Il-qafas għall-komponent

1. L-ilmentatur huwa rappreżentant ta’ X, assoċjazzjoni kummerċjali li aġixxiet f’isem wieħed mill-membri tagħha, il-kumpanija Y. It-tnejn li huma huma stabbiliti fil-pajjiż A Skont l-informazzjoni sottomessa mill-ilmentatur, Y tipproduċi, tbigħ u tesporta bajd kemm għall-konsum mill-bniedem kif ukoll għall-manifattura tal-ikel. F'Settembru 2005, familja minn pajjiż B marida bis-salmonella. Huma allegaw li dan kien dovut għall-konsum tagħhom tal-majoneż, li kien ġie manifatturat minn produttur lokali li juża l-bajd minn Y. Infetħu inkjesti konsegwenti miż-żewġ awtoritajiet tas-sikurezza tal-ikel ta’ A u B. Bħala riżultat ta’ dawn l-inkjesti, il-produzzjoni u l-esportazzjoni ta’ prodotti minn Y ġew sospiżi. Fis-26 ta’ Settembru 2005, madankollu, l-Aġenzija għas-Sigurtà fl-Ikel ta’ A kkonkludiet li l-oriġini tat-tifqigħa ma kinitx prodotta minn Y. Din il-kumpanija nnifisha wettqet ukoll għadd ta’ kontrolli, li wassluha għall-istess konklużjoni. F'Ottubru 2005, seħħ inċident simili f'B u, bħala konsegwenza, ġiet stabbilita twissija ġdida dwar is-saħħa kemm mill-awtoritajiet ta' A kif ukoll ta' B. Fl-aħħar ta’ Ottubru, l-awtoritajiet ta’ A ċċertifikaw li l-kundizzjonijiet tas-saħħa ta’ Y kienu adegwati u li ma deher li kien hemm l-ebda problema relatata mas-saħħa li tinvolvi l-prodott tiegħu. L-awtoritajiet ta' A sussegwentement ikkuntattjaw lill-kontropartijiet tagħhom f'B, u bagħtulhom għadd ta' analiżijiet xjentifiċi li dehru li juru li l-prodotti ta' Y ma kienu ta' ebda theddida għas-saħħa tal-bniedem. Minkejja dik l-informazzjoni, it-twissija tas-saħħa kontra l-prodotti tagħha ma tneħħietx f’B.

2.         Fil-25 ta’ Jannar 2006, X issottometta żewġ ilmenti lill-Kummissjoni Ewropea, fejn allega li l-mod li bih l-awtoritajiet kemm ta’ A kif ukoll ta’ B kienu ttrattaw l-allegati lmenti dwar is-saħħa kontra Y kien żbaljat. Fl-4 ta’ Diċembru 2006, is-servizzi tal-Kummissjoni infurmaw lill-ilmentatur li ma kellhomx l-intenzjoni li jiftħu proċedimenti ta’ ksur b’rabta mal-każijiet, u pproponew li jagħlquhom.

Is-suġġett ta' l-informazzjoni

3.         Fid-dawl tal-pożizzjoni tal-Kummissjoni, il-kwerelant ressaq ilment quddiem l-Ombudsman fil-25 ta' Mejju 2007, fejn argumenta li l-Kummissjoni la kienet ittrattat iż-żewġ ilmenti tiegħu kif suppost u lanqas investigat is-sitwazzjoni b'mod sodisfaċenti. Bl-istess mod, l-ilmentatur iddikjara li l-Kummissjoni kienet għamlet pressjoni indebita fuq l-awtoritajiet responsabbli ta’ A, sabiex ma jitħallewx jintervjenu fil-kwistjoni.

4.         Fl-ilment tiegħu lill-Ombudsman, l-ilmentatur issottometta l-allegazzjoni u d-dikjarazzjoni li ġejjin:

Allegazzjoni:

Il-Kummissjoni ma kinitx ittrattat l-ilmenti tiegħu kif suppost.

B’appoġġ għal din l-allegazzjoni, l-ilmentatur argumenta li l-Kummissjoni:

(a) injora d-dokumenti ppreżentati minn X, b’mod partikolari dawk li jikkonċernaw il-konformità ta’ Y mal-istandards sanitarji rilevanti f’A;

(b) naqas milli jikkuntattja lill-awtoritajiet ta’ B;

(c) naqas milli jinforma lill-ilmentatur, fil-ħin, fir-rigward tal-progress tal-każ;

(d) naqas milli jitlob l-intervent tas-servizzi responsabbli għall-applikazzjoni tar-Regolament (KE) Nru 178/2002 dwar is-sikurezza tal-ikel; u

(e) ipprevjena lill-Aġenzija għas-Sigurtà tal-Ikel f’A milli tintervjeni fil-kwistjoni.

It-talba:

Il-Kummissjoni għandha tikkunsidra mill-ġdid il-pożizzjoni tagħha dwar l-ilmenti tiegħu.

