Il-qafas għall-komponent

1. Fid-19 ta' Ġunju 2008, il-kwerelanti ħadu sehem f'għadd ta' testijiet li saru fi Brussell u organizzati minn aġenzija ta' reklutaġġ Olandiża ("l-aġenzija") responsabbli għall-għażla ta' ħaddiema interim xierqa għall-Kummissjoni Ewropea, sabiex jiġu kkunsidrati għal xogħol temporanju ma' dik l-istituzzjoni.

2. Ftit wara, l-aġenzija informathom li kienu għaddew mit-testijiet u li, sabiex jiġu kkunsidrati għal kwalunkwe pożizzjoni interim fi ħdan il-Kummissjoni, huma kellhom jissottomettu perjodikament is-CVs tagħhom. Skont l-istruzzjonijiet, minn Ġunju 2008 'l quddiem, il-kwerelanti bagħtu perjodikament lill-aġenzija verżjonijiet aġġornati tas-CVs tagħhom.

3. Fil-5 ta’ Jannar 2009, l-aġenzija infurmat lill-ilmentaturi li, għalkemm it-tnejn li huma kienu għaddew minn xi wħud mit-testijiet, fil-fatt ma kinux għaddew mit-testijiet tal-loġika rispettivi tagħhom. Għalhekk, ma setgħux jiġu kkunsidrati għal pożizzjoni interim fi ħdan il-Kummissjoni. L-aġenzija żiedet tgħid li, sabiex jerġgħu jagħmlu dan it-test, ikollhom jistennew sena.

4. L-ilmentaturi kkontestaw il-pożizzjoni l-ġdida tal-aġenzija. Bi tweġiba, l-aġenzija infurmathom li l-punteġġi tal-kompjuter kienu infallibbli u li l-unika għażla għad-dispożizzjoni tagħhom kienet li jerġgħu jagħmlu t-test fil-futur.

5. Fis-7 ta' Jannar 2009, il-kwerelanti ssottomettew ilment lill-Ombudsman, li kien dirett kemm kontra l-aġenzija kif ukoll kontra l-Kummissjoni Ewropea. Ġie rreġistrat taħt ir-referenza 60/2009/JD. Fir-rigward tal-Kummissjoni, l-ilmentaturi qiesu li din l-istituzzjoni fl-aħħar mill-aħħar kienet responsabbli għas-sitwazzjoni minħabba li l-aġenzija aġixxiet bħala l-aġent tagħha. Għalhekk, l-istituzzjoni għandha tispjega l-imġiba mhux professjonali tal-aġenzija u toffrilhom kumpens xieraq għat-telf imġarrab. L-ilmentaturi bagħtu wkoll kopja tal-ilment tagħhom lill-Ombudsman kemm lill-Kummissjoni kif ukoll lill-aġenzija.

6. Fl-istess jum, l-aġenzija wieġbet kemm lill-Ombudsman kif ukoll lill-ilmentaturi u ddikjarat li, minkejja l-allegazzjonijiet li saru, kien ċar mill-punteġġi tal-kompjuter li ż-żewġ lanjanti ma għaddewx mit-test tal-loġika.

7. F'ittra elettronika oħra tas-7 ta' Jannar 2009 u indirizzata lill-Ombudsman, il-kwerelanti esprimew in-nuqqas ta' qbil tagħhom mal-argumenti tal-aġenzija u talbu kumpens finanzjarju għat-telf imġarrab.

8. Wara li rreveda s-sitwazzjoni, l-Ombudsman sab li l-allegazzjonijiet magħmula mill-ilmentaturi kontra l-aġenzija ma ssodisfawx ir-rekwiżiti stabbiliti fl-Istatut tiegħu. L-allegazzjoni kontra l-aġenzija ma kinitx tinvolvi azzjonijiet minn istituzzjoni jew korp tal-UE, kif meħtieġ mill-Artikolu 2(1) tal-Istatut. Barra minn hekk, fir-rigward tal-allegazzjoni kontra l-Kummissjoni, l-Ombudsman qies li dan l-aspett tal-ilment ma kienx ippreċedut minn approċċi amministrattivi xierqa, kif meħtieġ mill-Artikolu 2(4) tal-Istatut tiegħu.

