Strasburgu, 9 ta' Ġunju 2004

Għażiż Sur V.,

Fit-22 ta' April 2003, inti ressaqt ilment lill-Ombudsman Ewropew fir-rigward tal-mod kif il-Kummissjoni Ewropea ttrattat l-ilment li inti kont ressaqt quddiemha fl-14 ta' Frar 2001.

Fit-30 ta’ Ġunju 2003, għaddejt l-ilment lill-President tal-Kummissjoni Ewropea. Fis-7 ta’ Novembru 2003, l-istituzzjoni bagħtet l-opinjoni tagħha li jiena bgħattilha bi stedina biex tagħmel osservazzjonijiet. Fil-5 ta’ Jannar 2004, irċevejt l-osservazzjonijiet tiegħek.

Biex jiġi evitat nuqqas ta' ftehim, huwa importanti li wieħed jiftakar li t-Trattat KE jagħti s-setgħa lill-Ombudsman Ewropew biex jinvestiga każijiet possibbli ta' amministrazzjoni ħażina biss fl-attivitajiet ta' l-istituzzjonijiet u l-korpi Komunitarji. L-Istatut tal-Ombudsman Ewropew jipprevedi speċifikament li l-ebda azzjoni minn kwalunkwe awtorità jew persuna oħra ma tista' tkun is-suġġett ta' lment lill-Ombudsman.

L-inkjesti tal-Ombudsman dwar dan l-ilment għalhekk ġew diretti lejn l-eżami ta' jekk kienx hemm amministrazzjoni ħażina fl-attivitajiet tal-Kummissjoni Ewropea.

Qed nikteb issa biex inkun naf ir-riżultati tal-inkjesti li saru.

Niskuża ruħi għat-tul ta' żmien li ħadt biex tittratta l-ilment tiegħek.

Il-komponent

Skont l-ilmentatur, il-fatti rilevanti huma kif ġej:

Fl-14 ta' Frar 2001, l-ilmentatur għamel ilment lill-Kummissjoni Ewropea fejn allega li s-sistema li tikkonċerna l-aċċess għall-professjoni ta' avukat fl-Italja (1) tmur kontra r-regoli tal-kompetizzjoni kif previst mit-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea. Fl-20 ta' Marzu 2001, il-kwerelant irċieva ittra mis-servizzi tal-Kummissjoni, li permezz tagħha ġie infurmat li l-ilment tiegħu kien ġie trasferit lid-DĠ Kompetizzjoni (DĠ COMP).

Skont il-kwerelant, l-unika komunikazzjoni li rċieva fil-frattemp mill-Kummissjoni kienet tweġiba ta' riżerva mibgħuta lilu fl-10 ta' Mejju 2001.

Fis-7 ta' Frar 2003, il-kwerelant għalhekk kiteb ittra oħra lill-Kummissjoni u talab li jkun infurmat dwar is-sitwazzjoni tal-każ tiegħu. Fil-31 ta’ Marzu 2003, il-Kummissjoni wieġbet lill-kwerelant. Fit-tweġiba tagħha, l-istituzzjoni rreferiet għall-ittra tal-10 ta’ Mejju 2001 u ddikjarat li l-kwistjoni mqajma mill-ilmentatur kienet tikkonċerna kwistjonijiet li kienu fil-kompetenza tal-awtoritajiet nazzjonali u li intervent mill-Kummissjoni ma kienx possibbli.

Fl-ilment tiegħu lill-Ombudsman, l-ilmentatur allega li l-Kummissjoni naqset milli twettaq eżami fil-fond tal-ilment tiegħu u sostna li l-istituzzjoni għandha tikkunsidra mill-ġdid l-ilment tiegħu.

L-Inkwantu

L-opinjoni tal-Kummissjoni Ewropea

Fl-opinjoni tagħha, il-Kummissjoni għamlet fil-qosor il-punti li ġejjin:

Fl-14 ta’ Frar 2001, l-ilmentatur ilmenta mal-Kummissjoni dwar id-diffikultajiet li kellhom jiffaċċjaw in-nies li jixtiequ jgħaddu mill-eżami sabiex ikollhom aċċess għall-professjoni ta’ avukat fl-Italja. Skont l-ilmentatur, dawn id-diffikultajiet dehru li kienu l-konsegwenza tal-fatt li l-avukati liċenzjati għandhom interess li jillimitaw l-aċċess għall-professjoni minn kollegi ġodda u jagħmlu dan billi jimponu testijiet iebsin ħafna. Barra minn hekk, u dejjem skont l-ilmentatur, iċ-ċansijiet li wieħed jgħaddi mill-eżami jvarjaw ħafna, skont il-post li fih isir l-eżami.

