Il-fatti li wasslu għall-ilment

1. L-ilment kien jikkonċerna eks maniġer fil-Kummissjoni Ewropea, li, f’Lulju 2024, ingħaqad ma’ kumpanija tranżnazzjonali [redatta] bħala maniġer superjuri responsabbli għall-kompetizzjoni u għal kwistjonijiet regolatorji, inkluż għall-Ewropa, ibbażata fi Brussell.

2. L-eks membru tal-persunal kien serva għal aktar minn 25 sena fil-Kummissjoni, u għal aktar minn 20 sena fid-Direttorat Ġenerali tal-Kummissjoni għall-Kompetizzjoni (DĠ COMP)[1]. Wara li telaq mill-Kummissjoni f’Jannar 2022, l-eks membru tal-persunal ingħaqad ma’ ditta legali globali, wara li qabel kien innotifika lill-Kummissjoni bl-intenzjoni li jassumi dak ir-rwol. Il-Kummissjoni awtorizzat iċ-ċaqliqa, filwaqt li applikat restrizzjonijiet biex jittaffa r-riskju ta’ kunflitt ta’ interess potenzjali. Sussegwentement, l-ex membru tal-persunal ħa pożizzjoni ġdida mal-kumpannija [redatta].

3. L-ilmentatur, organizzazzjoni tas-soċjetà ċivili li tippromwovi t-trasparenza u d-demokrazija, qajjem tħassib mal-Kummissjoni li ċ-ċaqliq tal-eks membru tal-persunal lejn il-kumpanija [redatta] jista’ jkun bi ksur tal-obbligi applikabbli skont ir-Regolamenti tal-Persunal tal-UE biex jiġi evitat kwalunkwe kunflitt ta’ interess potenzjali f’attivitajiet ta’ wara s-servizz [2]. L-ilmentatur argumenta li d-dmir li jiġi evitat kunflitt ta’ interess japplika b’mod indefinit għall-ex membri tal-persunal meta jaċċettaw ċerti rwoli jew benefiċċji wara li jitilqu mis-servizz pubbliku. L-ilmentatur talab lill-Kummissjoni tieħu azzjoni biex tindirizza dan il-kunflitt ta’ interess, filwaqt li rrefera għal każijiet relatati li kienu jaqgħu taħt ir-responsabbiltà tal-eks membru tal-persunal waqt li kien fis-servizz fid-DĠ COMP.

4. Il-Kummissjoni wieġbet lill-ilmentatur li ma kinitx imħassba dwar ir-rwol il-ġdid tal-eks membru tal-persunal tagħha, u li ma kien hemm l-ebda evidenza li l-eks membru tal-persunal ma kienx ikkonforma mal-obbligi applikabbli skont ir-Regolamenti tal-Persunal. Hija żiedet li l-ex membri tal-persunal involuti f’kawżi legali huma pprojbiti milli jaħdmu direttament jew indirettament fuq każijiet li kienu involuti fihom matul il-perjodu ta’ servizz tagħhom fil-Kummissjoni, jew kwalunkwe każ relatat. Jekk ex membru tal-persunal ma jikkonformax ma’ dan l-obbligu, il-Kummissjoni tista’ tieħu miżuri biex tindirizza dan.

5. L-ilmentatur ikkunsidra li l-Kummissjoni naqset milli tindirizza b’mod adegwat l-allegat kunflitt ta’ interess u rrikorriet għand l-Ombudsman.

L-inkjesta

6. L-Ombudsman fetħet inkjesta biex teżamina kif il-Kummissjoni żgurat li l-attività ta’ wara s-servizz tal-ex membru tal-persunal inkwistjoni ma kisritx l-obbligi li jirriżultaw mir-Regolamenti tal-Persunal, b’mod partikolari d-dmir li jiġu evitati kunflitti ta’ interess u li ma tiġix żvelata informazzjoni mhux pubblika.

