-partikolaritajiet ta’ organizzazzjonijiet differenti ta’ min iħaddem li huma inqas ikkonċentrati mill-organizzazzjonijiet tal-impjegati. Skont l-ilmentatur, is-soluzzjoni għal din il-kwistjoni kienet sempliċi, jiġifieri, il-Kummissjoni għandha tistieden aktar rappreżentanti tal-unions biex jingħaqdu.

Fl-aħħar nett, fir-rigward tad-DĠ ESTAT, l-ilmentatur indika l-kompożizzjoni żbilanċjata ta’ “FEBI-FEBS-BUSINESSEUROPE-EUROCHAMBRES-INS-EUROSTAT”. Il-Kummissjoni indikat li dan il-grupp huwa miftuħ għal kwalunkwe federazzjoni li turi interess li tipparteċipa fil-laqgħat ta’ informazzjoni tagħha u li għandha rappreżentanti mis-setturi kollha tal-ekonomija. Skont l-ilmentatur, dan kien diskriminatorju b’mod ċar, minħabba li l-unions u l-konsumaturi huma wkoll “atturi fl-ekonomija” u għandhom jiġu mistiedna.

125. L-ilmentatur sostna li l-każijiet ta’ hawn fuq “kif ukoll bosta gruppi li l-Kummissjoni naqset milli twieġeb dwarhom” juru li l-Kummissjoni naqset b’mod effettiv milli tiżgura kompożizzjoni bbilanċjata ta’ ħafna mill-gruppi ta’ esperti tagħha. Il-problemi bl-approċċ tal-Kummissjoni kienu evidenti wkoll mill-Komunikazzjoni tagħha dwar ir-Regolamentazzjoni Intelliġenti li tistrieħ fuq l-idea li ċ-ċittadini u n-negozji jingħataw rilevanza ugwali bħala interlokuturi tal-istituzzjonijiet tal-UE. Skont l-ilmentatur, il-kompożizzjoni żbilanċjata ta’ għadd kbir ta’ gruppi ta’ esperti tikser l-Istandards Minimi għall-Komunikazzjoni ta’ Konsultazzjoni tal-Kummissjoni, il-Linji Gwida għall-Ġbir u l-Użu tal-Għarfien Espert, il-White Paper dwar il-Governanza Ewropea, il-Kodiċi Ewropew ta’ Mġiba Amministrattiva Tajba, u l-Artikolu 9 tat-TUE.

126. Speċifikament fir-rigward tal-affermazzjoni tiegħu, l-ilmentatur kien tal-fehma li l-prattika tad-DĠ SANCO dehret li kienet l-aħjar biex wieħed jasal għal perċentwal relattivament baxx ta’ gruppi ta’ esperti ddominati mill-kumpaniji. Għaldaqstant, l-ilmentatur issottometta li l-prinċipju fformulat mid-DĠ SANCO li skontu “meta jintgħażlu l-membri tal-grupp …, l-ekwilibriju bejn l-industrija u l-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili huwa wieħed ċentrali”, għandu jiġi adottat mill-Kummissjoni kollha kemm hi.

127. L-ilmentatur indika li l-“Grupp ta’ Djalogu Informali dwar is-Suq Uniku” ġestit mid-DĠ MARKT huwa eżempju tajjeb ta’ grupp ibbilanċjat. Min-naħa l-oħra, is-sħubija fi gruppi li fihom aktar minn nofs il-membri mhux governattivi jiġu minn tip wieħed ta’ interess, u b’mod partikolari minn negozji kbar, għandha tiġi riveduta sabiex jinħoloq bilanċ bejn l-interessi ekonomiċi speċjali u l-interess pubbliku. Jenħtieġ li l-Kummissjoni xxolji l-gruppi ta’ esperti ddominati minn interessi personali, jew inkella żżid il-parteċipazzjoni tas-soċjetà ċivili jew tnaqqas il-parteċipazzjoni korporattiva. In-nuqqas ta’ interess uniku li jkollu maġġoranza assoluta fi grupp partikolari għandu jkun kundizzjoni essenzjali għad-DĠ li joħolqu jew iżommu gruppi ta’ esperti.

Il-valutazzjoni preliminari tal-Ombudsman li twassal għal proposta ta' soluzzjoni amikevoli

Osservazzjonijiet preliminari

128. Fl-osservazzjonijiet tiegħu, l-ilmentatur innota li l-Kummissjoni kienet ikkummentat biss dwar il-kompożizzjoni ta’ wħud mill-gruppi ta’ esperti msemmija fl-ilment tagħha. B’referenza b’mod partikolari għall-gruppi ta’ esperti ġestiti mid-DĠ ENTR, l-ilmentatur interpreta l-fatt li l-Kummissjoni ma kkummentatx dwar il-gruppi kollha bħala li jindikaw nuqqas ta’ kapaċità li tiġi ġġustifikata l-kompożizzjoni tagħhom. L-Ombudsman fakkret li l-Kummissjoni, fl-opinjoni tagħha, iddikjarat li, għal raġunijiet ta' effiċjenza, ma kinitx f'pożizzjoni li tipprovdi informazzjoni dettaljata dwar kull wieħed mill-111-il grupp ta' esperti msemmija fl-ilment tal-ilmentatur. Filwaqt li jista' jkun hemm dubji dwar il-pożizzjoni tal-Kummissjoni f'termini tal-isforz amministrattiv meħtieġ biex tiġi pprovduta informazzjoni rilevanti, l-Ombudsman qieset li, fid-dawl tal-ispjegazzjonijiet tal-Kummissjoni, il-konklużjoni tal-ilmentatur ma kinitx konvinċenti.

129. Fl-osservazzjonijiet tiegħu, l-ilmentatur, meta ta l-fehmiet tiegħu dwar il-kompożizzjoni tal-gruppi ta’ esperti, tenna wkoll xi wħud mill-kwistjonijiet koperti mill-allegazzjonijiet l-oħra tiegħu. Għalhekk, l-ilmentatur ikkontesta l-kompletezza u l-affidabbiltà tar-Reġistru fir-rigward ta’ ċerti gruppi ta’ esperti u tenna l-fehma tiegħu li l-esperti affiljati mal-industrija ma għandhomx jinħatru bħala membri fil-kapaċità personali tagħhom. Minħabba li dawn il-kwistjonijiet ġew indirizzati mill-Ombudsman taħt l-intestatura tal-allegazzjonijiet l-oħra tal-ilmentatur, ma kienx hemm bżonn li jiġu indirizzati mill-ġdid meta tiġi vvalutata l-allegazzjoni preżenti tal-ilmentatur.

130. Fl-osservazzjonijiet tiegħu, l-ilmentatur argumenta wkoll li l-Kummissjoni għandha tispjega jekk eżaminatx ir-riskju ta’ kunflitt ta’ interess li jikkonċerna l-president tal-“Grupp Konsultattiv ad hoc dwar il-Pjan Direzzjonali għall-Enerġija 2050”. L-Artikolu 2(4) tal-Istatut tal-Ombudsman Ewropew jirrikjedi li l-ilmenti jkunu preċeduti minn approċċi amministrattivi xierqa għall-istituzzjoni kkonċernata. Ma deherx li l-ilmentatur diġà avviċina lill-Kummissjoni f’dan ir-rigward u għalhekk l-Ombudsman ma kienx intitolat li jittratta dan l-aspett. Fi kwalunkwe każ, hija nnotat li, minħabba l-fokus tal-inkjesta preżenti tagħha, ma jidhirx utli li din il-kwistjoni tiġi inkluża fl-inkjesta. Madankollu, hija spjegat li l-ilmentatur jibqa’ liberu li jissottometti lment ġdid wara li jkun għamel approċċi amministrattivi xierqa lill-Kummissjoni.

131. L-ilment tal-ilmentatur jikkonċerna għadd kbir ta’ gruppi ta’ esperti, inklużi ċerti gruppi li l-kompożizzjoni tagħhom hija definita fil-leġiżlazzjoni tal-Unjoni. L-ilmentatur, pereżempju, ikkritika li d-Direttiva IPCC [28] tipprevedi biss l-involviment tal-industrija fi gruppi ta' esperti f'ċerti oqsma. L-Ombudsman fakkret li hija fdata bl-investigazzjoni ta' każijiet ta' amministrazzjoni ħażina fl-attivitajiet tal-istituzzjonijiet, il-korpi, l-uffiċċji u l-aġenziji tal-Unjoni (l-Artikolu 228 tat-TFUE). Madankollu, hija ma għandhiex id-dritt li teżamina l-fondatezza tal-leġiżlazzjoni adottata mill-istituzzjonijiet politiċi tal-Unjoni. Għalhekk, il-valutazzjoni tal-Ombudsman ma setgħetx tinkludi l-kompożizzjoni tal-gruppi ta' esperti, kif previst fil-leġiżlazzjoni tal-Unjoni.

Valutazzjoni

132. Bħala punt tat-tluq, l-Ombudsman innota li, fil-livell ta’ prinċipju, il-partijiet jaqblu li l-Kummissjoni hija meħtieġa tfittex kompożizzjoni bbilanċjata ta’ gruppi ta’ esperti. Barra minn hekk, l-Ombudsman irraġuna li tabilħaqq, l-idea li l-istituzzjonijiet għandhom jirċievu kontribut pluralistiku hija stabbilita sew fit-TUE kif ukoll fil-Komunikazzjonijiet tal-Kummissjoni li fihom regoli dwar il-konsultazzjonijiet maċ-ċittadini u l-White Paper dwar il-Governanza Ewropea, li torbot il-kwalità tal-politika tal-UE mal-iżgurar ta' parteċipazzjoni wiesgħa tul il-katina tal-politika. Dak li huwa kkontestat bejn il-partijiet huwa l-portata u l-kontenut preċiż tad-dmir tal-Kummissjoni.

