Il-fatti li wasslu għall-ilment

1. F’Settembru 2023, l-ilmentatur għamel talba għal aċċess pubbliku għal dokumenti li jikkonċernaw ir-reklami tal-Kummissjoni Ewropea tal-2022 u l-2023 dwar X, Instagram, Facebook, Google u TikTok fir-rigward tal-proposta tiegħu dwar regoli għall-prevenzjoni u l-ġlieda kontra l-abbuż sesswali tat-tfal (CSAM) u l-Ewrobarometru Flash relatat.

2. F’Novembru 2023, il-Kummissjoni bagħtet it-tweġiba tagħha. Hija identifikat rapport finali minn kuntrattur dwar ir-reklamar imħallas fuq X bħala li jaqa’ fil-kamp ta’ applikazzjoni tat-talba għal aċċess pubbliku tal-ilmentatur u tat aċċess parzjali. Meta għamlet dan, il-Kummissjoni invokat eċċezzjonijiet skont il-leġiżlazzjoni tal-UE dwar l-aċċess pubbliku għad-dokumenti [1] (ir-Regolament 1049/2001), bl-argument li l-iżvelar tad-dokument sħiħ jista' jdgħajjef il-privatezza u l-integrità tal-individwi [2] u l-interessi kummerċjali [3]. Barra minn hekk, il-Kummissjoni pprovdiet lill-ilmentatur b’diversi URLs Twitter/X li fihom informazzjoni dwar l-istabbiliment tar-reklam imħallas.

3. Peress li ma kienx sodisfatt bit-tweġiba tal-Kummissjoni, l-ilmentatur talab lill-Kummissjoni tirrieżamina l-pożizzjoni tagħha (billi tagħmel “applikazzjoni konfermatorja”).

4. Il-Kummissjoni estendiet l-iskadenza għat-tweġiba tagħha għall-applikazzjoni konfermatorja tal-ilmentatur sad-19 ta’ Jannar 2024.

5. Peress li ma rċeviex tweġiba fil-limitu ta’ żmien estiż, l-ilmentatur irrikorra għand l-Ombudsman fi Frar 2024.

L-inkjesta

6. L-Ombudsman fetħet inkjesta dwar in-nuqqas tal-Kummissjoni li twieġeb fil-limiti ta’ żmien applikabbli għall-applikazzjoni konfermatorja tal-ilmentatur.

7. Madankollu, fid-dawl tad-dewmien persistenti, l-Ombudsman talbet li jsir rieżami tad-dokument(i) identifikat(i) bħala li jaqa’/jaqgħu fil-kamp ta’ applikazzjoni tat-talba għal aċċess f’Lulju 2024.

8. Wara r-rieżami tad-dokument identifikat mill-Kummissjoni fl-istadju inizjali, l-Ombudsman ikkondividiet il-fehmiet preliminari tagħha mal-Kummissjoni li seta’ jiġi pprovdut aċċess ulterjuri għad-dokument inkwistjoni.

9. Fid-19 ta’ Settembru 2024, il-Kummissjoni adottat deċiżjoni konfermatorja li tagħti aċċess usa’ għad-dokument inkwistjoni fil-fehmiet preliminari tal-Ombudsman. Il-Kummissjoni identifikat ukoll dokument addizzjonali, li hija żvelat parzjalment b’redazzjonijiet ta’ data personali.

10. L-ilmentatur ipprovda kummenti dwar il-fehmiet preliminari tal-Ombudsman u d-deċiżjoni konfermatorja tal-Kummissjoni. Huma ma qajmu l-ebda tħassib dwar ir-redazzjonijiet fid-dokument addizzjonali.

Argumenti ppreżentati lill-Ombudsman

11. Fir-risposta inizjali tagħha għat-talba għal aċċess pubbliku, il-Kummissjoni sostniet li l-iżvelar sħiħ tad-dokument kontenzjuż kien prekluż mill-eċċezzjoni dwar il-protezzjoni tal-ħajja privata u tal-integrità tal-individwu. Hija indikat li d-dokument jinkludi informazzjoni dwar persuna fiżika identifikata jew identifikabbli, bħall-ismijiet jew il-pożizzjonijiet miżmuma f’organizzazzjoni. Il-Kummissjoni qieset li l-ilmentatur la esprima xi interess partikolari f’din id-data personali u lanqas ma ressaq argumenti biex jistabbilixxi l-ħtieġa li d-data tiġi trażmessa għal skop speċifiku fl-interess pubbliku.