Fl-ittra tagħha tal-10 ta’ Mejju 2001, il-Kummissjoni informat lil-lanjant li l-kwistjoni li huwa kien qajjem fl-ittra tiegħu tal-14 ta’ Frar 2001 ma kinitx, fil-prinċipju, koperta mir-regoli tal-kompetizzjoni.

Fir-rigward tas-sitwazzjoni Taljana, l-aċċess għall-professjoni ta’ avukat huwa rregolat mil-liġi u, bħala prinċipju ġenerali, ma jikkonċernax ir-regoli tal-kompetizzjoni. Wara l-ittra l-oħra tal-kwerelant tas-7 ta' Frar 2003, li biha kien talab li jkun infurmat dwar is-sitwazzjoni tal-każ tiegħu, il-Kummissjoni wieġbet fil-31 ta' Marzu 2003 u kkonfermat dak li kienet iddikjarat fl-ittra preċedenti ta' l-10 ta' Mejju 2001, jiġifieri li intervent min-naħa ta' l-istituzzjoni ma kienx possibbli. Il-Kummissjoni dejjem wieġbet għall-ittri tal-ilmentatur. Madankollu, hija ma qisitx li kien neċessarju li tibgħat ċaħda formali tal-ittra tiegħu.

Fir-rigward tas-sustanza tal-każ, il-kwistjoni mqajma mill-ilmentatur kienet magħrufa sew mill-Kummissjoni. B'mod aktar speċifiku, kien is-suġġett ta' żewġ petizzjonijiet li kienu ġew ittrattati u li kienu diġà ngħalqu mill-Kumitat għall-Petizzjonijiet tal-Parlament Ewropew (2) u ta' lment formali, irreġistrat bir-referenza COMP 37713, li kien ingħalaq f'Novembru 2002. Barra minn hekk, il-Qorti tal-Ġustizzja tal-Komunitajiet Ewropej kienet qed tittratta talba għal deċiżjoni preliminari dwar suġġett relatat.

L-osservazzjonijiet tal-ilmentatur

Fl-osservazzjonijiet tiegħu, il-kwerelant saħaq li huwa biss bis-saħħa ta' l-intervent ta' l-Ombudsman li sar jaf bil-fatt li permezz ta' l-ittra tagħha ta' l-10 ta' Mejju 2001, il-Kummissjoni kellha l-intenzjoni li tinfurmah li kienet qed tagħlaq il-każ tiegħu. Madankollu, huwa afferma mill-ġdid il-fehma tiegħu li t-ton tal-ittra kien mill-inqas qarrieqi. Barra minn hekk, kien biss fl-opinjoni tagħha lill-Ombudsman li l-Kummissjoni kienet tat spjegazzjoni tal-imġiba tagħha. L-ilmentatur kien tal-fehma li l-Kummissjoni kellha l-possibbiltà li tagħti l-informazzjoni rilevanti kollha direttament lilu u kienet naqset milli tagħmel dan.

Fir-rigward tas-sustanza tal-każ, l-ilmentatur żamm l-ilment tiegħu u sostna li l-Ombudsman għandu jordna lill-Kummissjoni biex terġa' tikkunsidra l-każ tiegħu.

Id-Deċiżjoni

1 Rimarki introduttorji

1.1 Fl-ilment tiegħu ppreżentat lill-Kummissjoni fl-14 ta' Frar 2001, il-kwerelant allega li l-leġiżlazzjoni dwar l-aċċess għall-professjoni ta' avukat fl-Italja kienet tmur kontra r-regoli tal-kompetizzjoni tal-liġi Komunitarja. L-ilmentatur irrefera wkoll għall-allegat ksur tad-Direttiva tal-Kunsill 89/48/KEE tal-21 ta' Diċembru 1988 dwar sistema ġenerali għar-rikonoxximent ta' diplomi ta' edukazzjoni ogħla mogħtija mat-tlestija ta' edukazzjoni u taħriġ professjonali ta' mill-inqas tliet snin (3), tad-Direttiva 98/5/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-16 ta' Frar 1998 biex tiġi ffaċilitata l-prattika tal-professjoni ta' avukat fuq bażi permanenti fi Stat Membru għajr dak li fih inkisbet il-kwalifika (4) u tal-Artikoli 3, 10, 12, 44 (c) u 49 tat-Trattat tal-KE.