133. L-Ombudsman diġà kellha l-opportunità li tiddikjara li t-titjib tal-firxa u l-intensità tal-parteċipazzjoni taċ-ċittadini tal-UE fil-ħidma tal-istituzzjonijiet, il-korpi, l-uffiċċji u l-aġenziji tal-UE jsaħħaħ in-natura demokratika tal-UE. Id-demokrazija parteċipattiva, ibbażata fuq il-prinċipji tal-ugwaljanza u t-trasparenza, ittejjeb il-fiduċja taċ-ċittadini fl-UE u fl-amministrazzjoni tal-UE. Iż-żieda fil-fiduċja fl-UE u fl-amministrazzjoni tal-UE hija element ewlieni biex tiżdied l-effettività tal-UE u tal-amministrazzjoni tagħha [29].

134. L-Artikolu 11(1) tat-TUE jiddikjara li l-istituzzjonijiet għandhom, b’mezzi xierqa, jagħtu liċ-ċittadini u lill-assoċjazzjonijiet rappreżentattivi l-opportunità li jgħarrfu u jiskambjaw pubblikament il-fehmiet tagħhom fl-oqsma ta’ azzjoni kollha tal-Unjoni. Barra minn hekk, l-istituzzjonijiet huma obbligati jżommu djalogu miftuħ, trasparenti u regolari mal-assoċjazzjonijiet rappreżentattivi u mas-soċjetà ċivili (l-Artikolu 11(2) tat-TUE). Il-Kummissjoni għandha twettaq konsultazzjonijiet wiesgħa mal-partijiet ikkonċernati sabiex tiżgura li l-azzjonijiet tal-Unjoni jkunu koerenti u trasparenti (l-Artikolu 11(3) TUE). L-Artikolu 11(1) TUE għalhekk jirrikjedi li l-istituzzjonijiet jiddeterminaw b’liema mezzi xierqa ċ-ċittadini u l-assoċjazzjonijiet rappreżentattivi għandhom jingħataw l-opportunità li jgħarrfu u jiskambjaw pubblikament il-fehmiet tagħhom. L-istess kunsiderazzjoni kellha titqies li tapplika għall-Artikolu 11(2) u (2) TUE.

135. L-Ombudsman kompla jargumenta li l-mod preċiż, jiġifieri, il-mezzi xierqa, li bih id-demokrazija parteċipattiva ssir effettiva fi kwalunkwe ċirkostanza partikolari jiddependi fuq in-natura speċifika tal-azzjoni tal-Unjoni inkwistjoni. Tinvolvi wkoll id-determinazzjoni ta’ meta u kif il-parteċipazzjoni hija xierqa fi proċess partikolari [30]. L-istituzzjonijiet tal-UE neċessarjament għandhom marġni ta’ diskrezzjoni meta jiddeċiedu dwar il-mod preċiż li bih id-demokrazija parteċipattiva ssir effettiva. Dan huwa aktar u aktar minnu f’oqsma li huma teknikament kumplessi. Madankollu, għandhom dejjem jiżguraw li jistgħu jiġġustifikaw b’mod oġġettiv kif eżerċitaw dak il-marġni ta’ diskrezzjoni [31].

136. Fir-rigward speċifiku tal-ġbir ta’ għarfien espert li għandu jinftiehem bħala mod wieħed kif isir effettiv il-prinċipju tad-demokrazija parteċipattiva minqux fl-Artikolu 11 tat-TUE, il-Linji Gwida għall-Ġbir u l-Użu tal-Għarfien Espert jiddikjaraw li l-mod li bih jiġu involuti l-esperti “għandu jiġi ddeterminat mill-urġenza, il-kumplessità u s-sensittività tal-kwistjoni ta’ politika”(linja gwida 3). Bħala eżempju, flimkien ma’ gruppi ta’ esperti, il-linja gwida 3 telenka l-esperti internament kif ukoll permezz ta’ konsulenza u konferenzi. Barra minn hekk, għandu jiġi nnotat li, skont il-Qafas tal-2010, il-Kummissjoni tista’ sserraħ fuq strumenti u proċessi għajr gruppi ta’ esperti, bħal studji, aġenziji, green papers u seduti ta’ smigħ, sabiex tiżgura li tikseb il-firxa sħiħa ta’ fehmiet u għarfien espert dwar kwistjoni partikolari.

137. Minn dan isegwi li, għalkemm mingħajr dubju ta’ importanza kbira, id-dipendenza fuq il-gruppi ta’ esperti hija biss aspett wieħed tad-djalogu bejn iċ-ċittadini u l-istituzzjonijiet tal-Unjoni previst fl-Artikolu 11 TUE. Għalhekk, l-Ombudsman ma kellu l-ebda problema li jaċċetta li " l-grad ta' parteċipazzjoni u rappreżentanza ġenerali tal-partijiet interessati għandu jiġi vvalutat fid-dawl tal-inizjattivi kollha meħuda mill-Kummissjoni."[32] Bħala reazzjoni, l-Ombudsman irraġuna li l-valutazzjoni ta' jekk id-djalogu previst mill-Artikolu 11 tat-TUE huwiex ibbilanċjat u pluralistiku biżżejjed ma tistax titqabbel ma' eżerċizzju sempliċi fl-aritmetika. Għalhekk, il-fatt li grupp ta’ esperti f’qasam partikolari ma jkunx fih rappreżentanti ta’ interess partikolari jista’ jiġi kkumpensat bl-involviment ta’ dawn il-partijiet ikkonċernati permezz ta’ mezzi oħra. Peress li l-għażla tal-għarfien espert meħtieġ kif ukoll tal-mezzi biex jinkiseb huwa kopert mid-diskrezzjoni tal-Kummissjoni, jidher li fil-prinċipju huwa biżżejjed għall-finijiet tal-Artikolu 11 tat-TUE li ċ-ċittadini u l-assoċjazzjonijiet rappreżentattivi li jkollhom l-għarfien espert meħtieġ jingħataw l-opportunità li jiġu kkonsultati permezz ta' mezzi li jippermettulhom jesprimu l-fehmiet tagħhom b'mod adegwat. Fil-kuntest partikolari, l-Ombudsman innota li l-Linji Gwida għall-Ġbir u l-Użu tal-Għarfien Espert jidentifikaw il-pluralità bħala wieħed mid-determinanti tal-kwalità tal-pariri u jirrikonoxxu li diversità ta ' fehmiet "tista ' tirriżulta minn differenzi fl-approċċ xjentifiku, tipi differenti ta ' għarfien espert, affiljazzjonijiet istituzzjonali differenti, jew opinjonijiet kontrastanti fuq is-suppożizzjonijiet fundamentali li fuqhom hija bbażata l-kwistjoni. "[33]

138. Huwa minnu li l-Artikolu 9(2) tal-Qafas tal-2010 jistipula rekwiżiti speċifiċi addizzjonali għal gruppi li fihom jinħatru esperti individwali biex jirrappreżentaw interess jew fejn l-organizzazzjonijiet jinħatru bħala membri ta’ gruppi. F’dawn il-każijiet, il-Kummissjoni għandha, “sa fejn ikun possibbli”, tiżgura rappreżentanza bbilanċjata tal-partijiet ikkonċernati rilevanti, “filwaqt li tqis il-kompiti speċifiċi tal-grupp ta’ esperti u t-tip ta’ għarfien espert meħtieġ.” Barra minn hekk, il-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni tiddikjara wkoll li, “meta tiddefinixxi l-kompożizzjoni tal-gruppi ta’ esperti, il-Kummissjoni u d-dipartimenti tagħha għandu jkollhom l-għan li jiżguraw rappreżentanza bbilanċjata tal-oqsma rilevanti ta’ għarfien espert u tal-oqsma ta’ interess, kif ukoll rappreżentanza bbilanċjata tal-ġeneru u tal-oriġini ġeografika, filwaqt li jitqiesu l-kompiti speċifiċi ta’ kull grupp ta’ esperti partikolari u t-tip ta’ għarfien espert meħtieġ”.

