Il-fatti li wasslu għall-ilment

1. L-ilmentatur huwa organizzazzjoni mhux governattiva Ġermaniża, li taġixxi f’isem għadd ta’ NGOs.

2. Dan l-ilment jikkonċerna r-rwol tal-Kummissjoni Ewropea fil-kofinanzjament tat-twettiq ta’ studju mibdi mill-awtoritajiet Ġermaniżi biex jiġu eżaminati l-għażliet differenti għall-iżvilupp tax-xmara Danubju f’sezzjoni bejn Straubing u Vilshofen. L-istudju kien qed jitwettaq fil-qafas ta’ proġett TEN-T bil-finanzjament tal-Kummissjoni li jammonta għal EUR 16,5 M.

3. L-istudju kellu l-għan li jegħleb staġnar fid-dibattiti dwar żewġ għażliet ta’ żvilupp possibbli li ilu għaddej għal madwar għoxrin sena.

4. L-ewwel waħda minn dawn l-għażliet, imsejħa l-Varjant A, tipprevedi ċerti miżuri ta’ protezzjoni mill-għargħar u miżuri oħra, iżda l-ebda kostruzzjoni ta’ mgħalaq. Il-Varjant A huwa ppreferut minn gruppi ambjentali peress li huwa meqjus li jippreserva l-aħħar sezzjoni ġierja tax-xmara fil-parti tan-nofs tagħha.

5. L-oħra minn dawn l-għażliet, imsejħa l-Varjant C280, tipprevedi pixka livellata ta’ 2.8m u tipprevedi l-kostruzzjoni ta’ serratura sabiex tiġi evitata liwja tax-xmara. Il-varjant C280 huwa ppreferut mill-operaturi tat-trasport bil-passaġġi fuq l-ilma interni.

6. Id-deċiżjoni ta’ finanzjament tal-Kummissjoni fiha dispożizzjoni dwar il-kunflitti ta’ interess.

7. Skont l-ilmentatur, il-ħatra, mill-awtoritajiet Ġermaniżi, tal-RMD Wasserstraßen GmbH (minn hawn 'il quddiem "RMD"), kumpanija b'responsabbiltà limitata, biex tmexxi l-eżami ta' għażliet differenti għall-iżvilupp tas-sezzjoni msemmija hawn fuq tad-Danubju, tagħti lok għal kunflitt ta' interess, għall-kuntrarju tad-deċiżjoni ta' finanzjament tal-Kummissjoni. Il-kunflitt ta’ interess perċepit mill-ilmentatur jirriżulta miż-żewġ kunsiderazzjonijiet li ġejjin:

(i) Bħala kumpanija tal-inġinerija, RMD se tkun il-mexxej tal-proġett tal-iżvilupp attwali tas-sezzjoni tax-xmara kkonċernata hawnhekk, bir-remunerazzjoni tagħha tiddependi direttament fuq l-ispejjeż ġenerali tal-kostruzzjoni. Ikun ferm aktar għali li x-xmara tiġi diga minflok ma jittieħdu miżuri oħra biex tiġi rregolata;

(ii) RMD hija sussidjarja ta’ kumpannija b’responsabbiltà limitata, li hija stess hija proprjetà ta’ kumpannija ta’ utilità kbira. L-RMD għandha d-dritt kuntrattwali li tuża l-kostruzzjonijiet xierqa kollha fid-Danubju għall-ġenerazzjoni tal-elettriku. F’każ li s-sezzjoni msemmija qabel kellha tinkludi serratura, ikun faċli għal RMD li tieħu vantaġġ ekonomiku mill-bini ta’ stazzjon tal-enerġija idroelettrika. Fil-fatt, RMD kienet, fil-passat, ippromoviet b’mod inekwivoku d-damming tax-xmara.

8. Fid-19 ta’ Mejju 2010, l-ilmentatur irrikorra għand il-Kummissjoni u talbu jeżamina l-każ u jieħu miżuri xierqa biex isolvi l-kunflitt ta’ interess perċepit. Bl-ittra tiegħu, il-kwerelant hemeż, fost affarijiet oħra, ittra datata t-8 ta' April 2010 mill-President tal-Grupp ta' Monitoraġġ ("il-President"), li kienet ġiet stabbilita sabiex issegwi l-implimentazzjoni tal-proġett. F’dik l-ittra, il-President iddikjara li mill-privatizzazzjoni tagħha fl-1994, RMD operat taħt is-superviżjoni sħiħa tal-gvern Ġermaniż u fuq struzzjonijiet minnu. Skontu, is-salvagwardji istituzzjonali jipprevjenu kwalunkwe politika li tiffavorixxi l-kostruzzjoni ta' diga.

9. Fit-tweġiba tagħha tal-5 ta' Awwissu 2010, il-Kummissjoni indikat li l-Grupp ta' Monitoraġġ ġie stabbilit biex jiżgura li l-istudju jitwettaq kif suppost u ddikjarat li kienet tafda li d-deliberazzjonijiet tal-grupp ikunu konformi mal-liġi tal-UE. Barra minn hekk, il-Kummissjoni nnotat li l-ilmentatur kien qajjem il-kunflitt ta’ interess perċepit mal-Grupp ta’ Monitoraġġ, li, fil-fehma tiegħu, kien il-forum xieraq biex tiġi kkunsidrata dik il-kwistjoni. Hija kienet assigurat lill-ilmentatur li kienet se timmonitorja l-proġett sabiex tiżgura li l-istudju jitwettaq kif suppost.

10. F’ittri oħra, l-ilmentatur tenna t-tħassib tiegħu fir-rigward tal-kunflitt ta’ interess perċepit.

11. Fi tweġiba tat-18 ta’ Lulju 2011, il-Kummissjoni nnotat li l-ilmentatur kien esprima n-nuqqas ta’ fiduċja tiegħu fir-rigward tal-RMD u kien ilmenta dwar il-fatt li ma kienx hemm biżżejjed informazzjoni disponibbli għalih. Il-Kummissjoni ddikjarat li kienet ġiet infurmata dwar għadd kbir ta’ laqgħat tal-Grupp ta’ Monitoraġġ u li r-rappreżentanti tas-settur ambjentali kienu preżenti f’dawn il-laqgħat. Il-Kummissjoni żiedet li l-Grupp ta’ Monitoraġġ reċentement ippubblika rapport ta’ attività. Fl-aħħar stiednet lill-ilmentatur biex jappoġġa l-ħidma tal-President fit-tħejjija ta' konferenza li għandha ssir fil-bidu tal-2012.