7. Matul l-inkjesta, it-tim ta’ inkjesta tal-Ombudsman spezzjona l-fajl tal-Kummissjoni dwar l-impjieg tal-eks membru tal-persunal mal-kumpanija transnazzjonali [mħassra], kif ukoll il-fajl dwar l-impjieg preċedenti tal-eks membru tal-persunal f’ditta legali, li jinkludi restrizzjonijiet li jibqgħu fis-seħħ [3].

Argumenti ppreżentati lill-Ombudsman

Mill-ilmentatur

8. L-ilmentatur qal li l-membri tal-persunal tal-UE huma obbligati jevitaw kunflitti ta’ interess meta jibdew attivitajiet okkupazzjonali wara li jkunu telqu mis-servizz tal-Kummissjoni. Fil-fehma tal-ilmentatur, il-Kummissjoni kellha tistabbilixxi miżuri stretti biex tipprevjeni kwalunkwe kunflitt ta’ interess potenzjali minħabba li, filwaqt li mad-DĠ COMP, l-eks membru tal-persunal kien involut direttament f’fajls li kienu relatati mal-impjegatur il-ġdid.

9. L-ilmentatur ma kienx sodisfatt bil-mod kif il-Kummissjoni ttrattat it-tħassib tagħha relatat mar-riskji ta’ kunflitti ta’ interess. L-ilmentatur argumenta li hemm riskju li l-għarfien minn ġewwa u l-esperjenza professjonali tal-eks membru tal-persunal jistgħu jiġu kondiviżi mal-impjegatur il-ġdid, li jista’ jikser l-obbligi tal-eks membru tal-persunal skont ir-Regolamenti tal-Persunal.

Mill-Kummissjoni

10. Il-Kummissjoni qalet li l-eks membri tal-persunal involuti f'każijiet legali (pereżempju fid-DĠ COMP) ma jitħallewx jaħdmu direttament jew indirettament fuq kwalunkwe każ li fih kienu involuti matul is-servizz kollu tagħhom fil-Kummissjoni. Dan l-obbligu japplika mingħajr data tat-tmiem. Dan jinkludi wkoll il-projbizzjoni li jiġu ttrattati kawżi oħra direttament relatati ma’ dawk imsemmija hawn fuq, inklużi appelli mressqa quddiem il-Qrati Ewropej kontra deċiżjoni tal-Kummissjoni.

Il-valutazzjoni tal-Ombudsman

11. Il-membri tal-persunal tal-UE għandhom iwettqu dmirijiethom u jġibu ruħhom biss bl-interessi tal-Unjoni Ewropea f’moħħhom.^[4] Huma ma għandhomx, fil-qadi ta’ dmirijiethom, jittrattaw kwistjonijiet li fihom, direttament jew indirettament, ikollhom xi interess personali li jista’ jfixkel l-indipendenza tagħhom ^[5].

12. Il-membri tal-persunal tal-UE li biħsiebhom jaċċettaw impjieg fi żmien sentejn minn meta jitilqu mis-servizz iridu jinfurmaw lill-istituzzjoni tagħhom. Jekk l-impjieg maħsub ikun relatat max-xogħol li jkunu wettqu matul l-aħħar tliet snin ta’ ħidma għall-istituzzjoni tal-UE, l-istituzzjoni għandha d-dritt li tipprojbixxihom milli jieħdu l-impjieg jekk tqis li dan ikun f’kunflitt mal-interessi tal-istituzzjoni. Tista' tawtorizza wkoll lill-persuna biex tibda l-impjieg, sakemm il-persuna tikkonforma mal-kundizzjonijiet imfassla biex jiżguraw li l-interessi tal-istituzzjoni jkunu protetti [6].

13. Meta istituzzjoni jkollha l-ħsieb li tipprojbixxi moviment jew timponi restrizzjonijiet, dawn iridu jkunu meħtieġa għall-finijiet li jinkiseb interess pubbliku leġittimu u jridu jkunu proporzjonati u ma jimminawx id-dritt tal-individwi ^[7] li jaħdmu u jagħżlu l-impjieg tagħhom.