139. Fil-fehma tal-Ombudsman, ta' min jinnota li r-rekwiżit ta' "rappreżentanza bbilanċjata"jmur id f'id mad-dispożizzjonijiet addizzjonali li l-Kummissjoni għandha tqis, minbarra kunsiderazzjonijiet ta' ġeneru u oriġini ġeografika, il-kompiti speċifiċi ta' grupp, it-tip ta' għarfien espert meħtieġ, kif ukoll l-oqsma rilevanti ta' għarfien espert u interess. Għal darb’oħra, dan issuġġerixxa bil-qawwa li l-valutazzjoni ta’ jekk grupp jibbenefikax minn rappreżentanza bbilanċjata ma hijiex sempliċement eżerċizzju aritmetiku, bil-fehim li l-gruppi ta’ esperti ma humiex entitajiet li jiddeċiedu dwar kwistjoni ta’ politika billi jitfgħu vot. Minflok, fid-dawl tal-aspetti differenti li l-Kummissjoni għandha tqis meta tikkostitwixxi grupp ta’ esperti, valutazzjoni dwar jekk il-kompożizzjoni ta’ grupp tittraduċix f’rappreżentanza bbilanċjata tista’ titwettaq biss fuq bażi ta’ każ b’każ. Analiżi bħal din jeħtieġ ukoll li tqis id-differenzi attwali fil-mod kif jiġu organizzati gruppi ta’ interess differenti. Fil-kuntest partikolari, l-Ombudsman innota r-referenza tal-Kummissjoni, b'rabta mal-grupp "Informations des partenaires sociaux sur les activités des Fonds structurels" għal livelli differenti ta' konċentrazzjoni tal-organizzazzjonijiet ta' min iħaddem u tat-trade unions. Il-fehma tal-Kummissjoni li, bħala konsegwenza ta' din id-differenza fattwali, in-numru ta' membri li ġejjin minn kull naħa huwa differenti, ma dehritx li kienet irraġonevoli mal-ewwel daqqa t'għajn. Għall-istess raġunijiet, il-fehma tal-ilmentatur li dak li huwa rrefera għalih bħala rappreżentanti tal-interess pubbliku għandu b'mod kollettiv dejjem jisboq lir-rappreżentanti tal-industrija ma kinitx konvinċenti.

140. Minkejja dan, l-Ombudsman kellha diffikultajiet biex taċċetta l-pożizzjoni tal-ilmentatur li d-dipendenza fuq kriterju ta' eċċellenza neċessarjament tirriżulta f'rappreżentanza żejda tal-industrija. L-ewwel nett, dan l-argument huwa bbażat fuq is-suppożizzjoni li l-eċċellenza tista’ tinstab biss f’dak is-settur bl-esklużjoni ta’, pereżempju, l-akkademja li l-Ombudsman sabha diffiċli li jaċċetta. It-tieni nett, hija tinjora l-fatt li, skont il-Linji Gwida għall-Ġbir u l-Użu tal-Għarfien Espert, l-eċċellenza hija biss kriterju wieħed li jeħtieġ li jiġi bbilanċjat mal-pluralità, mingħajr ma tittieħed ebda prevalenza awtomatika fuq dan l-aħħar kriterju. Fi kwalunkwe każ, filwaqt li l-eżerċizzju ta' bbilanċjar jaqa' taħt is-setgħa diskrezzjonali tal-Kummissjoni, din tal-aħħar għandha tkun tista' oġġettivament tiġġustifika d-deċiżjonijiet tagħha dwar il-ħatra ta' esperti (ara l-punt 135 iktar 'il fuq).

141. Fid-dawl ta' dan ta' hawn fuq, l-Ombudsman qieset li, mal-ewwel daqqa t'għajn, il-Kummissjoni għandha regoli xierqa fis-seħħ sabiex tiżgura rappreżentanza bbilanċjata ta' interessi differenti fil-gruppi ta' esperti tagħha u laqgħet l-impenn tagħha li tosserva dawn ir-regoli.

142. Fl-istess ħin, l-Ombudsman induna li, fir-rigward tal-implimentazzjoni attwali ta’ dawn ir-regoli, l-ilmentatur irrefera għal għadd ta’ eżempji ta’ gruppi ta’ esperti li fihom deher diffiċli li jiġi argumentat li l-kompożizzjoni tagħhom tikkorrispondi għal kwalunkwe kunċett ta’ rappreżentanza bbilanċjata. Dan, pereżempju, deher li kien il-każ tal-“Grupp ta’ Utenti tal-Euro fi Flus Kontanti”, grupp attiv li jopera fuq bażi permanenti. Skont l-informazzjoni pprovduta fir-Reġistru, dak il-grupp jinkludi 27 membru, li minnhom 24 membru huma elenkati taħt il-kategorija ta’ “korporattiv”. Fir-rigward tal-grupp “Intermodalità u loġistika”, biex nieħdu eżempju ieħor, jista’ jkun hemm mill-inqas dubji dwar il-kompożizzjoni bbilanċjata tiegħu, b’maġġoranza apparentement kbira ta’ membri ġejjin mill-industrija tat-trasport. Min-naħa l-oħra, hemm gruppi li, f’termini tal-kompożizzjoni tagħhom, dehru li kienu kompletament konformi mar-regoli tal-Kummissjoni stabbiliti hawn fuq. Pereżempju, mis-37 membru tal-“Grupp ta’ esperti Cars 2020”, 21 membru huma membri istituzzjonali li jirrappreżentaw lill-Kummissjoni, lill-Kumitat tar-Reġjuni u lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew, kif ukoll lill-Istati Membri. Fir-rigward tas-16-il siġġu li jifdal, deher li kien hemm parità eżatta ta’ (i) membri li jirrappreżentaw l-industrija (bħal assoċjazzjonijiet tal-manifatturi tal-karozzi u tal-muturi) u (ii) membri minn trade unions, NGOs u assoċjazzjonijiet tal-konsumaturi, b’kull waħda minn dawn iż-żewġ kategoriji jkollha tmien siġġijiet.

143. Fl-opinjoni tagħha, il-Kummissjoni ripetutament irreferiet għall-ħtieġa li jissaħħaħ aktar il-bilanċ f’ċerti oqsma. Barra minn hekk, hija ddikjarat li f’oqsma addizzjonali diġà kienu għaddejjin sforzi. Fl-osservazzjonijiet tiegħu, l-ilmentatur irrikonoxxa li kien sar progress fir-rigward ta’ ċerti gruppi, filwaqt li żamm l-allegazzjoni tiegħu u rrefera għal każijiet speċifiċi ta’ gruppi ta’ esperti żbilanċjati. L-Ombudsman qieset li l-eżempji riveduti hawn fuq huma biżżejjed biex jissuġġerixxu li għad hemm problemi fir-rigward tal-implimentazzjoni tar-regoli tal-Kummissjoni dwar il-kompożizzjoni tal-gruppi ta' esperti. Filwaqt li l-Ombudsman fehmet li l-Kummissjoni hija konxja tal-problema tal-kompożizzjoni tal-gruppi ta' esperti kif ukoll tal-ħtieġa għal aktar progress fir-rigward ta' ċerti gruppi sabiex tiġi żgurata kompożizzjoni aktar ibbilanċjata, hija madankollu inkludiet dan l-aspett fil-proposta għal soluzzjoni amikevoli hawn taħt.

F. Il-proposta għal soluzzjoni amikevoli

144. Abbażi tal-kunsiderazzjonijiet ta' hawn fuq, l-Ombudsman għamlet il-proposta għal soluzzjoni amikevoli li ġejja lill-Kummissjoni:

"B'kont meħud tas-sejbiet tal-Ombudsman, il-Kummissjoni tista' tikkunsidra:

(1) Il-kjarifika tal-kamp ta' applikazzjoni ta' (i) il-Komunikazzjoni "Lejn kultura msaħħa ta' konsultazzjoni u djalogu - Prinċipji ġenerali u standards minimi għall-konsultazzjoni tal-partijiet interessati mill-Kummissjoni" u (ii) il-Komunikazzjoni "Dwar il-Ġbir u l-Użu tal-Għarfien Espert mill-Kummissjoni: Prinċipji u Linji Gwida";

(2) Id-definizzjoni ta’ kriterji għall-kategorizzazzjoni ta’ entitajiet differenti rrappreżentati fi gruppi (l-industrija, l-akkademja, eċċ.) sabiex jiġu żgurati l-korrettezza u l-adegwatezza tal-informazzjoni rilevanti dwar ir-Reġistru;

(3) Tlesti r-Reġistru tal-gruppi ta’ esperti tagħha billi tiżgura li dan jinkludi l-esperti kollha u l-gruppi ta’ esperti kollha u jipprevedi livell suffiċjenti ta’ dettall fir-rigward tal-minuti u/jew ir-rapporti tal-laqgħat;

(4) Ir-rieżami tal-faċilità tal-użu u l-aċċessibbiltà tal-informazzjoni ppreżentata fir-Reġistru;

(5) It-teħid ta’ aktar miżuri biex tiġi żgurata, f’konformità mal-Komunikazzjonijiet rilevanti, rappreżentanza bbilanċjata tal-oqsma rilevanti ta’ għarfien espert u interess fil-gruppi ta’ esperti.”

G. Fir-rigward tal-ewwel parti tal-proposta tal-Ombudsman (iktar ’il quddiem il-“kjarifika tal-kamp ta’ applikazzjoni”)

L-argumenti ppreżentati lill-Ombudsman wara l-proposta għal soluzzjoni bonarja

145. Il-Kummissjoni tenniet li, kif jirriżulta mill-kontenut tagħhom, iż-żewġ komunikazzjonijiet huma relatati l-ewwel nett maċ-ċiklu tat-tfassil tal-politika. Il-Kummissjoni speċifikat li l-Linji Gwida dwar il-Ġbir u l-Użu tal-Għarfien Espert jiddikjaraw li huma “rilevanti għall-involviment tal-għarfien espert fl-istadji kollha fiċ-ċiklu tat-tfassil tal-politika”. Bl-istess mod, il-Komunikazzjoni dwar l-Istandards Minimi għall-Konsultazzjoni tiddefinixxi “konsultazzjonijiet” bħala “dawk il-proċessi li permezz tagħhom il-Kummissjoni tixtieq tiskatta input minn partijiet interessati esterni għat-tfassil tal-politika qabel deċiżjoni mill-Kummissjoni”.