9. Għaldaqstant, fit-2 ta’ Frar 2009, l-Ombudsman iddikjara l-każ inammissibbli. Fl-ittra tiegħu lill-ilmentaturi li għalqu l-każ, l-Ombudsman avżahom li, fir-rigward tal-allegazzjoni tagħhom kontra l-Kummissjoni, huma setgħu jikkunsidraw li jiktbu lis-servizzi responsabbli tagħha (DĠ ADMIN). Jekk iqisu li t-tweġiba tal-Kummissjoni ma tkunx sodisfaċenti, imbagħad ikunu jistgħu jressqu lment ġdid lill-Ombudsman.

10. Wara s-suġġeriment tal-Ombudsman, l-ilmentaturi kitbu lill-Kummissjoni. Fit-tweġiba tagħha tat-13 ta’ Marzu 2009, il-Kummissjoni spjegat li kienet ikkuntattjat lill-aġenzija, li, fid-dawl tan-nuqqas ta’ ftehim apparenti li rriżulta mill-komunikazzjoni tagħha tar-riżultati tat-testijiet lill-ilmentaturi, qablet li tistedinhom jerġgħu jagħmlu t-test. Fit-tweġiba tagħha, il-Kummissjoni enfasizzat li kienet infurmat lill-aġenzija dwar it-tħassib tagħha rigward it-trattament ġust u xieraq li għandu jiġi ggarantit għall-kandidati potenzjali kollha. Il-Kummissjoni ttamat li l-miżuri meħuda mill-aġenzija jkunu sodisfaċenti u xtaqithom is-suċċess kollu għall-futur.

11. Il-kwerelanti kkunsidraw it-tweġiba tal-Kummissjoni tat-13 ta' Marzu 2009 bħala mhux sodisfaċenti. Fit-22 ta' Marzu 2009, huma ressqu lment ġdid lill-Ombudsman. L-ilment ġie rreġistrat bin-numru ta’ referenza 760/2009/JMA u jifforma s-suġġett ta’ din l-inkjesta.

Il-komponent

12. Fl-ilment, l-Ombudsman identifika l-allegazzjoni u t-talba li ġejjin:

L-ilmentaturi jallegaw li l-Kummissjoni naqset milli tissorvelja b’mod xieraq aġenzija privata ta’ reklutaġġ li torganizza testijiet f’isem il-Kummissjoni. B’appoġġ għal din l-allegazzjoni, huma argumentaw li l-aġenzija pprovdiethom b’informazzjoni qarrieqa dwar ir-riżultati tat-testijiet li ħadu fid-19 ta’ Ġunju 2008 għal xogħol interim mal-Kummissjoni. B'riżultat ta' dan, huma sofrew danni.

L-ilmentaturi jsostnu li l-Kummissjoni għandha tipprovdilhom kumpens għall-ispejjeż u t-telf imġarrba bħala riżultat tal-azzjonijiet meħuda mill-aġent tal-Kummissjoni.

L-Inkwantu

13. Fis-27 ta' April 2009, l-Ombudsman fetaħ inkjesta u bagħat l-ilment lill-Kummissjoni b'talba għal opinjoni. Fid-29 ta’ Lulju 2009, il-Kummissjoni bagħtet l-opinjoni tagħha, li mbagħad intbagħtet lill-ilmentaturi bi stedina biex jissottomettu osservazzjonijiet. Fis-27 ta' Settembru 2009, il-kwerelanti bagħtu l-osservazzjonijiet tagħhom dwar l-opinjoni tal-Kummissjoni.