1.2 Mid-dokumenti ppreżentati lill-Ombudsman jirriżulta li l-Kummissjoni fehmet li dan l-ilment jikkonċerna biss ir-regoli tal-kompetizzjoni tal-liġi Komunitarja. Jidher ukoll li l-ilmentatur ma oġġezzjonax għal din l-interpretazzjoni tal-ilment tiegħu.

F'dawn iċ-ċirkostanzi, l-Ombudsman huwa tal-fehma li la huwa meħtieġ u lanqas xieraq li l-inkjesti tiegħu jiġu estiżi sabiex jiġi eżaminat jekk il-Kummissjoni kellhiex tikkunsidra wkoll dispożizzjonijiet oħra tal-liġi Komunitarja msemmija mill-kwerelant fl-ilment tiegħu meta tittratta dan l-ilment. Madankollu, dan ma jżommx lill-kwerelant milli jitlob lill-Kummissjoni biex tittratta l-punti l-oħra mqajma fl-ilment tiegħu ta' l-14 ta' Frar 2001, jekk jixtieq hekk.

1.3 Fl-osservazzjonijiet tiegħu, l-ilmentatur sostna li l-Ombudsman għandu jordna lill-Kummissjoni terġa' tikkunsidra l-każ tiegħu.

1.4 Sabiex jiġi evitat kwalunkwe nuqqas ta' ftehim possibbli, għandu jiġi nnutat li l-Ombudsman m'għandux is-setgħa li joħroġ struzzjonijiet lill-istituzzjonijiet.

2 It-trattament mill-Kummissjoni Ewropea tal-ilment tal-ilmentatur

2.1 L-ilmentatur allega li l-Kummissjoni naqset milli twettaq eżami fil-fond tal-ilment li kien għamel fl-14 ta' Frar 2001.

2.2 Fl-opinjoni tagħha, il-Kummissjoni sostniet li l-ittri kollha mibgħuta mill-ilmentatur kienu ġew imwieġba fil-pront u li ma kinitx qieset li kien meħtieġ li l-ilmentatur jintbagħat rifjut formali tal-ilment tiegħu.

2.3 Il-prinċipji ta' amministrazzjoni tajba jirrikjedu li istituzzjoni taġixxi b'mod konsistenti. Wieħed mill-kompiti fundamentali tal-Kummissjoni fir-rwol tagħha bħala "Gwardjan tat-Trattat" skont l-Artikolu 211 tat-Trattat tal-KE huwa li tiżgura li l-liġi Komunitarja tiġi applikata b'mod korrett fl-Istati Membri kollha. Fit-twettiq tad-dmir tagħha, il-Kummissjoni tinvestiga ksur possibbli tal-liġi Komunitarja li fil-biċċa l-kbira jiġi għall-attenzjoni tagħha bħala riżultat tal-ilmenti taċ-ċittadini.

Fir-rigward tar-regoli proċedurali li għandhom jiġu segwiti mill-Kummissjoni fit-trattament tagħha tal-ilmenti formali taċ-ċittadini, il-kriterji rilevanti ġew stabbiliti mill-istituzzjoni fir-risposta tagħha ppreżentata lill-Ombudsman fit-22 ta’ Awwissu 1997 fil-qafas tal-inkjesta fuq inizjattiva proprja tal-Ombudsman 303/97/PD (5) dwar proċeduri amministrattivi għat-trattament ta’ lmenti li jikkonċernaw il-ksur tad-dritt Komunitarju mill-Istati Membri, kif ukoll fin-nota ta’ spjegazzjoni mehmuża mal-formola standard tal-ilmenti (6) tagħha.