146. Il-Kummissjoni żiedet li hija tista’ tapplika l-prinċipji u l-linji gwida li jinsabu fiż-żewġ komunikazzjonijiet ukoll fir-rigward ta’ gruppi ta’ esperti li jittrattaw kwistjonijiet li ma humiex parti miċ-ċiklu tat-tfassil tal-politika. Meta tikkunsidra għażliet differenti ta’ konsultazzjoni f’dan ir-rigward, il-Kummissjoni hija ggwidata mill-prinċipju tal-proporzjonalità. Dan jissarraf fil-valutazzjoni tal-ħtiġijiet ta’ konsultazzjoni tal-Kummissjoni fuq bażi ta’ każ b’każ u t-tfassil ta’ arranġamenti rilevanti fi proporzjon mal-kompitu inkwistjoni, filwaqt li jitqiesu, pereżempju, is-settur ikkonċernat u l-kwistjoni inkwistjoni. Il-Kummissjoni kkonkludiet billi ddikjarat li l-“ispirtu ta’ dawk id-dispożizzjonijiet” huwa rilevanti wkoll għall-gruppi ta’ esperti li joperaw barra miċ-ċiklu tat-tfassil tal-politika, minkejja l-fatt li l-kunsiderazzjonijiet tal-proporzjonalità stabbiliti fih japplikaw formalment biss għaċ-ċiklu tat-tfassil tal-politika.

147. Fl-osservazzjonijiet tiegħu dwar it-tweġiba tal-Kummissjoni għall-proposta għal soluzzjoni amikevoli, l-ilmentatur ma kkummentax speċifikament dwar din il-kwistjoni.

Il-valutazzjoni tal-Ombudsman wara l-proposta għal soluzzjoni amikevoli

148. L-Ombudsman iqis li l-Kummissjoni pprovdiet kjarifiki fir-rigward tal-applikabbiltà tal-komunikazzjonijiet imsemmija qabel. Għalhekk, hija spjegat li (i) it-tnejn huma mmirati lejn iċ-ċiklu tat-tfassil tal-politika; (ii) l-ispirtu tagħhom jista’ madankollu japplika għal gruppi ta’ esperti barra miċ-ċiklu tat-tfassil tal-politika; u (iii) il-firxa tal-applikazzjoni tagħhom għal gruppi barra miċ-ċiklu tat-tfassil tal-politika hija soġġetta għall-prinċipju tal-proporzjonalità. Hija għalhekk tikkonkludi li l-Kummissjoni aċċettat l-ewwel parti tal-proposta għal soluzzjoni bonarja.

H. Fir-rigward tat-tieni parti tal-proposta tal-Ombudsman (“Definizzjoni ta’ kriterji għall-kategorizzazzjoni ta’ entitajiet differenti”)

L-argumenti ppreżentati lill-Ombudsman wara l-proposta għal soluzzjoni bonarja

149. Il-Kummissjoni sostniet li r-regoli tagħha dwar il-gruppi ta’ esperti jistabbilixxu erba’ tipi differenti ta’ membri tal-grupp: (i) individwi maħtura f'kapaċità personali, (ii) individwi li jirrappreżentaw interess komuni, (iii) organizzazzjonijiet fis-sens wiesa' tal-kelma u (iv) awtoritajiet tal-Istati Membri. Il-Kummissjoni ddikjarat li, bil-ħsieb li tipprovdi aktar kjarifiki lill-pubbliku ġenerali dwar id-differenzi bejn it-tipi ta’ membri, hija mmodifikat it-test ta’ spjegazzjoni disponibbli fir-Reġistru f’Lulju 2013.

150. Fir-rebbiegħa tal-2012, il-Kummissjoni tat struzzjonijiet lis-servizzi tagħha biex iwettqu rieżami tal-gruppi li jinkludu membri maħtura f’kapaċità personali, bil-ħsieb li jiġi żgurat li r-regoli jiġu rispettati bis-sħiħ. Bħala riżultat ta’ dan ir-rieżami, ħareġ li għadd ta’ esperti ntwerew fir-Reġistru bħala esperti maħtura f’kapaċità personali, filwaqt li fir-realtà kienu rappreżentanti tal-partijiet ikkonċernati jew tal-Istati Membri. Dan ġie kkoreġut matul is-sajf tal-2012.

151. Il-Kummissjoni rreferiet ukoll għal anness għat-tweġiba tagħha. L-anness huwa intitolat "Is-sitwazzjoni attwali rigward il-kundizzjonijiet stabbiliti mill-Parlament Ewropew biex titneħħa r-riżerva fil-baġit tal-2012 fir-rigward ta' gruppi ta' esperti (EUR 2 miljun)"u jmur lura għas-6 ta' Settembru 2012. Waħda mill-kundizzjonijiet stabbiliti mill-Parlament biex titneħħa r-riżerva kienet li jiġu pprojbiti l-lobbyists u l-eżekuttivi korporattivi li jpoġġu fi gruppi ta' esperti f'"kapaċità personali". Fost l-azzjonijiet ta’ segwitu meħuda mill-Kummissjoni f’dan ir-rigward, l-anness jirreġistra li l-Kummissjoni bdiet rieżami tal-gruppi ta’ esperti taħt ir-responsabbiltà tagħha bil-ħsieb li tiżgura li r-regoli dwar il-kunflitt ta’ interessi jiġu rispettati. Barra minn hekk, ir-rieżami żvela li xi wħud mill-esperti jew l-esperti kollha ta’ 31 grupp huma fil-fatt rappreżentanti tal-partijiet ikkonċernati u, f’xi każijiet, tal-Istati Membri, iżda mhux esperti maħtura f’kapaċità personali. Skont l-anness, biex isiru l-bidliet meħtieġa jeħtieġ li jiġu emendati d-deċiżjonijiet tal-Kummissjoni li jistabbilixxu l-gruppi kkonċernati.

152. Il-Kummissjoni kompliet tgħid li mis-sajf tal-2012 is-servizzi tagħha kienu qed jieħdu miżuri addizzjonali fir-rigward ta’ każijiet problematiċi oħra, anke bi tweġiba għal talbiet minn diversi partijiet ikkonċernati, inkluż l-ilmentatur. F’dan ir-rigward, il-Kummissjoni rreferiet għal żewġ annessi oħra li jirrapportaw dwar is-sitwazzjoni attwali fi Frar u f’Ġunju 2013 rispettivament, u anness ieħor li fih tweġibiet mis-servizzi individwali tal-Kummissjoni għall-kummenti mill-partijiet ikkonċernati dwar gruppi ta’ esperti speċifiċi. Il-Kummissjoni żiedet li t-talbiet mill-partijiet ikkonċernati ntbagħtulha jew direttament jew permezz ta' grupp ta' Membri tal-Parlament (MEPs) "tal-istess fehma" li magħhom stabbiliet, fl-2012, djalogu informali dwar il-gruppi ta' esperti.

153. Il-Kummissjoni kkonkludiet li, fid-dawl ta’ dan ta’ hawn fuq, ma tqisx li huwa meħtieġ li jiġu definiti aktar kriterji speċifiċi għall-kategorizzazzjoni ta’ entitajiet differenti rrappreżentati fi gruppi. Pjuttost, il-kategorizzazzjoni tal-membri għandha ssir fuq bażi ta’ każ b’każ, f’konformità mar-regoli eżistenti u fid-dawl tal-informazzjoni miżmuma mid-dipartimenti rilevanti tal-Kummissjoni fir-rigward tal-membri individwali. Dan l-approċċ għandu japplika wkoll għall-kategorizzazzjoni tal-organizzazzjonijiet (korporattivi, NGOs, universitajiet, eċċ.). Il-Kummissjoni enfasizzat l-impenn tagħha li tiżgura li dan l-approċċ jiġi applikat b’mod konsistenti fid-DĠ kollha u li l-ismijiet tal-membri tal-gruppi ta’ esperti jintwerew fir-Reġistru b’mod xieraq. Hija ddikjarat ukoll li, meta tagħmel dan, se tkompli tikkollabora mal-partijiet ikkonċernati u mal-Parlament.

154. Bit-tweġiba tagħha, il-Kummissjoni hemżet ukoll anness intitolat "Gruppi fejn is-sħubija ġiet iċċarata fir-Reġistru". L-anness jirreġistra kjarifiki li saru fir-rigward ta’ total ta’ 31 grupp ta’ esperti.

155. Fl-osservazzjonijiet tiegħu, l-ilmentatur iddikjara li l-maġġoranza tal-organizzazzjonijiet kollha mhux ittikkettati bħala li jirrappreżentaw interessi korporattivi ġew ikklassifikati bħala “assoċjazzjonijiet”. Madankollu, skont l-ilmentatur, din id-deżinjazzjoni impreċiża li tkopri l-NGOs, it-trade unions, il-bdiewa u l-kooperattivi ma tagħti l-ebda indikazzjoni dwar x’interess tista’ tirrappreżenta l-organizzazzjoni inkwistjoni. L-ilmentatur sostna wkoll li “organizzazzjoni internazzjonali” hija tikketta vaga u komprensiva oħra li tippermetti li jiġu koperti l-interessi korporattivi.

