Il-qafas għall-komponent

1. Fl-14 ta' Diċembru 2007, l-ilmentatur, ċittadin Brittaniku, applika mal-Kummissjoni Ewropea għal aċċess pubbliku għad-dokumenti skont ir-Regolament (KE) Nru 1049/2001 [1] ("ir-Regolament"). L-ilmentatur talab aċċess għal ċerti rapporti dwar ir-riforma tar-regoli komuni fis-suq intern tal-enerġija, li kienu tħejjew għall-Kummissjoni minn ditta ta’ konsulenza,.

2. Fil-5 ta' Frar 2008, il-Kummissjoni rrifjutat l-aċċess abbażi tal-Artikolu 4(3) tar-Regolament, li jikkonċerna l-protezzjoni tal-proċess tat-teħid tad-deċiżjonijiet tal-istituzzjoni.

3. Fit-12 ta' Frar 2008, il-kwerelant issottometta applikazzjoni ta' konferma.

4. Fil-5 ta' Marzu 2008, il-Kummissjoni infurmat lill-kwerelant permezz ta' ittra li kellha bżonn testendi l-iskadenza għal tweġiba bi 15-il jum ta' xogħol ieħor. Fil-31 ta' Marzu 2008, f'ittra oħra, il-Kummissjoni estendiet l-iskadenza għat-trattament tal-applikazzjoni bi 15-il jum ta' xogħol ieħor.

5. Fis-17 ta' Mejju 2008, l-ilmentatur irrikorra għand l-Ombudsman biex jilmenta dwar in-nuqqas tal-Kummissjoni li tittratta t-talba tiegħu għal aċċess għad-dokumenti fil-ħin.

6. Fis-27 ta’ Mejju 2008, il-Kummissjoni tat lill-ilmentatur aċċess parzjali għad-dokumenti mitluba.

Is-suġġett tal-marka ta' l-individwu

7. Fis-17 ta' Lulju 2008, l-Ombudsman fetaħ inkjesta dwar l-allegazzjonijiet u t-talbiet li ġejjin:

1. Il-Kummissjoni naqset milli tirrispetta d-dispożizzjonijiet rilevanti tar-Regolament rigward il-puntwalità tat-trattament tat-talbiet għall-aċċess għad-dokumenti.
2. Il-Kummissjoni naqset milli tipprovdi raġunijiet validi u adegwati biex ma tagħtix aċċess sħiħ għad-dokumenti mitluba.

L-ilmentatur sostna li l-Kummissjoni għandha tagħtih aċċess sħiħ għad-dokumenti mitluba.

L-Inkwantu

8. Fis-17 ta' Lulju 2008, l-Ombudsman talab lill-Kummissjoni biex tippreżenta opinjoni dwar l-allegazzjonijiet u t-talbiet ta' hawn fuq sal-31 ta' Ottubru 2008.

9. Permezz ta’ ittri datati d-29 ta’ Ottubru 2008 u t-30 ta’ Jannar 2009, il-Kummissjoni talbet li l-iskadenza għas-sottomissjoni tal-opinjoni tagħha tiġi estiża. Il-Kummissjoni fl-aħħar bagħtet l-opinjoni tagħha fil-25 ta' Frar 2009. L-opinjoni tal-Kummissjoni ntbagħtet lill-ilmentatur bi stedina biex jippreżenta osservazzjonijiet. L-ilmentatur ma ssottomettiex osservazzjonijiet.

L-analiżi u l-konklużjonijiet ta' l-OMBUDSMAN

A. Allegazzjoni li l-Kummissjoni naqset milli tirrispetta d-dispożizzjonijiet rilevanti tar-Regolament rigward il-puntwalità tat-trattament tat-talbiet għall-aċċess għad-dokumenti

Argumenti ppreżentati lill-Ombudsman

10. L-ilmentatur allega li l-Kummissjoni naqset milli tirrispetta d-dispożizzjonijiet rilevanti tar-Regolament (KE) Nru 1049/2001 [2] (“ir-Regolament”) rigward il-puntwalità tat-trattament tat-talbiet għall-aċċess għad-dokumenti. Huwa argumenta li l-Kummissjoni ħadet kważi ħames xhur biex tittratta l-applikazzjoni tiegħu filwaqt li r-Regolament jippermetti massimu ta' erba' darbiet 15-il jum ta' xogħol [3] inklużi estensjonijiet li jridu jiġu spjegati kif xieraq.

