Għażiż Sur X,

Dan l-aħħar ressaqt ilment lill-Ombudsman Ewropew kontra l-Kummissjoni Ewropea dwar il-kwistjoni msemmija hawn fuq.

Fis-7 ta’ Marzu 2024, inti tlabt aċċess pubbliku [1] għall-ittra li l-Kummissarju għall-Enerġija kien bagħat lill-Ministru Federali Ġermaniż għall-Affarijiet Ekonomiċi dwar it-tariffa Ġermaniża għan-newtralità tal-ħżin tal-gass. Fid-9 ta’ April 2024, il-Kummissjoni bagħtet it-tweġiba inizjali tagħha. Hija rrifjutat l-aċċess għall-ittra billi argumentat li l-iżvelar tagħha kien prekluż mill-ħtieġa li jiġi protett l-iskop tal-ispezzjonijiet, l-investigazzjonijiet u l-awditi [2].

Fl-10 ta’ April 2024, inti tlabt lill-Kummissjoni tirrieżamina d-deċiżjoni tagħha (billi tagħmel “applikazzjoni konfermatorja”).

Fit-2 ta’ Lulju 2024, wara l-intervent tal-Ombudsman [3], il-Kummissjoni wieġbet għall-applikazzjoni konfermatorja tiegħek. Hija żammet ir-rifjut tagħha li tagħti aċċess pubbliku għall-ittra. Meta għamlet dan, il-Kummissjoni invokat eċċezzjonijiet skont il-leġiżlazzjoni tal-UE dwar l-aċċess għad-dokumenti (ir-Regolament 1049/2001), bl-argument li l-iżvelar tal-ittra jimmina l-protezzjoni tal-iskop tal-investigazzjonijiet u proċess tat-teħid tad-deċiżjonijiet li għaddej bħalissa [4]. 

Peress li ma kontx sodisfatt b’din it-tweġiba, inti rreferejt għand l-Ombudsman fit-3 ta’ Lulju 2024.

Wara analiżi bir-reqqa tal-informazzjoni kollha li pprovdejt mal-ilment tiegħek, u għar-raġunijiet stabbiliti hawn taħt, iddeċidejna li nagħlqu l-inkjesta bil-konklużjoni li ġejja:

Abbażi tal-informazzjoni pprovduta fl-ilment, ma kien hemm l-ebda amministrazzjoni ħażina mill-Kummissjoni.

Fid-deċiżjoni konfermatorja tagħha, il-Kummissjoni ddikjarat li l-ittra hija parti mill-proċedura EU Pilot li għaddejja bħalissa EUP(2023)10538 li kienet nediet fl-14 ta’ Lulju 2023 u li tikkonċerna l-kompatibbiltà tal-imposta Ġermaniża għan-newtralità tal-ħżin tal-gass mad-dritt tal-UE.

L-EU Pilot huwa mekkaniżmu li l-Kummissjoni tuża biex tindirizza ksur potenzjali tal-liġi tal-UE. Dan huwa djalogu informali bejn il-Kummissjoni u l-Istat Membru kkonċernat dwar kwistjonijiet relatati man-nuqqas ta’ konformità potenzjali tal-Istat Membru mad-dritt tal-UE. Dan id-djalogu informali matul l-EU Pilot jista' jwassal biex il-kwistjoni kkonċernata tiġi solvuta jew jgħin lill-Kummissjoni tidentifika b'mod aktar ċar il-ksur potenzjali tal-liġi tal-UE li jeħtieġ it-tnedija ta' proċedura formali ta' ksur ^[5].

Skont il-każistika tal-UE [6], il-proċeduri tal-EU Pilot jaqgħu taħt l-eċċezzjoni għall-iżvelar stabbilita fl-Artikolu 4(2), it-tielet inċiż, tar-Regolament 1049/2001. Sakemm ikun hemm riskju li tiġi affettwata n-natura tal-proċedura ta’ ksur, li jinbidel il-progress tagħha jew li jiġu mminati l-objettivi tagħha, tapplika preżunzjoni ġenerali ta’ nuqqas ta’ divulgazzjoni.

