Strasburgu, 2 ta' Diċembru 2004

Għażiż Sur X.,

Fis-6 ta' Frar 2003, inti ressaqt ilment lill-Ombudsman Ewropew kontra l-Kummissjoni Ewropea f'isem l-organizzazzjoni Y. L-ilment tiegħek kien jikkonċerna d-deċiżjoni tal-Kummissjoni tat-12 ta' Awwissu 2002 li tirrifjuta li tipprovdi assistenza finanzjarja lil Y fil-qafas tal-programm ta' azzjoni Komunitarju għall-promozzjoni ta' organizzazzjonijiet mhux governattivi (NGOs).

Int bgħatt ilment preċedenti lill-Ombudsman dwar l-istess suġġett fit-23 ta' Diċembru 2002, li ġie ddikjarat inammissibbli fl-10 ta' Frar 2003.

Fit-18 ta’ Marzu 2003, għaddejt l-ilment il-ġdid tiegħek lill-President tal-Kummissjoni Ewropea. Il-Kummissjoni bagħtet l-opinjoni tagħha fit-12 ta' Ġunju 2003, u bgħattha bi stedina biex tagħmel osservazzjonijiet. Int bgħattli l-osservazzjonijiet tiegħek fl-24 u t-30 ta' Lulju, it-30 ta' Settembru u l-21 ta' Ottubru 2003. Jiena tlabt aktar informazzjoni mill-Kummissjoni fit-18 ta' Frar 2004. Irċevejt it-tieni opinjoni tal-Kummissjoni fl-14 ta' April 2004 u bgħattha lilek. Int bgħattli l-osservazzjonijiet tiegħek dwar it-tieni opinjoni tal-Kummissjoni fid-29 ta' Mejju 2004.

Qed nikteb issa biex inkun naf ir-riżultat tal-inkjesti li saru.

Il-komponent

Fit-23 ta’ Diċembru 2002, l-ilmentatur kien l-ewwel ressaq ilment quddiem l-Ombudsman kontra l-Kummissjoni, f’isem l-organizzazzjoni Y.

Il-fatti ta’ din il-kawża kienu, fil-qosor, kif ġej:

Y issottometta talba għal assistenza finanzjarja fil-qafas tas-Sejħa għal Sottomissjonijiet ta' Proposti li jappartjenu għal programm ta' azzjoni Komunitarju għall-promozzjoni ta' NGOs. Fit-8 ta' April 2002, il-Kummissjoni kkonfermat li rċeviet it-talba tal-kwerelant. Fit-12 ta’ Ġunju 2002, l-istituzzjoni infurmat lill-ilmentatur li wara l-ewwel skrinjar tal-applikazzjonijiet kollha, Y kienet issodisfat il-kriterji ta’ ammissibbiltà stabbiliti fl-Avviż għall-Programm ta’ Azzjoni. Fit-12 ta’ Awwissu 2002, madankollu, il-Kummissjoni nnotifikat lill-kwerelant li l-applikazzjoni tiegħu ma ntgħażlitx fuq il-bażi li tqajmu xi dubji dwar il-locus standi ta’ Y. Fl-ittra tagħha, il-Kummissjoni ddikjarat li deher li kien hemm xi inċertezza dwar in-natura tar-relazzjoni ta' Y ma' organizzazzjoni oħra bl-isem ta' Z. Il-Kummissjoni argumentat li l-prosekutur pubbliku nazzjonali kien beda inkjesta dwar allegazzjonijiet li Y ffalsifika u emenda illegalment l-istatuti tiegħu, u b'riżultat ta' dan huwa kien ressaq il-kwistjoni għall-attenzjoni tal-qorti kriminali responsabbli.

Fit-30 ta' Awwissu 2002, il-President ta' Y kiteb lill-Kummissjoni u spjega l-istatus legali ta' Y u l-ftehim ta' kooperazzjoni tiegħu ma' Z. Huwa ċaħad b'mod enfatiku l-akkużi li jikkonċernaw kemm il-validità tal-liġijiet sekondarji tal-organizzazzjoni kif ukoll il-falsifikazzjoni ta' dokument pubbliku. Huwa ddeskriva l-istruttura legali ta’ Y kif iċċertifikata skont il-liġi nazzjonali rilevanti. Abbażi ta' din l-informazzjoni, huwa talab lill-Kummissjoni tikkunsidra mill-ġdid id-deċiżjoni tagħha li tiċħad it-talba għal għajnuna finanzjarja ta' Y fl-2002.

F’ittra lill-kwerelant bid-data tas-7 ta’ Ottubru 2002, il-Kummissjoni infurmatu li l-għażla preliminari tal-benefiċjarji kienet ġiet konkluża u li l-lista tal-benefiċjarji kienet ġiet stabbilita. L-istituzzjoni nnotat li l-perjodu tal-2002 kien magħluq u għalhekk, ma deher li kien hemm l-ebda raġuni għal aktar diskussjoni.

L-ilmentatur allega li l-Kummissjoni naqset milli tidentifika s-sors tal-allegazzjonijiet u milli tqis l-argumenti tiegħu qabel ma tieħu d-deċiżjoni finali tagħha. Huwa argumenta wkoll li r-raġunament tal-Kummissjoni ma sab l-ebda bażi legali fis-Sejħa għall-Preżentazzjonijiet ta' Proposti tal-Programm ta' Azzjoni.

Fir-rigward tal-allegata inċertezza dwar ir-relazzjoni bejn Y u Z, l-ilmentatur indika li l-Kummissjoni kienet konxja sew tan-natura tal-ftehim ta’ kooperazzjoni bejn iż-żewġ organizzazzjonijiet.