12. Il-Kummissjoni qieset ukoll li d-divulgazzjoni sħiħa tad-dokument ġiet evitata mill-ħtieġa li tiġi protetta informazzjoni kummerċjali sensittiva tal-kuntrattur u, b’mod aktar speċifiku, “il-prezzijiet u r-riżultati finanzjarji, inkluż il-prezz ġenerali”.

13. Fl-applikazzjoni konfermatorja tiegħu, l-ilmentatur argumenta li t-tweġiba tal-Kummissjoni ma kinitx kompluta u li l-URLs ta’ Twitter ipprovduti ma ħadmux u rrefera għar-rapporti ta’ trasparenza ta’ Twitter/X li fihom biss informazzjoni limitata. Barra minn hekk, huma qiesu li għandu jingħata aċċess sħiħ għad-dokument inkwistjoni. Huma qiesu wkoll li d-data personali fid-dokument kellha tiġi żvelata. B’mod aktar speċifiku, huma sostnew li hemm “interess pubbliku qawwi ħafna” fid-divulgazzjoni peress li kien hemm rapporti li jindikaw li l-Kummissjoni “kienet qed tipprova tinfluwenza l-opinjoni pubblika” fuq il-proposta leġiżlattiva tas-CSAM bl-użu ta’ mikroimmirar. Għalhekk, l-ilmentatur ikkunsidra li l-“pubbliku jeħtieġ li jkun jista’ jivverifika l-kamp ta’ applikazzjoni sħiħ tal-għażliet ta’ mmirar li ntgħażlu mill-gvern tiegħu, anki jekk dawn l-għażliet ta’ mmirar jinkludu data personali”.

14. Fid-deċiżjoni konfermatorja tagħha, il-Kummissjoni kkonfermat li partijiet mid-dokument fihom data personali, “bħall-ismijiet, il-funzjonijiet, id-dettalji ta’ kuntatt, u l-ismijiet tal-kontijiet tal-media soċjali ta’ persuni esterni għall-Kummissjoni Ewropea li mhumiex figuri pubbliċi”. Skont il-Kummissjoni, it-trasferiment mitlub ta’ din id-data ma jkunx meħtieġ biex l-ilmentatur jilħaq l-objettiv tiegħu. F’dan ir-rigward, il-Kummissjoni indikat li hemm rimedji aktar adattati disponibbli, bħat-tressiq ta’ lment quddiem il-Kontrollur Ewropew għall-Protezzjoni tad-Data [4], biex jiġi aċċertat jekk l-allegazzjonijiet ta’ mikroimmirar illegali humiex fondati. Barra minn hekk, il-Kummissjoni qieset li hemm raġunijiet biex wieħed jassumi li l-interessi leġittimi tal-individwi kkonċernati jiġu ppreġudikati bl-iżvelar tad-data personali tagħhom inkluża fid-dokument mitlub.  

15. Il-Kummissjoni spjegat li l-partijiet l-oħra moħbija tad-dokument jikkonċernaw “informazzjoni kummerċjalment sensittiva mhux pubblika, bħall-istruttura dettaljata tal-kostijiet tal-kampanja [...], kunsiderazzjonijiet relatati mal-istrateġija tas-suq u l-għarfien espert” tal-kuntrattur. Minħabba li din l-informazzjoni hija relatata mas-sigrieti kummerċjali u l-istrateġija korporattiva tal-kuntrattur, l-iżvelar tagħha joħloq riskju reali u mhux ipotetiku għall-interessi kummerċjali tal-kuntrattur billi jipprovdi vantaġġ mhux dovut lill-kompetituri tiegħu. Skont il-Kummissjoni, l-ilmentatur ma spjegax kif id-divulgazzjoni tal-informazzjoni kummerċjalment sensittiva tikkontribwixxi għall-iżgurar tal-protezzjoni tal-interess pubbliku msemmi fl-applikazzjoni konfermatorja tiegħu. Il-Kummissjoni nnifisha ma setgħet tidentifika l-ebda interess pubbliku prevalenti fl-iżvelar.  