Il-Kummissjoni qalet li għadha qed tanalizza t-tweġiba li rċeviet mill-awtoritajiet Ġermaniżi fil-kuntest ta' dan l-EU Pilot. L-ittra li qed tfittex aċċess pubbliku għaliha ntbagħtet fi Frar 2024 bħala parti mill-iskambju informali fi ħdan il-proċedura EU Pilot. Għalhekk, l-EU Pilot għadu għaddej u jidher raġonevoli li l-Kummissjoni tibbaża fuq il-preżunzjoni ġenerali ta’ nuqqas ta’ divulgazzjoni.

Madankollu, minkejja dan, l-applikazzjoni ta’ preżunzjoni ġenerali ma teskludix il-possibbiltà li jintwera li dokument partikolari mhuwiex kopert minnha jew li hemm interess pubbliku prevalenti li jiġġustifika l-iżvelar tad-dokument mitlub [7].

Inti tqis li hemm interess pubbliku prevalenti fl-iżvelar tal-ittra. Tirreferi għad-dikjarazzjoni [8] li l-Kummissarju għall-Enerġija għamel f’konferenza stampa, wara l-Kunsill Enerġija fl-4 ta’ Marzu 2023, li l-miżuri unilaterali huma forma ta’ restrizzjonijiet fuq l-esportazzjoni li jpoġġu f’riskju s-solidarjetà enerġetika. Inti tqis ukoll li hemm interess pubbliku għoli ħafna fil-provvista tal-gass tas-sigurtà tal-pajjiżi tal-UE, li jidher ukoll fl-ilment [9] li diversi Stati Membri ressqu kontra s-soprataxxa Ġermaniża.

Filwaqt li naqblu li s-sigurtà tal-provvista tal-gass tal-UE hija suġġett importanti, il-kunsiderazzjonijiet ġenerali mhumiex biżżejjed biex juru li l-prinċipju tat-trasparenza huwa partikolarment urġenti sabiex jikkostitwixxi interess pubbliku prevalenti fl-iżvelar.[10] Id-dritt taċ-ċittadin li jiġi infurmat dwar il-kompatibbiltà tal-liġi nazzjonali mal-liġi tal-UE lanqas ma huwa biżżejjed biex juri li l-prinċipji tat-trasparenza u d-demokrazija huma partikolarment urġenti u jipprevalu fuq ir-raġunijiet li jiġġustifikaw ir-rifjut tal-iżvelar.[11] Mhuwiex f’idejn applikant li jiddetermina sa liema punt il-liġi tal-UE hija osservata mill-awtoritajiet nazzjonali.[12] Minflok, huwa fl-interess pubbliku li l-Kummissjoni tiċċara jekk il-liġi tal-UE ġietx osservata mill-Istat Membru [13], peress li l-eżami tal-Kummissjoni tal-konformità mal-liġi tal-UE huwa l-aktar mod effettiv biex jiġu protetti l-interessi pubbliċi kkonċernati [14].

Għalhekk, aħna nqisu li l-Kummissjoni kienet iġġustifikata li tiddependi fuq il-preżunzjoni ġenerali ta’ nuqqas ta’ divulgazzjoni li tapplika għall-proċeduri tal-EU Pilot. Bħala tali, ma hemmx bżonn li jiġi vvalutat jekk il-Kummissjoni tistax tiddependi b’mod raġonevoli wkoll fuq proċess kontinwu ta’ teħid ta’ deċiżjonijiet fir-rifjut tal-aċċess għall-ittra. Madankollu, peress li l-Kummissjoni ddikjarat li għadha qed tivvaluta r-rispons tal-awtoritajiet Ġermaniżi, il-pożizzjoni tagħha li l-proċess intern tat-teħid ta’ deċiżjonijiet fir-rigward tal-passi li jmiss f’din il-kwistjoni għadu għaddej hija raġonevoli.