Fil-fehma tal-ilmentatur, l-inkjesta segwita mill-prosekutur pubbliku nazzjonali, saret bħala riżultat ta’ kampanja ta’ malafama mnedija minn ex impjegat Y li kien ingħata s-sensja. L-ilmentatur enfasizza li l-proċedimenti legali li jinvolvu l-organizzazzjoni tiegħu kienu ngħalqu mill-imħallef inkarigat mill-inkjesta fis-7 ta’ Ottubru 2002. Il-maġistrat ikkonkluda li ma kien hemm l-ebda evidenza inkriminanti kontra l-ilmentatur.

Fid-dawl tal-informazzjoni disponibbli, l-Ombudsman qies li l-ilment ma kienx ġie preċedut mill-approċċi amministrattivi xierqa għall-istituzzjoni kkonċernata kif meħtieġ mill-Artikolu 2(4) tal-Istatut tiegħu. Għaldaqstant, l-Ombudsman iddikjara l-ilment inammissibbli.

Fis-6 ta’ Frar 2003, l-ilmentatur bagħat informazzjoni addizzjonali, inkluża korrispondenza mas-servizzi tal-Kummissjoni rigward is-suġġett tal-ilment tiegħu. B'kunsiderazzjoni ta' din l-evidenza ġdida, l-Ombudsman iddeċieda li jirreġistra l-ittra tal-ilmentatur bħala lment ġdid u beda inkjesta ġdida.

Fl-4 ta’ Ġunju 2003, terz talab l-aċċess għad-dokumenti kollha relatati mal-ilment. Peress li l-ilmentatur ma kienx talab li l-ilment tiegħu jiġi ttrattat b'mod kunfidenzjali, l-Ombudsman laqa' t-talba għal aċċess fis-16 ta' Ġunju 2003 skont l-Artikolu 14 (4) tad-Deċiżjoni tal-Ombudsman Ewropew li tadotta dispożizzjonijiet ta' implimentazzjoni (1). Wara li ġie infurmat bid-deċiżjoni ta' l-Ombudsman permezz ta' ittra tat-23 ta' Ġunju 2003, il-kwerelant imbagħad talab li l-ilment tiegħu jiġi kklassifikat bħala kunfidenzjali. F'konformità mal-Artikolu 10(1) tad-dispożizzjonijiet ta' implimentazzjoni tiegħu (2), l-Ombudsman iddikjara l-ilment kunfidenzjali.

Fil-qosor, l-ilmentatur jallega (i) li d-deċiżjoni tal-Kummissjoni tat-12 ta' Awwissu 2002 mhijiex ibbażata fuq id-dispożizzjonijiet tas-Sejħa għas-Sottomissjonijiet ta' Proposti li tistabbilixxi l-bażi legali tal-programm ta' azzjoni, u (ii) li ma ngħatax l-opportunità li jinstema' qabel ma ttieħdet id-deċiżjoni. Għalhekk huwa jsostni li l-Kummissjoni għandha tikkunsidra mill-ġdid il-pożizzjoni tagħha u tagħti lill-ilmentatur l-assistenza mitluba.

L-Inkwantu

L-opinjoni tal-Kummissjoni

Fl-opinjoni tagħha, il-Kummissjoni l-ewwel iddeskriviet l-aspetti fattwali u legali tal-każ. Hija spjegat li t-talba ta' Y għal assistenza finanzjarja saret fil-qafas ta' programm ta' azzjoni Komunitarju li jippromwovi l-NGOs.

Qabel, l-organizzazzjoni tal-ilmentatur kienet irċeviet assistenza minn programmi simili. Matul awditu ta’ rutina li kien jinvolvi għotja preċedenti, ġiet skoperta problema rigward l-istruttura organizzazzjonali ta’ Y. Il-Kummissjoni mbagħad iddeċidiet li tissospendi kemm l-assistenza ulterjuri lill-organizzazzjoni mis-sena 2000, kif ukoll li titlob ir-rimborż ta’ parti mill-fondi diġà mogħtija. F’dak iż-żmien, il-Kummissjoni saret konxja ta’ għadd ta’ problemi legali interni li jaffettwaw lil Y, li affermaw mill-ġdid il-pożizzjoni tagħha li ma tagħtix aktar għotjiet lil din l-organizzazzjoni. Mill-perspettiva tax-xogħol imwettaq minn Y, madankollu, il-Kummissjoni enfasizzat li dan dejjem kien sodisfaċenti.

Il-Kummissjoni nnutat li qatt ma fittxet li tinvolvi ruħha fil-problemi interni ta' Y. Għaldaqstant, fil-korrispondenza kollha tagħha, l-istituzzjoni qatt ma kienet tat ġudizzju dwar dawn il-kwistjonijiet.

Fir-rigward tal-allegazzjoni tal-ilmentatur li d-deċiżjoni tal-Kummissjoni ma kinitx ibbażata fuq id-dispożizzjonijiet legali li jirregolaw is-Sejħa għall-proposti tal-2002, l-istituzzjoni argumentat li d-deċiżjonijiet dwar l-għotjiet huma konsistenti mad-dispożizzjonijiet stabbiliti fid-deċiżjoni legali pertinenti, is-sejħa rilevanti għall-proposti, u d-dossier ta’ informazzjoni ppubblikat magħha. Madankollu, meta tidħol f’obbligu legali, il-Kummissjoni trid tkun sodisfatta wkoll bil-pożizzjoni legali u finanzjarja tal-benefiċjarju, kif ukoll bl-integrità ġenerali tiegħu/tagħha, bħala kwistjoni ta’ ġestjoni finanzjarja tajba. Fil-każ ta' Y, il-Kummissjoni qieset li kien hemm biżżejjed raġunijiet biex wieħed jassumi li dawn il-kundizzjonijiet ġenerali ma ġewx issodisfati, peress li l-istruttura tal-organizzazzjoni u l-proċess intern tat-teħid tad-deċiżjonijiet ma kinux ċari. Hija ddikjarat li d-deċiżjoni li ma tingħatax assistenza finanzjarja sakemm terġa’ tinkiseb il-fiduċja fl-organizzazzjoni ttieħdet fuq bażi ta’ ġestjoni tar-riskju, f’konsultazzjoni sħiħa u bi qbil mal-unità tal-Kapaċità tal-Awditjar Intern tad-DĠ responsabbli.