Fit-tweġiba tagħha għall-inkjesta fuq inizjattiva proprja tal-Ombudsman, il-Kummissjoni indikat li:

[…] ilmenti minn individwi […] igawdu minn salvagwardji proċedurali li l-Kummissjoni żviluppat u tejbet b'mod kostanti […].

[..]L-ilmenti kollha li jaslu għand il-Kummissjoni huma rreġistrati u ma ssir l-ebda eċċezzjoni għal din ir-regola. Ladarba l-Kummissjoni tirċievi lment, hija tirrikonoxxi li rċeviet permezz ta’ ittra lill-ilmentatur b’anness mehmuż, li jispjega d-dettalji tal-proċedimenti ta’ ksur”.

In-nota ta’ spjegazzjoni mehmuża mal-formola tal-ilmenti tal-Kummissjoni tispjega fid-dettall is-salvagwardji proċedurali, li jirriżultaw mir-reġistrazzjoni ta’ ittra bħala lment:

“(a) Ladarba jkun ġie rreġistrat mas-Segretarjat Ġenerali tal-Kummissjoni, kwalunkwe lment li jinstab ammissibbli jiġi assenjat numru ta’ referenza uffiċjali. Rikonoxximent li jkollu n-numru ta' referenza, li għandu jiġi kkwotat fi kwalunkwe korrispondenza, jintbagħat minnufih lill-ilmentatur […].

(b) Meta s-servizzi tal-Kummissjoni jagħmlu rappreżentazzjonijiet lill-awtoritajiet tal-Istati Membri li kontrihom ikun sar l-ilment, huma se jirrispettaw l-għażla magħmula mill-ilmentatur fit-Taqsima 15 ta’ din il-formola [kunfidenzjalità].

(c)Il-Kummissjoni se tagħmel ħilitha biex tieħu deċiżjoni dwar is-sustanza […] fi żmien tnax-il xahar mir-reġistrazzjoni tal-ilment […].

(d)L-ilmentatur jiġi nnotifikat minn qabel mid-dipartiment rilevanti jekk jipprova jipproponi li l-Kummissjoni tagħlaq il-każ. […]”

2.4 Barra minn hekk, l-Ombudsman jinnota li fit-tweġiba tagħha tal-20 ta' Marzu 2001, il-Kummissjoni rreferiet għall-ittra tal-ilmentatur bħala "ilment". F'dan il-każ, il-Kummissjoni madankollu naqset milli tirreġistra l-ittra tal-kwerelant ta' l-14 ta' Frar 2001 bħala lment, għalkemm il-kwerelant kien għamilha ċara fl-ittra tiegħu li hu xtaq jagħmel ilment.

2.5 Billi ma rreġistratx l-ittra mibgħuta mill-ilmentatur bħala lment, il-Kummissjoni naqset milli tikkonforma mas-salvagwardji proċedurali li l-istituzzjoni nnifisha kienet stabbiliet biex tiżgura proċedura xierqa. Dan in-nuqqas mis-servizzi tal-Kummissjoni kkostitwixxa każ ta' amministrazzjoni ħażina.

L-Ombudsman għalhekk jagħmel rimarka kritika hawn taħt.

3 Fuq l-allegazzjoni tal-persuna li ressqet l-ilment

3.1 L-ilmentatur sostna li l-Kummissjoni għandha tikkunsidra mill-ġdid l-ilment tiegħu.

3.2 Fl-opinjoni tagħha, il-Kummissjoni sostniet li l-aċċess għall-eżerċizzju tal-professjoni ta' avukat fl-Italja huwa rregolat mil-liġi u, bħala prinċipju ġenerali, mhuwiex kopert mir-regoli tal-kompetizzjoni.

