- MT Malti
It-traduzzjonijiet awtomatiċi jista’ jkun fihom żbalji li potenzjalment inaqqsu ċ-ċarezza u l-preċiżjoni; l-Ombudsman ma jaċċetta l-ebda responsabbiltà għal kwalunkwe diskrepanza. Għall-aktar informazzjoni affidabbli u ċertezza legali, jekk jogħġbok irreferi għall-verżjoni tas-sors fuq Ingliż annessa hawn fuq.
Għal aktar informazzjoni, jekk jogħġbok ikkonsulta l-politika tagħna dwar il-lingwa u t-traduzzjoni.
Deċiżjoni tal-Ombudsman Ewropew dwar inkjesta fuq inizjattiva proprja OI/5/2007/GG dwar il-Kummissjoni Ewropea
Deċiżjoni
Każ OI/5/2007/GG - Miftuħa fil- Il-Ġimgħa | 14 Diċembru 2007 - Deċiżjoni fil- Il-Ġimgħa | 20 Ġunju 2008
Sa mill-bidu tal-kariga tiegħu, l-Ombudsman ta ħarsa mill-qrib lejn il-puntwalità tal-pagamenti li saru mill-Kummissjoni. Fid-deċiżjoni tiegħu dwar inkjesta fuq inizjattiva proprja fl-2001, l-Ombudsman ikkonkluda li l-Kummissjoni kienet ħadet passi biex tindirizza l-problema li dehret li kienet sodisfaċenti. Madankollu, huwa żied jgħid li se jikkunsidra li jiftaħ inkjesta fuq inizjattiva proprja ġdida jekk il-ħlas tardiv ikompli joħloq problemi serji.
Fl-2007, l-Ombudsman innota li, minn meta għalaq l-inkjesta msemmija hawn fuq fl-2001, kellu jittratta numru ta' każijiet li minnhom deher li l-problemi baqgħu jippersistu f'dan il-qasam. Pereżempju, huwa kien irċieva żewġ ilmenti konsekuttivi dwar ħlas tard minn ċittadin Ġermaniż li ħadem regolarment għall-Kummissjoni bħala espert. Għalhekk, l-Ombudsman nediet inkjesta fuq inizjattiva proprja ġdida.
Fl-opinjoni tagħha, il-Kummissjoni indikat li kienet tejbet il-prestazzjoni tagħha fis-snin 2005 sa 2007 u li kienet ħadet għadd ta’ passi biex tevita ħlasijiet tard. Fil-livell amministrattiv, il-konformità mal-limiti ta’ żmien għall-pagament kienet ġiet definita bħala indikatur tal-prestazzjoni għall-persunal tagħha; kien ġie stabbilit monitoraġġ intern; u l-proċess tal-eżami tat-talbiet għall-ħlas kien ġie ssimplifikat. Fil-livell leġiżlattiv, ġew introdotti regoli ġodda li, fost l-oħrajn, iffaċilitaw l-użu ta’ somom f’daqqa, għamlu l-ħlas tal-imgħax awtomatiku u introduċew rapport annwali lill-Parlament dwar il-konformità mal-limiti ta’ żmien għall-ħlas. Bħala riżultat ta’ dawn il-miżuri, il-Kummissjoni stenniet li x-xejra pożittiva tkompli.
L-Ombudsman innota li fil-fatt deher li kien hemm ċerti xejriet pożittivi. Madankollu, huwa nnota wkoll li, fl-2007, kien għad hemm dewmien f'aktar minn każ wieħed minn kull ħames każijiet, u li d-dewmien medju kien jammonta għal 47.98 jum. Barra minn hekk, id-dewmien deher li kien problema partikolari fejn kienu kkonċernati ammonti żgħar, u għalhekk probabbilment jaffettwa prinċipalment liċ-ċittadini individwali jew lill-impriżi żgħar u ta’ daqs medju, benefiċjarji, jiġifieri, li huma l-aktar fil-bżonn li jiġu protetti kontra l-konsegwenzi negattivi tad-dewmien fil-pagamenti.
Filwaqt li s-sitwazzjoni attwali kienet għalhekk inaċċettabbli b'mod ċar, l-Ombudsman bi pjaċir innota li l-Kummissjoni dehret li fehmet is-serjetà tas-sitwazzjoni. Il-miżuri li għalihom kienet irreferiet kienu utli b’mod ċar u x’aktarx li jwasslu għal titjib.
Minħabba li ħafna minn dawn il-miżuri kienu komparattivament reċenti, l-Ombudsman qieset li kien kmieni wisq biex jiġi vvalutat l-impatt tagħhom. Għalhekk iddeċieda li jagħlaq l-inkjesta tiegħu u li jiftaħ waħda ġdida fil-bidu tal-2009, meta ċ-ċifri għall-prestazzjoni tal-Kummissjoni fl-2008 jkunu disponibbli.