L-Inkwantu

5.         B'ittra tat-30 ta' Lulju 2007, l-Ombudsman fetaħ inkjesta dwar l-allegazzjoni u t-talba mressqa mill-kwerelant, fejn talab lill-Kummissjoni biex tissottometti opinjoni sat-30 ta' Novembru 2007. Il-Kummissjoni ppreżentat opinjoni, bl-Ingliż, fil-11 ta' Diċembru 2007. Fil-21 ta' Diċembru 2007, intbagħtet traduzzjoni fil-lingwa ta' A lill-kwerelant, li bagħat l-osservazzjonijiet tiegħu dwar l-opinjoni tal-Kummissjoni fid-19 ta' Frar 2008.

L-analiżi u l-konklużjonijiet ta' l-OMBUDSMAN

A. Fuq l-allegat trattament żbaljat tal-ilmenti 2006/4171 u 2006/4172 mill-Kummissjoni

Argumenti ppreżentati lill-Ombudsman

6.         Fit-tweġiba tagħha tal-11 ta’ Diċembru 2007, il-Kummissjoni qieset li l-fajls tal-ilmenti inkwistjoni ġew ittrattati kif suppost u li l-ilmentatur inżamm infurmat regolarment dwar l-inkjesta tiegħu.

7.         Il-Kummissjoni rreferiet għat-trattament formali tagħha tal-ilmenti ta’ X u l-kuntatti tagħha mal-ilmentatur. Fis-16 ta’ Jannar 2006, l-ilmenti inizjali ntbagħtu lid-Direttorat Ġenerali għall-Intrapriża (DĠ ENTR), li sussegwentement ittrasferixxahom lid-Direttorat Ġenerali għall-Agrikoltura (DĠ AGRI) tiegħu fil-31 ta’ Jannar 2006 u, fl-aħħar nett, lid-Direttorat Ġenerali għas-Saħħa u l-Ħarsien tal-Konsumatur (DĠ SANCO) tiegħu f’Marzu 2006. L-ilmenti ġew irreġistrati fl-10 ta’ Frar 2006. Fis-17 ta' Frar 2006, id-DĠ AGRI informa lil min għamel l-ilment bit-trasferiment ta' l-ilmenti tiegħu lid-DĠ ENTR. Wara t-talba ta' min għamel l-ilment lid-DĠ SANCO, saret laqgħa fl-14 ta' Marzu 2006. Il-Kummissjoni hemżet, flimkien mal-opinjoni tagħha, kopji tal-iskambji kollha tagħha mal-ilmentatur.

8.         Fl-4 ta’ Diċembru 2006, id-DĠ SANCO informa lill-ilmentatur li, peress li ma kienx possibbli li jiġi ppruvat ksur tal-liġi tal-UE, is-servizzi tiegħu kienu se jipproponu li l-Kummissjoni tagħlaq iż-żewġ ilmenti. Ingħatalu terminu standard ta’ erba’ ġimgħat sabiex jipprovdi kull informazzjoni ġdida li turi li fil-fatt kien seħħ ksur tad-dritt tal-Unjoni. Permezz ta' ittra datata d-19 ta' Diċembru 2006, li ġiet rikonoxxuta fit-8 ta' Jannar 2007, il-kwerelant issottometta evidenza ġdida fil-perjodu ta' żmien indikat. Konsegwentement, il-fajl tal-ksur ma ngħalaqx, u dan ippermetta żmien biex jiġu eżaminati l-elementi l-ġodda. Madankollu, f'Lulju 2007, wara valutazzjoni tal-elementi l-ġodda, il-kwerelant ġie infurmat li s-servizzi tal-Kummissjoni kienu se jipproponu l-għeluq tal-fajl.

9.         Fir-rigward tal-mertu tal-każ, il-Kummissjoni l-ewwel iddeskriviet il-fatti u l-pożizzjoni legali meħuda mis-servizzi tagħha. Hija spjegat li l-importazzjoni tal-bajd minn A ġiet irrifjutata minn B fi tmiem l-2005, minħabba diversi każijiet ta’ avvelenament mis-salmonella kkawżati, skont l-awtoritajiet ta’ B, minn lott speċifiku ta’ bajd li joriġina minn Y. Għaldaqstant, l-awtoritajiet ta’ B nedew Sistema ta’ Twissija Rapida għall-Ikel u l-Għalf (RASFF). Sussegwentement, Y ikkuntattja lil X, li bagħat ilment lill-Kummissjoni kontra l-awtoritajiet kemm ta' A kif ukoll ta' B. X argumenta li, peress li dan is-settur partikolari għadu mhux armonizzat fil-livell Komunitarju, B kien obbligat jaċċetta bajd li kien konformi mal-leġiżlazzjoni rilevanti f'A. X oġġezzjona li l-awtoritajiet ta' A ma kinux appoġġjaw it-talbiet tal-membru tiegħu kontra l-awtoritajiet ta' B.