12. Fl-4 ta' Novembru 2011, l-ilmentatur irrikorra għand l-Ombudsman.

Fuq is-suġġett tal-investigazzjoni

13. L-Ombudsman fetħet inkjesta dwar l-allegazzjoni u t-talba li ġejjin:

Allegazzjoni

Il-Kummissjoni naqset milli tieħu azzjoni xierqa fid-dawl tal-kunflitt ta’ interess perċepit mill-ilmentatur.

Pretensjoni

Jenħtieġ li l-Kummissjoni tieħu azzjoni xierqa u jenħtieġ li, b'mod partikolari, tipproċedi biex tħallas il-finanzjament tagħha biss jekk il-kundizzjonijiet stabbiliti fid-deċiżjoni ta' finanzjament ikunu ġew issodisfati b'mod inekwivoku.

L-inkjesta

14. Fil-5 ta' Diċembru 2011, l-Ombudsman informa lill-ilmentatur bid-deċiżjoni li tinfetaħ inkjesta dwar l-ilment tiegħu u, fl-istess ħin, talbu għal ċerti kjarifiki dwar l-ilment tiegħu.

15. Fl-20 ta' Diċembru 2011, l-ilmentatur bagħat il-kjarifiki tiegħu.

16. Fil-11 ta' Jannar 2012, l-Ombudsman talab lill-Kummissjoni għal opinjoni dwar l-allegazzjoni u t-talba. L-opinjoni tal-Kummissjoni ntbagħtet lill-ilmentatur għall-osservazzjonijiet, li dan tal-aħħar bagħat fl-20 ta' Lulju 2012. Fit-22 ta' Lulju 2012 u fit-23 ta' Jannar 2013, NGO rappreżentata mill-ilmentatur (minn hawn 'il quddiem l-"NGO") ippreżentat osservazzjonijiet ulterjuri.

17. Wara li analizza l-opinjoni tal-Kummissjoni fl-isfond tal-osservazzjonijiet li rċieva, l-Ombudsman qies li kien xieraq li jispezzjona l-fajl tal-Kummissjoni. L-ispezzjoni saret fit-13 ta’ Marzu 2013. Intbagħtet kopja tar-rapport ta’ spezzjoni lill-Kummissjoni u ntbagħtet kopja oħra lill-ilmentatur flimkien ma’ stedina biex isiru osservazzjonijiet. L-ilmentatur bagħat osservazzjonijiet fid-29 ta’ Mejju 2013.

L-analiżi u l-konklużjonijiet tal-Ombudsman

Osservazzjonijiet preliminari

18. Fit-2 ta' Diċembru 2011, l-ilmentatur issottometta lill-Ombudsman opinjoni esperta minn ditta legali Ġermaniża. L-opinjoni esperta, datata t-12 ta' Novembru 2011, hija intitolata "Kooperazzjoni tal-Federazzjoni mal-MDR mingħajr proċedura ta' sejħa għall-offerti"[1] u essenzjalment targumenta, fl-isfond tal-liġi Ġermaniża u tal-UE dwar l-akkwist pubbliku, li l-involviment tal-MDR jagħti lok għal għadd ta' ksur tal-liġi. Fl-ittra li titlob il-kjarifiki tal-ilmentatur (ara l-paragrafu 14 hawn fuq), l-Ombudsman staqsiet lill-ilmentatur, fost affarijiet oħra, jekk kellux l-intenzjoni wkoll li jilmenta dwar allegat ksur tal-liġi tal-UE dwar l-akkwist pubbliku billi jaħtar RMD. Fil-kjarifiki tiegħu, l-ilmentatur iddikjara li kien għadu f’kuntatt mal-Kummissjoni fir-rigward ta’ dak l-aspett u kien se jespandi l-ilment tiegħu fil-każ li l-Kummissjoni ma tindirizzax l-argumenti tagħha f’dan ir-rigward. L-Ombudsman għalhekk ma inkludiex dan l-aspett fl-ittra tiegħu fejn talab l-opinjoni tal-Kummissjoni. Fl-osservazzjonijiet ulterjuri tagħha, l-NGO kienet tal-fehma li ma kienx komprensibbli li l-Kummissjoni ma indirizzatx il-kwistjoni tal-allegat ksur tar-regoli tal-UE dwar l-akkwist pubbliku li kien ġie ddokumentat fl-opinjoni esperta ppreżentata lill-Kummissjoni. Fl-osservazzjonijiet tiegħu dwar ir-rapport dwar l-ispezzjoni tal-fajl tal-Kummissjoni, l-ilmentatur reġa' lura għall-kwistjoni tal-akkwist pubbliku u talab lill-Ombudsman tqis din l-opinjoni esperta.

19. L-Ombudsman tinnota li din l-inkjesta ma tinkludix il-kwistjoni dwar il-konformità mal-liġi tal-UE dwar l-akkwist pubbliku li l-RMD tiġi fdata bit-twettiq tal-istudju u l-pożizzjoni tal-Kummissjoni dwar din il-kwistjoni. L-Ombudsman tista’ fil-prinċipju tespandi l-inkjesta tagħha biex tinkludi din il-kwistjoni wkoll, dment li l-ilmentatur ikun għamel approċċi amministrattivi xierqa lill-Kummissjoni f’dan ir-rigward (l-Artikolu 2(4) tal-Istatut tal-Ombudsman). Fl-istess ħin, hija tirrealizza li l-estensjoni tal-ambitu tal-inkjesta tiegħu tirrikjedi li hija titlob lill-Kummissjoni tikkummenta dwar dan l-aspett partikolari qabel, min-naħa tagħha, tagħti lill-ilmentatur l-opportunità li jissottometti osservazzjonijiet. Madankollu, minħabba l-istadju avvanzat tal-inkjesta tagħha, dan bilkemm ikun fl-interess tal-ekonomija proċedurali. Għalhekk l-Ombudsman mhux se tikkunsidra l-kwistjoni dwar il-konformità li l-RMD tiġi fdata bit-twettiq tal-istudju mal-liġi tal-UE dwar l-akkwist pubbliku fl-analiżi tagħha. Madankollu, l-ilmentatur jibqa’ liberu li jissottometti lment ġdid f’dan ir-rigward, wara li jkun għamel approċċi amministrattivi xierqa lill-Kummissjoni, jekk ikun jixtieq isegwi l-kwistjoni. L-istess kunsiderazzjonijiet japplikaw għall-fehma tal-ilmentatur, espressa fl-osservazzjonijiet tiegħu dwar ir-rapport ta’ spezzjoni, li l-RMD hija inkarigata mill-ippjanar u l-kostruzzjoni attwali ta’ miżuri ta’ żvilupp u ta’ protezzjoni mill-għargħar, mingħajr ma tkun ġiet organizzata sejħa għall-offerti pubblika minn qabel.