Strasburgu, 20 ta' Ġunju 2008
is-Sur President,
Fl-14 ta’ Diċembru 2007, infurmajtkom li kont iddeċidejt li niftaħ inkjesta fuq inizjattiva proprja dwar il-kwistjoni tal-puntwalità tal-ħlas mill-Kummissjoni Ewropea.
Fil-25 ta’ Marzu 2008, il-Kummissjoni bagħtet l-opinjoni tagħha.
Qed nikteb issa biex inkun naf ir-riżultati tal-inkjesti li saru.
Ir-raġunijiet għall-inkjesta fuq inizjattiva proprja
L-Artikolu 195 tat-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ewropea jagħti s-setgħa lill-Ombudsman Ewropew biex iwettaq inkjesti fuq l-inizjattiva tiegħu stess fir-rigward ta' każijiet possibbli ta' amministrazzjoni ħażina fl-attivitajiet ta' l-istituzzjonijiet u l-korpi tal-Komunità. Fl-inkjesta fuq inizjattiva proprja tiegħu OI/5/99/(IJH)GG, l-Ombudsman investiga s-suġġett ta' ħlas tard mill-Kummissjoni. Din l-inkjesta ngħalqet fis-16 ta' Frar 2001.
Fid-deċiżjoni tiegħu li għalqet dik l-inkjesta, l-Ombudsman wasal għall-konklużjoni li l-Kummissjoni kienet ħadet passi biex tindirizza l-problema, li deher li kienet sodisfaċenti. Huwa żied jgħid, madankollu, li se jikkunsidra jiftaħ inkjesta ġdida jekk fil-futur ikun hemm prova li, minkejja dawn il-miżuri, il-ħlas tard mill-Kummissjoni kompla joħloq problemi serji.
Seba' snin wara, u fid-dawl ta' għadd ta' każijiet li l-Ombudsman kellu jittratta f'dawn l-aħħar snin (ara, pereżempju, id-deċiżjonijiet tiegħu dwar l-ilmenti 818/2005/PB, 3067/2005/(MHZ)MF u 2692/2006/BB), deher lill-Ombudsman li kien hemm lok li titnieda inkjesta fuq inizjattiva proprja ġdida bil-ħsieb li jiġi aċċertat liema miżuri ulterjuri kienu ttieħdu mill-Kummissjoni f'dan ir-rigward u jekk kienx għad hemm problemi li jeħtieġu rimedju adegwat rigward il-puntwalità tal-pagamenti.
B'mod partikolari, l-Ombudsman fakkar li kien irċieva żewġ ilmenti konsekuttivi minn ċittadin Ġermaniż li jaħdem regolarment għall-Kummissjoni bħala espert (ilmenti 1266/2005/MF u 2569/2006/WP), li t-tnejn li huma kienu jikkonċernaw dewmien fil-ħlas mill-Kummissjoni. Fid-deċiżjoni tiegħu dwar l-ilment 2569/2006/WP, li ġiet adottata fid-19 ta' Lulju 2007, l-Ombudsman iddikjara li huwa qies xieraq li jerġa' jeżamina l-kwistjoni tal-ħlas tard fuq bażi usa', permezz tat-twettiq ta' inkjesta fuq inizjattiva proprja ġdida. L-Ombudsman żiedet li din l-inkjesta tkun tinkludi eżami tal-effettività tal-miżuri meħuda mill-Kummissjoni sabiex tħaffef il-pagamenti.
Fid-dawl ta' dan ta' hawn fuq, l-Ombudsman iddeċieda li jiftaħ inkjesta fuq inizjattiva proprja ġdida dwar is-suġġett tal-puntwalità tal-pagament mill-Kummissjoni.
L-Inkwantu
L-informazzjoni mitluba fl-inkjesta fuq inizjattiva proprjaFl-ittra tiegħu li fetħet l-inkjesta tiegħu, l-Ombudsman talab lill-Kummissjoni biex tinfurmah bil-passi li kienet ħadet biex tidentifika u tittratta l-kawżi tad-dewmien fil-ħlasijiet lill-kuntratturi u lill-benefiċjarji tal-għotjiet u s-sussidji.