Il-valutazzjoni tal-Ombudsman wara l-proposta għal soluzzjoni amikevoli

156. L-Ombudsman jieħu nota tal-fehma tal-Kummissjoni li mhuwiex meħtieġ li jiġu definiti aktar kriterji speċifiċi għall-kategorizzazzjoni ta' entitajiet differenti rappreżentati fi gruppi ta' esperti. Hija tirrikonoxxi wkoll li l-Kummissjoni enfasizzat li r-regoli attwali diġà jipprevedu distinzjoni bejn entitajiet differenti. F'dan ir-rigward, hija tirrileva wkoll li r-Reġistru tal-Kummissjoni issa jipprevedi rabta intitolata "Gruppi ta' Esperti spjegati", li tispjega, b'mod partikolari, it-tipi ta' membri tal-grupp u, b'dan il-mod, tindika l-erba' kategoriji ta' entitajiet li għalihom il-Kummissjoni rreferiet fit-tweġiba tagħha għall-proposta ta' soluzzjoni bonarja (ara l-punt 149 iktar 'il fuq).

157. Fir-rigward tal-kategorija ta’ “organizzazzjonijiet”, ir-Reġistru jipprovdi l-ispjegazzjonijiet li ġejjin: “Organizzazzjonijiet fis-sens wiesa’ tal-kelma inklużi kumpaniji, assoċjazzjonijiet, NGOs, trade unions, universitajiet, istituti ta’ riċerka, korpi tal-UE u organizzazzjonijiet internazzjonali. Dawn l-organizzazzjonijiet jinnominaw individwi bħala r-rappreżentanti permanenti tagħhom fil-grupp jew jaħtru rappreżentanti fuq bażi ad hoc skont l-aġenda tal-laqgħa." Għalhekk huwa korrett b'mod ċar li jiġi argumentat li l-membri kkategorizzati bħala organizzazzjonijiet jistgħu fil-fatt ikunu ta' natura differenti ħafna u għalhekk jistgħu jkunu, pereżempju, membri korporattivi, NGOs jew istituti ta' riċerka. Madankollu, dan ma jagħtix lok għal tħassib sakemm l-isem tal-organizzazzjoni jkun elenkat u b’hekk jippermetti li jkun hemm idea preċiża tal-qasam ta’ attività ta’ membru partikolari tal-grupp.

158. Madankollu, l-Ombudsman ifakkar ukoll li r-Reġistru ma jirreferix biss għal membri istituzzjonali ta' gruppi ta' esperti bħala "organizzazzjonijiet" iżda minflok, taħt l-intestatura ta' "kategorija", jispjega jekk organizzazzjoni hijiex NGO, u assoċjazzjoni jew trade union, pereżempju. Kif iddikjarat fil-proposta għal soluzzjoni amikevoli, jista’ jkun kompitu kumpless li organizzazzjoni partikolari tiġi ttikkettata bħala assoċjazzjoni jew NGO, pereżempju.

159. Filwaqt li l-Ombudsman tkompli temmen li jista' jkun utli għall-Kummissjoni li tikkunsidra li tagħti gwida lill-persunal tagħha fir-rigward tal-fehim preċiż tagħha ta' kunċetti bħal "NGO" jew "assoċjazzjoni", hija tqis ukoll li anki jekk tali gwida kienet fis-seħħ, kif iddikjarat b'mod korrett mill-Kummissjoni, deċiżjoni dwar il-kategorizzazzjoni xierqa ta' membru partikolari fl-aħħar mill-aħħar jeħtieġ li tittieħed fuq bażi ta' każ b'każ.

160. Barra minn hekk, ta’ min jinnota li, kemm bl-isem tal-organizzazzjoni kif ukoll bil-kategorija li għaliha tappartjeni jkunu pubbliċi permezz tar-Reġistru, kwalunkwe deċiżjoni bħal din tkun soġġetta għal skrutinju pubbliku. Peress li l-Kummissjoni ripetutament għamlitha ċara li hija lesta tikkoreġi kwalunkwe żball li jista' jkun hemm u, matul din l-investigazzjoni, fil-fatt għamlet għadd ta' korrezzjonijiet bħal dawn, l-Ombudsman iqis li ma hemmx bżonn li din il-kwistjoni tiġi segwita aktar fil-preżent.

I. Fir-rigward tat-tielet parti tal-proposta tal-Ombudsman (“Tlestija tar-Reġistru tagħha”)

L-argumenti ppreżentati lill-Ombudsman wara l-proposta għal soluzzjoni bonarja

161. Il-Kummissjoni tenniet it-twemmin tagħha li, bir-Reġistru l-ġdid stabbilit f'Diċembru 2010, it-trasparenza fil-qasam tal-gruppi ta' esperti kienet effettivament imsaħħa b'ħafna modi. Il-Kummissjoni ammettiet li, minħabba l-ammont kbir ta’ informazzjoni li għandha tiġi ttrattata, it-tranżizzjoni mill-verżjoni l-qadima għall-verżjoni l-ġdida tar-Reġistru ħadet aktar żmien milli previst u tlestiet biss fil-bidu tal-2012. Fl-istess ħin, huwa indika li r-Reġistru huwa strument "ħaj", li jinkludi informazzjoni dwar mijiet ta' gruppi mqiegħda taħt ir-responsabbiltà ta' għexieren ta' dipartimenti differenti tal-Kummissjoni. Ir-Reġistru jgħaddi minn bidliet kuljum, fid-dawl tal-informazzjoni kkodifikata mid-dipartimenti rilevanti u vvalidata mis-Segretarjat Ġenerali skont ir-regoli applikabbli. Il-Kummissjoni sostniet li, f’dan il-kuntest, xi drabi n-nuqqasijiet jew l-ineżattezzi ma jkunux kompletament evitabbli.

162. Il-Kummissjoni ddispjaċiha li l-informazzjoni dwar il-"Grupp Konsultattiv dwar il-Pjan Direzzjonali għall-Enerġija 2050" ma ġietx ippubblikata fir-Reġistru. B'kont meħud li x-xogħol twettaq fi ftit xhur, minn Mejju sa Settembru 2011, li matulhom saru biss tliet laqgħat, dan il-grupp tqies bħala serje ta' laqgħat ad hoc aktar milli grupp ta' esperti xieraq tal-Kummissjoni. Madankollu, ġiet żgurata trasparenza sħiħa permezz ta' sit web apposta [34].

163. Madankollu, il-Kummissjoni insistiet li l-inkonsistenzi possibbli identifikati f’jum partikolari ma għandhomx jissuġġerixxu li r-Reġistru bħala tali mhuwiex komplut jew jonqos milli jipprovdi trasparenza adegwata. Hija sostniet ukoll li għadd ta’ kummenti sottomessi mill-ilmentatur mhumiex ġustifikati jew ma jqisux żviluppi aktar reċenti jew ċirkostanzi speċifiċi li fihom operaw ċerti gruppi. Il-Kummissjoni mbagħad ikkummentat dwar għadd ta’ gruppi li għalihom, skont l-ilmentatur, l-informazzjoni ma ġietx ippubblikata fir-Reġistru.

164. Skont l-arkivji tal-Kummissjoni, l-informazzjoni dwar il-"Grupp ta' Esperti Konsultattiv u ta' Monitoraġġ dwar l-Ikklerjar u s-Saldu 2 (CESAME 2)" ġiet ippubblikata fir-Reġistru f'Ottubru 2008 u għalhekk kienet viżibbli fiż-żmien meta tressaq l-ilment. Dan il-grupp ingħalaq f'Diċembru 2010, li jispjega għaliex ma kienx għadu elenkat fir-Reġistru meta l-ilmentatur issottometta l-osservazzjonijiet tiegħu lill-Ombudsman f'Ġunju 2011. F’dan ir-rigward, il-Kummissjoni spjegat li r-Reġistru kien inizjalment maħsub bħala bażi tad-data li tospita gruppi attivi biss. Minn April 2013, dan il-grupp huwa elenkat fir-Reġistru bħala grupp magħluq li huwa r-riżultat ta’ titjib fil-magna tat-tiftix introdotta mill-Kummissjoni li jippermetti tiftix mhux biss għal gruppi attivi, iżda wkoll għal gruppi sospiżi u għal gruppi magħluqa.

165. Il-Kummissjoni insistiet li l-informazzjoni dwar “CARS 21” kienet diġà ppubblikata fir-Reġistru fiż-żmien meta l-ilmentatur issottometta l-osservazzjonijiet tiegħu lill-Ombudsman f’Ġunju 2011, peress li l-pubblikazzjoni ta’ din l-informazzjoni saret fil-bidu ta’ Mejju 2011. Dan il-grupp ġie sospiż fi Frar 2013 u mbagħad ingħalaq f'Ġunju 2013. Il-Kummissjoni affermat li l-istess jgħodd għall-"Legal Certainty Group", li ngħalaq f'Diċembru 2010 u għalhekk ma kienx jidher fir-Reġistru qabel April 2013. Fl-aħħar nett, il-"Grupp Konsultattiv dwar il-Kompetittività fil-Bijoteknoloġija" ġie elenkat taħt dan l-isem fir-Reġistru f'Ġunju 2006. Fl-2008, l-isem ta' dan il-grupp inbidel għal "Grupp Konsultattiv Ad hoc għall-Prodotti b'bażi Bijoloġika", li jispjega għaliex ma setax jinstab fir-Reġistru taħt l-isem oriġinali tiegħu meta l-ilmentatur issottometta osservazzjonijiet lill-Ombudsman f'Ġunju 2011.

