Il-Konvenzjoni ta' Brussell

1. Lejn tmiem l-2020, l-ilmentatur ingħata għotja taħt il-programm Orizzont 2020 iffinanzjat mill-UE bil-għan li jappoġġa l-innovazzjoni f’intrapriżi żgħar u ta’ daqs medju (SMEs), li dak iż-żmien kien l-ilmentatur. L-Aġenzija Eżekuttiva għall-Intrapriżi Żgħar u Medji (EASME) kienet responsabbli għall-ġestjoni tal-għotjiet taħt il-programm, li għalihom kienu eliġibbli biss l-SMEs.

2. Fl-2021, l-ilmentatur inxtara minn kumpanija oħra, u tilef l-istatus tiegħu bħala SME. Wara dan, f’Mejju 2021, hija infurmat lill-EASME dwar il-bidla fl-istatus tagħha.

3. L-EASME talbet lill-ilmentatur jissottometti formalment l-informazzjoni fil-portal online ddedikat, li l-ilmentatur għamel fl-aħħar ta’ Ġunju 2021.

4. Qabel ma għamel dan, l-ilmentatur staqsa dwar il-konsegwenzi tat-telf tal-istatus tiegħu ta’ SME, filwaqt li ddikjara l-fehma tiegħu li huwa qies li xorta jenħtieġ li jkun eliġibbli għall-għotja. L-ilmentatur kien tal-fehma li seta’ jkompli jirċievi l-għotja minkejja li ma kienx għadu SME. Hija ddikjarat li kellha l-intenzjoni li tkompli taħdem fuq il-proġett skont il-pjan.

5. L-EASME wieġbet li benefiċjarju li ma jibqax SME jista’ jkompli jiġi rikonoxxut bħala SME jekk ma jibqax SME permezz ta’ “tkabbir naturali”, iżda mhux jekk ma jibqax SME minħabba akkwiżizzjoni minn, jew fużjoni ma’, kumpanija oħra. F’ċirkostanzi bħal dawn, il-ftehim ta’ għotja normalment jiġi tterminat.

6. Fl-aħħar ta’ Lulju 2021, l-EASME kkonfermat lill-ilmentatur fil-portal online ddedikat li l-bidla fl-istatus kienet ġiet irreġistrata formalment.

7. L-ilmentatur kompla jaħdem fuq il-proġett.

8. Fil-bidu ta’ Ottubru 2021, l-ilmentatur informa lill-EASME li ma kienx irċieva aktar talbiet formali dwar l-għotja, u talab parir dwar il-pass li jmiss. Hija indikat li, sadanittant, kienet irċeviet it-talbiet regolari għal rapporti ta’ progress, u ddikjarat li kienet qed twieġeb għalihom f’konformità mal-obbligi tagħha. Deher li dawk ir-rapporti ta’ progress regolari kienu ntbagħtu lill-ilmentatur awtomatikament mill-portal online apposta.

9. L-EASME wieġbet minnufih billi ddikjarat li “l-proċedura formali għat-terminazzjoni tal-għotja tnediet ftit taż-żmien ilu u għandek tirċievi notifika permezz tal-portal [IT] dalwaqt”. Hija żiedet li “Minħabba bug tal-IT dan ma ġiex ikkunsidrat u l-perjodu ta’ rapportar regolari tiegħek ġie attivat. Jekk jogħġbok injora din l-attività u tibdax ir-rappurtar perjodiku tiegħek. Ladarba l-kwistjoni tal-IT tiġi solvuta, il-modulu tal-perjodu ta’ rapportar isir inattiv.”

10. L-EASME indikat li l-ilmentatur dalwaqt jirċievi n-notifika dwar il-proċedura ta’ terminazzjoni, u li jkollha l-possibbiltà li ttella’ l-osservazzjonijiet tagħha fuqha fil-portal online. L-EASME teżamina kwalunkwe osservazzjoni bħal din u sussegwentement tibgħat lill-ilmentatur id-deċiżjoni finali tagħha. Jekk tkun negattiva, is-sistema tal-IT iddedikata tniedi modulu ta’ rapport biex tippermetti lill-ilmentatur jitlob il-kostijiet eliġibbli.

11. Fl-aħħar ta’ Novembru 2021, l-EASME infurmat formalment lill-ilmentatur bl-intenzjoni tagħha li ttemm il-ftehim ta’ għotja fid-dawl tal-fatt li l-ilmentatur ma għadux SME. L-ilmentatur issottometta l-osservazzjonijiet tiegħu ftit jiem wara.