14. Wara li jitilqu mill-istituzzjoni, il-membri tal-persunal tal-UE huma marbuta bid-dmir li jġibu ruħhom b'integrità u diskrezzjoni meta jibdew impjieg (jew ħatriet jew benefiċċji oħra).^[8] Dan l-obbligu japplika mingħajr data tat-tmiem.

15.  Kif iddikjarat il-Kummissjoni, għal ex membri tal-persunal involuti f’kawżi legali (pereżempju fid-DĠ COMP u fis-Servizz Legali), il-Kummissjoni tipprojbixxi lil dawk il-membri tal-persunal milli jaħdmu direttament jew indirettament fuq kwalunkwe każ li kien jaqa’ taħt ir-responsabbiltà tagħhom waqt li kienu fis-servizz, jew kwalunkwe każ relatat direttament magħhom. Dan jinkludi appelli fir-rigward ta’ dawk il-kawżi mressqa quddiem il-Qrati Ewropej kontra deċiżjoni tal-Kummissjoni Ewropea.

16. Biex tgħin lill-eks membri tal-persunal jidentifikaw il-każijiet li jistgħu jqajmu kwistjonijiet ta’ kunflitt ta’ interess fi kwalunkwe ħin wara t-tluq tagħhom, il-Kummissjoni tfassal “lista ta’ każijiet” li hija mehmuża mad-deċiżjoni li tadotta dwar l-attività notifikata ta’ wara s-servizz. Din il-lista tinkludi l-każijiet kollha identifikati bħala li jaqgħu taħt ir-responsabbiltà tal-membri tal-persunal sat-tluq tal-membri tal-persunal, iżda ma teskludix każijiet oħra relatati li għalihom tista’ tapplika wkoll il-projbizzjoni. Għad-DĠ COMP, lista ta’ każijiet tinkludi kwalunkwe każ ta’ kompetizzjoni, inklużi każijiet ta’ antitrust, ta’ fużjoni, u ta’ għajnuna mill-Istat, li ġie ttrattat mid-DĠ COMP u li kien jaqa’ taħt ir-responsabbiltà tal-eks membri tal-persunal, għall-perjodu kollu tas-servizz tagħhom fid-DĠ COMP.

17. L-Ombudsman irrieżaminat ukoll il-valutazzjoni tal-Kummissjoni tat-talba tal-eks membru tal-persunal għal awtorizzazzjoni ta’ wara l-mandat meta jitlaq mill-Kummissjoni għal ditta legali. Filwaqt li t-terminu ta’ notifika ta’ sentejn kien skada fil-mument meta l-ex membru tal-persunal ingħaqad mal-kumpannija transnazzjonali [mħassra], diversi restrizzjonijiet imposti fir-rigward ta’ din l-ewwel attività ta’ wara s-servizz għadhom japplikaw għall-ex membru tal-persunal u għalhekk huma rilevanti.

18. L-eks membru tal-persunal innotifika lill-Kummissjoni bl-intenzjoni li jassumi r-rwol mad-ditta legali f’Awwissu 2021, bir-rwol mistenni li jibda f’Jannar 2022 (fil-perjodu ta’ sentejn kopert mir-Regolamenti tal-Persunal). Ir-rwol kien maħsub biex jinkludi kompiti relatati ma’ kwistjonijiet ta’ antitrust u ta’ fużjoni. Fl-1 ta’ Ottubru 2021, il-Kummissjoni adottat deċiżjoni kondizzjonali biex tawtorizza ċ-ċaqliq (id-“deċiżjoni ta’ awtorizzazzjoni kondizzjonali”).