167. Il-Kummissjoni ddikjarat li tibqa’ impenjata li tiżgura li r-Reġistru jipprevedi trasparenza sħiħa dwar il-gruppi ta’ esperti, u enfasizzat ir-rieda tagħha li tikkoreġi l-inkonsistenzi u l-iżbalji fattwali li jinġiebu għall-attenzjoni tagħha. Hija fakkret li ripetutament ħadet azzjoni f’dan ir-rigward, anke bi tweġiba għal kummenti u talbiet speċifiċi mressqa minn għadd ta’ partijiet ikkonċernati, inkluż mill-ilmentatur.

168. Il-Kummissjoni ressqet ukoll li, f'Marzu 2012, kif mitlub mill-Parlament u f'konformità mal-proposta tal-Ombudsman, hija impenjat ruħha li tkompli żżid it-trasparenza dwar il-ħidma mwettqa mill-gruppi ta' esperti, billi tippubblika d-dokumenti rilevanti kollha (bħall-aġendi, il-minuti u s-sottomissjonijiet tal-parteċipanti) jew fir-Reġistru jew permezz ta' link mir-Reġistru għal sit web apposta. Il-Kummissjoni sostniet li dan l-impenn, li jikkonċerna dokumenti prodotti mill-1 ta' April 2012, iwieġeb b'mod pożittiv għall-proposta mill-Ombudsman u huwa konformi mal-Linji Gwida dwar il-Ġbir u l-Użu tal-Għarfien Espert. Il-Kummissjoni kkonfermat l-impenn tagħha u enfasizzat li hija tistinka biex tiżgura li d-dokumenti rilevanti kollha jiġu fil-fatt ippubblikati.

169. Il-Kummissjoni esprimiet it-twemmin tagħha li, għalkemm il-livell ta’ dettall fir-rigward tar-rapporti tal-laqgħat jiddependi fuq għadd ta’ fatturi u għalhekk ma jistax jiġi standardizzat bis-sħiħ fil-livell tal-Kummissjoni, il-pubblikazzjoni ta’ dokumenti rilevanti differenti għandha tippermetti li l-pubbliku ġenerali jkun infurmat b’mod adegwat fir-rigward tal-ħidma tal-gruppi ta’ esperti. Hija żiedet li eċċezzjonijiet għall-pubblikazzjoni huma possibbli fejn l-iżvelar ta' dokument idgħajjef il-protezzjoni ta' interess pubbliku jew privat kif definit fl-Artikolu 4 tar-Regolament 1049/2001 [35]. Fl-aħħar nett, il-Kummissjoni qablet mal-Ombudsman li l-kunflitti ta’ interess jistgħu jiġu identifikati aktar faċilment jekk informazzjoni adegwata dwar il-membri tal-gruppi ta’ esperti u dwar l-attivitajiet imwettqa mill-gruppi tkun disponibbli fir-Reġistru.

170. Fl-osservazzjonijiet tiegħu, l-ilmentatur argumenta li l-ħolqien tar-Reġistru u t-titjib gradwali tiegħu ppermettew lill-pubbliku jikseb fehim aħjar tal-gruppi ta’ esperti. L-ilmentatur innota wkoll li l-pressjoni mis-soċjetà ċivili u mill-Membri tal-PE wasslet lill-Kummissjoni biex ittella’ d-dokumenti rilevanti kollha fir-Reġistru, inklużi l-aġendi, il-minuti u l-kontributi matul il-laqgħat. Fl-istess ħin, l-ilmentatur kien tal-fehma li, fir-rigward ta’ gruppi ta’ esperti ġodda, ma kienx għadu possibbli li jiġi vvalutat jekk il-Kummissjoni kinitx issodisfat il-wegħdiet tagħha. Filwaqt li rrikonoxxa “titjib definit”, l-ilmentatur indika wkoll problemi biex jiġi aċċertat għal kemm żmien il-gruppi kienu attivi.

Il-valutazzjoni tal-Ombudsman wara l-proposta għal soluzzjoni amikevoli

171. L-Ombudsman jieħu nota tas-sottomissjoni tal-Kummissjoni li r-Reġistru tlesta kmieni fl-2012 u jfaħħar id-deċiżjoni tal-Kummissjoni li tipprovdi trasparenza anke fir-rigward ta' gruppi magħluqa.

172. Kif enfasizzat fil-proposta għal soluzzjoni amikevoli, huwa essenzjali li l-informazzjoni disponibbli fir-Reġistru tkun kompluta u affidabbli. Dan ifisser li r-Reġistru għandu jipprovdi informazzjoni wkoll fir-rigward ta’ dawk il-gruppi li jagħmlu disponibbli informazzjoni dwar il-ħidma tagħhom fuq siti web individwali. Barra minn hekk, dan ifisser li kwalunkwe bidla li sseħħ matul l-eżistenza u l-operat ta’ grupp ta’ esperti tiġi rreġistrata fir-Reġistru fil-ħin.

173. F'dan il-kuntest, l-Ombudsman tinnota b'sodisfazzjon l-impenji mġedda tal-Kummissjoni li żżomm ir-Reġistru komplut u aġġornat u li tagħmel disponibbli, fir-Reġistru, is-sustanza tal-ħidma tal-gruppi ta' esperti, inklużi l-aġendi, il-minuti u s-sottomissjonijiet tal-parteċipanti.

174. Meta jitqies ukoll li l-ilmentatur, fl-osservazzjonijiet tiegħu, irrikonoxxa li kien sar titjib, l-Ombudsman jikkonkludi li l-Kummissjoni aċċettat it-tielet parti tal-proposta għal soluzzjoni bonarja. L-Ombudsman jieħu nota tat-tħassib tal-ilmentatur rigward in-nuqqas ta' disponibbiltà ta' informazzjoni dwar id-data meta l-gruppi bdew l-attivitajiet tagħhom u jistieden lill-Kummissjoni tqis dan. Barra minn hekk, fir-rigward ta' gruppi li matul l-eżistenza tagħhom biddlu isimhom, l-Ombudsman iqis li jkun utli li jirreġistra kemm l-isem il-qadim kif ukoll dak ġdid fir-Reġistru sabiex jippermetti l-possibbiltà li jiġu rkuprati gruppi fir-Reġistru meta wieħed ifittex xi wieħed minn dawn l-ismijiet.

175. Fl-aħħar nett, l-Ombudsman jinnota li, fl-osservazzjonijiet tiegħu, l-ilmentatur irrefera għal gruppi stabbiliti wara l-20 ta’ Settembru 2012 u, fir-rigward ta’ dawk il-gruppi, sostna li ma kienx għadu possibbli li jiġi vvalutat jekk il-Kummissjoni kinitx ikkonformat mal-impenji tagħha. Filwaqt li l-Ombudsman tqis li dan il-fatt ma jaffettwax il-konklużjoni ta' hawn fuq, hija tirriżerva d-dritt li tinkludi dan l-aspett fl-inkjesta fuq inizjattiva proprja tagħha dwar il-gruppi ta' esperti li hija prevista għall-2014 (ara l-paragrafu 194 hawn taħt).

J. Fir-rigward tar-raba’ parti tal-proposta tal-Ombudsman (“Reviżjoni tal-faċilità tal-użu u l-aċċessibbiltà”)

L-argumenti ppreżentati lill-Ombudsman wara l-proposta għal soluzzjoni bonarja

176. Fit-tweġiba tagħha għall-proposta għal soluzzjoni faċli tal-Ombudsman, il-Kummissjoni argumentat li, matul dawn l-aħħar ftit snin, hija kienet tejbet b’mod sinifikanti kemm il-faċilità tal-użu kif ukoll l-aċċessibbiltà tal-informazzjoni inkluża fir-Reġistru. B’mod speċifiku, il-Kummissjoni indikat li:

(i) il-preċiżjoni u l-leġġibbiltà tad-data kkodifikata ġew imtejba b’mod kostanti;

(ii) f’Awwissu 2012, ġiet introdotta “Taqsima tal-Aħbarijiet” fir-Reġistru li tipprevedi, fost l-oħrajn, punt ta’ aċċess uniku għall-informazzjoni dwar sejħiet ġodda għal applikazzjonijiet relatati ma’ gruppi elenkati jew li għandhom jiġu elenkati fir-Reġistru li jiffaċilita, fost affarijiet oħra, l-aċċess faċli mill-pubbliku ġenerali u minn esperti interessati li jsiru membri ta’ gruppi;

(iii) il-magna tat-tiftix tjiebet u, minn April 2013, tippermetti t-tiftix għal gruppi magħluqa, filwaqt li l-informazzjoni dwar gruppi magħluqa preċedentement tneħħiet mir-Reġistru; u

(iv) minn April 2013, id-data kollha tista’ titniżżel mir-Reġistru f’format li jinqara mill-magni.

177. Fl-osservazzjonijiet tiegħu, l-ilmentatur ma reġax lura speċifikament għal din il-kwistjoni.

Il-valutazzjoni tal-Ombudsman wara l-proposta għal soluzzjoni amikevoli

178. L-Ombudsman tqis li l-Kummissjoni għamlet progress importanti f'dan il-qasam fuq għadd ta' livelli u tagħti importanza speċjali lill-fatt li r-Reġistru issa jippermetti b'mod konsistenti li tinkiseb informazzjoni anke fir-rigward ta' gruppi magħluqa. Hija għalhekk tikkonkludi li l-Kummissjoni aċċettat ir-raba’ parti tal-proposta tagħha għal soluzzjoni bonarja.