10.      Il-Kummissjoni nnotat li, skont id-dokumenti annessi mal-ittra tal-ilmentatur tas-17 ta' Mejju 2006, B talab li l-produtturi tal-bajd f'A japplikaw l-istess proċeduri kontra s-salmonella kif kienu fis-seħħ f'B għall-produzzjoni nazzjonali. B argumentat li ma kien hemm l-ebda evidenza xjentifika li l-miżuri attwalment applikati mill-produttur f’A kienu effettivi għall-protezzjoni tas-saħħa pubblika. L-uniku studju xjentifiku komprensiv tal-UE dwar din il-kwistjoni żvela li perċentwal żgħir ħafna ta’ azjendi agrikoli f’B kien ġie affettwat mill-marda, filwaqt li f’A l-perċentwal kien aktar minn għaxar darbiet ogħla. Il-Kummissjoni enfasizzat li, peress li dan il-qasam għadu mhux armonizzat fil-livell Komunitarju, B kien iddeċieda li jagħmel użu mill-prinċipju ta’ prekawzjoni stabbilit fl-Artikolu 7 tar-Regolament (KE) 178/2002 [1] u l-Artikolu 30 tat-Trattat tal-KE, li jistabbilixxi eċċezzjonijiet għall-prinċipju tal-moviment liberu tal-merkanzija. Il-pożizzjoni tal-awtoritajiet f’B ma ġietx ikkontestata mill-Kummissjoni, peress li kienet ibbażata fuq dik li l-Kummissjoni qieset bħala valutazzjoni tar-riskju xierqa. Il-Kummissjoni bagħtet din il-pożizzjoni lill-kwerelant fl-ittra tagħha tat-18 ta' Lulju 2007.

11.      Il-Kummissjoni spjegat ukoll li l-leġiżlazzjoni Komunitarja applikabbli f’dan il-każ hija r-Regolament (KE) Nru 2160/2003 dwar il-kontroll tas-Salmonella u aġenti simili [2]. Ir-Regolament jintroduċi programmi ta’ kontroll tas-Salmonella pass pass, li jistabbilixxu għadd ta’ miżuri għall-monitoraġġ tal-bajd. Dawn il-miżuri, madankollu, se jidħlu fis-seħħ biss f'Diċembru 2009. Sa dik id-data, l-Istati Membri jistgħu japplikaw miżuri nazzjonali. Il-Kummissjoni qieset li, fid-dawl tas-sitwazzjoni legali u l-fatti tal-każ, hija ma kellhiex tikkontesta l-pożizzjoni meħuda mill-Gvern ta’ B. Hija nnotat ukoll li l-Aġenzija għas-Sigurtà tal-Ikel f’A la kienet ikkontestat id-deċiżjoni u lanqas l-azzjoni tal-awtoritajiet ta’ B.

12.      Fir-rigward ta’ kull wieħed mill-argumenti mqajma mill-ilmentatur, il-Kummissjoni wieġbet kif ġej.

(a) Id-dokumenti kollha ppreżentati minn X ġew rikonoxxuti u vvalutati bir-reqqa mis-servizzi tagħha.

(b) Hija kienet kontinwament f’kuntatt mal-awtoritajiet tal-Istati Membri kkonċernati. F'dan il-każ partikolari, il-pożizzjoni ta' l-awtoritajiet f'B kienet magħrufa mis-servizzi tal-Kummissjoni, bħala riżultat ta' l-ittra li l-awtoritajiet imsemmija kienu bagħtu lill-kwerelant fit-12 ta' April 2006. Barra minn hekk, id-DĠ SANCO żamm kuntatti frekwenti mal-awtoritajiet nazzjonali taż-żewġ Stati Membri kkonċernati fil-qafas tal-Kumitat Permanenti tal-Katina Alimentari u s-Saħħa u gruppi ta’ ħidma oħra.

(c) Hija aġixxiet skont ir-regoli applikabbli, b’mod partikolari skont il-Kodiċi ta’ Mġiba Amministrattiva Tajba [3] u l-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni dwar ir-relazzjonijiet mal-kwerelant fir-rigward ta’ ksur tal-liġi Komunitarja [4]. Hija ma kellhiex obbligu li tinforma lill-ilmentatur fid-dettall dwar kull azzjoni meħuda fil-qafas tal-investigazzjoni li għaddejja. Skont ir-regoli msemmija hawn fuq, hija għandha biss l-obbligu li tinforma lill-ilmentatur bid-deċiżjonijiet meħuda.

(d) L-awtoritajiet f’A ma appoġġawx il-pretensjonijiet tal-ilmentatur kontra B; kienu qed jikkooperaw kemm mal-awtoritajiet ta’ B kif ukoll mas-servizzi tal-Kummissjoni fil-qafas tat-twissija RASSF li għaddejja, kif meħtieġ mil-leġiżlazzjoni rilevanti. Il-Kummissjoni ċaħdet ukoll li hija kienet ipprekludiet lill-awtoritajiet ta’ A milli jintervjenu. L-ilmentatur kien tabilħaqq informa lill-Kummissjoni dwar in-natura tal-laqgħat bilaterali bejn l-awtoritajiet nazzjonali taż-żewġ Stati Membri kkonċernati. Il-Kummissjoni fl-ebda stadju ma intervjeniet matul dawn id-diskussjonijiet.