L-analiżi u l-konklużjonijiet ta' l-OMBUDSMAN

A. L-allegat nuqqas tal-Kummissjoni li tissorvelja b'mod xieraq aġenzija ta' reklutaġġ u l-pretensjoni relatata

Argumenti ppreżentati lill-Ombudsman

14. L-ilmentaturi qiesu li l-Kummissjoni naqset milli twieġeb kif xieraq għall-argumenti tagħhom. Huma qiesu li l-offerta tal-aġenzija li terġa' tagħmel it-test ma kinitx sodisfaċenti peress li, fil-fehma tagħhom, wara li għaddew mit-testijiet kollha, huma ħaqqhom jaħdmu għall-Kummissjoni. Huma ddikjaraw li l-aġenzija, li taħdem għall-Kummissjoni u teżamina l-kandidati "f ' isem" l-istituzzjoni, ma rnexxilhiex turi li r-riżultati tat-testijiet loġiċi tagħhom ma kinux biżżejjed.

15. Fl-opinjoni tagħha, il-Kummissjoni spjegat li, sabiex ikollha l-possibbiltà li timpjega ħaddiema temporanji għal perjodi qosra, hija ħarġet sejħa għall-offerti f’dan ir-rigward. B’riżultat ta’ din l-offerta, hija kkonkludiet kuntratt għal servizzi mal-aġenzija inkwistjoni u ma’ żewġ kumpaniji oħra.

16. Fuq il-bażi tal-kuntratt ta’ hawn fuq, l-aġenziji tal-impjieg temporanju jipprovdu lill-Kummissjoni b’kandidati xierqa għal pożizzjonijiet interim fi ħdan l-istituzzjoni. Dawn il-kandidati mhumiex impjegati mill-Kummissjoni, iżda pjuttost mill-aġenzija ta’ impjieg temporanju inkwistjoni, li tikkonkludi kuntratt magħhom abbażi tal-liġi lokali. Il-Kummissjoni enfasizzat li, kif rikonoxxut mill-qrati Komunitarji, ma ġiet stabbilita l-ebda rabta kuntrattwali jew statutorja bejn il-ħaddiema temporanji u l-Kummissjoni.

17. Fid-dawl ta’ dan ta’ hawn fuq, il-Kummissjoni qieset li l-ilmentaturi ma setgħu jinvokaw l-ebda amministrazzjoni ħażina min-naħa tagħha. Jekk ikun hemm xi nuqqas ta’ ftehim bejn l-ilmentaturi u l-impjegatur futur possibbli tagħhom, jiġifieri, l-aġenzija, dan għandu jiġi ttrattat minn dawn iż-żewġ partijiet. Il-Kummissjoni indikat li, skont l-Artikolu II. 1.5 u II. 1.6 tal-kuntratt tal-Kummissjoni mal-aġenzija, din tal-aħħar hija obbligata tinforma lill-persunal mibgħut biex jaħdem fil-Kummissjoni li ma jappartjenix għas-Servizz Ċivili Ewropew u li l-Kummissjoni mhijiex il-persuna li timpjegahom.

18. Fis-6 ta' Frar 2009, il-Kummissjoni ġiet infurmata bil-problemi u n-nuqqas ta' ftehim bejn il-kwerelanti u l-aġenzija. Minħabba t-tħassib tagħha dwar it-trattament ġust u ugwali tal-kandidati potenzjali kollha, il-Kummissjoni kkuntattjat lill-aġenzija u talbitha tirrevedi s-sitwazzjoni tal-ilmentaturi. Bħala riżultat tal-inizjattiva tagħha, l-aġenzija qablet li tippermetti lill-ilmentaturi jerġgħu jagħmlu t-testijiet. Permezz ta' ittra datata t-13 ta' Marzu 2009, il-Kummissjoni infurmat lill-ilmentaturi bir-riżultati tal-azzjonijiet tagħha lejn l-aġenzija.