20. Minħabba r-rabta loġika intrinsika tagħhom, huwa xieraq li l-allegazzjoni u t-talba tal-ilmentatur jiġu kkunsidrati flimkien.

A. Allegazzjoni ta’ nuqqas ta’ teħid ta’ azzjoni xierqa u pretensjoni relatata

Argumenti ppreżentati lill-Ombudsman

21. L-ilmentatur allega li l-Kummissjoni naqset milli tieħu azzjoni xierqa fid-dawl tal-kunflitt ta’ interess perċepit mill-ilmentatur.

22. B’appoġġ għall-allegazzjoni tiegħu, l-ilmentatur argumenta li l-RMD hija involuta b’mod attiv u tieħu rwol ewlieni fit-tħejjija tal-bażi għal deċiżjoni, li taffettwa l-futur ekonomiku tagħha stess. B’mod iktar speċifiku, il-lanjant irrefera għall-argumenti esposti fil-punt 7 iktar ’il fuq. Skont l-ilmentatur, il-kunflitt ta' interess imsemmi hawn fuq mhuwiex eskluż mis-salvagwardji istituzzjonali msemmija f'ittra tal-President tal-kumitat ta' monitoraġġ tat-8 ta' April 2010.

23. L-ilmentatur sostna li l-Kummissjoni jenħtieġ li tieħu azzjoni xierqa u jenħtieġ li, b’mod partikolari, tipproċedi biex tħallas il-finanzjament tagħha biss jekk il-kundizzjonijiet stabbiliti fid-deċiżjoni ta’ finanzjament ikunu ġew issodisfati b’mod inekwivoku.

24. Fil-kjarifiki tiegħu tal-ilment, l-ilmentatur irrifjuta l-fehma tal-President li l-istruttura legali tal-RMD teskludi kunflitt ta' interess. Kien minnu li l-RMD kienet ġiet privatizzata u kienet issorveljata mill-gvern Ġermaniż. Madankollu, id-deċiżjoni dwar jekk il-kontribut tal-Grupp ta' Monitoraġġ jiġix adottat jew le kienet f'idejn il-grupp ta' tmexxija, b'dan tal-aħħar jagħti struzzjonijiet konkreti għal-"livell operattiv" tal-proġett. Minħabba l-kumplessità tal-proġett, ftit li xejn kien possibbli għall-maniġment superjuri tal-grupp ta' tmexxija u tal-"livell operattiv" li jinfluwenza l-ippjanar tekniku fi kwalunkwe dettall.

25. Fl-opinjoni tagħha, il-Kummissjoni ddikjarat li RMD kienet ġiet stabbilita fl-1921 għall-manutenzjoni u l-ġestjoni ta’ xmajjar u kanali navigabbli fix-Xlokk tal-Ġermanja u ġiet privatizzata fl-1994. Hija kienet ikkonkludiet kuntratti ma’ sottokuntratturi għall-implimentazzjoni ta’ partijiet kbar tal-istudju.

26. Il-Kummissjoni spjegat li l-istudju kien ġie oppost bil-qawwa mill-gruppi ambjentali. Fuq l-instigazzjoni tal-Koordinatur Ewropew għall-Passaġġi fuq l-Ilma Interni, maħtur mill-Kummissjoni, ir-rappreżentanti tal-gruppi ambjentali qablu li jingħaqdu ma’ Grupp ta’ Monitoraġġ, li jikkonsisti minn esperti, li jirrapporta direttament lill-awtoritajiet Ġermaniżi kompetenti. Il-Kummissjoni żiedet li rċeviet diversi ittri mingħand l-ilmentatur u NGO oħra, it-tnejn membri tal-Grupp ta’ Monitoraġġ, li fihom ilmentaw li ma kinux qed jiġu infurmati kif xieraq dwar il-progress tal-istudju. Fl-istess ħin, huma kkonfermaw il-fiduċja tagħhom fil-President tal-Grupp ta’ Monitoraġġ li ċaħad bil-qawwa kwalunkwe nuqqas ta’ informazzjoni bħal dan. Il-Kummissjoni ddikjarat ukoll li t-tlestija tal-istudju kienet mistennija għall-aħħar tal-2012 u li se ssir konferenza fil-ħarifa tal-2012 sabiex jiġi stimulat dibattitu miftuħ dwar ir-riżultati tal-istudju.

27. F’dan l-isfond, il-Kummissjoni ssottomettiet li “ma hemm l-ebda evidenza li jista’ jkun mistenni kunflitt ta’ interess” fuq il-bażi tad-dokumenti disponibbli għaliha. Il-Kummissjoni ddikjarat li l-benefiċjarji tal-finanzjament tal-Kummissjoni huma meħtieġa jirrispettaw il-prinċipji ewlenin tad-Direttivi dwar l-Akkwist Pubbliku. Barra minn hekk, id-deċiżjoni ta’ finanzjament fiha dispożizzjoni speċifika dwar il-kunflitti ta’ interess li l-ilmentatur irrefera għalihom fl-ilment tiegħu. Filwaqt li qieset it-tħassib ta’ diversi gruppi ambjentali, il-Kummissjoni ħadet il-miżuri addizzjonali li ġejjin:

-Permezz tad-deċiżjoni ta’ finanzjament, hija talbet lill-awtoritajiet Ġermaniżi biex jistabbilixxu Grupp ta’ Monitoraġġ. Ittra mill-President lill-Kummissjoni bid-data tas-7 ta' Ottubru 2011 ikkonfermat it-trasparenza ta' dan il-proċess.