L-Ombudsman żiedet li, f'dan il-kuntest, ikun utli ħafna jekk il-Kummissjoni tkun tista' tippreżenta wkoll data statistika li tista' turi l-problema jew l-azzjoni ta' rimedju meħuda mill-Kummissjoni. Huwa żied jgħid li jkun partikolarment interessat li jirċievi informazzjoni dwar l-għadd u l-perċentwal ta’ każijiet fejn ikun seħħ dewmien fil-ħlas, dwar il-firxa tad-dewmien li fil-fatt ikun seħħ, dwar is-somom involuti u dwar il-każijiet fejn l-imgħax ikun tħallas minħabba ħlas tardiv.
L-Ombudsman innota li, fl-opinjoni tiegħu dwar l-ilment 2569/2006/WP, il-Kummissjoni kienet irreferiet għall-Artikolu 106 tar-Regolament tagħha (KE, Euratom) Nru 2342/2002 tat-23 ta' Diċembru 2002 li jippreskrivi regoli ddettaljati għall-implimentazzjoni tar-Regolament tal-Kunsill Nru 1605/2002 fuq ir-Regolament Finanzjarju li jgħodd għall-baġit ġenerali tal-Komunitajiet Ewropej (1) ("ir-Regolament 2342/2002") bħala li jistabbilixxi l-mekkaniżmu ta' inadempjenza għall-ħlas tal-imgħax.
Fil-verżjoni oriġinali tiegħu, dan l-Artikolu pprovda kif ġej:
"Limiti ta' żmien għall-pagament u imgħax ta' inadempjenza
1. Is-somom dovuti għandhom jitħallsu fi żmien mhux aktar minn ħamsa u erbgħin jum kalendarju mid-data li fiha tiġi rreġistrata talba ammissibbli għall-ħlas mid-dipartiment awtorizzat tal-uffiċjal awtorizzanti responsabbli (...).
(...)
5. Mal-iskadenza tal-limiti ta' żmien stabbiliti fil-paragrafi 1 u 2, il-kreditur jista', fi żmien xahrejn minn meta jirċievi l-ħlas tard, jitlob l-imgħax (...)."
Fl-opinjoni tagħha dwar l-ilment 2569/2006/WP, il-Kummissjoni indikat li, għalhekk, hija ma ħallsitx l-imgħax awtomatikament, iżda biss fuq talba mill-kreditur.
L-Ombudsman għalhekk talab lill-Kummissjoni biex tinfurmah dwar il-prattikalitajiet tal-ħlas tal-imgħax minħabba ħlas tardiv. Huwa żied jgħid li jkun partikolarment interessat li jsir jaf jekk il-kredituri ġewx imfakkra speċifikament dwar id-dritt tagħhom li jitolbu l-imgħax meta jsir il-ħlas tard.
L-Ombudsman irrimarka li jkun utli wkoll li wieħed ikun jaf kemm-il kreditur li jkun intitolat li jitlob l-imgħax fil-fatt jippreżenta tali pretensjoni.
Fl-aħħar nett, l-Ombudsman talab lill-Kummissjoni tipprovdilu l-fehmiet tagħha dwar jekk il-ħtieġa li jippreżenta talba għall-imgħax u li jagħmel dan fi żmien xahrejn wara li jirċievi d-dewmien fil-ħlas tistax tiskoraġġixxi lil xi wħud mis-sħab tiegħu milli jinsistu fuq id-drittijiet tagħhom.
L-opinjoni tal-KummissjoniFl-opinjoni tagħha, li ġiet ippreżentata lill-Ombudsman mill-Kummissarju Grybauskaité, il-Kummissjoni għamlet il-kummenti li ġejjin:
Bħala rimarka preliminari, għandu jitfakkar li l-limiti ta’ żmien għall-pagamenti huma stabbiliti fir-Regolament 2342/2002, u eċċezzjonalment f’regolamenti speċifiċi għas-settur.
Skont l-Artikolu 106 tar-Regolament 2342/2002, il-pagamenti għandhom isiru fi żmien 45 jum kalendarju mid-data li fiha tiġi rreġistrata talba għal pagament ammissibbli jew fi żmien 30 jum kalendarju għal pagamenti relatati ma’ kuntratti ta’ servizzi jew ta’ provvista, ħlief fejn il-kuntratt jipprevedi mod ieħor. Normalment, il-kuntratti standard tal-Kummissjoni jkunu konformi mal-limiti ta’ żmien previsti fir-Regolament 2342/2002.
Madankollu, għal pagamenti li, skont il-kuntratt, il-ftehim ta’ għotja jew id-deċiżjoni, jiddependu fuq l-approvazzjoni ta’ rapport jew ċertifikat (pagamenti interim u/jew finali), il-limitu ta’ żmien ma jibdiex qabel ma r-rapport jew iċ-ċertifikat inkwistjoni jkun ġie approvat (2). Fir-rigward tal-Fond Ewropew għall-Iżvilupp, il-Fond Soċjali Ewropew u l-Fond ta' Koeżjoni, tapplika regola speċifika: il-pagamenti jridu jsiru fi żmien xahrejn (3).