11. Fl-opinjoni tagħha, il-Kummissjoni l-ewwel spjegat l-isfond tal-każ. Huwa fakkar li, f'ittra datata l-14 ta' Diċembru 2007, il-kwerelant talab aċċess għal studju mill-ECORTS u Moffatt Associates dwar Ir-riforma tar-regoli komuni fis-suq intern tal-enerġija, kif imsemmi fil-Valutazzjoni tal-Impatt tal-proposta għat-Tielet Pakkett tas-Suq Intern. Permezz ta' ittra datata l-5 ta' Frar 2008, id-Direttorat Ġenerali tal-Kummissjoni għall-Enerġija u t-Trasport irrifjuta l-aċċess għad-dokumenti mitluba. Fit-12 ta' Frar 2008, il-kwerelant ressaq applikazzjoni ta' konferma. Permezz ta’ ittra datata l-5 ta’ Marzu 2008, il-Kummissjoni estendiet l-iskadenza għat-trattament tat-talba bi 15-il jum ta’ xogħol abbażi tal-Artikolu 8(2)[4] tar-Regolament. Permezz ta’ ittra datata l-31 ta’ Marzu 2008, il-Kummissjoni rreferiet għall-Artikolu 6(3)[5] tar-Regolament, u, filwaqt li indikat il-volum tad-dokument mitlub, ipproponiet, bħala soluzzjoni ġusta, estensjoni oħra ta’ 15-il jum ta’ xogħol tal-iskadenza, sal-21 ta’ April 2008. Fis-27 ta’ Mejju 2008, il-Kummissjoni infurmat lill-ilmentatur li d-dokumenti mitluba kienu jaqgħu taħt l-eċċezzjoni prevista fl-ewwel paragrafu tal-Artikolu 4(3) [6], u li, għalhekk, seta’ jingħata biss aċċess parzjali.

12. Fir-rigward tal-allegazzjoni tal-ilmentatur f'dan il-każ rigward il-puntwalità tal-Kummissjoni fit-trattament tat-talba tiegħu, l-istituzzjoni ddikjarat li, permezz ta' ittra datata l-31 ta' Marzu 2008, hija infurmat lill-ilmentatur li sfortunatament ma kinitx f'pożizzjoni li tipprovdi t-tweġiba finali fil-limitu ta' żmien stabbilit fl-Artikolu 8(2) tar-Regolament. Il-Kummissjoni argumentat li dan kien dovut għall-fatt li t-talba tal-ilmentatur kienet tikkonċerna dokumenti voluminużi ħafna li kellhom jiġu vvalutati bir-reqqa sabiex jiġi stabbilit jekk kinitx applikabbli xi waħda mill-eċċezzjonijiet previsti fl-Artikolu 4 tar-Regolament. Għalhekk, f’konformità mal-Artikolu 6(3), hija pproponiet, bħala soluzzjoni ġusta, li l-iskadenza għat-trattament tat-talba tiġi estiża bi 15-il jum ta’ xogħol ieħor. Fis-27 ta' Mejju 2008, il-Kummissjoni pprovdiet it-tweġiba finali tagħha għall-applikazzjoni konfermatorja tal-kwerelant. Huwa rrikonoxxa li, minħabba diskussjonijiet interni estensivi, ma setax jissodisfa l-iskadenza u ppreżenta l-apoloġiji tiegħu lill-ilmentatur.

Il-valutazzjoni tal-Ombudsman

13. L-ilmentatur allega li l-Kummissjoni naqset milli tirrispetta d-dispożizzjonijiet rilevanti tar-Regolament rigward il-puntwalità tat-trattament tat-talbiet għall-aċċess għad-dokumenti. Fl-14 ta’ Diċembru 2007, huwa ppreżenta t-talba tiegħu, li waslet għand il-Kummissjoni fis-17 ta’ Diċembru 2007. L-ewwel tweġiba tal-Kummissjoni għall-applikazzjoni kienet li tibgħat ittra mibgħuta lill-kwerelant fil-5 ta' Frar 2008, li tiċħad l-applikazzjoni abbażi tal-Artikolu 4(3) tar-Regolament.

14. Fir-rigward tat-trattament tal-applikazzjonijiet inizjali, l-Artikolu 7 tar-Regolament jipprevedi li:

"… Fi żmien 15-il jum ta' xogħol mir-reġistrazzjoni tal-applikazzjoni, l-istituzzjoni għandha jew tagħti aċċess għad-dokument mitlub u tipprovdi aċċess skont l-Artikolu 10 f'dak il-perjodu jew, fi tweġiba bil-miktub, tagħti r-raġunijiet għar-rifjut totali jew parzjali … Nuqqas mill-istituzzjoni li twieġeb fil-limitu ta' żmien preskritt għandu jagħti d-dritt lill-applikant li jagħmel applikazzjoni konfermatorja."

15. L-Ombudsman tinnota li ma hemm l-ebda rekord tal-fatt li l-Kummissjoni rrikonoxxiet li rċeviet l-applikazzjoni inizjali tal-ilmentatur. L-ewwel tweġiba tal-Kummissjoni lill-kwerelant kienet datata l-5 ta' Frar 2008. Madankollu, għandu jiġi nnotat li l-Artikolu 7 tar-Regolament jiddikjara b’mod ċar li n-nuqqas mill-istituzzjoni li tipprovdi tweġiba fit-terminu stabbilit jagħti d-dritt lill-applikant li jagħmel applikazzjoni konfermatorja.