-Fuq l-insistenza tal-Koordinatur Ewropew għall-Passaġġi fuq l-Ilma Interni, l-awtoritajiet reġjonali qablu li jorganizzaw konferenza reġjonali fil-ħarifa tal-2012.

28. Barra minn hekk, il-Kummissjoni spjegat li l-awtoritajiet Ġermaniżi kienu inkarigaw lil RMD bl-istudju, filwaqt li qiesu l-ħila u l-istorja professjonali tagħha, iżda l-awtoritajiet Ġermaniżi żammew ir-responsabbiltà għal kwalunkwe deċiżjoni finali. Għalhekk, kwalunkwe deċiżjoni li tirriżulta mill-istudju tittieħed mill-awtoritajiet kompetenti u mhux mill-RMD. F’dan il-kuntest, il-Kummissjoni rreferiet ukoll għal kuntratt bejn il-Gvern Federali, il-Land tal-Bavarja u l-RMD li skontu l-RMD hija soġġetta għad-direzzjoni u s-superviżjoni tal-Gvern Federali u għalhekk ikkontrollata minnu. Fl-aħħar nett, il-Kummissjoni indikat li RMD kienet għamlet dikjarazzjoni pubblika li tgħid li hija kienet irrinunzjat għad-dritt tagħha li tibni impjant idroelettriku fiż-żona inkwistjoni u kienet ser tagħmel dan biss fuq talba espliċita tal-Gvern Federali u tal-Land tal-Bavarja.

29. Fl-osservazzjonijiet tiegħu, l-ilmentatur kien tal-fehma li l-miżuri msemmija mill-Kummissjoni ma kinux adattati biex isolvu kunflitt ta’ interess apparenti.

30. Fir-rigward tal-Grupp ta’ Monitoraġġ, l-ilmentatur iddikjara li jirċievi informazzjoni voluminuża iżda xi drabi mhux kompluta. Madankollu, il-kapaċità tiegħu li jikkontrolla t-twettiq tal-istudju hija limitata, peress li tħalla għad-diskrezzjoni tal-Grupp ta’ Tmexxija jekk jaċċettax is-suġġerimenti tiegħu. L-ilmentatur iddikjara wkoll li kellu biss aċċess limitat għar-riżultati interim tal-istudju u għad-data tal-istudju. Barra minn hekk, il-monitoraġġ tat-twettiq tal-istudju ħa ħafna ħin u kien kumpless. Minħabba l-fatt li ma kien hemm l-ebda riżorsi finanzjarji pprovduti għall-monitoraġġ tal-istudju, kien impossibbli li jiġu vvalutati l-plawżibbiltà u l-korrettezza ta’ kull pass interim. Għal din ir-raġuni, il-Grupp ta’ Monitoraġġ kellu sempliċiment jirrikonoxxi ħafna riżultati mingħajr ma jiċċekkja minn qabel. F’dawn iċ-ċirkostanzi, huwa aktar u aktar meħtieġ li tiġi evitata kwalunkwe dehra ta’ preġudizzju jew ta’ kunflitt ta’ interess. L-ilmentatur tenna l-fehma tiegħu li tali kunflitt jeżisti f’dan il-każ.

31. Fir-rigward tal-kontroll tal-RMD mill-awtoritajiet nazzjonali u reġjonali, l-ilmentatur indika li dawn l-awtoritajiet tal-aħħar iffaċċjaw restrizzjonijiet simili għal tiegħu f’termini ta’ għarfien espert u manodopera u għalhekk kellhom jiddependu fuq id-data pprovduta mill-RMD. Għal darb’oħra, l-ilmentatur enfasizza l-importanza li tiġi evitata d-dehra ta’ kunflitt ta’ interess.

32. Fir-rigward tar-rinunzja ta' RMD għad-dritt tagħha, l-ilmentatur irrikonoxxa li din kienet ġiet iċċertifikata minn nutar. Madankollu, kien probabbli li l-awtoritajiet Ġermaniżi jitolbu lil RMD tagħmel użu mid-dritt tagħha. Barra minn hekk, id-dikjarazzjoni ma kinitx legalment vinkolanti u l-użu tad-dritt ta' konċessjoni ta' RMD seta' jiġi ristrett biss permezz ta' kuntratt. Sakemm ma jkun hemm l-ebda rinunzja legalment vinkolanti, jekk il-varjant jiġi ffavorit b’appoġġ għad-damming tax-xmara, dan jagħti vantaġġ ekonomiku sinifikanti lill-RMD.

33. L-ilmentatur ikkonkluda billi qal li l-oġġettività u l-kredibbiltà tal-istudju jistgħu jiġu ggarantiti biss billi l-RMD tiġi eskluża mill-parteċipazzjoni fl-istudju u billi s-sejbiet kollha tagħha jiġu vvalutati mill-ġdid minn esperti indipendenti.

34. Fl-osservazzjonijiet ulterjuri tagħha, l-NGO, b'referenza għal għadd ta' eżempji, kienet tal-fehma li l-informazzjoni fattwali li tinsab fl-opinjoni tal-Kummissjoni ma kinitx korretta għal għadd ta' raġunijiet.

35. Fir-rigward tal-Grupp ta’ Monitoraġġ, l-NGO ddikjarat li ma setgħetx tiżgura l-indipendenza tal-istudju u tar-riżultati tiegħu. F’dak il-kuntest, l-NGO ddikjarat li l-Grupp ta’ Monitoraġġ ma kellux biżżejjed setgħa biex jistieden esperti tal-għażla tiegħu. Barra minn hekk, l-approċċ inizjali tal-Grupp ta’ Tmexxija li jirrimborża biss lill-esperti għall-ispejjeż tal-ivvjaġġar iżda mhux għal kwalunkwe spiża oħra, għalkemm aktar tard ġie rivedut, kien xhieda tal-attitudni tal-Grupp ta’ Tmexxija għall-ħidma tal-Grupp ta’ Monitoraġġ. L-NGO indikat ukoll li kien hemm problemi biex il-fehmiet tagħha jiġu inklużi f’dokumenti interim u b’aċċess għad-data u s-sejbiet interim.