K. Fir-rigward tal-ħames parti tal-proposta tal-Ombudsman (“l-iżgurar ta’ rappreżentanza bbilanċjata tal-…”)

L-argumenti ppreżentati lill-Ombudsman wara l-proposta għal soluzzjoni bonarja

179. Fit-tweġiba tagħha għall-proposta għal soluzzjoni amikevoli tal-Ombudsman, il-Kummissjoni nnotat b’sodisfazzjon il-fehma tal-Ombudsman li għandha regoli xierqa fis-seħħ sabiex tiżgura rappreżentanza bbilanċjata ta’ interessi differenti fil-gruppi ta’ esperti tagħha. Barra minn hekk, il-Kummissjoni qieset li ta’ min jinnota li l-Ombudsman jaqbel magħha li l-grad ta’ parteċipazzjoni u rappreżentanza ġenerali tal-partijiet ikkonċernati għandu jiġi vvalutat fid-dawl tal-inizjattivi kollha meħuda mill-Kummissjoni u li l-iżgurar ta’ djalogu bbilanċjat u pluralistiku ma jistax jitqabbel ma’ eżerċizzju aritmetiku.

180. Fir-rigward tal-implimentazzjoni tagħha tar-regoli eżistenti dwar il-kompożizzjoni tal-gruppi ta’ esperti, il-Kummissjoni ddikjarat li tat importanza kbira lill-istedina tal-Ombudsman biex jiġu indirizzati każijiet problematiċi. Il-Kummissjoni sostniet li, fil-fatt, matul dawn l-aħħar ftit snin, kienet diġà ħadet miżuri sinifikanti biex tirrimedja żbilanċi possibbli. B’mod partikolari, fir-rebbiegħa tal-2012, id-dipartimenti tal-Kummissjoni wettqu rieżami ġenerali tal-gruppi ta’ esperti li mhumiex esklussivament magħmula minn awtoritajiet pubbliċi. Ir-rieżami tal-Kummissjoni wassal biex il-kompożizzjoni ta’ għadd ta’ gruppi msemmija mill-ilmentatur tiġi mmodifikata jew tkun fil-proċess li tiġi mmodifikata. Il-Kummissjoni żiedet li dawn l-azzjonijiet ittieħdu wkoll bi tweġiba għal talbiet mill-partijiet ikkonċernati, kemm jekk intbagħtu direttament lill-Kummissjoni kif ukoll permezz tal-grupp imsemmi hawn fuq ta' Membri tal-PE "tal-istess fehma".

181. Għal informazzjoni aktar dettaljata, il-Kummissjoni rreferiet għall-annessi msemmija hawn fuq (ara l-paragrafi 151 u 152 hawn fuq).

182. Il-Kummissjoni kompliet tispjega li, f’diversi każijiet, minkejja sejħiet għal applikazzjonijiet u stediniet diretti mid-dipartimenti tal-Kummissjoni, ma kienx possibbli li jinħatar għadd suffiċjenti ta’ membri ġodda. F’xi każijiet, ma kien possibbli li jinħatru l-ebda membri ġodda. Dan spiss kien dovut għan-numru limitat ta’ applikazzjonijiet riċevuti u għall-fatt li ħafna mill-applikazzjonijiet ma kinux adattati fir-rigward tax-xogħol li kellu jitwettaq. Il-Kummissjoni żiedet li ripetutament infurmat lill-partijiet ikkonċernati u lill-Membri tal-PE li d-dipartimenti tagħha huma lesti jeżaminaw applikazzjonijiet addizzjonali minn NGOs interessati jew mis-soċjetà ċivili, sabiex jinstab bilanċ aħjar għal dawk il-gruppi fejn il-bilanċ għadu mhuwiex ottimali.

183. Għal aktar dettalji, il-Kummissjoni rreferiet għall-annessi msemmija hawn fuq (ara l-paragrafi 151 u 152 hawn fuq).

184. Fl-osservazzjonijiet tiegħu, l-ilmentatur irrikonoxxa li, bħala konsegwenza tal-kampanji pubbliċi u l-pressjoni minn xi Membri tal-PE, ċerti DĠ ħadu azzjoni li wasslet biex xi gruppi ta’ esperti ddominati mill-kumpaniji jiġu aboliti jew soġġetti għal ċikli ġodda ta’ sejħiet għall-applikazzjonijiet. L-ilmentatur ħa nota wkoll tal-aċċettazzjoni tal-Kummissjoni li l-interessi korporattivi ma għandhomx jitħallew jiddominaw gruppi ta’ esperti.

185. Madankollu, l-ilmentatur kompla jargumenta li, fir-rigward tal-gruppi maħluqa bejn l-20 ta’ Settembru 2012 u l-20 ta’ Settembru 2013 (minn hawn ’il quddiem imsejħa “gruppi ta’ esperti ġodda”), id-djalogu informali tal-Kummissjoni mal-Membri tal-PE ma rnexxiex u l-Kummissjoni dehret “li kisret il-wegħda tagħha”. B’mod aktar speċifiku, l-ilmentatur ressaq li l-interessi korporattivi jkomplu jiddominaw gruppi ta’ esperti ġodda ospitati minn DĠ ewlenin tal-Kummissjoni, bħad-DĠ Tassazzjoni u Unjoni Doganali, id-DĠ Intrapriża u s-Segretarjat Ġenerali tal-Kummissjoni. Skont l-ilmentatur, madwar il-Kummissjoni, “hemm aktar rappreżentanti korporattivi bilqiegħda fi Gruppi ta’ Esperti ġodda (52 %) mill-partijiet ikkonċernati l-oħra kollha kkombinati, bl-SMEs u t-Trade Unions jammontaw għal 3 % biss tas-siġġijiet kull wieħed.” L-ilmentatur ipprovda ċifri dettaljati b’appoġġ għall-fehma tiegħu u, pereżempju, fir-rigward tal-grupp “CARS 2020”, argumenta li “għad għandu 10 minn 16-il post mimlija b’interessi korporattivi”.

Il-valutazzjoni tal-Ombudsman wara l-proposta għal soluzzjoni amikevoli

186. Fil-proposta għal soluzzjoni amikevoli, l-Ombudsman talbet lill-Kummissjoni tieħu aktar miżuri biex tiżgura rappreżentanza bbilanċjata tal-oqsma rilevanti ta’ għarfien espert u interess fil-gruppi ta’ esperti.

187. Mill-informazzjoni ppreżentata mill-Kummissjoni, u b’mod partikolari mill-annessi għat-tweġiba tagħha li fiha informazzjoni dettaljata fir-rigward tal-azzjoni meħuda, jirriżulta li l-Kummissjoni għamlet progress importanti lejn l-ibbilanċjar mill-ġdid tal-gruppi ta’ esperti. Għalhekk, pereżempju, it-tliet rapporti dwar is-sitwazzjoni attwali fir-rigward tar-rieżami tal-Kummissjoni tal-gruppi eżistenti juru li l-Kummissjoni impenjat ruħha li tibbilanċja mill-ġdid is-sħubija ta’ aktar minn ħamsin grupp. B’mod konkret, ir-rapport tal-Kummissjoni dwar is-sitwazzjoni attwali ta’ Frar 2013 jirreġistra li tlettax-il grupp fi ħdan id-DĠ ENTR ġew ibbilanċjati mill-ġdid abbażi ta’ sejħa waħda għal espressjonijiet ta’ interess. Barra minn hekk, l-istess rapport jirreġistra li ngħalqu għadd ta’ gruppi li fir-rigward tagħhom ġiet allegata kompożizzjoni żbilanċjata. Fir-rigward speċifikament tal-grupp “CARS 2020”, li l-ilmentatur irrefera għalih fl-osservazzjonijiet tiegħu u li ssuċċeda l-“CARS21”, l-istess rapport juri li l-Kummissjoni stiednet żewġ membri oħra mhux industrijali għall-ewwel laqgħa tal-grupp il-ġdid fi Frar 2013 bil-ħsieb li jittejjeb il-bilanċ tal-interessi. Il-Kummissjoni żiedet li “huwa ppjanat smigħ pubbliku għal dan il-grupp fil-bidu tas-sajf, u għalhekk il-partijiet interessati kollha se jkollhom l-opportunità li jesprimu l-fehmiet u l-opinjonijiet tagħhom dwar is-suġġetti li jittratta l-grupp.”

188. Ċertament, l-istampa mhijiex perfetta u l-Kummissjoni nnifisha indikat problemi fit-tfittxija tagħha biex tikseb rappreżentazzjoni bbilanċjata. B’mod partikolari, il-Kummissjoni rreferiet għall-għadd ta’ gruppi kkonċernati, il-kumplessità tal-proċessi ta’ modifika u r-restrizzjonijiet istituzzjonali li bħala konsegwenza tagħhom kien meħtieġ xi żmien biex jiġi implimentat bis-sħiħ l-impenn politiku sod tagħha biex tiġi żgurata kompożizzjoni bbilanċjata ta’ dawn il-gruppi. Il-Kummissjoni ddikjarat ukoll li minkejja sejħiet għal applikazzjonijiet u stediniet diretti mid-dipartimenti tal-Kummissjoni, ma kienx possibbli li jinħatar għadd suffiċjenti ta’ membri ġodda f’ċerti gruppi, pereżempju f’għadd ta’ gruppi ospitati mid-DĠ ENTR. Madankollu, l-Ombudsman tinnota li d-DĠ ENTR, fir-rapport dwar is-sitwazzjoni attwali ta' Ġunju 2013, ikkonferma r-rieda tiegħu "li jeżamina applikazzjonijiet addizzjonali minn NGOs interessati jew mis-soċjetà ċivili, sabiex jinstab bilanċ aħjar għal dawk il-gruppi fejn ir-riżultat finali għadu mhux ottimali."