16. Fit-12 ta' Frar 2008, il-kwerelant issottometta applikazzjoni ta' konferma.

17. Fil-5 ta’ Marzu 2008, il-Kummissjoni kitbet lill-kwerelant:

"Nirreferi għall-applikazzjoni tiegħek tat-12 ta' Frar 2008, irreġistrata fit-13 ta' Frar 2008, li fiha, skont ir-Regolament (KE) Nru 1049/2001 dwar l-aċċess pubbliku għad-dokumenti tal-Parlament Ewropew, tal-Kunsill u tal-Kummissjoni, inti tressaq applikazzjoni konfermatorja għal aċċess għal studju mill-ECORTS u Moffatt Associates dwar ir-riforma tar-regoli komuni fis-suq intern tal-enerġija, kif imsemmi fil-Valutazzjoni tal-Impatt tal-proposta għat-Tielet Pakkett tas-Suq Intern. L-applikazzjoni tiegħek bħalissa qed tiġi ttrattata. Madankollu, peress li għadna ma ġbarniex l-elementi kollha li jeħtieġ li nwettqu analiżi xierqa tat-talba tiegħek sabiex nieħdu deċiżjoni finali, mhux se nkunu nistgħu nirrispondu għat-talba konfermatorja tiegħek fil-limitu ta’ żmien preskritt. Għalhekk, jeħtieġ li dan il-perjodu jiġi estiż bi 15-il jum ta’ xogħol ieħor f’konformità mal-Artikolu 8(2) tar-Regolament 1049/2001. L-iskadenza l-ġdida tiskadi fil-31 ta' Marzu 2008. Niskuża ruħi għal kwalunkwe inkonvenjent li dan id-dewmien jista 'jikkawża."

18. Fir-rigward tal-applikazzjonijiet konfermatorji, l-Artikolu 8 tar-Regolament jipprevedi li:

"1. Applikazzjoni konfermatorja għandha tiġi ttrattata minnufih. Fi żmien 15-il jum ta' xogħol mir-reġistrazzjoni ta' tali applikazzjoni, l-istituzzjoni għandha jew tagħti aċċess għad-dokument mitlub u tipprovdi aċċess…

2. F'każijiet eċċezzjonali, pereżempju fil-każ ta' applikazzjoni relatata ma' dokument twil ħafna jew ma' għadd kbir ħafna ta' dokumenti, il-limitu ta' żmien previst fil-paragrafu 1 jista' jiġi estiż bi 15-il jum ta' xogħol, dment li l-applikant jiġi nnotifikat minn qabel u jingħataw raġunijiet dettaljati."

19. L-għan tal-iskadenzi stretti previsti fir-Regolament huwa li jiġi żgurat li d-dritt ta’ aċċess jiġi rrispettat bis-sħiħ. Kwalunkwe nuqqas ta’ rispett tal-iskadenzi għalhekk jikkostitwixxi ksur tar-regoli. Peress li l-kwerelant issottometta l-applikazzjoni ta' konferma fit-12 ta' Frar 2008, il-Kummissjoni kellha jew tagħti aċċess għad-dokument mitlub, jew tiddikjara bil-miktub, sa mhux aktar tard mill-5 ta' Marzu 2008, ir-raġunijiet għar-rifjut totali jew parzjali tiegħu.

20. Fil-5 ta’ Marzu 2008, il-Kummissjoni sempliċiment infurmat lill-kwerelant li kienet iddeċidiet li testendi l-iskadenza għat-tweġiba għall-applikazzjoni konfermatorja, skont l-Artikolu 8(2) tar-Regolament. L-iskadenza l-ġdida biex jingħata jew jiġi rrifjutat l-aċċess għad-dokument mitlub kellha, għalhekk, tkun is-27 ta' Marzu 2008. Madankollu, fid-deċiżjoni tagħha tal-5 ta’ Marzu 2008, il-Kummissjoni indikat, b’mod żbaljat, li t-terminu l-ġdid kien il-31 ta’ Marzu 2008.