19. Il-Kummissjoni kkonkludiet billi enfasizzat li l-Ombudsman għandu jiddikjara l-ilment inammissibbli, skont l-Artikolu 2(1) tal-Istatut tiegħu.

20. Fl-osservazzjonijiet tagħhom, l-ilmentaturi tennew l-allegazzjonijiet tagħhom. Huma enfasizzaw li l-informazzjoni inizjali mill-aġenzija kkonfermat li kienu għaddew mit-testijiet. Fil-fehma tagħhom, il-Kummissjoni kienet responsabbli għas-sitwazzjoni, peress li l-aġenzija aġixxiet bħala l-aġent tal-Kummissjoni. Huma nnutaw li mhuwiex possibbli li wieħed jingħaqad mal-Kummissjoni bħala ħaddiem interim mingħajr ma jkun ġie rreklutat minn aġenzija ta’ reklutaġġ speċjalizzata. Dawn l-aġenziji għandhom isegwu l-proċeduri stabbiliti mill-Kummissjoni l-ħin kollu. Barra minn hekk, il-kundizzjonijiet tax-xogħol ma humiex iddeterminati mill-aġenzija ta’ reklutaġġ, iżda mill-Kummissjoni. Għaldaqstant, il-Kummissjoni għandha twieġeb meta l-aġenzija twettaq għemil ħażin.

Il-valutazzjoni tal-Ombudsman

21. Mill-bidu nett, l-Ombudsman tinnota li d-drittijiet u l-obbligi tal-partijiet differenti involuti fix-xogħol tat-tip interim, jiġifieri, il-Kummissjoni, l-ilmentaturi u l-aġenzija involuta, jirriżultaw minn żewġ relazzjonijiet legali separati. Wieħed huwa bejn il-Kummissjoni u l-aġenzija, definit fuq il-bażi ta’ kuntratt qafas, u t-tieni huwa bejn l-aġenzija u l-ilmentaturi. Fid-dawl tal-allegazzjonijiet magħmula mill-ilmentaturi, il-kwistjoni inkwistjoni f’dan il-każ hija jekk l-ilmentaturi, minħabba l-pożizzjoni legali tagħhom, jistgħux igawdu xi drittijiet fil-konfront tal-Kummissjoni.

22. In-natura ta’ dan it-tip ta’ relazzjoni ġiet riveduta mill-Qorti tal-Prim’Istanza ta’ dak iż-żmien li, f’deċiżjoni rilevanti [1], irrikonoxxiet li r-relazzjoni li tinvolvi impjegati interim li jaħdmu għall-istituzzjonijiet tal-UE tidher li hija tripla. Dan jinvolvi tliet partijiet, jiġifieri l-ħaddiem temporanju, in-negozju ta’ impjieg temporanju u l-utent. Ir-relazzjonijiet tagħhom huma normalment ibbażati fuq il-konklużjoni ta’ żewġ kuntratti: wieħed bejn l-aġenzija tax-xogħol temporanju u l-utent, u ieħor bejn il-ħaddiem temporanju u n-negozju tal-impjieg temporanju.

23. Wara li vvalutat ir-regoli Komunitarji rilevanti li jinvolvu relazzjonijiet ta’ impjieg temporanji [2] u l-leġiżlazzjoni applikabbli tal-Istat Membru fejn seħħew dawn ir-relazzjonijiet, jiġifieri, il-leġiżlazzjoni Belġjana [3], il-Qorti tal-Prim’Istanza ta’ dak iż-żmien ikkunsidrat li r-rabta bejn il-ħaddiem temporanju u l-utent tikkostitwixxi biss relazzjoni fattwali. Dan għaliex in-negozju tal-impjieg temporanju biss għandu d-dritt li jeżerċita l-awtorità mogħtija lill-impjegaturi fuq l-impjegati [4].