189. Fl-osservazzjonijiet tiegħu, l-ilmentatur irrikonoxxa li kien sar progress fir-rigward tal-gruppi eżistenti. Minbarra dan, l-ilmentatur irrefera għal problemi ma’ gruppi ta’ esperti ġodda, jiġifieri, dawk li ġew stabbiliti bejn l-20 ta’ Settembru 2012 u l-20 ta’ Settembru 2013.

190. Fir-rigward ta' dawn il-gruppi ta' esperti ġodda, l-Ombudsman ifakkar li dan l-ilment tressaq fl-2010 u rrefera għal għadd kbir ta' gruppi ta' esperti li kienu jeżistu dak iż-żmien. Konsegwentement, il-proposta għal soluzzjoni bonarja tal-Ombudsman u t-tweġiba tal-Kummissjoni għaliha kienu jikkonċernaw il-gruppi li l-ilmentatur kien inkluda fl-ilment tiegħu.

191. Filwaqt li l-Ombudsman tista’ fil-prinċipju testendi l-inkjesta tagħha sabiex teżamina l-gruppi ta’ esperti l-ġodda li l-ilmentatur irrefera għalihom fl-osservazzjonijiet tiegħu u li nħolqu matul l-inkjesta, hija ma tqisx li huwa xieraq li tagħmel dan, filwaqt li żżomm f’moħħha l-interess tal-ekonomija proċedurali.

192. Fid-dawl tat-titjib ċar li sar mill-Kummissjoni fir-rigward tal-gruppi ta’ esperti msemmija fl-ilment tal-ilmentatur, l-Ombudsman għalhekk jikkonkludi li l-Kummissjoni aċċettat il-ħames parti tal-proposta għal soluzzjoni bonarja.

193. Minkejja din is-sejba, l-informazzjoni pprovduta fl-osservazzjonijiet tal-ilmentatur tagħti lok għal tħassib fir-rigward ta’ gruppi ta’ esperti ġodda. L-Ombudsman għalhekk iqis li huwa imperattiv li wieħed iżomm għajnejh fuq is-sitwazzjoni.

194. B'mod aktar speċifiku, l-Ombudsman tipprevedi li tiftaħ inkjesta fuq inizjattiva proprja dwar il-kwistjoni tal-kompożizzjoni tal-gruppi ta' esperti tal-Kummissjoni fl-2014. Dan mhux biss se jippermettilha tagħti ħarsa mill-qrib lejn kwalunkwe żvilupp ulterjuri fil-prattika tal-Kummissjoni, b’mod partikolari fir-rigward ta’ gruppi stabbiliti minn Settembru 2012 ’il quddiem. It-tnedija ta’ tali inkjesta fuq inizjattiva proprja se tagħti wkoll lill-partijiet ikkonċernati kollha li jieħdu interess fil-kwistjoni opportunità biex jesprimu l-fehmiet tagħhom, u b’hekk tippermetti lill-Ombudsman tqis dawn il-fehmiet.

L. Konklużjonijiet

Abbażi tal-inkjesta tagħha dwar dan l-ilment, l-Ombudsman tagħlaqha bil-konklużjonijiet li ġejjin:

Il-Kummissjoni aċċettat l-ewwel u t-tielet sal-ħames parti tal-proposta għal soluzzjoni amikevoli tal-Ombudsman.

Fir-rigward tat-tieni parti, bħalissa m'hemmx bżonn ta' aktar azzjoni min-naħa tal-Ombudsman.

L-ilmentatur u l-Kummissjoni se jiġu infurmati b’din id-deċiżjoni.

 

Emily O'Reilly

Magħmul fi Strasburgu fid-19 ta' Diċembru 2013

---

[1] Dwar il-Ġbir u l-Użu tal-Għarfien Espert mill-Kummissjoni: Prinċipji u Linji Gwida, “Intejbu l-bażi tal-għarfien għal politiki aħjar”, COM(2002)713 finali, Brussell, 11.12.2002.

[2] Lejn kultura msaħħa ta' konsultazzjoni u djalogu - Prinċipji ġenerali u standards minimi għall-konsultazzjoni tal-partijiet interessati mill-Kummissjoni, COM(2002)704, Brussell, 11.12.2002.

[3] Id-DĠ jirrappreżenta d-Direttorat Ġenerali.

[4] "- Il-Grupp Konsultattiv dwar il-Kompetittività fil-Bijoteknoloġija (CBAG)

- Il-Grupp ta’ Livell Għoli dwar il-Kompetittività tal-Industrija Ewropea tas-Sustanzi Kimiċi

- Il-Bord Konsultattiv Ewropew għar-Riċerka dwar is-Sigurtà

Grupp ta' Livell Għoli dwar il-Kompetittività, l-Enerġija u l-Ambjent

- Surveillance de la moyenne des émissions spécifiques de CO2 dues aux véhicules particuliers neufs

- Il-kombustjoni tal-faħam, it-teknoloġiji nodfa u effiċjenti tal-faħam, il-qbid tas-CO2.

[5] C(2010) 7649 finali tal-10 ta’ Novembru 2010.

[6] Il-Kodiċi huwa disponibbli fuq is-sit web tal-Ombudsman: http://www.ombudsman.europa.eu/resources/code.faces#/page/1

[7] C(2005) 2817 tas-27 ta' Lulju 2005.

[8] Ara n-nota 5 f’qiegħ il-paġna hawn fuq.

[9] SEC(2010) 1360 finali.

[10] Ara n-nota 3 f'qiegħ il-paġna hawn fuq.

[11] Ara n-nota 2 f'qiegħ il-paġna hawn fuq.

[12] Green Paper, L-Inizjattiva Ewropea għat-Trasparenza, COM(2006) 194 finali, 3 ta' Mejju 2006.

[13] White Paper dwar il-Governanza Ewropea, COM(2001) 428 finali, Brussell, 25 ta' Lulju 2001.

[14] Ara n-nota 11 f'qiegħ il-paġna hawn fuq.

[15] Ara: http://ec.europa.eu/energy/energy2020/roadmap/doc/sec_2011_1569_1.pdf

[16] p. 19. Enfasi miżjuda.

[17] Ara n-nota 8 f'qiegħ il-paġna hawn fuq.

[18] Enfasi miżjuda.

[19] Ara n-nota 10 f'qiegħ il-paġna hawn fuq.

[20] COM(2010) 543 finali.

[21] Enfasi miżjuda.

[22] Enfasi miżjuda.

[23] Enfasi miżjuda.

[24] Ara n-Nota 8 f'qiegħ il-paġna hawn fuq.

[25] Deċiżjoni tal-Kummissjoni 2004/391/KE, tat-23 ta’ April 2004, dwar il-gruppi konsultattivi li jittrattaw kwistjonijiet koperti mill-politika agrikola komuni, ĠU L 120, p. 20.

[26] Direttiva 2008/1/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tal-15 ta’ Jannar 2008, dwar il-prevenzjoni u l-kontroll integrati tat-tniġġis (Verżjoni kodifikata), ĠU L 24, p. 8.

[27] Deċiżjoni tal-Kunsill 2008/114/KE, tat-12 ta’ Frar 2008, li tistabbilixxi l-Istatuti tal-Aġenzija Fornitriċi tal-Euratom, ĠU L 41, p. 15.

[28] Ara n-Nota 25 f'qiegħ il-paġna hawn fuq.

[29] Deċiżjoni li tagħlaq l-inkjesta tal-Ombudsman dwar l-ilment 2558/2009(TN)DK, il-paragrafi 8 u 9.

[30] Deċiżjoni li tagħlaq l-inkjesta tal-Ombudsman dwar l-ilment 2558/2009(TN)DK, paragrafu 12; Deċiżjoni li tagħlaq l-inkjesta tal-Ombudsman dwar l-ilment 2097/2011/RA, paragrafu 32; Abbozz ta' Rakkomandazzjoni fl-ilment 1151/2008/ANA, paragrafu 70.

[31] Deċiżjoni li tagħlaq l-inkjesta tal-Ombudsman dwar l-ilment 2558/2009(TN)DK, paragrafu 13; Deċiżjoni li tagħlaq l-inkjesta tal-Ombudsman dwar l-ilment 2097/2011/RA, paragrafu 33; Abbozz ta' Rakkomandazzjoni fl-ilment 1151/2008/ANA, paragrafu 70.

[32] C(2010) 7649 finali tal-10 ta' Novembru 2010, Taqsima II.2.

[33] p. 9.

[34] http://ec.europa.eu/energy/energy2020/roadmap/index_en.htm.

[35] Regolament 1049/2001 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tat-30 ta’ Mejju 2001, dwar l-aċċess pubbliku għad-dokumenti tal-Parlament Ewropew, tal-Kunsill u tal-Kummissjoni (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 1, Vol. 3, p. 331).