21. Barra minn hekk, fil-31 ta’ Marzu 2008, il-Kummissjoni kitbet lill-kwerelant kif ġej:

"Nirreferi għall-ittra tiegħek tat-12 ta' Frar 2008, irreġistrata fit-13 ta' Frar 2008, li fiha, skont ir-Regolament (KE) Nru 1049/2001 dwar l-aċċess pubbliku għad-dokumenti tal-Parlament Ewropew, tal-Kunsill u tal-Kummissjoni, inti ressaqt [d] applikazzjoni ta' konferma għal aċċess għal studju mill-ECORTS u Moffatt Associates dwar ir-riforma tar-regoli komuni fis-suq intern tal-enerġija, kif imsemmi fil-Valutazzjoni tal-Impatt tal-proposta għat-Tielet Pakkett tas-Suq Intern. Nirreferi wkoll għall-ittra tiegħi tal-5 ta’ Marzu 2008, li fiha ħabbart li, skont l-Artikolu 8(2) tar-Regolament 1049/2001, kellna bżonn nestendu l-limitu ta’ żmien għat-trattament tat-talba tiegħek peress li konna għadna ma ġbarniex l-elementi kollha meħtieġa biex inwettqu analiżi xierqa tat-talba tiegħek. Sfortunatament, f'dan il-mument, m'aħniex f'pożizzjoni li nipprovdulek tweġiba finali fil-limitu ta' żmien estiż, li jiskadi llum. Dan huwa dovut għall-fatt li t-talba tiegħek tikkonċerna dokument voluminuż ħafna, li rridu nivvalutaw bir-reqqa sabiex nistabbilixxu jekk tapplikax xi eċċezzjoni tal-Artikolu 4 tar-Regolament 1049/2001 u għalhekk jista’ jingħata biss aċċess parzjali. B'riżultat ta' dan, f'konformità ma' l-Artikolu 6(3) ta' dan ir-Regolament, li jipprovdi li "[f]il-każ ta' applikazzjoni relatata ma' dokument twil ħafna jew ma' numru kbir ħafna ta' dokumenti, l-istituzzjoni kkonċernata tista' tikkonsulta ma' l-applikant b'mod informali, bil-ħsieb li tinstab soluzzjoni ġusta", nixtieq nissuġġerixxi bħala soluzzjoni ġusta li l-iskadenza għat-trattament tat-talba tiegħek tiġi estiża bi 15-il jum ta' xogħol oħra sal-21 ta' April 2008. Nittama li taċċettaw din il-proposta u napprezza jekk tkunu tistgħu tikkonfermaw dan bil-posta elettronika lil: sg-acc-doc@cec.eu.int. Nirringrazzjak għall-fehim tiegħek."

22. B'mod simili għall-Artikoli 7 u 8 tar-Regolament, l-Artikolu 2 tad-Deċiżjoni tal-Kummissjoni C(2001) 3714 [7] jistipula li "l-Kummissjoni għandha twieġeb l-applikazzjonijiet inizjali u konfermatorji għall-aċċess fi żmien ħmistax-il jum tax-xogħol mid-data tar-reġistrazzjoni tal-applikazzjoni. Fil-każ ta' applikazzjonijiet kumplessi jew goffi, l-iskadenza tista' tiġi estiża bi ħmistax-il jum ta'xogħol. "

23. L-Ombudsman jirrimarka li la r-Regolament u lanqas id-Deċiżjoni tal-Kummissjoni C(2001) 3714 ma jipprevedu estensjoni ulterjuri għal skadenza diġà estiża għal deċiżjoni dwar applikazzjoni (inizjali jew konfermatorja) għal aċċess għal dokumenti. Peress li l-Kummissjoni estendiet l-iskadenza għat-tweġiba għall-applikazzjoni konfermatorja tal-ilmentatur f'żewġ okkażjonijiet, l-Ombudsman tqis li l-Kummissjoni naqset milli tirrispetta kemm ir-Regolament kif ukoll id-Deċiżjoni tal-Kummissjoni msemmija hawn fuq.

24. L-Ombudsman jinnota wkoll li, fl-ittra tagħha tal-31 ta' Marzu 2008, il-Kummissjoni argumentat li kellha bżonn testendi aktar l-iskadenza għat-trattament tal-applikazzjoni konfermatorja tal-kwerelant "f'konformità mal-Artikolu 6(3) ta' dan ir-Regolament".

25. Skont il-ġurisprudenza stabbilita tal-qrati tal-Unjoni [8], id-dritt tal-istituzzjoni li tfittex soluzzjoni ġusta flimkien mal-applikant, previst fl-Artikolu 6(3) tar-Regolament, jirrifletti l-possibbiltà li titqies, għalkemm b’mod partikolarment limitat, il-ħtieġa li jiġu rrikonċiljati l-interessi tal-applikant ma’ dawk ta’ amministrazzjoni tajba.

26. Fir-rigward tal-possibbiltà li istituzzjoni tibbaża ruħha fuq l-Artikolu 6(3) tar-Regolament sabiex iddewwem aktar it-tweġiba tagħha billi tipproponi “soluzzjoni ġusta” lil applikant, għandu jiġi mfakkar li r-Regolament jipprevedi espressament li l-iskadenza ta’ 15-il jum ta’ xogħol għat-trattament tal-applikazzjonijiet inizjali u konfermatorji tista’ tiġi estiża f’ċirkostanzi eċċezzjonali. Minn dan isegwi li ċ-ċirkustanzi kellhom ikunu partikolarment eċċezzjonali sabiex il-Kummissjoni tkun tista’ tibbaża ruħha fuq l-Artikolu 6(3) sabiex tiġġustifika d-dewmien ulterjuri li seħħ.

27. Barra minn hekk, l-Artikolu 6(3) jipprevedi li "l-istituzzjoni kkonċernata tista' tikkonsulta mal-applikant b'mod informali, bil-ħsieb li tinstab soluzzjoni ġusta". Għalhekk, l-Artikolu 6(3) ma jistax jiġi interpretat bħala li jipprovdi lill-istituzzjoni bil-possibbiltà li timponi unilateralment dak li hija tqis bħala "soluzzjoni ġusta".