Il-Kummissjoni ċaħdet l-allegazzjoni li kienet kisret id-drittijiet tad-difiża tal-ilmentatur. L-istituzzjoni spjegat li għandha l-prerogattiva li tiddeċiedi dwar l-allokazzjoni tal-għotjiet abbażi tal-informazzjoni kollha disponibbli. Fil-qafas tal-programm ta' finanzjament tal-NGO, mhumiex previsti laqgħat mal-benefiċjarji biex jiġi diskuss l-eżitu tal-applikazzjoni tagħhom. Id-dossier ta’ informazzjoni ppubblikat ma’ kull sejħa għal proposti jiddikjara b’mod espliċitu li d-deċiżjoni tal-Kummissjoni dwar l-għotjiet hija finali. Din il-politika hija konsistenti mal-kunċett li l-għotjiet Komunitarji għandhom jitqiesu bħala rigali li għandhom jintużaw biex jinkisbu għadd ta' objettivi determinati minn qabel. Madankollu, tista’ tingħata aktar kjarifika bil-miktub tar-raġunijiet għar-rifjut meta tintalab.

Fid-dawl tat-tħassib serju tal-Kummissjoni li jirriżulta mill-problemi legali interni ta' Y, l-istituzzjoni qieset li l-benefiċjarju potenzjali kellu juri b'mod konvinċenti li ma kienet teżisti l-ebda sitwazzjoni illegali u li l-istabbiltà istituzzjonali tiegħu kienet ġiet restawrata. Fil-fehma tal-Kummissjoni, ma ġiet ippreżentata l-ebda evidenza sostanzjali bħal din.

Għalhekk, il-Kummissjoni kkonkludiet li ma kinitx f’pożizzjoni li terġa’ tikkunsidra d-deċiżjoni tagħha u li tagħti lill-ilmentatur l-assistenza mitluba.

L-osservazzjonijiet tal-ilmentatur

L-ilmentatur argumenta li Y issodisfa l-kriterji kollha spjegati kemm fis-Sejħa għall-Preżentazzjonijiet tal-Proposti kif ukoll fid-deċiżjoni rilevanti. Huwa insista li d-deċiżjoni li tiġi miċħuda l-applikazzjoni ta' Y għal finanzjament fl-2002 ma kinitx ibbażata fuq il-kriterji stabbiliti fi kwalunkwe wieħed mill-istrumenti legali preċedenti, iżda pjuttost fuq it-tħassib tas-servizzi tagħha dwar l-istatus legali ta' Y. Dawn ir-riżervi ma kinux magħrufa mill-ilmentatur li qatt ma kellu l-opportunità li jirrifjutahom.

Fir-rigward tad-dikjarazzjonijiet tal-Kummissjoni dwar l-irregolaritajiet finanzjarji potenzjali fl-użu tal-għotjiet minn Y matul il-perjodi tal-1998, l-1999 u l-2000, il-kwerelant sabhom bla bażi. Huwa rrefera għas-sejbiet tal-verifika li l-Kummissjoni wettqet bejn Settembru 2001 u April 2002 dwar l-azzjonijiet ta’ Y. Dawn il-kontrolli ma sabu l-ebda irregolarità, u sussegwentement, l-istituzzjoni kellha tirtira t-talbiet tagħha għar-rimbors tas-sussidju tal-1998 u għas-sospensjoni tal-għajnuna tal-2000 u tal-2001. L-ilmentatur innota, madankollu, li r-raġunijiet għall-awditu tal-Kummissjoni ma kinux relatati ma' dawk mogħtija mill-istituzzjoni b'appoġġ għad-deċiżjoni tagħha li tirrifjuta l-applikazzjoni tal-2002 tal-ilmentatur.

L-ilmentatur ikkonfuta l-eżistenza ta' kwalunkwe problema interna li tinvolvi l-istruttura ta' Y. Huwa żied jgħid li l-organizzazzjoni dejjem gawdiet l-appoġġ tal-membri tagħha, kif muri mir-riżoluzzjoni tal-assemblea ġenerali reċenti tagħha. L-azzjonijiet legali kontra Y kienu r-riżultat ta’ kampanja ta’ malafama orkestrata minn eks impjegat.

L-ilmentatur innota li l-azzjoni legali kontra Y kienet biss inkjesta preliminari mnedija minn prosekutur pubbliku nazzjonali u, bl-ebda mod ma kienet marbuta man-natura tal-istatuti jew mal-istruttura tal-organizzazzjoni. Fir-rigward ta' dan l-aspett, il-Kummissjoni kellha tkun konxja sew tal-istruttura legali ta' Y, peress li kienet żammet relazzjoni ta' ħidma regolari mal-organizzazzjoni mill-1996. L-istituzzjoni żammet ammont kbir ta’ informazzjoni dwar Y inklużi l-istatuti uffiċjali tagħha, li kienu ġew iċċertifikati mill-awtoritajiet nazzjonali.