13.      Il-Kummissjoni spjegat ukoll li l-Awtorità Ewropea dwar is-Sigurtà fl-Ikel (EFSA) ma setgħetx tintervjeni fil-każ peress li, kif deskritt fir-Regolament (KE) Nru 178/2002, ir-rwol tal-EFSA huwa li tipprovdi pariri xjentifiċi u appoġġ lill-istituzzjonijiet Komunitarji u lill-Istati Membri f’oqsma li għandhom impatt fuq is-sikurezza tal-ikel u tal-għalf, u li tikkontribwixxi għal livell għoli ta’ protezzjoni tal-ħajja u tas-saħħa tal-bniedem fil-kuntest tal-operat tas-suq intern. Fil-fehma tal-Kummissjoni, meta titqies l-informazzjoni disponibbli miż-żewġ Stati Membri involuti, ma kien hemm l-ebda raġuni biex tintalab aktar data xjentifika mill-EFSA. Għalhekk, l-istudju ta’ referenza dwar il-prevalenza tas-salmonella mwettaq mill-EFSA bejn l-2004 u l-2006, li kien disponibbli għad-DĠ SANCO fiż-żmien tal-eżami tal-ilmenti, tqies li jipprovdi biżżejjed informazzjoni.

14.      Il-Kummissjoni enfasizzat li, meta kienu qed jittrattaw iż-żewġ ilmenti ppreżentati minn X, is-servizzi tagħha rrispettaw il-Kodiċi ta’ Mġiba Amministrattiva Tajba. Fil-fehma tal-Kummissjoni, l-ilmentatur ikkontesta s-sustanza tad-deċiżjoni tiegħu li ma jiftaħx proċedura ta' ksur kontra ż-żewġ Stati Membri. Kif rikonoxxut mill-qrati tal-Komunità, deċiżjoni bħal din taqa’ taħt is-setgħat diskrezzjonali tagħha. Il-Kummissjoni sostniet li hija spjegat b’mod ċar ir-raġunijiet li wassluha sabiex tiddeċiedi li ma kinitx ser tiftaħ proċedura għal nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu fiż-żewġ ilmenti.

15.      Fl-osservazzjonijiet tiegħu dwar l-opinjoni tal-Kummissjoni, l-ilmentatur tenna l-allegazzjonijiet tiegħu. Huwa qies li, billi ma talbux lill-awtoritajiet ta' B jikkonfermaw kif waslu għall-konklużjonijiet tagħhom relatati ma' Y, is-servizzi tal-Kummissjoni naqsu milli jaġixxu bid-diliġenza dovuta.

Il-valutazzjoni tal-Ombudsman

16.      L-Ombudsman jinnota li, skont l-Artikolu 211 tat-Trattat tal-KE, il-Kummissjoni, fir-rwol tagħha bħala 'Gwardjan tat-Trattat', għandha tiżgura li l-liġi Komunitarja tiġi applikata.

17.      Fit-twettiq tad-dmir tagħha, il-Kummissjoni tinvestiga ksur possibbli tal-liġi Komunitarja, li tiġi għall-attenzjoni tagħha l-aktar bħala riżultat tal-ilmenti taċ-ċittadini. Jekk, bħala riżultat tal-inkjesta tagħha, il-Kummissjoni tqis li Stat Membru naqas milli jissodisfa l-obbligi tiegħu skont it-Trattat, l-Artikolu 226 tat-Trattat tal-KE jagħtiha s-setgħa li tibda proċedimenti ta’ ksur kontra l-Istat Membru responsabbli u, eventwalment, li tressaq il-kwistjoni quddiem il-Qorti Ewropea tal-Ġustizzja.

18.      Il-proċeduri li għandhom jiġu segwiti mill-Kummissjoni fit-trattament tal-ilmenti, kif ukoll l-informazzjoni li għandha tingħata lill-ilmentaturi, huma stabbiliti fil-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew u lill-Ombudsman Ewropew dwar ir-relazzjonijiet mal-ilmentatur fir-rigward tal-ksur tal-liġi Komunitarja [5] ("il-Komunikazzjoni"). L-Anness tal-Komunikazzjoni jistabbilixxi l-obbligi ewlenin li, minn perspettiva formali u proċedurali, il-Kummissjoni għandha tirrispetta meta tittratta l-ilmenti, b’mod partikolari fir-rigward tar-reġistrazzjoni tal-ilmenti (il-paragrafu 3)[6], il-konferma tar-riċevuta (il-paragrafu 4)[7], il-komunikazzjoni mal-ilmentaturi (il-paragrafu 7)[8], il-limitu ta’ żmien għall-investigazzjoni tal-ilmenti (il-paragrafu 8)[9], u l-għeluq tal-każ (il-paragrafu 10)[10].

19.      Sabiex jiġi vvalutat jekk il-Kummissjoni ttrattatx kif xieraq l-ilmenti mressqa mill-ilmentatur, l-Ombudsman l-ewwel se jikkunsidra jekk il-proċedura segwita mill-istituzzjoni fl-inkjesti tagħha twettqitx f’konformità mad-dispożizzjonijiet ta’ hawn fuq, u t-tieni, jekk ir-raġunament mogħti b’appoġġ għad-deċiżjoni tiegħu li jagħlaq il-każijiet kienx adegwat.