36. Fir-rigward tal-kontroll tal-RMD mill-awtoritajiet nazzjonali u reġjonali, l-NGO ddikjarat li kemm il-Gvern Federali kif ukoll il-Land tal-Bavarja kienu qed jippromwovu impjant tal-enerġija idroelettrika, kif muri minn dikjarazzjonijiet pubbliċi. Barra minn hekk, skont l-NGO, fuljett ta’ informazzjoni ppubblikat mill-awtoritajiet li jippromwovi l-kostruzzjoni ta’ diga kien preġudikat u kien fih informazzjoni skorretta b’mod ċar. Madankollu, dan kien imur kontra deċiżjoni tal-Bundestag Ġermaniż tal-2002 li jagħżel b’mod ċar li jiżviluppa x-xmara mingħajr ma jipprevedi serraturi jew digi.

37. Skont l-NGO, ir-rinunzja ddikjarata minn RMD kienet bla valur, peress li talba biex jinbena impjant tal-enerġija idroelettrika kienet biss kwistjoni ta’ forma.

38. L-NGO kkonkludiet billi qalet li l-konferenza reġjonali ppjanata tkun opportunità deċiżiva biex tiġi żgurata l-oġġettività tal-istudju.

39. Fl-osservazzjonijiet supplimentari tagħha, l-NGO ppreżentat "valutazzjoni politika tal-proċedura u tar-riżultati tat-22 ta' Jannar 2013". Minbarra li tenniet il-fehmiet meħuda fl-ittra preċedenti tagħha, hija essenzjalment iddikjarat li issa kienet saret ċerta li l-istudju kien qed isir b’mod unilaterali. L-NGO ddikjarat ukoll li l-awtoritajiet nazzjonali u reġjonali li jittrattaw kwistjonijiet ambjentali ma kinux involuti fl-istudju.

Ir-riżultati tal-ispezzjoni tal-fajl tal-Kummissjoni

40. Matul l-ispezzjoni, ir-rappreżentanti tal-Ombudsman ġew ippreżentati bil-fajl tekniku fir-rigward tal-proġett iffinanzjat mill-Kummissjoni u, b'mod aktar speċifiku, dokumenti relatati mat-tħejjija u l-adozzjoni tad-deċiżjoni ta' finanzjament tal-Kummissjoni, mal-emendi sussegwenti ta' dik id-deċiżjoni, kif ukoll mal-implimentazzjoni tal-proġett iffinanzjat. Is-servizzi tal-Ombudsman spezzjonaw ukoll l-abbozz ta' rapport li l-President tal-Grupp ta' Monitoraġġ kien bagħat lill-Kummissjoni f'Diċembru 2012.

41. Barra minn hekk, ir-rappreżentanti tal-Ombudsman intwerew korrispondenza mibgħuta lill-Kummissjoni mill-ilmentatur u minn NGO kif ukoll, fost affarijiet oħra, artiklu f'gazzetta minn gazzetta ewlenija Ġermaniża ta' kuljum li tirrapporta dwar id-deċiżjoni tal-Bavarja li ma tagħżelx il-varjant tal-iżvilupp li jipprevedi lock fis-sezzjoni rilevanti tad-Danubju.

42. Fl-aħħar nett, huma spezzjonaw il-korrispondenza bejn il-Ġermanja u l-Kummissjoni dwar l-implimentazzjoni tal-proġett u b’mod aktar speċifiku l-kwistjoni ta’ kunflitt ta’ interess potenzjali. L-ispezzjoni tal-korrispondenza wriet li l-Kummissjoni segwiet mill-qrib il-ħidma tal-Grupp ta’ Monitoraġġ.

43. Fl-osservazzjonijiet tiegħu dwar ir-rapport ta’ spezzjoni, l-ilmentatur issottometta li l-abbozz tar-rapport tal-President tal-Grupp ta’ Monitoraġġ ta’ Diċembru 2012 ma kienx fih analiżi sħiħa tal-pjanijiet u l-valutazzjonijiet immexxija minn RMD, minħabba li din tal-aħħar kienet saret disponibbli għall-Grupp ta’ Monitoraġġ f’Diċembru 2012 biss. Barra minn hekk, l-ilmentatur indika li, fit-30 ta' Marzu 2013, il-President kien issottometta r-rapport finali tal-Grupp ta' Monitoraġġ li kopja tiegħu l-ilmentatur bagħat lill-Ombudsman. L-ilmentatur iddikjara li r-rapport finali jkopri fid-dettall il-pożizzjonijiet meħuda mill-assoċjazzjonijiet ambjentali matul il-proċess kollu. L-ilmentatur sostna li huwa ċar mir-rapport finali li l-istudju, u r-riżultati tiegħu, kienu influwenzati minn interessi li jappoġġaw eżitu partikolari. L-ilmentatur talab lill-Ombudsman biex tqis din il-valutazzjoni.

44. L-ilmentatur żied li d-deċiżjoni tal-gvern tal-Istat Ħieles tal-Bavarja li ma jagħżilx lock hija ta’ natura provviżorja u r-riżultat ta’ pressjoni eżerċitata mill-pubbliku li ma setgħetx tkun konvinta mill-plawżibbiltà f’termini ta’ kunsiderazzjonijiet ta’ navigazzjoni, ekonomiċi jew ekoloġiċi tal-kostruzzjoni ta’ lock. Madankollu, ma setax jingħad li l-pjanijiet biex jinbena lock kienu ġew abbandunati għal dejjem.

Il-valutazzjoni tal-Ombudsman

45. F’dan ir-rigward, l-Ombudsman huwa mitlub jiddeċiedi jekk il-Kummissjoni ħaditx azzjoni xierqa fid-dawl tal-kunflitt ta’ interess perċepit mill-ilmentatur.