Fil-fehma tal-ilmentatur, l-argument tal-Kummissjoni li l-fatt li allegazzjonijiet serji kontra Y kienu qed jiġu segwiti fil-qorti poġġa fuqu l-piż li jipprova s-solidità tal-organizzazzjoni tiegħu, injora l-prinċipji legali fundamentali u kiser id-drittijiet bażiċi tiegħu. L-ilmentatur enfasizza li kull min ikun akkużat b'reat kriminali għandu jitqies innoċenti sakemm jinstab ħati, kif rikonoxxut fl-Artikolu 11 (1) tad-Dikjarazzjoni Universali tad-Drittijiet tal-Bniedem, l-Artikolu 14 (2) tal-Patt Internazzjonali dwar id-Drittijiet Ċivili u Politiċi, u l-Artikolu 6 (2) tal-Konvenzjoni Ewropea dwar id-Drittijiet tal-Bniedem.

Informazzjoni oħra

Fid-dawl ta' l-osservazzjonijiet sottomessi mill-kwerelant, l-Ombudsman kiteb lill-Kummissjoni fit-18 ta' Frar 2004. Fl-ittra tiegħu, l-Ombudsman innota li l-Kummissjoni dehret li bbażat id-deċiżjoni tagħha fuq l-eżistenza ta' inkjesta kriminali kontra l-ilmentatur. Sabiex jivvaluta r-raġunament mogħti mill-Kummissjoni, l-Ombudsman talab kjarifika ulterjuri dwar: (i) jekk f'dan il-każ partikolari, il-Kummissjoni qisitx b'mod xieraq, mhux biss il-ħtieġa li jiġu protetti l-interessi finanzjarji tal-Komunità, iżda wkoll id-dritt tal-kwerelant li jiġi ttrattat b'mod ġust u bir-rispett dovut għall-preżunzjoni tal-innoċenza; u (ii), jekk f’każijiet ġenerali li jinvolvu inkjesti ġudizzjarji jew amministrattivi li jkunu għaddejjin dwar il-qagħda legali u finanzjarja ta’ benefiċjarji potenzjali ta’ assistenza Komunitarja, l-istituzzjoni tkun tat xi gwida jew struzzjonijiet lid-dipartimenti tagħha dwar kif għandu jiġi rrispettat bilanċ ġust bejn l-interessi ta’ persuni privati u l-interess pubbliku ġenerali.

It-tieni opinjoni tal-Kummissjoni

Fit-tieni opinjoni tagħha, il-Kummissjoni enfasizzat li l-ġestjoni finanzjarja tajba hija prinċipju essenzjali fil-ġestjoni tagħha tal-baġit Komunitarju. Għaldaqstant, tħassib importanti huwa li jitnaqqas ir-riskju li flus il-kontribwenti ma jintefqux tajjeb.

Il-Kummissjoni fakkret li l-għotjiet taħt il-programm ikkonċernat jingħataw fuq bażi annwali, ladarba l-istituzzjoni tkun ivvalutat il-proposti. Hija spjegat li l-għoti ta’ għotjiet huwa soġġett għall-prinċipji ta’ trasparenza u trattament ugwali. Dawn il-prinċipji ġenerali kienu diġà spjegati fil-“Vademecum dwar il-Ġestjoni tal-Għotjiet” tal-1999, u sussegwentement ġew inklużi fir-Regolament Finanzjarju l-ġdid, li daħal fis-seħħ f’Jannar 2003. Is-servizzi tal-Kummissjoni għandhom jiżguraw l-applikazzjoni ta’ dawn il-prinċipji.

Il-Kummissjoni enfasizzat li kulħadd huwa innoċenti sakemm jinstab ħati. F’dan il-każ, madankollu, minħabba s-sorsi u l-gravità tal-allegazzjonijiet, il-Kummissjoni ħasset li kienet imġiegħla tieħu pożizzjoni kawta, li wasslet għad-deċiżjoni li Y ma jiġix inkluż fost il-kandidati magħżula. Fiċ-ċirkostanzi, il-Kummissjoni qieset li ma tkunx ġestjoni finanzjarja tajba li jingħata sussidju lil dan l-applikant partikolari fejn kienu jeżistu dubji ċari bħal dawn.

Il-Kummissjoni spjegat li, kif imsemmi fl-opinjoni tagħha, ġiet skoperta problema bl-istruttura organizzattiva ta’ Y matul verifika ta’ rutina tan-nefqa tal-1998 imwettqa fi Frar 2001. Il-problema kienet tikkonċerna r-relazzjoni mhux trasparenti bejn Y u Z, wieħed mill-fundaturi tagħha. Il-biċċa l-kbira tan-nefqa għall-attivitajiet ta’ Y fil-fatt iġġarrab minn Z li mbagħad iffatturat lil Y għall-ammonti korrispondenti. Dan kien jikkostitwixxi sottokuntrattar li ma kienx permess mingħajr il-permess tal-Kummissjoni. Wara aktar verifiki u diskussjonijiet interni, ittieħdet deċiżjoni biex tinstab soluzzjoni prammatika għall-problema. Peress li x-xogħol kien twettaq u ma deher li kien hemm l-ebda frodi intenzjonata, il-Kummissjoni aċċettat in-nefqa mġarrba minn Z f’isem Y, ħlief għal xi spejjeż tal-persunal. Din is-soluzzjoni kienet tapplika biss għall-passat u ma kinitx tikkostitwixxi l-approvazzjoni tal-Kummissjoni għal din l-istruttura organizzattiva mhux trasparenti.