12. F’Jannar 2022, l-EASME infurmat lill-ilmentatur bid-deċiżjoni finali tagħha li ttemm il-kuntratt. L-ilmentatur skambja korrispondenza mal-EASME dwar mekkaniżmi ta’ rimedju possibbli, li matulhom l-EASME indikat li l-ilmentatur seta’ jikkontesta d-deċiżjoni biss permezz tal-Qorti.

13. L-ilmentatur imbagħad irrikorra għand l-Ombudsman Ewropew.

L-inkjesta

14. L-Ombudsman fetħet inkjesta dwar id-deċiżjoni li jiġi tterminat il-ftehim ta’ għotja u kif l-EASME kienet immaniġġjat il-proċess biex ittemm l-għotja.

15. Matul l-inkjesta, l-aspetti tekniċi u finanzjarji tal-proġett ingħalqu.

Il-fehma tal-EASME li l-kuntratt għandu jiġi tterminat

Argumenti tal-partijiet

16. L-EASME qieset li, ladarba l-ilmentatur ma kienx għadu SME, hija kellha ttemm il-ftehim ta’ għotja. Biex jappoġġa l-pożizzjoni tiegħu, huwa rrefera għal:

Ir-Regolament dwar Orizzont 2020 [1]:

 “1. L-SMEs biss jistgħu japplikaw għal sejħiet għal proposti maħruġa taħt l-istrument iddedikat għall-SMEs [...]. Huma jistgħu jikkooperaw ma' kumpaniji oħra, u ma' organizzazzjonijiet ta' riċerka jew universitajiet.

2. Ladarba kumpanija tkun ġiet ivvalidata bħala SME, dak l-istatus legali għandu jiġi preżunt li jipprevali għat-tul kollu tal-proġett, anke f’każijiet fejn il-kumpanija, minħabba t-tkabbir tagħha, aktar tard taqbeż il-limiti massimi tad-definizzjoni ta’ SME.”

Id-dispożizzjoni ewlenija tal-ftehim ta’ għotja [2]:

“L-EASME tista’ ttemm il-Ftehim jekk: (a) mhux applikabbli; (b) bidla fis-sitwazzjoni legali, finanzjarja, teknika, organizzattiva jew ta’ sjieda tal-benefiċjarju x’aktarx li taffettwa b’mod sostanzjali jew iddewwem l-implimentazzjoni tal-azzjoni jew tqajjem dubji dwar id-deċiżjoni li tingħata l-għotja.”

17. L-EASME qieset, fil-qosor, li l-kundizzjonijiet ta’ eliġibbiltà għandhom jiġu ssodisfatti matul it-tul kollu tal-proġett, mhux biss fil-mument tal-evalwazzjoni u tal-għoti tal-għotja. Hija enfasizzat li, skont ir-Regolament Orizzont 2020, l-SMEs biss huma eliġibbli għal għotjiet taħt il-programm rilevanti (li jissejħu “azzjonijiet tal-istrument tal-SMEs”). It-telf tal-istatus ta’ SME għalhekk ipoġġi f’dubju l-bażi tal-għotja. L-EASME qieset li din il-pożizzjoni hija konformi ma’ wieħed mill-objettivi ewlenin tar-Rakkomandazzjoni dwar l-SMEs [3], li huwa li jiġi żgurat li l-miżuri ta’ appoġġ jingħataw biss lil dawk il-kumpaniji li ġenwinament jeħtiġuhom. L-EASME ddikjarat ukoll li l-Mistoqsijiet Frekwenti rilevanti [4] u l-gwida għall-utent [5] jispjegaw li l-eċċezzjonijiet għar-rekwiżit għall-istatus ta’ SME japplikaw biss fil-każijiet fejn entità titlef l-istatus tagħha ta’ SME minħabba tkabbir li jirriżulta minn “żviluppi ekonomiċi jew konġuntura ekonomika”(tkabbir naturali), u mhux meta kumpanija ma tibqax SME minħabba akkwiżizzjoni minn, jew fużjoni ma’, kumpanija oħra.