46. Sabiex jiġi evitat kwalunkwe nuqqas ta' fehim, huwa importanti li jitfakkar li l-Artikolu 228 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-UE jagħti s-setgħa lill-Ombudsman biex jinvestiga każijiet possibbli ta' amministrazzjoni ħażina fl-attivitajiet tal-istituzzjonijiet, il-korpi, l-uffiċċji u l-aġenziji tal-Unjoni. L-Istatut tal-Ombudsman Ewropew jipprevedi speċifikament li l-ebda azzjoni minn kwalunkwe awtorità jew persuna oħra ma tista' tkun is-suġġett ta' lment lill-Ombudsman. Għalhekk, l-Ombudsman ma għandu l-ebda mandat biex jikkunsidra lmenti kontra istituzzjonijiet jew korpi oħra, inklużi l-awtoritajiet nazzjonali. Id-deċiżjoni preżenti għalhekk tittratta esklussivament l-imġiba tal-Kummissjoni. Madankollu, huwa importanti wkoll li wieħed iżomm f’moħħu li, bħala kofinanzjatur tal-proġett flimkien mal-awtoritajiet Ġermaniżi, il-Kummissjoni ma ġġorrx ir-responsabbiltà kollha biex tiżgura li ma jinħoloq l-ebda kunflitt ta’ interess fit-twettiq tal-proġett.

47. L-Ombudsman tfakkar li d-dispożizzjoni dwar il-kunflitti ta' interess li tinsab fid-deċiżjoni ta' finanzjament kienet tipprovdi kif ġej:

"III.2.6 Kunflitt ta' interessi

1. Il-Benefiċjarju jimpenja ruħu li jieħu l-miżuri kollha meħtieġa biex jipprevjeni kwalunkwe riskju ta’ kunflitti ta’ interess li jistgħu jaffettwaw l-implimentazzjoni imparzjali u oġġettiva tal-Azzjoni. Tali kunflitt ta’ interess jista’ jinħoloq b’mod partikolari bħala riżultat ta’ interess ekonomiku, affinità politika jew nazzjonali, raġunijiet familjari jew emozzjonali, jew kwalunkwe interess kondiviż ieħor.

2. Kwalunkwe sitwazzjoni li tikkostitwixxi jew li x’aktarx twassal għal kunflitt ta’ interessi matul l-implimentazzjoni tal-Azzjoni trid tinġieb għall-attenzjoni tal-Kummissjoni, bil-miktub, mingħajr dewmien. Il-Benefiċjarju għandu jimpenja ruħu li jieħu l-passi kollha meħtieġa biex jirrettifika din is-sitwazzjoni mill-ewwel.

3. Il-Kummissjoni tirriżerva d-dritt li tivverifika li l-miżuri meħuda huma xierqa u tista’ titlob li l-Benefiċjarju jieħu miżuri addizzjonali, jekk ikun meħtieġ, f’ċertu żmien."

48. L-Artikolu III.2.6 għalhekk għandu l-għan li jipprevjeni ċerti kunflitti ta’ interess. Għal dan il-għan, dan jirrikjedi li l-benefiċjarju (i) jipprevjeni kwalunkwe riskju ta’ kunflitti ta’ interess u (ii), fid-dawl ta’ kunflitt ta’ interess attwali jew potenzjali, jinforma lill-Kummissjoni u jieħu l-passi meħtieġa biex jikkoreġi s-sitwazzjoni. Fir-rigward tal-Kummissjoni, l-Artikolu III.2.6 jagħtiha s-setgħa (i) li tivverifika l-adegwatezza tal-miżuri meħuda u (ii) li titlob lill-benefiċjarju jieħu miżuri addizzjonali.

49. Huwa f'dan l-isfond legali li l-Ombudsman jeħtieġ li jivvaluta l-adegwatezza tal-azzjoni tal-Kummissjoni f'dan il-każ.

50. L-ewwel nett, l-Artikolu III.2.6 ma jipprevedix definizzjoni ta’ “kunflitt ta’ interess”. Madankollu, jirriżulta b’mod ċar minn dik id-dispożizzjoni li, minbarra l-kunflitti attwali, din tkopri kunflitti potenzjali (“kwalunkwe riskju ta’ kunflitti ta’ interess li jista’ jaffettwa l-implimentazzjoni imparzjali u oġġettiva tal-Azzjoni”; enfasi miżjuda). Fl-aħħar nett u f'konformità mal-Linji Gwida tal-OECD għall-Ġestjoni tal-Kunflitti ta' Interess fis-Servizz Pubbliku [2] li rċevew rikonoxximent mifrux, l-Ombudsman iqis li l-Artikolu III.2.6 għandu jiġi interpretat li jinkludi wkoll kunflitti ta' interess apparenti.

51. Ma huwiex ikkontestat li RMD, fid-dawl tad-drittijiet storiċi tagħha u tal-qafas legali li jirregola l-operat tagħha, tgawdi minn pożizzjoni ekonomika speċifika fir-rigward tal-iżvilupp tas-sezzjoni tad-Danubju li hija inkwistjoni hawnhekk. F’dan ir-rigward, l-ilmentatur għamel referenza għar-rwol partikolari tal-RMD fl-implimentazzjoni tal-varjant finalment magħżul kif ukoll għad-dritt kuntrattwali tal-RMD li tuża l-kostruzzjonijiet xierqa kollha fid-Danubju għall-ġenerazzjoni tal-elettriku. F’dan il-kuntest, ta’ min jinnota li l-Artikolu III.2.6 jagħmel referenza speċifika għall-eżistenza ta’ interess ekonomiku bħala ċirkostanza li potenzjalment tagħti lok għal kunflitt ta’ interessi.