Sabiex issir taf is-sitwazzjoni reali, il-Kummissjoni talbet lill-Uffiċċju Ewropew Kontra l-Frodi (OLAF) biex jinvestiga lil Y. L-OLAF jinsab fil-proċess li jiffinalizza l-inkjesta tiegħu. Fi tmiem dan il-proċess, u abbażi tas-sejbiet tagħha, il-Kummissjoni se tiddeċiedi jekk terġax tibda relazzjoni normali mal-organizzazzjoni.

Bi tweġiba għall-informazzjoni speċifika mitluba mill-Ombudsman, il-Kummissjoni spjegat li ma ħarġet l-ebda gwida ġenerali għas-servizzi tagħha dwar kif għandha taġixxi f’sitwazzjonijiet simili. Hija r-responsabbiltà tal-Uffiċjal Awtorizzanti b’sottodelega li jagħti sentenza fuq bażi ta’ każ b’każ. Madankollu, il-Kummissjoni tixtieq tenfasizza li fil-proċess tal-għoti ta’ għotjiet, hija għandha tevalwa l-applikazzjonijiet kollha b’mod ġust u fir-rigward tal-prinċipju ta’ ġestjoni finanzjarja tajba. Għalhekk, f’każijiet serji ta’ allegazzjonijiet ta’ frodi jew ġestjoni ħażina, il-prinċipju ta’ prekawzjoni japplika sakemm is-sitwazzjoni ma tkunx stabbilita b’mod ċar.

L-osservazzjonijiet tal-ilmentatur dwar it-tieni opinjoni tal-Kummissjoni

Fl-osservazzjonijiet tiegħu dwar it-tieni opinjoni tal-Kummissjoni, l-ilmentatur afferma mill-ġdid l-argumenti preċedenti tiegħu.

L-ilmentatur indika li l-Kummissjoni baqgħet tirrepeti l-istess argumenti inkriminanti kontra l-organizzazzjoni tiegħu, irrispettivament mill-evidenza li pprovda u li turi l-inkonsistenza ta’ dawn l-affermazzjonijiet. Huwa nnota li l-istituzzjoni użat dawn l-argumenti biex tirrifjuta talba mill-ilmentatur għal assistenza finanzjarja fl-2002 u l-2003, u l-aktar reċenti fl-2004. Minkejja li ripetutament talab li jkun jaf l-akkużi kontrih, u li jinstema' qabel ma tittieħed deċiżjoni, l-istituzzjoni injorat id-dritt tad-difiża tiegħu.

L-ilmentatur irrefera għar-relazzjoni sodisfaċenti bejn il-Kummissjoni u Y bejn l-1996 u l-2000. Il-ġestjoni finanzjarja tajba ta' Y intweriet mis-sejbiet tal-verifika tal-Kummissjoni tat-28 ta' Jannar 2002 dwar il-perjodi 1998, 1999 u 2000. L-awditu kkonkluda li ma ġiet skoperta l-ebda irregolarità min-naħa ta' Y minkejja l-iskrutinju intensiv tal-awdituri.

Fir-rigward tal-informazzjoni mitluba mill-Ombudsman fl-ittra tiegħu lill-Kummissjoni, l-ilmentatur jemmen li l-istituzzjoni ma pprovdiet l-ebda dettall ulterjuri u għalhekk naqset milli twieġeb għat-talbiet tal-Ombudsman.

Id-Deċiżjoni

1 Allegat nuqqas ta' bażi legali għad-deċiżjoni tal-Kummissjoni

1.1 Il-kwerelant jallega li d-deċiżjoni tal-Kummissjoni tat-12 ta' Awwissu 2002 li tiċħad it-talba ta' Y għal għajnuna finanzjarja fl-2002 taħt il-programm ta' azzjoni Komunitarju għall-promozzjoni ta' organizzazzjonijiet mhux governattivi (NGOs) ma kinitx ibbażata fuq id-dispożizzjonijiet tas-Sejħa għas-Sottomissjonijiet ta' Proposti li stabbiliet il-bażi legali tal-programm u li ma ngħatax l-opportunità li jinstema' qabel ma ttieħdet id-deċiżjoni.

L-ilmentatur argumenta li l-Kummissjoni bbażat id-deċiżjoni tagħha li tirrifjuta l-applikazzjoni ta' Y għal finanzjament fl-2002 fuq għadd ta' allegazzjonijiet li ma kinux magħrufa lilu, u li qatt ma kellu l-opportunità li jirrifjuta.

Fl-osservazzjonijiet tiegħu, l-ilmentatur jargumenta li l-ġustifikazzjoni mogħtija mill-Kummissjoni għall-esklużjoni ta’ Y, jiġifieri l-eżistenza ta’ azzjoni legali kontra l-organizzazzjoni li kienet segwita dak iż-żmien quddiem il-qrati nazzjonali, kienet infondata peress li tali azzjoni kienet tinvolvi biss investigazzjoni preliminari mwettqa minn prosekutur pubbliku. Il-Kummissjoni kellha tkun konxja sew tal-istruttura legali soda tal-organizzazzjoni, wara li kellha relazzjoni ta’ ħidma kontinwa magħha mill-1996.

1.2 Il-Kummissjoni targumenta li, meta tidħol f'obbligu legali, hija għandha tiżgura, bħala kwistjoni ta' ġestjoni finanzjarja tajba, il-kapaċità legali u finanzjarja tal-benefiċjarju, kif ukoll l-integrità ġenerali tiegħu/tagħha. Il-Kummissjoni hija tal-fehma li kien hemm biżżejjed raġunijiet biex wieħed jassumi li dawn il-kundizzjonijiet ġenerali ma ġewx issodisfati f’dan il-każ.