16. Il-Kummissjoni pprovdiet ukoll lill-ilmentatur b’URLs ġodda fuq Twitter.

17. Meta pprovda kummenti, l-ilmentatur indika li ma kienx ċert dwar l-applikabbiltà ta’ waħda mill-eċċezzjonijiet għar-rifjut ta’ aċċess għal tabella redatta fid-dokument inkwistjoni (estratt tad-dashboard ta’ Twitter li jirrifletti l-pertinenza tal-mankijiet u tal-kliem ewlieni).

Il-valutazzjoni tal-Ombudsman

18. Fil-fehmiet preliminari tagħha, l-Ombudsman iddikjarat li ma kienx ċar faċilment kif l-informazzjoni moħbija kollha fir-rapport dwar ir-reklamar imħallas fuq X tikkwalifika bħala informazzjoni relatata ma’ “prezzijiet u riżultati finanzjarji” u għalhekk tkun informazzjoni kummerċjali sensittiva. B’mod aktar speċifiku, ma kienx ċar għall-Ombudsman kif l-iżvelar tal-isem u d-dettalji ta’ kuntatt tal-kuntrattur, kif ukoll xi informazzjoni moħbija ulterjuri, jimminaw l-interessi kummerċjali tal-kuntrattur.

19. Barra minn hekk, l-Ombudsman qieset li r-redazzjoni tal-kontenut ta’ tabella fid-dokument (estratt tad-dashboard ta’ Twitter li jirrifletti l-pertinenza tal-mankijiet u tal-kliem ewlieni) dehret li kienet inkonsistenti fid-dawl tal-informazzjoni żvelata li tinsab f’tabelli oħra fid-dokument. Fl-aħħar nett, id-dokument deher li kien fih biss data personali limitata (ftit manki-X) li tista’ tiġi redatta biex tipproteġi lill-individwi kkonċernati.

20. F’konformità mal-fehmiet preliminari tal-Ombudsman, il-Kummissjoni żvelat l-isem u d-dettalji ta’ kuntatt tal-kuntrattur. Il-Kummissjoni tat ukoll aċċess parzjali usa’ għal xi informazzjoni li kienet qieset kummerċjalment sensittiva fl-istadju inizjali. Barra minn hekk, hija żvelat l-ispiża u l-ispejjeż totali tal-kampanja tal-midja soċjali għal kull pajjiż.

21. Filwaqt li l-Ombudsman tqis li l-bqija tar-redazzjonijiet huma ġeneralment raġonevoli, hija tibqa' mhux konvinta li l-estratt tad-dashboard ta' Twitter kellu jiġi redatt kompletament. Id-deċiżjoni konfermatorja tal-Kummissjoni ċċarat li l-informazzjoni kummerċjalment sensittiva fid-dokument ma kinitx tikkonċerna biss “prezzijiet u riżultati finanzjarji” iżda wkoll “kunsiderazzjonijiet relatati mal-istrateġija tas-suq u l-għarfien espert”. Madankollu, għadu mhux ċar kif id-divulgazzjoni ta’ din it-tabella timmina l-interessi kummerċjali tal-kuntrattur. Barra minn hekk, il-Kummissjoni tista’ tħassar il-mankijiet X li jirreferu għal persuna fiżika. Għal dawk it-trattamenti biss, il-Kummissjoni setgħet tinvoka b’mod validu l-eċċezzjoni għall-protezzjoni tad-data personali.

22. Madankollu, peress li l-Kummissjoni għadha kif adottat il-pożizzjoni finali tagħha wara disa’ xhur ta’ dewmien, it-tkomplija tal-inkjesta ma sservi l-ebda skop utli f’dan l-istadju.