20.      Mill-informazzjoni disponibbli, l-Ombudsman jinnota li, fl-10 ta' Frar 2006, il-Kummissjoni kkonfermat li rċeviet l-ittra mibgħuta mill-ilmentatur fis-16 ta' Jannar 2006, li fiha huwa rrefera għal ċerti prattiki mill-awtoritajiet kemm ta' A kif ukoll ta' B, u allega li dawn kienu jmorru kontra l-liġi tal-UE. Is-servizzi tal-Kummissjoni rreġistraw l-ittra bħala żewġ ilmenti separati, taħt in-numri ta’ referenza 2006/4171 u 2006/4172. L-Ombudsman għalhekk isib li l-Kummissjoni rreġistrat il-korrispondenza tal-ilmentatur bħala żewġ ilmenti u, ftit wara, ikkonfermat ir-riċevuta, skont il-kriterji stabbiliti fil-paragrafi 3 u 4 tal-Anness tal-Komunikazzjoni.

21.      Fir-rigward tal-informazzjoni mogħtija lill-ilmentatur, l-Ombudsman jinnota li l-Kummissjoni ltaqgħet mal-ilmentatur u kienet f'kuntatt frekwenti miegħu, permezz tat-telefown, tal-posta elettronika u tal-ittra. Minn dawn l-iskambji, jidher ukoll li s-servizzi tal-Kummissjoni wieġbu għall-korrispondenza tiegħu fil-ħin.

22.      Barra minn hekk, is-servizzi tal-Kummissjoni infurmaw lill-ilmentatur dwar kull wieħed mill-passi meħuda bi tweġiba għall-ilmenti tiegħu wara kull deċiżjoni tal-Kummissjoni. F’dan ir-rigward, il-Kummissjoni aġixxiet skont il-kriterji stabbiliti fil-paragrafu 7 tal-Anness tal-Komunikazzjoni.

23.      Fir-rigward taż-żmien li ħadet il-Kummissjoni biex tasal għal konklużjoni dwar il-merti tal-każ, l-Ombudsman tinnota li, wara li wettqet inkjesta dwar il-kwistjoni, li kienet tinvolvi għadd ta' skambji mal-awtoritajiet ta' A u B, is-servizzi tal-Kummissjoni kkonkludew li ma kien hemm l-ebda ksur tal-liġi tal-UE. Fl-4 ta' Diċembru 2006, il-Kummissjoni infurmat lill-kwerelant bl-intenzjoni tagħha li tagħlaq il-każ. Din il-pożizzjoni ġiet ikkonfermata fit-18 ta’ Lulju 2007, wara li l-Kummissjoni kienet irrevediet il-kummenti l-ġodda mibgħuta mill-ilmentatur. Iż-żewġ ittri kien fihom spjegazzjoni tar-raġunijiet li fuqhom il-Kummissjoni kienet temmen li l-każ kellu jingħalaq. Fil-qosor, il-Kummissjoni qieset li la A u lanqas B ma kienu kisru d-dritt tal-Unjoni.

24.      L-Ombudsman isib li l-Kummissjoni, wara li lestiet l-eżami tagħha tal-ilment, infurmat lill-ilmentatur bir-raġunijiet għall-pożizzjoni tagħha, u tatu l-opportunità li jissottometti l-osservazzjonijiet tiegħu fi żmien sena mid-data tar-reġistrazzjoni tal-ilmentaturi. F’dan ir-rigward, il-Kummissjoni aġixxiet f’konformità mal-kriterji stabbiliti fil-paragrafi 8 u 10 tal-Anness tal-Komunikazzjoni.

25.      Fir-rigward tal-pożizzjoni meħuda mill-Kummissjoni dwar is-sustanza tal-ilmenti, l-Ombudsman jinnota li l-istituzzjoni ddeskriviet ir-raġunament tagħha għall-għeluq ta' dawn l-ilmenti fl-ittri tagħha lill-ilmentatur datati l-4 ta' Diċembru 2006 u t-18 ta' Lulju 2007. F’dawn l-ittri, il-Kummissjoni spjegat li, fin-nuqqas ta’ leġiżlazzjoni armonizzata tal-UE relatata mal-kwistjoni, B kien għamel użu adegwat mill-eċċezzjoni għall-moviment liberu tal-merkanzija, ibbażata fuq il-protezzjoni tas-saħħa tal-bniedem stabbilita fl-Artikolu 30 tat-Trattat tal-KE.

26.      L-Ombudsman irreveda bir-reqqa l-interpretazzjoni tal-Kummissjoni tad-dispożizzjonijiet legali rilevanti għall-każ, jiġifieri, ir-Regolament (KE) Nru 2160/2003 [11], kif ukoll l-Artikoli 28 u 30 tat-Trattat tal-KE, kif interpretati mill-qrati Komunitarji.