Il-Kummissjoni ssostni li hija għandha l-prerogattiva li tiddeċiedi b’mod indipendenti, fuq il-bażi tal-informazzjoni kollha disponibbli, dwar l-allokazzjoni tal-għotjiet. Fil-qafas tal-programm ta’ finanzjament tal-NGOs, mhumiex previsti laqgħat mal-benefiċjarji biex jiġi diskuss l-eżitu tal-applikazzjoni tagħhom. Id-dossier ta’ informazzjoni ppubblikat ma’ kull sejħa għal proposti jiddikjara b’mod espliċitu li d-deċiżjoni tal-Kummissjoni dwar l-għotjiet hija finali. Dan huwa konformi mal-kunċett li l-għotjiet Komunitarji għandhom jitqiesu bħala rigali li għandhom jintużaw biex jinkisbu għadd ta’ objettivi determinati minn qabel.

Fid-dawl tal-gravità tal-allegazzjonijiet li kienu qed jiġu segwiti dak iż-żmien quddiem il-qrati nazzjonali, il-Kummissjoni tqis li l-benefiċjarju potenzjali kellu juri b’mod konvinċenti li ma kienet teżisti l-ebda sitwazzjoni illegali. Fil-fehma tal-istituzzjoni, ma ġiet ippreżentata l-ebda evidenza sostanzjali bħal din.

Fit-tieni opinjoni tagħha, il-Kummissjoni targumenta li minħabba s-sorsi u l-gravità tal-allegazzjonijiet, hija ħasset li kienet imġiegħla tieħu pożizzjoni kawta, li wasslet għad-deċiżjoni li ma tinkludix lil Y fost il-kandidati li għaddew.

Bi tweġiba għal talba mill-Ombudsman, il-Kummissjoni ddikjarat li ma ħarġet l-ebda gwida ġenerali għas-servizzi tagħha dwar kif għandu jiġi rrispettat bilanċ ġust bejn l-interessi ta' persuni privati u l-interess pubbliku ġenerali f'każijiet li jinvolvu inkjesti ġudizzjarji jew amministrattivi li għaddejjin rigward il-kapaċità legali u finanzjarja ta' benefiċjarji potenzjali ta' assistenza Komunitarja. Hija r-responsabbiltà tal-Uffiċjal Awtorizzanti b’sottodelega li jagħti sentenza fuq bażi ta’ każ b’każ. Madankollu, il-Kummissjoni tixtieq tenfasizza li fil-proċess tal-għoti ta’ għotjiet, hija għandha tevalwa l-applikazzjonijiet kollha b’mod ġust u fir-rigward tal-prinċipju ta’ ġestjoni finanzjarja tajba. Għalhekk, f’każijiet serji ta’ allegazzjonijiet ta’ frodi jew ġestjoni ħażina, il-prinċipju ta’ prekawzjoni japplika sakemm is-sitwazzjoni ma tkunx stabbilita b’mod ċar.

1.3 L-Ombudsman jinnota li r-raġunament tal-Kummissjoni li tirrifjuta l-applikazzjoni tal-ilmentatur kif iddikjarat fl-ittra tagħha tat-12 ta' Awwissu 2002 kien kif ġej:

"Jiddispjaċini ngħidlek li l-applikazzjoni tiegħek kienet waħda minn dawk, li ma rnexxietx f'dan il-proċess għar-raġuni li ġejja:

B'referenza għall-inċertezza li fadal dwar l-indipendenza ta' Y minn Z, l-akkużi serji ta' falsifikazzjoni tal-iffirmar ta' dokument u l-emendi allegatament illegali għall-Istatuti tal-organizzazzjoni li issa qed jiġu segwiti minn prosekutur pubbliku [...], il-Kummissjoni mhux ser tikkunsidra mill-ġdid applikazzjoni minn Y sakemm tikseb biżżejjed evidenza tal-locus standi tal-organizzazzjoni."

Mill-informazzjoni ppreżentata matul l-inkjesta, jidher li fiż-żmien meta l-Kummissjoni kienet qed tivvaluta l-applikazzjoni tal-ilmentatur, inkjesta preliminari dwar allegata falsifikazzjoni min-naħa tal-organizzazzjoni tal-ilmentatur kienet qed tiġi segwita minn prosekutur pubbliku nazzjonali. Barra minn hekk, l-għeluq tal-proċedura tal-għażla tal-Kummissjoni sar quddiem il-maġistrat responsabbli għall-inkjesta li approvat l-organizzazzjoni tal-kwerelant fis-7 ta' Ottubru 2002.

1.4 L-Ombudsman iqis li fir-reviżjoni tal-applikazzjonijiet għal finanzjament Komunitarju, il-Kummissjoni mhux biss għandha tikkunsidra r-regoli speċifiċi li jirregolaw dan il-programm ta' finanzjament, iżda wkoll kwalunkwe regola jew prinċipju li jorbtuha. Kif stabbilit fl-Artikolu 274 tat-Trattat tal-KE, waħda mir-regoli ġenerali applikabbli għal kwalunkwe inizjattiva li tinvolvi l-użu ta' fondi Komunitarji hija l-obbligu ta' ġestjoni finanzjarja tajba.

L-Ombudsman jinnota li l-interpretazzjoni tal-prinċipju ta' ġestjoni finanzjarja tajba ma tistax tiġi ridotta għal definizzjoni purament kontabilistika. Skont il-qrati Komunitarji, l-interpretazzjoni korretta tagħha għandha tinkludi tħassib dwar il-konsegwenzi prattiċi tal-atti ta’ ġestjoni finanzjarja (3).