28. Fl-aħħar nett, l-Artikolu 6(3) japplika għall-applikazzjonijiet inizjali u mhux għall-applikazzjonijiet konfermatorji. Il-possibbiltà li tinstab soluzzjoni ġusta hija prevista f’każijiet ta’ “dokument twil ħafna” jew “għadd kbir ħafna ta’ dokumenti”. Meta istituzzjoni taċċetta talba għal dokument bħala applikazzjoni formali għal dokumenti skont ir-Regolament, normalment għandha tkun taf, kif għamlet fil-każ preżenti, jekk l-oġġett tal-applikazzjoni huwiex dokument "twil" jew "numru kbir" ta' dokumenti. Dan huwa l-punt fiż-żmien meta għandha tagħmel użu, jekk ikun meħtieġ, mill-possibbiltà li ssib soluzzjoni ġusta. Il-loġika ta' hawn fuq ma teskludix, fil-fehma tal-Ombudsman, li jistgħu jinstabu "soluzzjonijiet ġusti" jekk l-istituzzjoni sussegwentement issib ruħha ffaċċjata b'ċirkostanzi ġodda u imprevedibbli dwar it-tul jew l-għadd ta' dokumenti mitluba jew, pereżempju, l-irrimedjabbiltà ta' għadd kbir ta' dokumenti qodma.

29. Madankollu, f'dan il-każ, l-invokazzjoni mill-Kummissjoni tal-Artikolu 6(3) għandha titqies bħala illegali fl-aspetti kollha msemmija hawn fuq. Hija ma rreferiet għall-ebda ċirkostanza partikolarment eċċezzjonali sabiex tiġġustifika d-dewmien addizzjonali u, essenzjalment, imponiet id-dewmien addizzjonali unilateralment minħabba li kien perfettament ċar li anki jekk il-kwerelant jirrifjuta li jaqbel mas-soluzzjoni ġusta proposta, xorta waħda jkun hemm dewmien.

30. L-Ombudsman tinnota b'dispjaċir li seħħew żbalji simili fir-rigward tad-dipendenza tal-Kummissjoni fuq l-Artikolu 8(2) tar-Regolament. L-Artikolu 8(2) tar-Regolament jirrikjedi li l-Kummissjoni tipprovdi lill-applikant "raġunijiet dettaljati" għall-estensjoni tal-iskadenza. Dak li jikkostitwixxi raġunament “dettaljat” biżżejjed skont it-tifsira tad-dispożizzjoni ta’ hawn fuq jista’ jvarja minn każ għal każ, skont iċ-ċirkostanzi rilevanti. Madankollu, sempliċi referenza, ifformulata f’termini ġenerali, għall-fatt li l-Kummissjoni ma ġabritx “l-elementi kollha meħtieġa biex twettaq analiżi xierqa tat-talba [tal-ilmentatur]” ma tistax tissodisfa r-rekwiżit ta’ hawn fuq. Tali dikjarazzjoni ma fihiex biżżejjed informazzjoni biex tippermetti rieżami ta’ jekk estensjoni hijiex ġustifikata fil-każ speċifiku. Spjegazzjonijiet dwar għaliex il-Kummissjoni ma setgħetx tikseb l-informazzjoni meħtieġa biex tanalizza l-applikazzjoni jkunu xierqa. Fil-każ preżenti, id-dikjarazzjoni tal-Kummissjoni, għalhekk, ma tipprovdix "raġunijiet dettaljati" skont it-tifsira tal-Artikolu 8(2) tar-Regolament.

31. Fl-aħħar nett, l-Ombudsman jinnota li kien biss fis-27 ta’ Mejju 2008 li l-Kummissjoni tat aċċess parzjali għad-dokumenti mitluba. Dan kien aktar minn ħames xhur wara l-14 ta’ Diċembru 2007, id-data tal-applikazzjoni inizjali.

32. Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet ta' hawn fuq, l-Ombudsman issib li l-Kummissjoni naqset milli tirrispetta d-dispożizzjonijiet tar-Regolament rigward il-puntwalità tat-trattament tat-talbiet għal aċċess għad-dokumenti fit-tliet aspetti li ġejjin: (i) Hija estendiet ulterjorment l-iskadenza diġà estiża biex tittratta l-applikazzjoni konfermatorja tal-ilmentatur billi bbażat ruħha fuq l-Artikolu 6(3) tar-Regolament, iżda mingħajr ma ressqet spjegazzjonijiet validi jew adegwati; (ii) kellha l-intenzjoni li tapplika l-possibbiltà li testendi l-iskadenza f’konformità mal-Artikolu 8(2) tar-Regolament, iżda għamlet dan mingħajr ma pprovdiet l-ebda spjegazzjoni valida u adegwata; u (iii) ittardjat bil-kbir it-tweġiba tagħha lill-ilmentatur billi ħadet ħames xhur biex tasal għal deċiżjoni dwar l-applikazzjoni ta’ dan tal-aħħar. Hemmhekk l-azzjonijiet tal-Kummissjoni kkostitwixxew każijiet ta' amministrazzjoni ħażina u l-Ombudsman se jagħmel rimarka kritika pertinenti hawn taħt.