Il-Kummissjoni tejbet il-prestazzjoni tagħha għall-pagamenti matul l-2005-2007, fl-għadd u fil-valur, anke jekk id-dewmien medju ma naqasx b’mod sinifikanti. It-tabella li ġejja tiġbor fil-qosor is-sitwazzjoni attwali dwar il-pagamenti magħmula wara l-iskadenza tal-limiti ta’ żmien (minn hawn ’il quddiem il-pagamenti tard):
Tabella 1: L-għadd u l-valur tal-ħlasijiet tard; dewmien medju
|
|
2005 |
2007 |
|
Pagamenti tard fin-numru (4) |
42.74% |
22.57% |
|
Ħlasijiet tard fil-valur (5) |
17.48% |
11.52% |
|
Dewmien bħala medja (6) |
49.13 jum |
47.98 ġurnata |
Il-Kummissjoni hija konxja bis-sħiħ tal-ħtieġa li tikkonforma mal-limiti ta’ żmien għall-pagamenti. Hija identifikat ir-raġunijiet li jikkawżaw dewmien, bħall-kumplessità tal-proċess ta’ evalwazzjoni li jikkonċerna d-dokumenti ta’ sostenn, b’mod partikolari ta’ rapporti tekniċi li jeħtieġu għarfien espert estern f’xi każijiet, id-diffikultajiet li wieħed jiltaqa’ magħhom biex ifittex li jiżgura l-koordinazzjoni effiċjenti tal-kontrolli finanzjarji u operazzjonali tat-talbiet għal pagamenti, u l-ġestjoni tas-sospensjonijiet. Barra minn hekk, il-Kummissjoni mhijiex f’pożizzjoni li tipprevedi meta se jiġu ppreżentati t-talbiet għall-pagamenti u għalhekk jista’ jkollha diversi prijoritajiet li xi drabi jikkompetu bejniethom biex timmaniġġjahom fl-istess ħin.
Il-Kummissjoni ħadet ħafna passi biex tevita ħlasijiet tard, kemm fil-livell amministrattiv kif ukoll f’dak leġiżlattiv.
Fil-livell amministrattiv, il-konformità mal-limiti ta’ żmien għall-pagamenti ġiet definita bħala indikatur tal-prestazzjoni, b’mod partikolari fid-Direttorati Ġenerali li jimplimentaw partijiet kbar tal-Baġit tal-KE. Ġew stabbiliti sistemi ta’ monitoraġġ intern, li jipprevedu rappurtar regolari dwar il-pagamenti tard u/jew il-pagamenti mitluba. Ittieħdu inizjattivi ta’ simplifikazzjoni biex jitħaffef il-proċess tal-eżaminar tat-talbiet għall-pagamenti, bħal użu usa’ taċ-ċertifikati tal-awditjar, definizzjoni aħjar tar-riżultati tanġibbli jew tat-tipi ta’ spejjeż biex jiġu ffaċilitati l-kontrolli li għandhom jitwettqu. L-azzjonijiet ta’ sensibilizzazzjoni u l-iskambji tal-aħjar prattiki jseħħu wkoll fuq bażi regolari. Kif tindika l-istatistika ta’ hawn fuq, dawn il-miżuri diġà kellhom impatt pożittiv.
Fil-livell leġiżlattiv, il-Kummissjoni introduċiet dispożizzjonijiet biex tindirizza problemi bħal dawn fir-reviżjoni tar-Regolament 2342/2002 adottat f'Awwissu 2006 u f'Mejju 2007 (7). B’mod partikolari, għandhom jiġu enfasizzati l-miżuri li ġejjin:
- Il-possibbiltà li jintuża limitu ta’ żmien wieħed għall-approvazzjoni ta’ rapport u għall-pagament marbut miegħu. Din il-prattika se tinkoraġġixxi eżami parallel tal-aspetti finanzjarji u operazzjonali (8);
- It-tħaffif tal-użu ta’ somom f’daqqa u rati fissi, li jevita kontrolli li jieħdu ħafna ħin u kkumplikati għal azzjonijiet/spejjeż standardizzati (9);
- L-introduzzjoni ta' perjodu massimu ta' żmien għall-eżami tal-ammissibbiltà tat-talba għall-pagamenti (10);
- Mill-1/1/2008, il-ħlas tal-imgħax għal ħlasijiet tardivi huwa awtomatiku u, fil-prinċipju (11), ma għadux jiddependi fuq il-preżentazzjoni ta' talba għall-ħlas (12);
- Rapport lill-Awtorità Baġitarja dwar ir-rispett tal-limiti ta’ żmien għall-pagamenti u l-ġestjoni tal-aspetti tas-sospensjonijiet (13).