27.      Ir-Regolament (KE) Nru 2160/2003 għandu l-għan li jarmonizza, fil-livell tal-UE, it-tip ta’ kontrolli li l-Istati Membri jistgħu jużaw biex jillimitaw ir-riskji għas-saħħa kkawżati mis-salmonella. Kif stabbilit fl-Artikolu 4, l-għan tar-Regolament huwa li jistabbilixxi serje ta' miri Komunitarji mmirati biex jiżguraw li jittieħdu miżuri xierqa u effettivi għall-iskoperta u l-kontroll tas-salmonella u aġenti żoonotiċi oħra. Sabiex jintlaħaq dan l-objettiv, l-Artikolu 5 jirrikjedi li l-Istati Membri jiżviluppaw programmi nazzjonali ta’ kontroll għal kull żoonożi u aġent żoonotiku. Madankollu, skont it-taqsima D tal-Anness II ,, l-applikazzjoni tal-miri Komunitarji għall-kontroll ta' qatgħat ta' tiġieġ li jbidu se ssir biss f'Diċembru 2009, jiġifieri 72 xahar wara li r-Regolament daħal fis-seħħ (Diċembru 2003)[12].

28.      Jidher, għalhekk, li l-Kummissjoni kienet korretta meta kkonkludiet li d-dispożizzjonijiet rilevanti tar-Regolament ma kinux applikabbli għas-sitwazzjoni li tinvolvi lil Y.

29.      Fin-nuqqas ta’ leġiżlazzjoni speċifika tal-UE li setgħet armonizzat dan il-qasam, il-kriterji ġenerali li jirregolaw il-moviment liberu tal-merkanzija stabbiliti fl-Artikoli 28 u 30 tat-Trattat KE, kif interpretati mill-qrati Komunitarji, għandhom japplikaw għal dan il-każ. Għaldaqstant, filwaqt li l-prinċipju tal-moviment liberu tal-merkanzija jipprojbixxi lill-awtoritajiet nazzjonali milli jimponu restrizzjonijiet kwantitattivi fuq l-importazzjonijiet jew miżuri li jkollhom effett ekwivalenti (l-Artikolu 28), l-Istati Membri jistgħu jagħmlu dan b’mod eċċezzjonali għal raġunijiet li jinkludu, fost l-oħrajn, il-protezzjoni tas-saħħa u tal-ħajja tal-bnedmin. Madankollu, tali miżuri ma għandhomx jikkostitwixxu mezz ta’ diskriminazzjoni arbitrarja jew restrizzjoni moħbija fuq il-kummerċ (l-Artikolu 30). F’konformità mal-ġurisprudenza tal-qrati Komunitarji, l-applikazzjoni ta’ din l-eċċezzjoni għandha tirrispetta l-prinċipju tal-proporzjonalità, li skontu l-miżura inkwistjoni ma għandhiex tmur lil hinn minn dak li huwa meħtieġ, tkun proporzjonali għall-objettiv mixtieq, u tkun l-inqas restrittiva fuq il-kummerċ [13].

30.      Kif iddikjarat fl-ittri tal-Kummissjoni lill-kwerelant datati l-4 ta' Diċembru 2006 u t-18 ta' Lulju 2007, l-awtoritajiet ta' B infurmaw lill-Kummissjoni li l-azzjonijiet tagħhom kontra Y kienu bbażati fuq l-eċċezzjoni stabbilita fl-Artikolu 30 tat-Trattat tal-KE, dwar il-protezzjoni tas-saħħa u l-ħajja tal-bnedmin. Kif irrikonoxxew il-qrati Komunitarji, fin-nuqqas ta’ armonizzazzjoni tal-UE, huwa f’idejn l-Istati Membri li jiddeċiedu dwar il-livell ta’ protezzjoni tas-saħħa pubblika li huma jqisu xieraq, filwaqt li jqisu l-effetti negattivi potenzjali u d-data xjentifika disponibbli [14]. Il-Kummissjoni ddeċidiet li ma tikkontestax il-pożizzjoni tal-awtoritajiet ta’ B, fuq il-bażi li din dehret li kienet ibbażata fuq valutazzjoni tar-riskju xierqa u, għalhekk, kienet konsistenti mal-prinċipju ta’ prekawzjoni [15]. F’dan il-kuntest, meta ddeċidiet li ma ssegwix il-każ, il-Kummissjoni qieset il-fatt li l-awtoritajiet ta’ B kienu argumentaw il-pożizzjoni tagħhom abbażi tas-sejbiet ta’ studju xjentifiku rilevanti dwar it-tixrid tas-salmonella fl-UE, li żvela li perċentwal minimu ta’ azjendi agrikoli f’B kien ġie affettwat mill-marda, filwaqt li f’A l-perċentwal kien konsiderevolment ogħla.