B. Allegazzjoni li l-Kummissjoni naqset milli tipprovdi raġunijiet validi u adegwati biex ma tagħtix aċċess sħiħ għad-dokumenti mitluba, u pretensjoni relatata

Argumenti ppreżentati lill-Ombudsman

33. L-ilmentatur allega li l-Kummissjoni naqset milli tipprovdi raġunijiet validi u adegwati biex ma tagħtix aċċess sħiħ għad-dokumenti mitluba. Huwa argumenta li kważi ċ-ċittadini kollha tal-Unjoni huma xerrejja jew utenti tal-enerġija, u għalhekk huma affettwati mir-riforma tas-suq tal-enerġija. Għalhekk, kien hemm interess pubbliku prevalenti fl-aċċess pubbliku għall-analiżi li fuqha huma bbażati l-proposti tal-Kummissjoni. Huwa sostna li l-Kummissjoni għandha tagħtih aċċess sħiħ għad-dokumenti mitluba.

34. Fl-opinjoni tagħha, il-Kummissjoni spjegat li, peress li n-negozjati kienu għadhom għaddejjin fiż-żmien meta saret it-talba, hija beżgħet li l-iżvelar tad-dokumenti mitluba jimmina serjament il-proċess tat-teħid tad-deċiżjonijiet tagħha rigward il-pożizzjonijiet li setgħet adottat matul dawn in-negozjati. Huwa kompla jgħid li t-Tielet Pakkett dwar l-Enerġija kien is-suġġett ta' dibattiti mqanqla u negozjati diffiċli bejn il-Parlament Ewropew, il-Kunsill u l-Kummissjoni. Għalhekk, l-iżvelar kien jillimita l-marġni ta' manuvra tal-Kummissjoni, jipperikola l-flessibbiltà tagħha u l-kapaċità tagħha li tikkontribwixxi b'mod effettiv għall-istadji finali tan-negozjati. Il-fatt li kważi ċ-ċittadini kollha tal-Unjoni, bħala xerrejja jew utenti tal-enerġija, huma affettwati mir-riforma tas-suq tal-enerġija ma jistax jiġi interpretat bħala li jikkostitwixxi interess pubbliku prevalenti li jiġġustifika l-iżvelar tad-dokumenti mitluba. Minħabba li l-politiki kollha tal-UE jaffettwaw il-ħajja taċ-ċittadini tagħha, sempliċi rabta ma’ politika mhijiex biżżejjed biex tiġġustifika l-iżvelar. Fid-dawl tal-interessi kunfliġġenti f’dan il-każ, il-Kummissjoni qieset li l-interess pubbliku jkun moqdi l-aħjar permezz ta’ negozjati interistituzzjonali ta’ suċċess u adozzjoni rapida tat-Tielet Pakkett dwar l-Enerġija. Id-divulgazzjoni tad-dokumenti mitluba kienet tipperikola dan l-objettiv. Madankollu, fid-dawl tal-avvanzi fin-negozjati interistituzzjonali, id-diskussjonijiet fil-Parlament Ewropew matul Ġunju u Lulju 2008, u l-ftehimiet politiċi li saru fil-Kunsill fl-10 ta’ Ottubru 2008, il-Kummissjoni issa tqis li d-dokumenti mitluba ma għadhomx koperti mill-eċċezzjoni li fuqha kienet ibbażata qabel. Għalhekk iddeċidiet li tagħti aċċess sħiħ għad-dokumenti mitluba, u hemżet kopji tagħhom mal-opinjoni tagħha.

Il-valutazzjoni tal-Ombudsman

35. L-Artikolu 4(3) tar-Regolament jipprovdi:

"L-aċċess għal dokument, imfassal minn istituzzjoni għall-użu intern jew riċevut minn istituzzjoni, li jkollu x'jaqsam ma' kwistjoni fejn id-deċiżjoni ma tkunx ittieħdet mill-istituzzjoni, għandu jiġi rrifjutat jekk l-iżvelar tad-dokument serjament idgħajjef il-proċess tat-teħid ta' deċiżjonijiet tal-istituzzjoni, sakemm ma jkunx hemm interess pubbliku prevalenti fl-iżvelar."

36. Skont ġurisprudenza stabbilita tal-qrati tal-Unjoni, l-eċċezzjonijiet stabbiliti fir-Regolament iridu jinbnew u jiġu applikati b'mod restrittiv, sabiex ma jinkisirx il-prinċipju ġenerali stabbilit fir-Regolament li jagħti lill-pubbliku l-aktar aċċess wiesa' possibbli għad-dokumenti [9].

37. Barra minn hekk, l-Artikolu ta’ hawn fuq jipprevedi b’mod inekwivoku l-obbligu, u mhux biss il-possibbiltà, li jiġu żvelati d-dokumenti mitluba sakemm il-Kummissjoni ma tagħtix prova li dan “idgħajjef serjament” il-proċess tat-teħid tad-deċiżjonijiet tagħha.