1.5 Fid-dawl ta' dan ta' hawn fuq, l-Ombudsman iqis li huwa raġonevoli li qabel ma jingħataw it-talbiet għal assistenza finanzjarja, il-Kummissjoni tikkunsidra jekk il-pożizzjoni legali u finanzjarja tal-benefiċjarji potenzjali kif ukoll l-integrità ġenerali tagħhom jidhrux li huma affidabbli biżżejjed jew le. L-Ombudsman ma jaf bl-ebda regola jew prinċipju legali li jipprevjeni dan.

1.6 Madankollu, l-Ombudsman iqis li fit-teħid ta' miżuri għall-ħarsien tal-interessi finanzjarji tal-Komunità, il-Kummissjoni għandha tfittex li ssib bilanċ ġust bejn l-interessi tal-persuni privati u l-interess pubbliku ġenerali, sabiex il-benefiċjarji potenzjali tal-assistenza finanzjarja tagħha jiġu ttrattati b'mod ġust u bir-rispett dovut għall-preżunzjoni tal-innoċenza (4). L-Ombudsman jirrileva wkoll li huwa diffiċli li jiġi previst kif il-Kummissjoni tista’ ssib bilanċ ġust sakemm ma tikkomunikax lil applikant għal għotja kwalunkwe dubju li jista’ jkollha dwar il-locus standi tar-rikorrent u mbagħad tkun lesta li tisma’ u twieġeb għall-informazzjoni pprovduta mir-rikorrent sabiex tiċċara dawk id-dubji.

1.7 F'dan il-każ, l-Ombudsman jinnota li l-uniku argument insostenn tad-deċiżjoni tal-Kummissjoni tat-12 ta' Awwissu 2002 kien l-eżistenza ta' investigazzjoni kriminali kontra l-ilmentatur. Fid-deċiżjoni tagħha, il-Kummissjoni ma rreferiet għall-ebda tip ta’ evidenza ta’ sostenn, li setgħet tat importanza lill-valutazzjoni negattiva tagħha tal-applikazzjoni tal-ilmentatur. Fil-fatt, l-istituzzjoni llimitat ruħha li tieħu inkunsiderazzjoni l-eżistenza formali ta’ investigazzjoni kriminali u l-allegazzjonijiet magħmula fiha, mingħajr ma fittxet li tivverifika din l-informazzjoni.

L-Ombudsman jinnota li, minkejja l-istedina magħmula lill-ilmentatur fid-deċiżjoni tal-Kummissjoni tat-12 ta' Awwissu 2002 biex jipprovdi evidenza dwar il-locus standi tal-organizzazzjoni tiegħu, ladarba l-ilmentatur għamel dan permezz ta' ittra datata t-30 ta' Awwissu 2002, l-istituzzjoni ma tidhirx li wieġbet għal dik l-evidenza u sempliċement iddikjarat fl-ittra tagħha tas-7 ta' Ottubru 2002 li l-benefiċjarji tal-Programm ta' Azzjoni tal-2002 kienu diġà ġew stabbiliti.

1.8 Wara li rreveda l-fatti tal-każ, l-Ombudsman iqis li l-Kummissjoni ma rnexxilhiex turi li, f'dan il-każ, hija laħqet bilanċ ġust bejn il-ħtieġa li tiġi segwita ġestjoni finanzjarja tajba tal-għotjiet tagħha, u d-dritt tal-ilmentatur li jiġi ttrattat kemm b'mod ġust kif ukoll bir-rispett dovut għall-preżunzjoni tal-innoċenza. Billi bbażat ruħha esklużivament fuq l-eżistenza formali ta' inkjesta legali kontra l-ilmentatur mingħajr ma vverifikat ulterjorment dik l-informazzjoni, il-Kummissjoni ma ttrattatx lill-ilmentatur b'mod ġust, bi ksur tal-Artikolu 6 (2) tal-Kodiċi Ewropew ta' Mġiba Amministrattiva Tajba. Dan jikkostitwixxi każ ta' amministrazzjoni ħażina. Se tiġi indirizzata rimarka kritika lill-Kummissjoni.

1.9 L-Ombudsman jixtieq jiġbed l-attenzjoni tal-Kummissjoni għall-fatt li tipi simili ta' problemi jistgħu jiġu evitati jekk l-istituzzjoni tieħu l-inizjattiva li tipprovdi lis-servizzi tagħha bi gwida jew struzzjonijiet dwar kif jiġi rispettat bilanċ ġust bejn l-interessi ta' persuni privati u l-interess pubbliku ġenerali f'każijiet li jinvolvu inkjesti ġudizzjarji jew amministrattivi li jkunu għaddejjin dwar il-qagħda legali u finanzjarja ta' benefiċjarji potenzjali ta' assistenza Komunitarja.

L-Ombudsman se jindirizza rimarka oħra lill-Kummissjoni għal dan il-għan hawn taħt.

2 Kunsiderazzjoni mill-ġdid tal-assistenza mitluba mill-ilmentatur

2.1 L-ilmentatur isostni li l-Kummissjoni għandha tikkunsidra mill-ġdid il-pożizzjoni tagħha u tagħti lil Y l-assistenza mitluba.

2.2 Il-Kummissjoni ssostni li mhijiex f'pożizzjoni li terġa' tikkunsidra d-deċiżjoni tagħha u li tagħti lill-ilmentatur l-għajnuna mitluba. L-istituzzjoni nnotat, fl-iskambji tagħha mal-ilmentatur, li l-perjodu baġitarju tagħha tal-2002 ingħalaq u li t-talba ta' Y għalhekk ma setgħetx tiġi riveduta.