18. L-ilmentatur kien tal-fehma li r-regoli applikabbli jipprevedu suppożizzjoni li, ladarba għotja tkun ingħatat lil SME, l-istatus ta' SME huwa - għall-fini tal-ftehim ta' għotja inkwistjoni - f'termini legali miżmuma matul il-proġett kollu, u li għalhekk ma kien hemm l-ebda bażi legali għat-terminazzjoni tal-ftehim ta' għotja tagħha. L-ilmentatur argumenta wkoll li l-fatt li tilef l-istatus ta’ SME matul il-proġett ma setax ikun “bidla” li tippermetti, skont il-ftehim ta’ għotja, it-terminazzjoni tiegħu. Fil-fehma tagħha, id-dispożizzjoni fil-ftehim ta’ għotja kellha l-għan li tindirizza każijiet fejn informazzjoni emerġenti sussegwenti turi li l-informazzjoni pprovduta dwar l-istatus ta’ SME fiż-żmien tal-applikazzjoni għal għotja kienet qarrieqa jew żbaljata, jew kienet ġiet miżmuma informazzjoni dwar bidliet imminenti maħsuba.

Il-valutazzjoni tal-Ombudsman

19.  F’każ bħal dan, l-Ombudsman jista’ jeżamina jekk il-korp tal-UE inkwistjoni aġixxiex f’konformità mad-dispożizzjonijiet legali tal-kuntratt u ma’ dispożizzjonijiet legali applikabbli oħra, kif ukoll mal-prinċipji ta’ amministrazzjoni tajba. Ir-rwol tal-Ombudsman mhuwiex li jagħmilha ta' medjatur f'tilwim kuntrattwali.

20. F’dan il-każ, id-dispożizzjonijiet rilevanti dwar l-istatus ta’ SME li ssemmew mill-Kummissjoni mhumiex kompletament ċari. Il-kliem “għandu jiġi preżunt li jipprevali” fl-Artikolu rilevanti tar-Regolament Orizzont 2020 ma jidhirx li jistabbilixxi regola legali speċifika u separata. Jekk kellha l-intenzjoni li tistabbilixxi li SME għandha dejjem tkompli tiġi rikonoxxuta bħala tali anke wara l-għoti tal-għotja, huwa diffiċli li wieħed jara li t-tieni parti tad-dispożizzjoni tkun meħtieġa, peress li l-iskop tagħha jinkiseb b’mod adegwat permezz tal-ewwel parti tad-dispożizzjoni. Għalhekk, l-Ombudsman ma jistax jeskludi l-possibbiltà li l-għan ġenerali tal-Artikolu kien li jintroduċi l-eċċezzjoni ddikjarata f'każijiet ta' “tkabbir naturali”.[6]

21. F’ċirkostanzi bħal dawn, hija prattika tajba li d-dispożizzjonijiet legali jiġu interpretati b’enfasi partikolari fuq l-iskop tal-politika u l-qafas legali inkwistjoni. Dan huwa dak li jidher li għamlet l-EASME f’dan il-każ. Bħala tali, l-Ombudsman issib kif l-EASME interpretat id-dispożizzjonijiet rilevanti dwar ir-rekwiżit li l-istatus ta’ SME jkun raġonevoli.

22. Hemm ukoll nuqqas ta’ ċarezza fid-dispożizzjoni rilevanti fil-ftehim ta’ għotja, li tiddikjara li l-istituzzjoni tista’ ttemm il-ftehim jekk “bidla fis-sitwazzjoni legali, finanzjarja, teknika, organizzattiva jew ta’ sjieda tal-benefiċjarju [...] tqajjem dubji dwar id-deċiżjoni li tingħata l-għotja” (enfasi miżjuda).

23. Mhuwiex ċar għaliex din id-dispożizzjoni ma tiddikjarax b’mod aktar espliċitu u speċifiku li l-ftehim ta’ għotja jista’ jiġi tterminat jekk il-benefiċjarju ma jkollux aktar il-karatteristiċi li ppermettewlu li jingħata l-għotja fl-ewwel lok.

24. Minkejja dan in-nuqqas ta’ ċarezza, l-Ombudsman ma jqisx li huwa irraġonevoli li l-EASME bbażat ruħha fuq din id-dispożizzjoni biex ittemm il-ftehim ta’ għotja. L-għan tad-dispożizzjoni fil-ftehim ta’ għotja huwa li l-EASME tkun tista’ ttemm il-ftehim. Il-punt ewlieni fid-dispożizzjoni huwa li seħħet “bidla għal” ċerti aspetti tal-benefiċjarju inkwistjoni. “Bidla” trid tinftiehem bħala sitwazzjoni li tevolvi minn ħaġa għal oħra, u ma tistax tinqara bħala li tirreferi għas-sitwazzjoni meta ngħatat l-għotja.