52. Huwa minnu li l-Kummissjoni indikat ċerti salvagwardji istituzzjonali, kif spjegat fid-dettall fl-ittra tal-President, kif ukoll ir-rinunzja ta' RMD għad-dritt kuntrattwali tagħha. Filwaqt li l-Ombudsman taqbel mal-fehma tal-ilmentatur li r-rinunzja attwali ma setgħetx effettivament teskludi li RMD tagħmel użu mid-dritt kuntrattwali tagħha li, min-naħa tiegħu, jista' jkollu influwenza fuq kif twettaq l-istudju, hija tqis ukoll li s-salvagwardji istituzzjonali huma tali li jagħmlu inqas probabbli kunflitt ta' interess reali. F’dan ir-rigward, il-livell ta’ kontroll eżerċitat mill-awtoritajiet Ġermaniżi fuq l-RMD huwa b’mod ċar ta’ rilevanza. Din il-konstatazzjoni ma hijiex ikkontestata mill-fatt li, tal-inqas f’mument wieħed, l-awtoritajiet Ġermaniżi apparentement iffavorixxew lill-Varjant C280, peress li ma huwiex ikkontestat li d-deċiżjoni finali li fuqha għandha tintgħażel il-possibbiltà ta’ żvilupp fi kwalunkwe każ ma hijiex ma’ RMD.

53. Minkejja dawn il-kunsiderazzjonijiet, xorta jibqa’ l-fatt li l-fatt li RMD tiġi fdata bir-responsabbiltà għall-istudju, fid-dawl tal-pożizzjoni ekonomika speċifika tagħha (ara l-punt 51 iktar ’il fuq), jista’ jagħti lok għal kunflitt ta’ interess apparenti jew potenzjali. Fil-fatt, f’għajnejn il-pubbliku ġenerali, tista’ tinħoloq l-impressjoni li, irrispettivament mill-fatt li fl-aħħar mill-aħħar mhijiex qed tiddeċiedi dwar l-għażla tal-għażla tal-iżvilupp, l-RMD tista’ tfittex li tinfluwenza lil min finalment jieħu d-deċiżjonijiet b’mod li jippermettilha tisfrutta bis-sħiħ il-pożizzjoni ekonomika speċifika tagħha. Din l-impressjoni tista' tinħoloq minkejja l-ħila professjonali u r-rwol storiku ta' RMD li l-Kummissjoni semmiet fl-opinjoni tagħha. Għalhekk, l-Ombudsman tqis li l-ħatra tal-RMD tista’ twassal għal riskju ta’ kunflitt ta’ interess, kif imsemmi fl-Artikolu III.2.6.

54. Peress li l-Kummissjoni ġiet infurmata kif xieraq dwar il-ħatra tal-RMD, il-kwistjoni ċentrali għalhekk hija jekk il-Kummissjoni, f’konformità mal-obbligi tagħha skont l-Artikolu III.2.6, ħaditx azzjoni xierqa.

55. Fl-opinjoni tagħha, il-Kummissjoni rreferiet għall-insistenza tagħha fuq it-twaqqif ta’ Grupp ta’ Monitoraġġ u l-organizzazzjoni ta’ konferenza reġjonali f’dan ir-rigward. Għalhekk, f'dan li ġej, l-Ombudsman se jeżamina ż-żewġ miżuri wieħed wara l-ieħor.

56. Fir-rigward tal-Grupp ta' Monitoraġġ, l-Ombudsman ifakkar li l-ilmentatur, fl-osservazzjonijiet tiegħu dwar ir-rapport ta' spezzjoni, ta importanza partikolari lir-rapport finali tal-Grupp ta' Monitoraġġ li huwa qies bħala oġġettiv. Fl-indirizzar tal-adegwatezza tal-istabbiliment tal-Grupp ta’ Monitoraġġ sabiex jitrażżan ir-riskju ta’ kunflitt ta’ interess, l-Ombudsman għalhekk se jiffoka fuq dak ir-rapport.

57. Ir-rapport finali huwa maqsum f'ħames partijiet. Il-Parti A fiha r-rapport tal-President. Il-Partijiet B. sa D. fihom l-opinjonijiet tar-rappreżentanti ta’ (i) assoċjazzjonijiet ambjentali; (ii) assoċjazzjonijiet tal-kummerċ; u (iii) il-gruppi ta’ azzjoni taċ-ċittadini rispettivament, filwaqt li l-parti E. tikkonsisti f’dokumenti annessi mar-rapport. Fid-dawl tad-diverġenza ta' fehmiet meħuda fl-opinjonijiet tar-rappreżentanti msemmija hawn fuq, l-Ombudsman tqis li huwa xieraq li tiffoka l-analiżi tagħha fuq ir-rapport tal-President. Inċidentalment, hija tinnota li l-ilmentatur enfasizza l-fiduċja tiegħu fil-ħidma tal-President.

58. Ir-rapport tal-President jirreġistra bir-reqqa d-diversi laqgħat li saru kif ukoll is-suġġetti diskussi. Fuq livell ġenerali, il-President jiddikjara li l-bosta laqgħat matul il-proġett ippermettew lill-membri tal-Grupp ta’ Monitoraġġ jirċievu informazzjoni estensiva u voluminuża. Huwa jżid li d-dokumenti bil-miktub u elettroniċi rriżultaw f'"livell tajjeb ta' informazzjoni". Skont ir-rapport tal-President, il-membri tal-Grupp ta’ Monitoraġġ setgħu, pereżempju, jagħtu kontributi sinifikanti għal preżentazzjoni bbilanċjata tad-diversi interessi involuti f’fuljett ta’ informazzjoni dwar il-varjanti differenti tal-iżvilupp.