38. F’dan il-każ, l-ewwel kwistjoni ewlenija hija, għalhekk, jekk il-Kummissjoni kinitx fil-fatt involuta fi proċess ta’ teħid ta’ deċiżjonijiet li fih kellha possibbiltà reali u ġenwina li tasal għal deċiżjoni konkreta. F'dan ir-rigward, l-Ombudsman jinnota d-dikjarazzjoni tal-Kummissjoni, li saret fir-risposta tagħha tas-27 ta' Mejju 2008, li anke kieku kienet diġà "adottat il-proposti tagħha, hija madankollu tipparteċipa b'mod attiv fin-negozjati interistituzzjonali" u li tista' "temenda l-proposti tagħha sa tmiem dawn in-negozjati".

39. L-Ombudsman jaċċetta l-fehma tal-Kummissjoni li, meta tipparteċipa f'tali negozjati interistituzzjonali, huma involuti l-proċeduri interni tagħha. Dan jimplika li hemm possibbiltà reali u ġenwina għall-Kummissjoni biex tasal għal deċiżjoni konkreta. L-Artikolu 4(3) jista’, għalhekk, fil-prinċipju japplika għas-sitwazzjoni preżenti.

40. Fir-rigward tal-adegwatezza tal-argument tal-Kummissjoni li l-iżvelar pubbliku "idgħajjef serjament" il-proċess tat-teħid tad-deċiżjonijiet, l-Ombudsman jinnota l-ispjegazzjoni tal-Kummissjoni li kienet għadha qed tipparteċipa b'mod attiv fin-negozjati interistituzzjonali fiż-żmien meta l-ilmentatur għamel l-applikazzjoni konfermatorja tiegħu, u li, għalhekk, kien hemm il-possibbiltà li hija tista' tiddeċiedi li temenda l-proposta tagħha sal-għeluq ta' dawn in-negozjati. Barra minn hekk, “it-Tielet Pakkett dwar l-Enerġija [kien] fit-tieni qari tal-proċedura leġislattiva u [kien] is-suġġett ta’ dibattiti mqanqla u negozjati diffiċli bejn il-Parlament Ewropew, il-Kunsill u l-Kummissjoni”.

41. Fid-dawl ta' dawn l-ispjegazzjonijiet, l-Ombudsman iqis li r-raġunijiet tal-Kummissjoni għan-nuqqas ta' żvelar tad-dokumenti huma raġonevoli u li dawn jikkonformaw mar-rekwiżiti minimi għall-għoti ta' spjegazzjonijiet adegwati għan-nuqqas ta' żvelar. L-Ombudsman iqis li dan huwa partikolarment rilevanti f'dan il-każ, fid-dawl tal-fatt li d-dokumenti mitluba kienu qed jintużaw f'negozjati li għaddejjin bejn il-Kummissjoni u atturi esterni.

42. Fir-rigward tar-rekwiżit li din l-eċċezzjoni tista' tiġi applikata biss meta ma jkun hemm l-ebda interess pubbliku prevalenti fl-iżvelar tad-dokument ikkonċernat, l-Ombudsman iddeċieda f'deċiżjonijiet preċedenti [10] li mill-istruttura u mill-kliem tad-dispożizzjoni kkonċernata jirriżulta li normalment hija l-persuna li tkun qed tfittex aċċess li trid tistabbilixxi l-preżenza ta' interess pubbliku prevalenti fl-iżvelar. F’dan il-każ, l-ilmentatur argumenta li kważi ċ-ċittadini kollha tal-Unjoni huma xerrejja jew utenti tal-enerġija, u, għalhekk, huma affettwati mir-riforma tas-suq tal-enerġija. L-Ombudsman jaqbel mar-rimarka tal-Kummissjoni li din id-dikjarazzjoni ma tistax tiġi interpretata bħala li tikkostitwixxi interess pubbliku prevalenti li jiġġustifika l-iżvelar. Fin-nuqqas ta' kwalunkwe argument speċifiku ieħor mill-ilmentatur, l-Ombudsman iqis li l-ilmentatur ma stabbilixxiex li kien hemm interess pubbliku prevalenti fl-iżvelar tad-dokumenti.

43. Fl-aħħar nett, l-Ombudsman jinnota u jfaħħar il-fatt li, fl-opinjoni tiegħu, il-Kummissjoni ddeċidiet li tagħti aċċess sħiħ għad-dokumenti mitluba, u li ġew ipprovduti kopji.

44. Fid-dawl tas-sejbiet tiegħu ta' hawn fuq, l-Ombudsman ma jsib l-ebda każ ta' amministrazzjoni ħażina li jikkorrispondi għall-allegazzjoni tal-ilmentatur.