Ir-riżultati ta’ dawn il-miżuri se jiġu evalwati fir-rapporti li ġejjin li l-Kummissjoni se jkollha tħejji għall-Awtorità Baġitarja.
F'dak li għandu x'jaqsam mal-ħlas ta' imgħax għal ħlasijiet tard, il-Kummissjoni Ewropea kellha tittratta talbiet limitati matul l-2005-2007.
Tabella 2: L-għadd ta’ talbiet għal imgħax għal pagamenti tard u l-ammont ta’ imgħax
|
|
2005 |
2007 |
|
Għadd ta’ talbiet |
149, jiġifieri 0.11% |
136, jiġifieri 0.16% |
|
Ammont ta’ imgħax imħallas |
EUR 230 736.58 |
EUR 378 211.57 |
Ir-regoli li jirregolaw il-ħlas tal-imgħax għal pagamenti tardivi huma stipulati b’mod ċar fil-kuntratti standard u fil-ftehimiet ta’ għotja użati mill-Kummissjoni. Il-benefiċjarji għandhom għalhekk ikunu konxji mid-dritt tagħhom li jitolbu imgħax għal ħlas tard.
L-għadd limitat ħafna ta’ talbiet għall-ħlas tal-imgħax jista’ jfisser li l-benefiċjarji ma jkunux taw biżżejjed attenzjoni lill-klawżoli li jintitolawhom jitolbu l-imgħax jew li deliberatament ma jitolbuhx, b’mod partikolari jekk l-ammont ma jkunx sinifikanti jew jekk ikunu ppreżentaw id-dokumenti ta’ sostenn tard (14). Fi kwalunkwe każ, kif indikat hawn fuq, mill-1/1/2008, il-ħlas tal-imgħax fil-prinċipju jsir mingħajr ebda talba minn qabel.
Bħala konklużjoni, il-Kummissjoni tqis li s-sitwazzjoni ġenerali qed titjieb b’mod kostanti kif muri mid-data statistika.
Din ix-xejra pożittiva hija mistennija li tkompli u titjieb bħala riżultat tal-applikazzjoni tal-miżuri mmirati adottati mill-Kummissjoni. Il-Kummissjoni temmen li l-obbligi l-ġodda li jirrikjedulha tħallas l-imgħax awtomatikament għal pagamenti tard u tirrapporta kull sena lill-Parlament dwar il-konformità mal-limiti ta’ żmien huma inevitabbilment marbuta li jsaħħu t-trasparenza, l-effiċjenza u r-responsabbiltà fil-ġestjoni tal-iskadenzi. Fl-istess ħin huma se jsaħħu l-protezzjoni tad-drittijiet individwali tal-operaturi u jsaħħu s-sħubija eżistenti bejn il-Kummissjoni u l-benefiċjarji tal-fondi tal-KE.
Dawn iż-żewġ miżuri ġodda jikkostitwixxu inċentiv qawwi u se jipprovdu impetu għal ġestjoni finanzjarja aktar robusta. Dawn se jirrikjedu sforzi kontinwi mill-Kummissjoni biex tikkonforma b’mod kostanti ma’ standards ta’ prestazzjoni għoljin, tivvaluta l-effiċjenza tal-għodod tagħha u tieħu miżuri korrettivi xierqa biex tissalvagwardja l-pagamenti f’waqthom. Id-dipartimenti tal-Kummissjoni ġew mgħarrfa bis-sħiħ dwar dan l-ambjent ġdid ta’ ġestjoni u dwar il-ħtieġa li tinkiseb prestazzjoni aħjar fir-rigward ta’ pagamenti f’waqthom.
Fid-dawl tal-iżviluppi ta’ hawn fuq, huwa ċar li l-Kummissjoni hija impenjata b’determinazzjoni fl-indirizzar ta’ dawn l-isfidi li se jagħmluha sieħeb dejjem aktar attraenti għall-operaturi.