Fid-dawl ta’ dan ta’ hawn fuq, aħna nqisu li d-deċiżjoni konfermatorja tal-Kummissjoni kienet raġonevoli.

Napprezzaw li dan jista’ ma jkunx ir-riżultat mixtieq tiegħek iżda madankollu nittamaw li ssib l-ispjegazzjonijiet ta’ hawn fuq utli.

Dejjem tiegħek,

Rosita Hickey 

Direttur tal-Inkjesti

Strasburgu, 26/07/2024

[1] Skont ir-Regolament 1049/2001 dwar l-aċċess pubbliku għad-dokumenti tal-Parlament Ewropew, tal-Kunsill u tal-Kummissjoni: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/en/TXT/?uri=CELEX%3A32001R1049

[2] It-tielet inċiż tal-Artikolu 4(2) tar-Regolament 1049/2001.

[3] 1042/2024/SF.

[4] L-Artikolu 4(3) tar-Regolament 1049/2001.

[5] Aktar informazzjoni hija disponibbli fuq: https://single-market-scoreboard.ec.europa.eu/enforcement-tools/eu-pilot_en#:~:text=EU%20Pilot%20is%20a%20mekkaniżmu,tnedija%20a%20formal%20ksur%20proċedura.

[6] Is-Sentenza tal-Qorti Ġenerali fil-Kawża T-306/12, Spirlea vs il-Kummissjoni, il-paragrafu 57; disponibbli fuq: https://curia.europa.eu/juris/liste.jsf?num=T-306/12&language=EN; Is-sentenza tal-Qorti fil-Kawża C-562/14 P, l-Iżvezja u Spirlea vs il-Kummissjoni, il-paragrafi 38 - 45; disponibbli fuq: https://curia.europa.eu/juris/liste.jsf?language=en&num=C-562/14

[7] Ibid, il-paragrafu 46.

[8] Ara https://www.argusmedia.com/en/news-and-insights/latest-market-news/2572837-eu-states-call-for-action-on-german-gas-storage-levy

[9] L-Awstrija, ir-Repubblika Ċeka, l-Ungerija u r-Repubblika Slovakka nnutaw li l-indirizzar tal-konsegwenzi negattivi ta’ dan jeħtieġ sforzi u koordinazzjoni miftiehma fil-livell tal-UE. Huma ddikjaraw li huwa urġenti li tinstab soluzzjoni flimkien mal-Kummissjoni. Għal aktar informazzjoni ara 6932/24 (disponibbli fuq: https://data.consilium.europa.eu/doc/document/ST-6932-2024-INIT/en/pdf) u 10265/24 (mhux ippubblikati).

[10] Is-sentenza tal-Qorti Ġenerali fil-Kawża T-662/21, Troy Chemical Company vs il-Kummissjoni, il-paragrafi 113 - 115; disponibbli fuq: https://curia.europa.eu/juris/liste.jsf?language=en&td=ALL&num=T-662/21.

[11] Is-sentenza tal-Qorti tas-16 ta' Lulju 2015 fil-Kawża C-612/13 P, ClientEarth vs il-Kummissjoni, il-paragrafi 91-93; disponibbli fuq: https://curia.europa.eu/juris/liste.jsf?num=C-612/13&language=EN.

[12] T-306/12, Spirlea vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, punt 98;

[13] Ibid.

[14] Is-sentenza tal-Qorti Ġenerali fil-Kawża T-634/17, Anikó Pint vs il-Kummissjoni, il-paragrafu 53; disponibbli fuq: https://curia.europa.eu/juris/liste.jsf?num=T-634/17&language=en.

[15] Informazzjoni sħiħa dwar il-proċedura u d-drittijiet relatati mal-ilmenti tista' tinstab fuq  

  https://www.ombudsman.europa.eu/en/document/70707