3.3 Kif sostniet b'mod konsistenti l-Qorti tal-Ġustizzja, l-Artikoli 81 u 82 (li qabel kienu l-Artikoli 85 u 86) tat-Trattat bħala tali jikkonċernaw biss l-imġiba tal-impriżi u mhux l-imġiba tal-Istati Membri. Madankollu, l-Artikoli 81 u 82 tat-Trattat, flimkien mal-Artikolu 10 (dak li qabel kien l-Artikolu 5), jirrikjedu li l-Istati Membri ma jintroduċux jew ma jżommux fis-seħħ miżuri, anke ta’ natura leġiżlattiva, li jistgħu jrendu ineffettivi r-regoli tal-kompetizzjoni applikabbli għall-impriżi. Kif iddeċidiet il-Qorti tal-Ġustizzja, dan ikun il-każ jekk Stat Membru jkun jeħtieġ jew jiffavorixxi l-adozzjoni ta’ ftehimiet, deċiżjonijiet jew prattiki miftiehma li jmorru kontra l-Artikolu 81 jew isaħħaħ l-effetti tagħhom, jew iċaħħad il-leġiżlazzjoni tiegħu stess min-natura uffiċjali tagħha billi jiddelega lill-kummerċjanti privati r-responsabbiltà li jieħdu deċiżjonijiet li jaffettwaw l-isfera ekonomika (7).

3.4 L-Ombudsman iqis li s'issa l-ebda evidenza li turi li dawn il-kundizzjonijiet huma ssodisfati ma ġiet ippreżentata mill-ilmentatur lill-Kummissjoni. Il-pożizzjoni tal-Kummissjoni għalhekk tidher li hija raġonevoli. Madankollu, l-ilmentatur għandu l-possibbiltà li jressaq ilment ġdid lill-Kummissjoni, jekk jixtieq jagħmel dan.

4 Konklużjoni

Fuq il-bażi tal-inkjesti tal-Ombudsman dwar dan l-ilment, huwa meħtieġ li ssir ir-rimarka kritika li ġejja:

Billi ma rreġistratx l-ittra mibgħuta mill-ilmentatur bħala lment, il-Kummissjoni naqset milli tikkonforma mas-salvagwardji proċedurali li l-istituzzjoni nnifisha kienet stabbiliet biex tiżgura proċedura xierqa. Dan in-nuqqas mis-servizzi tal-Kummissjoni kkostitwixxa każ ta' amministrazzjoni ħażina.

Fid-dawl tas-sejbiet ta' hawn fuq (ara l-punt 3), l-Ombudsman iqis li mhuwiex xieraq li tinstab soluzzjoni amikevoli għall-kwistjoni. L-Ombudsman għalhekk jagħlaq il-każ.

Il-President tal-Kummissjoni Ewropea se jiġi infurmat ukoll b’din id-deċiżjoni.

Dejjem tiegħek,

 

P. Nikiforos DIAMANDOUROS

---

(1) Id-dispożizzjonijiet dwar il-bidu u l-eżerċizzju tal-professjoni ta’ avukat fl-Italja jinsabu fid-Digriet-Liġi Rjali Nru 1578 dwar l-organizzazzjoni tal-professjonijiet ta’ avvocato u procuratore tas-27 ta’ Novembru 1933, kif ikkonvertit fil-Liġi Nru 36 tat-22 ta’ Jannar 1934, kif emendata. Skont id-dispożizzjonijiet rilevanti, għall-ammissjoni għall-professjoni ta’ avukat fl-Italja, kwalunkwe persuna li tlesti b’suċċess l-istudju akkademiku tal-liġi trid tlesti perjodu ta’ sentejn ta’ traineeship u trid tgħaddi minn eżami.

(2) Petizzjoni Nru 606/99 magħmula mis-Sa Giustina Angelillo u l-Petizzjoni Nru 797/99 magħmula mis-Sur Michele Parravicini.

(3) Il-Ġurnal Uffiċjali L 19 tal-24 ta' Jannar 1989, pp. 16-23.

(4) Il-Ġurnal Uffiċjali L 77 tal-14 ta' Marzu 1998, pp. 36-43.

(5) Id-deċiżjoni tal-Ombudsman dwar l-inkjesta fuq inizjattiva proprja tista' tinstab fuq l-Internet fl-indirizz li ġej: http://www.ombudsman.europa.eu/decision/en/970303.htm

(6) ĠU C 119 tat-30 ta' April 1999, p. 5.

(7) Ara l-Kawża C-267/86, Pascal Van Eycke vs ASPA NV [1988] Ġabra, p. 4769; sentenza tad-9 ta' Settembru 2003 fil-każ C-198/01, Consorzio Industrie Fiammiferi (CIF) v. Autoritá Garante della Concorrenza e del Mercato.