2.3 L-Ombudsman jieħu nota tad-dikjarazzjoni tal-Kummissjoni li l-perjodu tal-baġit tagħha għall-2002 ingħalaq, u għalhekk l-applikazzjonijiet li saru dak iż-żmien ma jistgħux jiġu riveduti. B'riżultat ta' dan, il-kunsiderazzjoni mill-ġdid tat-talba tal-kwerelant għal assistenza finanzjarja taħt il-programm ta' azzjoni tal-Komunità tal-2002 għall-promozzjoni ta' organizzazzjonijiet mhux governattivi (NGOs) ma tidhirx aktar fattibbli.

Fid-dawl ta’ dan ta’ hawn fuq, l-Ombudsman iqis li l-affermazzjoni tal-ilmentatur ma tistax tiġi ssodisfata fir-rigward tal-baġit tal-2002. L-Ombudsman jirrimarka, madankollu, li mhuwiex konxju ta' xi ħaġa li tipprevjeni lill-ilmentatur milli jissottometti applikazzjoni għal finanzjament fir-rigward ta' kwalunkwe ċiklu ta' għotjiet li jkun għadu miftuħ.

3 Konklużjoni

Fuq il-bażi tal-inkjesti tal-Ombudsman Ewropew dwar dan l-ilment, jidher li huwa meħtieġ li ssir ir-rimarka kritika li ġejja:

L-Ombudsman iqis li meta tieħu miżuri biex tipproteġi l-interessi finanzjarji tal-Komunità, il-Kummissjoni għandha tfittex li ssib bilanċ ġust bejn l-interessi ta' persuni privati u l-interess pubbliku ġenerali, sabiex il-benefiċjarji potenzjali tal-assistenza finanzjarja tagħha jiġu ttrattati kemm b'mod ġust kif ukoll bir-rispett dovut għall-preżunzjoni tal-innoċenza. L-Ombudsman jirrileva wkoll li huwa diffiċli li jiġi previst kif il-Kummissjoni tista’ ssib bilanċ ġust sakemm ma tikkomunikax lil applikant għal għotja kwalunkwe dubju li jista’ jkollha dwar il-locus standi tar-rikorrent u mbagħad tkun lesta li tisma’ u twieġeb għall-informazzjoni pprovduta mir-rikorrent sabiex tiċċara dawk id-dubji.

Wara li rreveda l-fatti tal-każ, l-Ombudsman sab li l-Kummissjoni ma setgħetx turi li, f'dan il-każ, hija laħqet bilanċ ġust bejn il-ħtieġa li ssegwi ġestjoni finanzjarja tajba tal-għotjiet tagħha, u d-dritt tal-ilmentatur li jiġi ttrattat kemm b'mod ġust kif ukoll bir-rispett dovut għall-preżunzjoni tal-innoċenza. Billi bbażat ruħha esklużivament fuq l-eżistenza formali ta' inkjesta legali kontra l-ilmentatur mingħajr ma vverifikat ulterjorment dik l-informazzjoni, il-Kummissjoni ma ttrattatx lill-ilmentatur b'mod ġust, bi ksur tal-Artikolu 6 (2) tal-Kodiċi Ewropew ta' Mġiba Amministrattiva Tajba. Dan jikkostitwixxi każ ta' amministrazzjoni ħażina.

Peress li dawn l-aspetti tal-każ jikkonċernaw proċeduri relatati ma’ avvenimenti speċifiċi fil-passat, mhuwiex xieraq li tinstab soluzzjoni bonarja għall-kwistjoni. L-Ombudsman għalhekk jagħlaq il-każ.

Il-President tal-Kummissjoni se jiġi infurmat ukoll b’din id-deċiżjoni.

Ir-riforma l-oħra

L-Ombudsman jixtieq jiġbed l-attenzjoni tal-Kummissjoni għall-fatt li tipi simili ta' problemi jistgħu jiġu evitati jekk l-istituzzjoni tieħu l-inizjattiva li tipprovdi lis-servizzi tagħha bi gwida jew struzzjonijiet dwar kif jiġi rrispettat bilanċ ġust bejn l-interessi ta' persuni privati u l-interess pubbliku ġenerali f'każijiet li jinvolvu inkjesti ġudizzjarji jew amministrattivi li jkunu għaddejjin rigward il-qagħda legali u finanzjarja ta' benefiċjarji potenzjali ta' assistenza Komunitarja.

Dejjem tiegħek,

 

P. Nikiforos DIAMANDOUROS

---

(1) "L-applikazzjonijiet għall-aċċess għad-dokumenti li ġejjin għandhom jingħataw awtomatikament, ħlief fir-rigward ta' lmenti li huma kklassifikati bħala kunfidenzjali skont l-Artikolu 10.1 ta' hawn fuq:
(b) ilmenti u dokumenti annessi magħhom mill-kwerelant"
Adottati fit-8 ta' Lulju 2002 u emendati bid-deċiżjoni ta' l-Ombudsman tal-5 ta' April 2004, disponibbli fuq il-websajt ta' l-Ombudsman: http://www.ombudsman.europa.eu.

(2) "Jekk l-ilmentatur jitlob dan, l-Ombudsman jikklassifika lment bħala kunfidenzjali".

(3) Il-Kawża T-105/99 Conseil des communes et régions d'Europe (CCRE) vs il-Kummissjoni Ġabra [2000] II-4099, par. 73.

(4) Ara l-Artikolu 6 (2) tal-Kodiċi Ewropew ta' Mġiba Amministrattiva Tajba, disponibbli fuq is-sit web tal-Ombudsman: http://www.ombudsman.europa.eu.