24. Il-Qorti kkonkludiet, għalhekk, li ħaddiem temporanju interim li jwettaq il-kompiti tiegħu għal istituzzjoni tal-UE ma għandu l-ebda relazzjoni legali diretta ma’ din tal-aħħar, li minnha jista’ jiġi dedott dritt legali. Dan għaliex il-ħaddiem temporanju għandu relazzjoni kuntrattwali biss man-negozju tal-impjieg temporanju [5].

25. Fid-dawl tas-sentenza msemmija hawn fuq, l-Ombudsman irreveda bir-reqqa l-kuntratt bejn l-aġenzija u l-Kummissjoni. Kif stabbilit fl-Artikolu II.1.5, u għall-kuntrarju ta’ dak li jemmnu l-ilmentaturi, il-partijiet qablu li l-aġenzija la tista’ tirrappreżenta lill-Kummissjoni, u lanqas ma tista’ taġixxi b’mod li tagħti tali impressjoni.

26. Fid-dawl ta’ dan ta’ hawn fuq, is-setgħat superviżorji tal-Kummissjoni fuq l-aġenzija huma relatati mal-kontroll ta’ dik tal-ewwel fuq il-konformità tal-aġenzija mad-dispożizzjonijiet kuntrattwali. Il-kuntratt tabilħaqq ippreveda għadd ta’ kundizzjonijiet li taħthom il-Kummissjoni setgħet ittemm il-kuntratt. Dawn jinkludu, pereżempju, in-nuqqas serju mill-aġenzija fi kwistjonijiet professjonali, li kien previst fl-Artikolu II.15.1.c.

27. Il-partijiet qablu li l-aġenzija għandha tiżgura li l-ħaddiema interim mibgħuta lill-Kummissjoni wara t-talba individwali ta' din tal-aħħar f'dan ir-rigward ("Persuni li qabel kienu parti mill-à l' execution du Contract") ikollhom il-kwalifiki u l-esperjenza professjonali meħtieġa għall-kariga rilevanti (l-Artikolu II.1.6).

28. L-Ombudsman jifhem li dan ir-rekwiżit għandu japplika wkoll għall-ewwel għażla ta’ kandidati tal-aġenzija għall-istabbiliment ta’ “lista ta’ riżerva” li minnha jistgħu jintgħażlu l-ħaddiema interim.

29. Anki jekk il-kuntratt ma fih xejn dwar kif għandha ssir din l-għażla, in-natura u l-iskop tal-kuntratt jissuġġerixxu li l-Kummissjoni għandha tirrikjedi li, meta tagħmel l-għażliet tagħha, l-aġenzija inkwistjoni tirrispetta l-prinċipji bażiċi ta’ amministrazzjoni tajba, bħal dawk ta’ ġustizzja u trasparenza.

30. Għalhekk, l-Ombudsman jirrikonoxxi u jilqa' l-kuntatti li l-Kummissjoni ħadet mal-aġenzija sabiex tiżgura t-trattament ġust tal-kandidati, u jinnota li dawn il-kuntatti wassluha biex titlob li s-sitwazzjoni tal-ilmentaturi tiġi rieżaminata.

31. Madankollu, il-kwistjoni tibqa’ mhux solvuta dwar jekk il-kandidati nfushom, bħala partijiet terzi fil-kuntratt, għandhomx is-setgħa li jitolbu direttament lill-Kummissjoni tiżgura li l-għażla tagħhom mill-aġenzija ssir b’mod ġust u trasparenti. Minħabba li, fil-kuntratt bejn il-Kummissjoni u l-aġenzija, il-ħaddiema interim impjegati mill-aġenzija ma jkollhom l-ebda dritt fil-konfront tal-Kummissjoni [6], it-tweġiba għal din il-mistoqsija trid tkun negattiva. Madankollu, l-Ombudsman ifakkar li, skont l-Anness I tal-kuntratt dwar il-kundizzjonijiet tas-sejħa għall-offerti, il-kuntratt għandu jirrispetta l-leġiżlazzjoni Belġjana applikabbli. Għaldaqstant, huma l-qrati Belġjani li għandhom jinterpretaw il-kuntratt f’każ ta’ tilwima bejn il-partijiet.

32. Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet ta' hawn fuq, l-Ombudsman iqis li l-allegazzjoni tal-ilmentaturi dwar speċifikament in-nuqqas tal-Kummissjoni li tissorvelja l-aġenzija, u l-affermazzjoni rilevanti, ma tistax tiġi sostnuta.

33. L-Ombudsman huwa konxju tal-fatt, madankollu, li l-ilmentaturi, bħaċ-ċittadini kollha, għandhom id-dritt li jitolbu u jirċievu informazzjoni li tkun kemm jista' jkun kompluta u preċiża bi tweġiba għall-mistoqsijiet li jissottomettu lill-Kummissjoni. F’dan il-każ, jidher raġonevoli li l-ilmentaturi jistennew li, wara l-kuntatti tagħha mal-aġenzija msemmija hawn fuq, il-Kummissjoni kienet tinformahom bir-raġunijiet għaliex inizjalment ġew infurmati li kienu tpoġġew f’lista ta’ riżerva, iżda aktar tard ġew infurmati li fil-fatt kienu fallew it-testijiet. Din id-diskrepanza qajmet tħassib reali għall-ilmentaturi, li wassalhom biex jiddubitaw il-ġustizzja u t-trasparenza tal-proċess kollu tal-għażla.

34. L-Ombudsman iqis li, fil-kuntatti tagħha mal-aġenzija, il-Kummissjoni kellha tinsisti li tikseb spjegazzjonijiet xierqa, sabiex tkun tista' tgħaddihom lill-ilmentaturi. Fid-dawl tal-fatt li t-tweġiba tiegħu lill-ilmentaturi datata t-13 ta' Marzu 2009 ma pprovdietx spjegazzjonijiet bħal dawn, l-Ombudsman se jindirizza rimarka oħra lill-Kummissjoni.

C. Konklużjoni

Fuq il-bażi tal-inkjesta tiegħu dwar dan l-ilment, l-Ombudsman jagħlaqha bil-konklużjoni li ġejja:

Ma kien hemm l-ebda amministrazzjoni ħażina mill-Kummissjoni.

L-ilmentatur u l-Kummissjoni se jiġu infurmati b’din id-deċiżjoni.

Rimarka oħra

Il-Kummissjoni tista’ tikkunsidra li terġa’ tikkuntattja lill-aġenzija biex tikseb spjegazzjonijiet xierqa li jippermettulha tinforma lill-ilmentaturi b’mod aktar ċar dwar ir-raġunijiet għaliex l-aġenzija inizjalment infurmathom li kienu rnexxew, u sussegwentement, sitt xhur wara, infurmathom li kienu fallew mit-testijiet.

P. Nikiforos DIAMANDOUROS

Magħmul fi Strasburgu fit-13 ta' Jannar 2010

[1] Il-Kawża T-127/00 Michael Nevin vs il-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej [2002] ĠabraSP I-A-149 u II-781, il-paragrafi 52-57.

[2] Id-Direttiva tal-Kunsill 91/383/KEE tal-25 ta' Ġunju 1991 li tissupplimenta l-miżuri biex jinkoraġġixxu t-titjib fis-sigurtà u s-saħħa fix-xogħol tal-ħaddiema li għandhom relazzjoni ta' impjieg b'dewmien fiss jew ta' impjieg temporanju; ĠU 1991, L 206, p. 19-21.

[3] L-Att Belġjan tal-24 ta’ Lulju 1987.

[4] Ara hawn fuq, il-Kawża T-127/00 Nevin, il-paragrafu 57.

[5] Ara hawn fuq, il-Kawża T-127/00 Nevin, il-paragrafu 58.

[6] Ara l-Artikolu II.1.6: "... ce dernier s'engage a n' invoquer a l'egard de la Commission aucun droit resultant de la relation contractuelle contre la Commission et le Contractant"