C. Konklużjonijiet

Fuq il-bażi tal-inkjesti tiegħu dwar dan l-ilment, l-Ombudsman jagħlaq il-każ bir-rimarka kritika li ġejja:

Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet ta' hawn fuq, l-Ombudsman issib li l-Kummissjoni naqset milli tirrispetta d-dispożizzjonijiet tar-Regolament rigward il-puntwalità tat-trattament tat-talbiet għal aċċess għad-dokumenti fit-tliet aspetti li ġejjin: (i) Hija estendiet ulterjorment l-iskadenza diġà estiża biex tittratta l-applikazzjoni konfermatorja tal-ilmentatur billi bbażat ruħha fuq l-Artikolu 6(3) tar-Regolament, iżda mingħajr ma ressqet spjegazzjonijiet validi jew adegwati; (ii) kellha l-intenzjoni li tapplika l-possibbiltà li testendi l-iskadenza f’konformità mal-Artikolu 8(2) tar-Regolament, iżda għamlet dan mingħajr ma pprovdiet l-ebda spjegazzjoni valida u adegwata; u (iii) ittardjat bil-kbir it-tweġiba tagħha lill-ilmentatur billi ħadet ħames xhur biex tasal għal deċiżjoni dwar l-applikazzjoni ta’ dan tal-aħħar. Dawn l-azzjonijiet tal-Kummissjoni kkostitwixxew każijiet ta’ amministrazzjoni ħażina.

L-ilmentatur u l-Kummissjoni se jiġu infurmati b’din id-deċiżjoni.

 

P. Nikiforos DIAMANDOUROS

Magħmul fi Strasburgu, fit-28 ta' Mejju 2010

---

[1] Regolament (KE) Nru 1049/2001 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tat-30 ta’ Mejju 2001, dwar l-aċċess pubbliku għad-dokumenti tal-Parlament Ewropew, tal-Kunsill u tal-Kummissjoni (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 1, Vol. 3, p. 331).

[2] Ara ibid.

[3] Eż. 15 + 15-il jum tax-xogħol għall-applikazzjoni inizjali u 15 + 15-il jum tax-xogħol għall-applikazzjoni konfermatorja.

[4] L-Artikolu 8(2) tar-Regolament jipprovdi: "F'każijiet eċċezzjonali, pereżempju fil-każ ta' applikazzjoni relatata ma' dokument twil ħafna jew ma' għadd kbir ħafna ta' dokumenti, il-limitu ta' żmien previst fil-paragrafu 1 jista' jiġi estiż bi 15-il jum ta' xogħol, dment li l-applikant jiġi nnotifikat minn qabel u jingħataw raġunijiet dettaljati."

[5] L-Artikolu 6(3) tar-Regolament jipprovdi: "Fil-każ ta' applikazzjoni relatata ma' dokument twil ħafna jew ma' numru kbir ħafna ta' dokumenti, l-istituzzjoni kkonċernata tista' tikkonsulta mal-applikant b'mod informali, bil-ħsieb li tinstab soluzzjoni ġusta."

[6] L-ewwel paragrafu tal-Artikolu 4(3) tar-Regolament jipprovdi: "L-aċċess għal dokument, imfassal minn istituzzjoni għall-użu intern jew riċevut minn istituzzjoni, li jkollu x'jaqsam ma' kwistjoni fejn id-deċiżjoni ma tkunx ittieħdet mill-istituzzjoni, għandu jiġi rrifjutat jekk l-iżvelar tad-dokument serjament idgħajjef il-proċess tat-teħid ta' deċiżjonijiet tal-istituzzjoni, sakemm ma jkunx hemm interess pubbliku prevalenti fl-iżvelar."

[7] 2001/937/KE, KEFA, Euratom: Deċiżjoni tal-Kummissjoni tal-5 ta’ Diċembru 2001 li temenda r-regoli ta’ proċedura tagħha (notifikata taħt id-dokument numru C(2001) 3714) ĠU L 345 p. 94, dwar l-applikazzjoni tar-Regolament (KE) Nru 1049/2001 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-30 ta’ Mejju 2001 dwar l-aċċess pubbliku għad-dokumenti tal-Parlament Ewropew, tal-Kunsill u tal-Kummissjoni.

[8] Il-Kawża T-2/03 Verein für Konsumenteninformation v il-Kummissjoni [2005] Ġabra II-01121, il-paragrafu 101.

[9] Ara l-Kawża C-189/98 P Il-Pajjiżi l-Baxxi u van der Wal vs Il-Kummissjoni [2000] Ġabra I-1, il-paragrafu 27, u l-Kawża T-211/00 Kuijer vs Il-Kunsill [2002] Ġabra II-485, il-paragrafu 55, u l-ġurisprudenza ċċitata fiha. U l-Kawża T-36/04, API vs is-sentenza tal-Kummissjoni tat-12 ta’ Settembru 2007 [għadha ma ġietx ippubblikata fil-Ġabra], il-paragrafu 54 (każijiet ta’ ċitazzjoni), imsemmija fid-deċiżjoni dwar l-ilment 3402/2004/PB, il-punt 1.7.

[10] Ara d-deċiżjonijiet tal-Ombudsman Ewropew 2821/2004/OV u 2403/2003/MF, disponibbli fuq is-sit web tal-Ombudsman (http://www.ombudsman.europa.eu).