59. Ir-rapport tal-President jikkonkludi b'taqsima intitolata "Valutazzjoni tal-proċess ta' monitoraġġ". Il-President jinnota wkoll li l-istabbiliment tal-Grupp ta’ Monitoraġġ issarraf f’titjib sinifikanti fil-parteċipazzjoni tal-assoċjazzjonijiet f’dan ir-rigward billi rreġistra ċerta kritika fil-proċess ta’ monitoraġġ (pereżempju, l-għoti tardiv ta’ informazzjoni u l-kumplessità tal-proċess). Il-President jenfasizza b’mod partikolari l-involviment tal-assoċjazzjonijiet fi proċess miftuħ minn stadju bikri u (ii) il-livell għoli ta’ parteċipazzjoni, li kien jinkludi, pereżempju, djalogi intensivi u, fl-aħħar mill-aħħar, it-tqegħid għad-dispożizzjoni ta’ data li ppermettiet lill-Grupp ta’ Monitoraġġ isegwi b’mod awtonomu d-diversi stadji. Fir-rigward ta' dan l-aħħar aspett, il-President jammetti li dan il-proċess kien "parzjalment ikkumplikat". Barra minn hekk, il-President jiġbed l-attenzjoni wkoll għal ċerti limitazzjonijiet fil-ħidma tal-Grupp ta' Monitoraġġ. F’dan ir-rigward, huwa jirreferi b’mod partikolari għal (i) l-investiment għoli f’termini ta’ żmien meħtieġ mill-parteċipanti; (ii) il-fatt li, f’xi każijiet, kienu meħtieġa negozjati kumplessi qabel ma ġiet ipprovduta l-informazzjoni mitluba; u (iii) il-ħtieġa li tiġi ottimizzata l-possibbiltà li jiġu inklużi esperti esterni sabiex jissostitwixxu l-kapaċità limitata tal-Grupp ta’ Monitoraġġ li jivvaluta proċessi kumplessi ħafna. Il-President ressaq ukoll (iv) li t-trasparenza u l-fehim kompleti ta’ proċessi xjentifiċi impenjattivi ħafna jmisshom impossibbli li jinkisbu u enfasizza l-ħtieġa għal ċertu grad ta’ fiduċja fl-eżerċizzju. Huwa żied jgħid li l-ħidma tal-Grupp ta’ Monitoraġġ kienet affettwata minn din il-problema, peress li r-rappreżentanti tal-assoċjazzjonijiet ambjentali, għal raġunijiet ta’ prinċipju, ma approvawx ir-rwol tal-RMD matul il-proġett kollu.

60. L-Ombudsman jifhem mir-rapport tal-President li minkejja ċerti diffikultajiet, spjegati hawn fuq, kien hemm grad għoli ta' parteċipazzjoni mill-Grupp ta' Monitoraġġ fil-proġett. Huwa minnu li, fl-osservazzjonijiet tiegħu, l-ilmentatur innifsu ġibed l-attenzjoni għall-problemi speċifiċi li nqalgħu fil-ħidma tal-Grupp ta’ Monitoraġġ kif ukoll għall-kumplessità tal-proċess u l-impossibbiltà li jiġi kkontrollat kull aspett tiegħu. Madankollu, l-Ombudsman iqis ukoll li l-President, minbarra li tenna fehmiet differenti dwar l-involviment tal-RMD meħuda minn diversi atturi, ma rrapportax dwar xi problemi speċifiċi li jirriżultaw minn riskju ta' kunflitt ta' interess. Minflok, il-President jindika ċerti problemi sistemiċi marbuta mal-ħidma tal-Grupp ta’ Monitoraġġ li, bħala tali, ma jirriżultawx mill-parteċipazzjoni tal-RMD. Barra minn hekk, ma hemm xejn li jissuġġerixxi fir-rapport tal-President li r-rwol tal-RMD kien jinfluwenza r-riżultat sostantiv tal-istudju, kif issuġġerit mill-ilmentatur.

61. Fir-rigward tal-konferenza reġjonali msemmija mill-Kummissjoni, l-Ombudsman iqis li dan ikkontribwixxa għall-ftuħ tal-parteċipazzjoni fil-proċess għal ċirku usa' ta' partijiet interessati u għat-tnaqqis tal-probabbiltà ta' interess uniku li jiddomina l-proġett.

62. Fid-dawl ta' dawn is-sejbiet, l-Ombudsman iqis li l-insistenza tal-Kummissjoni li tistabbilixxi Grupp ta' Monitoraġġ u li torganizza konferenza reġjonali kienet tikkostitwixxi azzjonijiet xierqa sabiex jiġi indirizzat ir-riskju ta' kunflitt ta' interessi. Fl-aħħar nett, għandu jiġi rrilevat li, kif jikkonfermaw il-konstatazzjonijiet tal-ispezzjoni, il-Kummissjoni segwiet mill-qrib il-proċess kollu.

63. L-Ombudsman għalhekk isib li l-Kummissjoni ħadet miżuri xierqa u segwiet l-implimentazzjoni tagħhom f'dan il-każ. Minn dan isegwi li l-allegazzjoni tal-ilmentatur ma tistax tiġi sostnuta. Konsegwentement, it-talba lanqas ma tista’ tintlaqa’.

B. Konklużjonijiet

Abbażi tal-inkjesta tagħha dwar dan l-ilment, l-Ombudsman tagħlaqha bil-konklużjoni li ġejja:

Ma kien hemm l-ebda amministrazzjoni ħażina fl-attivitajiet tal-Kummissjoni.

L-ilmentatur u l-Kummissjoni se jiġu infurmati b’din id-deċiżjoni.

 

Emily O´Reilly

Magħmul fi Strasburgu fid-19 ta' Diċembru 2013

---

[1] "Ausschreibungsfreie Kooperation des Bundes mit der RMD" fl-oriġinal Ġermaniż.

[2] Il-Linji Gwida tal-OECD għall-Ġestjoni tal-Kunflitti ta’ Interess fis-Servizz Pubbliku (disponibbli fuq: http://www.oecd.org/gov/ethics/48994419.pdf) jipprovdi d-definizzjoni li ġejja ta’ “kunflitt ta’ interess”:

(i) Kunflitt ta' interess reali jeżisti meta jkun hemm kunflitt bejn id-dmir pubbliku ta' uffiċjal pubbliku u l-interessi privati tiegħu, bħal meta l-uffiċjal pubbliku jkollu interessi privati li jistgħu jinfluwenzaw b'mod mhux xieraq it-twettiq tad-dmirijiet u r-responsabbiltajiet uffiċjali tiegħu.

(ii) Jista' jingħad li jeżisti kunflitt ta' interess apparenti fejn, minkejja l-fatt li ma hemm l-ebda kunflitt ta' interess attwali, teżisti impressjoni li l-interessi privati ta' uffiċjal pubbliku jistgħu jinfluwenzaw b'mod mhux xieraq il-qadi ta' dmirijietu.

(iii) Kunflitt potenzjali jinħoloq meta uffiċjal pubbliku jkollu interessi privati li jkunu tali li jinħoloq kunflitt ta’ interess li kieku l-uffiċjal kellu jkun involut fir-responsabbiltajiet uffiċjali rilevanti fil-futur.