31.      L-ilmentatur argumenta li huwa bagħat informazzjoni lill-Kummissjoni, li turi li Y ikkonforma mar-rekwiżiti sanitarji fis-seħħ f’A. Madankollu, l-Ombudsman ma rċieva l-ebda informazzjoni biex juri li l-istandards meħtieġa minn B kienu tabilħaqq ġew issodisfati, li jimplika li r-restrizzjonijiet fuq l-esportazzjonijiet imposti mill-awtoritajiet ta’ B kellhom jitneħħew. Fid-dawl tas-sitwazzjoni, l-Ombudsman jikkonkludi li l-fehma legali miżmuma mill-Kummissjoni f'dan il-każ hija raġonevoli.

32.      L-ilmentatur ressaq għadd ta’ argumenti addizzjonali, bil-ħsieb li jqajjem dubji dwar il-mod li bih il-Kummissjoni ttrattat l-ilmenti tiegħu. B’mod partikolari, huwa sostna li l-Kummissjoni naqset milli titlob l-intervent tal-EFSA u pprekludiet lill-awtoritajiet ta’ A responsabbli għas-sigurtà tal-ikel milli jintervjenu f’dan il-każ.

33.      Wara li rreveda dawn l-argumenti, l-Ombudsman sab li l-ilmentatur ma pprovda l-ebda evidenza biex jissostanzja l-argumenti tiegħu. Ir-rwol tal-EFSA mhuwiex fil-ġestjoni tar-riskju, iżda pjuttost fil-valutazzjoni tar-riskju. Fil-fatt, l-EFSA, kif stipulat fl-Artikolu 22 tar-Regolament (KE) Nru 178/2002, għandha tipprovdi pariri xjentifiċi u appoġġ xjentifiku u tekniku għal-leġiżlazzjoni u l-politiki tal-Komunità fl-oqsma kollha li għandhom impatt dirett jew indirett fuq is-sikurezza tal-ikel u l-għalf. Għaldaqstant, l-EFSA ma tidhirx li għandha setgħat biex tintervjeni fit-trattament ta' problemi individwali relatati mal-ikel, bħal fil-każ ta' Y.

34.      L-Artikolu 30(4) tar-Regolament (KE) Nru 178/2002 jippermetti lill-EFSA tagħti l-fehmiet tagħha fejn ikun hemm diverġenza ta’ opinjonijiet xjentifiċi dwar kwistjoni xjentifika partikolari in abstracto. L-Ombudsman jirrimarka li ma rċieva l-ebda informazzjoni biex juri li tali fehmiet diverġenti qamu fir-rigward ta' din il-kwistjoni. Fil-fatt, kif stabbilit fl-Artikolu 60 tar-Regolament (KE) Nru 178/2002, l-EFSA setgħet tintalab tagħti opinjoni xjentifika li kieku l-awtoritajiet ta' A kienu lmentaw mal-Kummissjoni dwar il-miżuri meħuda minn B .. Ma sar l-ebda ilment bħal dan.

35.      Matul l-inkjesta tiegħu, l-Ombudsman ma rċieva l-ebda informazzjoni li kienet turi li l-Kummissjoni eżerċitat pressjoni fuq l-awtoritajiet responsabbli ta' A biex iżżommhom milli jintervjenu fil-każ li jinvolvi lil Y, jew milli jressqu lment lis-servizzi tiegħu.

36.      Fid-dawl tas-sejbiet ta’ hawn fuq, ir-raġunament ipprovdut mill-Kummissjoni b’appoġġ għad-deċiżjoni tagħha li ma tibdiex proċedimenti ta’ ksur kontra A jew B jidher li huwa raġonevoli. L-Ombudsman għalhekk huwa tal-fehma li l-Kummissjoni aġixxiet fi ħdan l-awtorità legali tagħha meta ddeċidiet li tagħlaq il-każ.

37.      L-Ombudsman għalhekk jikkonkludi li ma kien hemm l-ebda amministrazzjoni ħażina fir-rigward ta' dan l-aspett tal-każ.

B. Jiddikjara li l-Kummissjoni għandha tikkunsidra mill-ġdid id-deċiżjoni tagħha fil-każijiet 2006/4171 u 2006/4172

Argumenti ppreżentati lill-Ombudsman

38.      L-ilmentatur sostna li l-Kummissjoni għandha tikkunsidra mill-ġdid il-pożizzjoni tagħha dwar l-ilmenti tiegħu.

Il-valutazzjoni tal-Ombudsman

39.      Fid-dawl tas-sejbiet ta' hawn fuq, b'mod partikolari l-konklużjonijiet milħuqa fil-punt 36, li skonthom il-Kummissjoni aġixxiet fi ħdan l-awtorità legali tagħha meta ddeċidiet li tagħlaq l-ilmenti, l-Ombudsman ma jqisx li t-talba tal-ilmentatur tista' tiġi sostnuta.

C. Konklużjonijiet

Fuq il-bażi tal-inkjesti tal-Ombudsman dwar dan l-ilment, ma kien hemm l-ebda amministrazzjoni ħażina mill-Kummissjoni. L-Ombudsman għalhekk jagħlaq il-każ.