Id-Deċiżjoni
1 L-inkjesta fuq inizjattiva proprja tal-Ombudsman1.1 Din l-inkjesta dwar il-kwistjoni tal-puntwalità tal-ħlas mill-Kummissjoni Ewropea ssegwi waħda preċedenti (OI/5/99/(IJH)GG), li nfetħet fit-3 ta' Diċembru 1999 u ngħalqet fis-16 ta' Frar 2001. Fid-deċiżjoni tiegħu li għalqet din l-inkjesta, l-Ombudsman wasal għall-konklużjoni li l-Kummissjoni kienet ħadet passi biex tindirizza l-problema li dehret li kienet sodisfaċenti. Huwa żied jgħid, madankollu, li se jikkunsidra jiftaħ inkjesta ġdida jekk fil-futur ikun hemm prova li, minkejja dawn il-miżuri, il-ħlas tard mill-Kummissjoni kompla joħloq problemi serji. Seba' snin wara, u fid-dawl ta' għadd ta' każijiet li l-Ombudsman kellu jittratta f'dawn l-aħħar snin, deher lill-Ombudsman li kien hemm lok biex titnieda inkjesta fuq inizjattiva proprja ġdida bil-ħsieb li jiġi aċċertat x'miżuri ulterjuri kienu ttieħdu mill-Kummissjoni f'dan ir-rigward u jekk kienx għad hemm problemi dwar il-puntwalità tal-pagamenti li kienu jeħtieġu rimedju adegwat. Fl-14 ta' Diċembru 2007, l-Ombudsman għalhekk fetaħ din l-inkjesta.
1.2 Fl-opinjoni tagħha, li tressqet fil-25 ta' Marzu 2008, il-Kummissjoni ppreżentat rendikont dettaljat tas-sitwazzjoni u tal-miżuri li ttieħdu f'dan il-qasam.
1.3 L-Ombudsman tinnota li mill-informazzjoni pprovduta mill-Kummissjoni jirriżulta li l-ħlas tard għadu jikkostitwixxi problema serja. Skont din l-informazzjoni, fl-2007 kien hemm dewmien li kien jinvolvi 22.57 % tal-pagamenti kollha li saru mill-Kummissjoni. Dan ifisser li kien hemm dewmien f’aktar minn każ wieħed minn kull ħamsa. Għandu jitqies ukoll li d-dewmien medju ammonta għal 47.98 jum. L-Ombudsman jinnota wkoll li ċ-ċifri għall-2007 juru li, filwaqt li d-dewmien li seħħ kien jikkonċerna 22.57% tal-ħlasijiet kollha, dawn il-ħlasijiet kienu jikkostitwixxu biss 11.52% tal-valur totali tal-ħlasijiet. Għalhekk jidher li d-dewmien huwa problema partikolari fir-rigward tal-pagamenti li jinvolvu ammonti żgħar jew relattivament limitati. Minħabba li jidher ġust li wieħed jassumi li t-talbiet għall-ħlas minn ċittadini individwali jew impriżi żgħar u ta’ daqs medju normalment jaqgħu f’din il-kategorija, id-dewmien fil-ħlas għalhekk jidher li huwa ta’ rilevanza partikolari għall-istess persuni li huma l-aktar fil-bżonn li jiġu protetti kontra r-riżultati negattivi li joħorġu mid-dewmien fil-ħlas.
1.4 L-Ombudsman iqis li s-sitwazzjoni attwali b'hekk hija inaċċettabbli b'mod ċar u jeħtieġ li tittejjeb b'mod konsiderevoli u rapidu.
1.5 Madankollu, l-Ombudsman bi pjaċir jinnota li l-Kummissjoni tidher li fehmet is-serjetà tas-sitwazzjoni u li ttieħdu miżuri biex tiġi miġġielda l-problema. Huwa jqis li l-miżuri li rreferiet għalihom il-Kummissjoni f'dan il-kuntest, kemm fir-rigward tal-livell amministrattiv kif ukoll dak leġiżlattiv, huma b'mod ċar utli u x'aktarx li jwasslu għal titjib.
1.6 Fir-rigward tal-miżuri amministrattivi, l-Ombudsman huwa tal-fehma li d-deċiżjoni tal-Kummissjoni li tikkunsidra l-konformità mal-limiti ta' żmien għall-pagamenti bħala indikatur meta tivvaluta l-prestazzjoni tal-persunal tagħha hija partikolarment rilevanti f'dan il-kuntest.
1.7 Fir-rigward tal-miżuri leġislattivi, għandha tiġi enfasizzata b'mod partikolari l-modifika tal-Artikolu 106(5) tar-Regolament tal-Kummissjoni (KE, Euratom) Nru 2342/2002 tat-23 ta' Diċembru 2002 li jippreskrivi regoli ddettaljati għall-implimentazzjoni tar-Regolament tal-Kunsill Nru 1605/2002 fuq ir-Regolament Finanzjarju li jgħodd għall-baġit ġenerali tal-Komunitajiet Ewropej (15) ("Regolament 2342/2002"). Skont il-verżjoni emendata ta' din id-dispożizzjoni, u mill-1 ta' Jannar 2008, l-imgħax għandu jitħallas awtomatikament meta l-ħlasijiet jiddewmu, u l-kalkolu tiegħu jkun ibbażat fuq il-perjodu "li jiskadi mill-jum kalendarju wara l-iskadenza tal-limitu ta' żmien għall-ħlas sal-jum tal-ħlas". L-Ombudsman tilqa' din il-bidla. Fil-fehma tiegħu, dan il-pass, li b’mod ċar imur fid-direzzjoni t-tajba, x’aktarx li jipprovdi inċentiv ulterjuri u b’saħħtu għas-servizzi kkonċernati biex jiġi evitat dewmien fil-pagamenti.