19. F’Lulju 2021, qabel ma nnotifika lill-Kummissjoni bl-intenzjoni li jmur fid-ditta legali, l-eks membru tal-persunal kien iddikjara riskju ta’ kunflitt ta’ interess fil-ġerarkija fid-DĠ COMP fir-rigward tad-ditta legali. Abbażi ta’ dik id-dikjarazzjoni, id-DĠ COMP irrikuża lill-eks membru tal-persunal minn każijiet li għadhom għaddejjin li jwasslu għal kunflitt ta’ interess potenzjali jew il-perċezzjoni tiegħu. Dawn il-każijiet kienu jinkludu dawk fejn id-ditta legali inkwistjoni kienet mira jew mira potenzjali ta’ investigazzjonijiet tal-kompetizzjoni jew fejn kienet tirrappreżenta negozji li kienu.

20. L-Ombudsman spezzjonat id-deċiżjoni ta’ awtorizzazzjoni kondizzjonali tal-Kummissjoni, li kienet tinkludi diversi restrizzjonijiet. Abbażi ta' din l-ispezzjoni, l-Ombudsman tista' tikkonferma li l-proċedura segwita mill-Kummissjoni kienet konsistenti mal-prattika li l-Ombudsman kienet ivvalutat f'inkjesta fuq inizjattiva proprja wiesgħa dwar kif il-Kummissjoni timmaniġġja ċ-ċaqliq tar-revolving door fir-rigward tal-membri tal-persunal tagħha fl-2021.[9] L-ispezzjoni inkludiet ukoll verżjoni inizjali tal-lista ta' każijiet li l-eks membru tal-persunal ikun ipprojbit milli jaħdem fuqhom fid-deċiżjoni ta' awtorizzazzjoni kondizzjonali tagħha tal-1 ta' Ottubru 2021. Fi Frar 2022, il-Kummissjoni bagħtet lill-eks membru tal-persunal lista aġġornata tal-każijiet li kopriet il-perjodu sat-tluq tal-membru tal-persunal fl-14 ta’ Jannar 2022. Barra minn hekk, fid-deċiżjoni ta’ awtorizzazzjoni kundizzjonali tagħha, il-Kummissjoni ddikjarat li l-ex membru tal-persunal seta’ jikkuntattjaha jekk il-membru tal-persunal kellu bżonn jiċċara liema każijiet jitqiesu bħala “relatati” ma’ dawk stabbiliti fil-lista tal-każijiet.

21. F’Novembru 2024, l-eks membru tal-persunal talab gwida mill-Kummissjoni fir-rigward ta’ każ speċifiku tad-DĠ COMP li ma kienx jidher fil-lista tal-każijiet ta’ Frar 2022. L-ex membru tal-persunal staqsa jekk, fil-kuntest tal-impjieg fil-kumpannija transnazzjonali [mħassra], kinux permessi jaħdmu fuq il-każ inkwistjoni. F’Diċembru 2024, il-Kummissjoni wieġbet li kienet ivvalutat jekk il-każ inkwistjoni kienx relatat max-xogħol tal-eks membru tal-persunal meta kien fis-servizz tal-Kummissjoni. Il-Kummissjoni ddeterminat li l-involviment potenzjali dirett jew indirett tal-ex membru tal-persunal fil-każ inkwistjoni jwassal għar-riskju ta’ kunflitt ta’ interess reali, potenzjali jew perċepit, u ma jkunx kompatibbli mal-obbligi applikabbli skont ir-Regolamenti tal-Persunal.

22. L-Ombudsman huwa tal-fehma li l-Kummissjoni adottat approċċ robust għat-talba. Hija vvalutat b’mod diliġenti jekk il-ħidma fuq il-każ għall-kumpanija transnazzjonali [redatta] tistax twassal għal kunflitti ta’ interess reali, potenzjali jew perċepiti. Hija kompliet tqis li l-ex membru tal-persunal kien ipprojbit milli jaħdem fuq il-każijiet kollha li l-ex membru tal-persunal kien involut fihom matul il-perjodu kollu tas-servizz mal-Kummissjoni, inkluż kwalunkwe litigazzjoni ta’ segwitu. Il-Kummissjoni qieset ukoll każijiet “relatati” ma’ dawk elenkati fid-deċiżjoni ta’ awtorizzazzjoni kondizzjonali tagħha.