23. Minkejja dan, l-Ombudsman tinnota d-dewmien sinifikanti ħafna mġarrab mill-Kummissjoni fit-tweġiba għall-applikazzjoni konfermatorja tal-ilmentatur. Skont ir-Regolament 1049/2001, istituzzjoni tal-UE għandha, fi żmien 15-il jum tax-xogħol mir-reġistrazzjoni tal-applikazzjoni konfermatorja, jew tagħti aċċess għad-dokument mitlub jew, fi tweġiba bil-miktub, tiddikjara r-raġunijiet għar-rifjut totali jew parzjali. Il-limitu ta' żmien ta' 15-il jum ta' xogħol jista' jiġi estiż bi 15-il jum ta' xogħol ieħor f'ċirkostanzi eċċezzjonali.^[5]

24. F’dan il-każ, il-Kummissjoni ħadet aktar minn disa’ xhur biex tadotta deċiżjoni konfermatorja dwar talba għal aċċess li tikkonċerna żewġ dokumenti qosra. Dan il-każ huwa għalhekk eżempju ieħor tad-dewmien sinifikanti u sistemiku li l-Kummissjoni tiltaqa' miegħu fit-trattament ta' applikazzjonijiet konfermatorji, li l-Ombudsman qies li jammonta għal amministrazzjoni ħażina.^[6] Wara Rapport Speċjali tal-Ombudsman lill-Parlament Ewropew dwar il-kwistjoni, il-Parlament Ewropew ħeġġeġ lill-Kummissjoni tikkoreġi d-dewmien sistematiku u sinifikanti tagħha fl-ipproċessar ta' talbiet għal aċċess pubbliku għal dokumenti.^[7]

Konklużjonijiet

Abbażi tal-inkjesta, l-Ombudsman jagħlaq dan il-każ bil-konklużjonijiet li ġejjin [8]:

L-ebda inkjesta ulterjuri mhi ġustifikata.

L-Ombudsman jiddispjaċih ħafna dwar id-dewmien imġarrab mill-Kummissjoni fit-tweġiba għat-talba tal-ilmentatur. In-nuqqas ta’ osservanza tat-termini stabbiliti mil-leġiżlatur fir-Regolament 1049/2001 ma jistax ikun ta’ amministrazzjoni tajba. Hija terġa’ tħeġġeġ lill-Kummissjoni ttejjeb it-trattament tagħha tat-talbiet għal aċċess pubbliku bħala kwistjoni ta’ prijorità, u tirreferih għar-rakkomandazzjoni fl-inkjesta strateġika tagħha OI/2/2022/OAM.

L-ilmentatur u l-Kummissjoni se jiġu infurmati b’din id-deċiżjoni.

Rosita Hickey
Direttur tal-Inkjesti

Strasburgu, 18/12/2024

[1] Ir-Regolament 1049/2001 dwar l-aċċess pubbliku għad-dokumenti tal-Parlament Ewropew, tal-Kunsill u tal-Kummissjoni: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=celex:32001R1049.

[2] L-Artikolu 4(1)(b) tar-Regolament 1049/2001.

[3] L-Artikolu 4(2), l-ewwel inċiż, tar-Regolament 1049/2001.

[4] Il-Kapitolu VIII tar-Regolament 2018/1725 tat-23 ta’ Ottubru 2018 dwar il-protezzjoni ta’ persuni fiżiċi fir-rigward tal-ipproċessar ta’ data personali mill-istituzzjonijiet, korpi, uffiċċji u aġenziji tal-Unjoni u dwar il-moviment liberu ta’ tali data, disponibbli fuq: https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2018/1725/oj.

[5] L-Artikolu 8 tar-Regolament 1049/2001.

[6] Rakkomandazzjoni dwar iż-żmien li tieħu l-Kummissjoni Ewropea biex tittratta t-talbiet għal aċċess pubbliku għad-dokumenti

(inkjesta strateġika OI/2/2022/OAM), disponibbli fuq https://www.ombudsman.europa.eu/en/recommendation/en/167661.

[7] Ara https://www.europarl.europa.eu/doceo/document/TA-9-2024-0172_EN.html.

[8] Dan l-ilment ġie ttrattat taħt trattament ta’ każijiet delegati, f’konformità mad-Deċiżjoni tal-Ombudsman Ewropew li tadotta Dispożizzjonijiet ta’ Implimentazzjoni.