1.8 L-Ombudsman jinnota li, kif enfasizzat il-Kummissjoni fl-opinjoni tagħha, iċ-ċifri disponibbli jindikaw li diġà sar titjib. Fil-fatt, filwaqt li 42.74 % tal-pagamenti kollha li saru mill-Kummissjoni ġew ittardjati fl-2005, din iċ-ċifra kważi naqset bin-nofs fl-2007 (22.57%, ara hawn fuq). Jista’ jiġi nnutat ukoll titjib sinifikanti, għalkemm ħafna aktar limitat, fir-rigward tal-valur globali tal-pagamenti, f’termini perċentwali, li ġew ittardjati, li naqsu b’aktar minn terz (minn 17,48 % tas-somma totali tal-pagamenti fl-2005 għal 11,52 % fl-2007). Madankollu, għandu jiġi enfasizzat li t-titjib li seħħ s’issa huwa relattiv b’mod ċar. L-Ombudsman huwa sorpriż ħafna, u bl-ebda mod ma huwa sodisfatt, li jisma’ li fl-2005, jiġifieri diversi snin wara l-ewwel inkjesta tiegħu dwar il-problema ta’ ħlas tard, kważi nofs il-ħlasijiet magħmula mill-Kummissjoni komplew jiġu mfixkla minn dewmien. Għandu jiġi nnutat ukoll li filwaqt li sar progress ovvju bejn l-2005 u l-2007 fir-rigward tan-numru u l-valur tal-pagamenti kkonċernati, ftit li xejn jidher titjib fir-rigward tat-tul medju tad-dewmien. Fuq kollox, u kif indikat hawn fuq (ara l-punt 1.3), iċ-ċifri pprovduti mill-Kummissjoni ma jippermettux il-konklużjoni li t-titjib miksub s’issa kien ta’ benefiċċju biżżejjed għal dawk il-persuni li huma l-aktar fil-bżonn ta’ protezzjoni kontra l-effetti negattivi li joħorġu minn dewmien fil-pagamenti.
1.9 Madankollu, peress li ħafna mill-miżuri adottati mill-Kummissjoni f'dan il-kuntest, u b'mod partikolari dawk li rriżultaw f'bidliet fir-Regolament 2342/2002, jidhru li huma komparattivament reċenti, l-Ombudsman iqis li għadu kmieni wisq biex jiġi vvalutat l-impatt li se jkollhom fuq is-sitwazzjoni. Fil-fehma ta' l-Ombudsman, l-aħjar mod biex wieħed jipproċedi huwa għalhekk li tingħalaq din l-inkjesta u li tinfetaħ inkjesta ġdida fuq inizjattiva proprja fil-bidu ta' l-2009, meta jkunu disponibbli ċifri għall-prestazzjoni tal-Kummissjoni fl-2008. Fuq il-bażi ta' dawn iċ-ċifri l-Ombudsman imbagħad ikun jista' jiddeċiedi jekk il-Kummissjoni tkunx ħadet il-passi kollha xierqa biex tiġġieled id-dewmien fil-pagamenti jew jekk tkunx meħtieġa azzjoni ulterjuri.