Konklużjoni

Abbażi tal-inkjesta, l-Ombudsman tagħlaq dan il-każ bil-konklużjoni li ġejja:

Ma kien hemm l-ebda amministrazzjoni ħażina fil-mod kif il-Kummissjoni ttrattat l-attività ta’ wara s-servizz tal-ex membru tal-persunal inkwistjoni.

L-ilmentatur u l-Kummissjoni se jiġu infurmati b’din id-deċiżjoni.

Teresa Anjinho Ombudsman
Ewropew

Strasburgu, 05/11/2025

[1] Id-Direttorat Ġenerali għall-Kompetizzjoni jiżviluppa u jimplimenta l-politika tal-UE dwar il-kompetizzjoni u jinforza r-regoli tal-kompetizzjoni tal-UE.

[2] Skont l-Artikolu 16 tar-Regolamenti tal-Persunal tal-UE, wara li jitilqu mis-servizz, l-eks membri tal-persunal ma għandhomx jibdew attività okkupazzjonali li tista’ twassal għal kunflitt ta’ interess jew il-perċezzjoni ta’ influwenza mhux xierqa. Il-Kummissjoni tista’ tipprojbixxi jew tqiegħed restrizzjonijiet fuq attivitajiet li jwasslu għal riskji bħal dawn. Skont l-Artikolu 17, il-membri tal-persunal iridu joqogħdu lura minn kwalunkwe żvelar mhux awtorizzat ta’ informazzjoni riċevuta waqt is-servizz, sakemm dik l-informazzjoni ma tkunx diġà saret pubblika jew tkun aċċessibbli għall-pubbliku. Il-membri tal-persunal jibqgħu marbuta b’dan l-obbligu wara li jitilqu mis-servizz. Ir-Regolamenti tal-Persunal tal-UE jinsabu fuq: https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/1962/31(1)/2014-05-01/eng

[3] Ara r-rapport tal-ispezzjoni hawnhekk: https://www.ombudsman.europa.eu/en/doc/inspection-report/en/204222, u r-rapport dwar l-ispezzjoni addizzjonali hawnhekk: https://www.ombudsman.europa.eu/doc/inspection-report/213796. Id-dokumenti bħala tali huma kunfidenzjali. It-tim ta' inkjesta tal-Ombudsman abbozza r-rapporti f'termini ġenerali.

[4] Ara l-Artikolu 11(1) tar-Regolament Nru 31 (KEE), 11 (KEEA), li jistabbilixxi r-Regolamenti tal-Persunal għall-Uffiċjali u l-Kondizzjonijiet tal-Impjieg applikabbli għall-Aġenti l-Oħra tal-Komunità Ekonomika Ewropea u l-Komunità Ewropea tal-Enerġija Atomika, disponibbli hawnhekk: https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/1962/31(1)/2014-05-01/eng.

[5] L-Artikolu 11a(1) tar-Regolamenti tal-Persunal.

[6] L-Artikolu 16(2) tar-Regolamenti tal-Persunal.

[7] Ara l-Artikolu 15 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea, disponibbli fuq: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/HTML/?uri=CELEX:12012P/TXT.

[8] L-Artikolu 16(1) tar-Regolamenti tal-Persunal.

[9] Id-deċiżjoni ta’ awtorizzazzjoni tal-Kummissjoni li hija soġġetta għal din l-inkjesta saret qabel id-Deċiżjoni tal-Ombudsman fl-inkjesta fuq inizjattiva proprja tagħha OI/1/2021/KR, li hija disponibbli hawnhekk: https://www.ombudsman.europa.eu/en/decision/en/155953.