 

P. Nikiforos DIAMANDOUROS

Magħmul fi Strasburgu fil-11 ta' Diċembru 2008

---

[1] Ir-Regolament (KE) Nru 178/2002 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-28 ta' Jannar 2002 li jistabbilixxi l-prinċipji ġenerali u l-ħtiġijiet tal-liġi dwar l-ikel, li jistabbilixxi l-Awtorità Ewropea dwar is-Sigurtà fl-Ikel u jistabbilixxi l-proċeduri fi kwistjonijiet ta' sigurtà tal-ikel; ĠU L 31, 1.2.2002, p. 1-24.

[2] Ir-Regolament (KE) Nru 2160/2003 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-17 ta' Novembru 2003 fuq il-kontroll tas-salmonella u aġenti Zoonotiċi oħra speċifiċi li jkun hemm ġewwa l-ikel; ĠU L 325, 12.12.2003, p. 1-15.

[3] http://ec.europa.eu/civil_society/code/_docs/code_en.pdf

[4] Komunikazzjoni tal-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew u lill-Ombudsman Ewropew dwar ir-relazzjonijiet mal-kwerelant fir-rigward tal-ksur tal-liġi Komunitarja; COM/2002/0141 finali; ĠU 244 , 10/10/2002 p. 5.

[5] ĠU 2002 C 244, p. 5.

[6] "Kwalunkwe korrispondenza li x'aktarx tiġi investigata bħala lment għandha tiġi rreġistrata fir-reġistru ċentrali tal-ilmenti miżmum mis-Segretarjat Ġenerali tal-Kummissjoni."

[7] "Korrispondenza rreġistrata bħala lment għandha terġa' tiġi rikonoxxuta mis-Segretarjat Ġenerali fi żmien xahar mid-data tad-dispaċċ tar-rikonoxximent inizjali."

[8] "Id-dipartimenti tal-Kummissjoni se jikkuntattjaw lill-ilmentaturi bil-miktub, wara kull deċiżjoni tal-Kummissjoni (avviż formali, opinjoni motivata, rinviju lill-Qorti jew għeluq tal-każ), dwar il-passi meħuda bi tweġiba għall-ilment tagħhom."

[9] "Bħala regola ġenerali, id-dipartimenti tal-Kummissjoni se jinvestigaw ilmenti bil-għan li jaslu għal deċiżjoni li jinħareġ avviż formali jew li jingħalaq il-każ fi żmien mhux aktar minn sena mid-data tar-reġistrazzjoni tal-ilment mis-Segretarjat Ġenerali."

[10] "Sakemm ma jkunx hemm ċirkostanzi eċċezzjonali li jeħtieġu miżuri urġenti, fejn dipartiment tal-Kummissjoni jkollu l-ħsieb li jipproponi li ma tittieħed l-ebda azzjoni ulterjuri dwar ilment, huwa jagħti lill-ilmentatur avviż minn qabel dwar dan f'ittra li tistabbilixxi r-raġunijiet li għalihom qed jipproponi li l-każ jingħalaq u li tistieden lill-ilmentatur jissottometti kwalunkwe kumment fi żmien erba' ġimgħat."

[11] Ara aktar 'il fuq in-nota 2 f'qiegħ il-paġna.

[12] L-Artikolu 18 tar-Regolament (KE) Nru 2160/2003.

[13] Kawża 174/82 Officier van Justitie v Sandoz BV [1983] Ġabra 2445, p. 18-19.

[14] Ara l-Kawża 174/82 hawn fuq; Kawża 42/90 Bellon Ġabra I-04863 u Kawża C-192/01 il-Kummissjoni v id-Danimarka [2003] Ġabra I-9693.

[15] Ara l-Artikolu 7 tar-Regolament (KE) Nru 178/2002 [ara n-nota 1 f'qiegħ il-paġna]:

     Prinċipju ta’ prekawzjoni

1. F'ċirkostanzi speċifiċi fejn, wara stima ta' l-informazzjoni disponibbli, tiġi identifikata l-possibbiltà ta' effetti ta' ħsara fuq is-saħħa iżda tippersisti inċertezza xjentifika, jistgħu jiġu adottati miżuri proviżorji ta' ġestjoni tar-riskju meħtieġa biex jiġi żgurat il-livell għoli ta' protezzjoni tas-saħħa magħżul fil-Komunità, sakemm ikun hemm aktar informazzjoni xjentifika għal stima tar-riskju aktar komprensiva.

2. Il-miżuri adottati fuq il-bażi tal-paragrafu 1 għandhom ikunu proporzjonati u mhux aktar restrittivi għall-kummerċ milli meħtieġ biex jinkiseb il-livell għoli ta' protezzjoni tas-saħħa magħżul fil-Komunità, b'kont meħud tal-fattibbiltà teknika u ekonomika u fatturi oħra meqjusa bħala leġittimi fil-kwistjoni li tkun qed tiġi kkunsidrata. Il-miżuri għandhom jiġu rieżaminati f’perjodu ta’ żmien raġonevoli, skont in-natura tar-riskju għall-ħajja jew għas-saħħa identifikat u t-tip ta’ informazzjoni xjentifika meħtieġa biex tiġi ċċarata l-inċertezza xjentifika u biex titwettaq valutazzjoni tar-riskju aktar komprensiva.