1.10 Jista' jkun utli li wieħed jinnota li din ir-reviżjoni ser tikkunsidra wkoll l-effetti tar-reviżjoni ta' l-Artikolu 106(5) tar-Regolament 2342/2002. F'dan il-kuntest, ta' min jinnota li t-tieni subparagrafu ta' din id-dispożizzjoni jipprevedi li l-imgħax ma għandux jitħallas awtomatikament "meta l-imgħax ikkalkulat skont id-dispożizzjonijiet tal-ewwel subparagrafu jkun inqas minn jew ugwali għal EUR 200". F'każijiet bħal dawn, l-imgħax jitħallas lill-kreditur "biss fuq talba ppreżentata fi żmien xahrejn minn meta jiġi riċevut il-ħlas tard." Għal dawn il-każijiet, ir-reviżjoni għalhekk ma ġabet l-ebda bidla. Jidher ġust li wieħed jassumi li t-talbiet għall-ħlas minn ċittadini jew impriżi żgħar u ta' daqs medju normalment jaqgħu f'din il-kategorija (16). Fl-ittra tiegħu li fetħet din l-inkjesta, l-Ombudsman talab lill-Kummissjoni tipprovdilu l-fehmiet tagħha dwar jekk il-ħtieġa li jippreżenta talba għall-imgħax u li jagħmel dan fi żmien xahrejn minn meta jirċievi l-ħlas tardiv tistax tiskoraġġixxi lil xi wħud mis-sħab tiegħu milli jinsistu fuq id-drittijiet tagħhom. Il-Kummissjoni ma ppreżentatx tweġiba preċiża għal din il-mistoqsija. Din il-kwistjoni għalhekk ser tifforma parti mill-inkjesta l-ġdida fuq inizjattiva proprja li għandha tinfetaħ kmieni fl-2009. Fil-fehma tal-Ombudsman, ma jistax jiġi eskluż li l-indirizzar bir-reqqa tal-effetti negattivi tal-ħlas tard, b'mod partikolari fir-rigward taċ-ċittadini u l-impriżi żgħar u ta' daqs medju, jista' jagħmilha neċessarja li jiġi kkunsidrat mill-ġdid il-limitu previst fl-Artikolu 106(5) tar-Regolament 2342/2002.
2 Konklużjoni2.1 Fid-dawl ta' dan ta' hawn fuq, l-Ombudsman iqis li din l-inkjesta għandha tingħalaq.
2.2 Ser tinfetaħ inkjesta ġdida fuq inizjattiva proprja fil-bidu ta' l-2009, meta ser ikunu disponibbli ċifri għall-prestazzjoni tal-Kummissjoni fl-2008.
Dejjem tiegħek,
P. Nikiforos DIAMANDOUROS
(1) ĠU 2002, L 357, p. 1.
(2) Skont l-Artikolu 106(3) tar-Regolament 2342/2002, iż-żmien permess għall-approvazzjoni ma jistax jaqbeż (a) 20 jum kalendarju għal kuntratti sempliċi relatati mal-provvista ta’ oġġetti u servizzi, (b) 45 jum kalendarju għal kuntratti oħra u ftehimiet ta’ għotja u (c) 60 jum kalendarju għal kuntratti u ftehimiet ta’ għotja li jinvolvu servizzi tekniċi jew azzjonijiet li huma partikolarment kumplessi biex jiġu evalwati.
(3) Ara l-Artikolu 87 tar-Regolament (KE) Nru 1083/2006 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li jistabbilixxi d-dispożizzjonijiet ġenerali dwar il-Fond Ewropew Reġjonali, il-Fond Soċjali Ewropew u l-Fond ta’ Koeżjoni u li jħassar ir-Regolament (KE) Nru 1260/1999 (ĠU L 210, p. 25).
(4) Espress bħala perċentwal tal-pagamenti kollha.
(5) Espress bħala perċentwal tal-pagamenti kollha.
(6) Dewmien nett.
(7) Ir-Regolament 2342/2002 ġie emendat l-aħħar bir-Regolament (KE, Euratom) Nru 478/2007 tat-23 ta’ April 2007 (ĠU L 111, p. 13).
(8) L-Artikolu 106(3) tar-Regolament 2342/2002 (kif emendat).
(9) L-Artikolu 181 tar-Regolament 2342/2002 (kif emendat).
(10) L-Artikolu 106(1) tar-Regolament 2342/2002 (kif emendat).
(11) Bl-eċċezzjoni ta' ammonti żgħar (total ta' EUR 200 jew inqas).
(12) L-Artikolu 106(5) tar-Regolament 2342/2002 (kif emendat).
(13) L-Artikolu 106(6) tar-Regolament 2342/2002 (kif emendat).
(14) Fl-2007, aktar minn terz tal-ammont totali tal-imgħax tħallas lil żewġ fornituri tal-enerġija.
(15) ĠU 2002 L 357, p.1 (kif emendat l-aħħar bir-Regolament (KE, Euratom) Nru 478/2007 tat-23 ta' April 2007, ĠU L 111, p. 13).
(16) Fuq il-bażi tar-rati tal-imgħax applikabbli mill-1 ta' Ġunju 2008, ir-rata massima għall-kalkolu tal-imgħax previst fl-Artikolu 106(5) tkun ta' 11.19%. Jekk wieħed jassumi li d-dewmien f’każ partikolari jikkorrispondi għad-dewmien medju li deher fl-2007 (jiġifieri 47.98 jum), kreditur ikollu bżonn li jkollu pretensjoni kontra l-Kummissjoni li tkun konsiderevolment ogħla minn EUR 10 000 sabiex ikun intitolat għal aktar minn EUR 200 f’imgħax.