25. Abbażi ta’ dan ta’ hawn fuq, l-Ombudsman issib li d-deċiżjoni tal-EASME li ttemm il-ftehim ta’ għotja ma tammontax għal amministrazzjoni ħażina.

26. Madankollu, l-Ombudsman tagħmel suġġeriment fi tmiem id-deċiżjoni tagħha, biex tħeġġeġ lill-EASME tikkunsidra l-introduzzjoni ta' formulazzjoni aktar ċara fit-test tal-ftehim ta' għotja.

Kif l-EASME ttrattat il-bidla fl-istatus tal-ilmentatur

Il-valutazzjoni tal-Ombudsman

27. Skont il-Karta tad-Drittijiet Fundamentali, il-korpi tal-UE għandhom jittrattaw kwistjonijiet “fi żmien raġonevoli”.[7]

28. Huwa ċar li kien hemm kwistjonijiet kemm dwar iż-żmien ta’ kif l-EASME ttrattat id-deċiżjoni li ttemm il-ftehim ta’ għotja kif ukoll dwar kif ikkomunikat dan.

29. Il-fatt li l-ilmentatur tilef l-istatus tiegħu bħala SME mhuwiex ikkontestat. Mill-mument li l-ilmentatur informa lill-EASME dwar dan, jidher li ma kien hemm l-ebda dubju għall-EASME li l-ftehim ta’ għotja jkollu jiġi tterminat.

30. L-ilmentatur informa lill-EASME fi stadju bikri li kellu dubji serji rigward il-bażi legali għat-terminazzjoni tal-ftehim, u li kien se jkompli jaħdem fuq il-proġett.

31. Bi tweġiba għall-mistoqsija tal-Ombudsman għaliex l-EASME ħadet diversi xhur biex tikkomunika lill-ilmentatur l-intenzjoni formali tagħha li ttemm il-ftehim ta’ għotja, l-EASME ddikjarat li dan kien minħabba li kien hemm “diversi passi ta’ verifika” involuti.

32. L-inkjesta tal-Ombudsman uriet li, mid-data li fiha l-ilmentatur irrapporta formalment il-bidla fil-portal online, l-EASME ħadet tliet xhur biex tniedi l-proċedura ta’ terminazzjoni tal-għotja. Wara dan, għaddew xahrejn oħra biex il-persuna li għamlet l-ilment tiġi informata formalment bl-intenzjoni tagħha li ttemm il-kuntratt. Dan ma jidhirx li huwa “żmien raġonevoli” biex tiġi ttrattata tali proċedura.

33. Sitwazzjoni li fiha istituzzjoni tistenna li jkollha ttemm ftehim ta’ għotja hija partikolarment serja. Sitwazzjoni bħal din trid tiġi ttrattata bl-akbar attenzjoni, li tinkludi l-verifiki tekniċi, finanzjarji u legali kollha meħtieġa. Madankollu, dan m'għandux jieħu ammont sproporzjonat ta' żmien.

34. Kif imsemmi hawn fuq, l-EASME tidher li kkunsidrat mill-bidu nett li kien ikollha ttemm il-ftehim ta’ għotja u li dan kien legalment sempliċi. F’dan l-isfond, u peress li l-ilmentatur għamilha ċara li kellu l-ħsieb li jkompli jaħdem fuq il-proġett u b’hekk ikompli jġarrab l-ispejjeż, l-EASME kellha tfittex li tittratta l-proċedura malajr kemm jista’ jkun. Skont il-proċedura applikabbli, qabel ma kellha tittieħed id-deċiżjoni finali ta’ xoljiment tal-ftehim, kien hemm stadju preliminari li permezz tiegħu l-EASME informat lil-lanjant bl-intenzjoni tagħha li ttemm il-ftehim ta’ sussidju. Dan l-istadju preliminari ma kien jinvolvi l-ebda riskju sinifikanti u, minħabba li l-pożizzjoni tal-EASME kienet ċara, dan il-pass kellu jittieħed malajr. L-EASME għamlet dan biss fl-aħħar ta’ Novembru.

35. Jidher li ma hemm l-ebda spjegazzjoni raġonevoli għaliex l-EASME ħadet żmien daqshekk twil biex tittratta t-terminazzjoni tal-ftehim ta’ għotja, u b’mod partikolari għaliex ħadet żmien daqshekk twil biex tniedi l-proċedura ta’ terminazzjoni. Dan id-dewmien jammonta għal amministrazzjoni ħażina mill-EASME.

36. L-Ombudsman ma jara l-ebda valur meta jagħmel rakkomandazzjoni relatata, peress li ma hemm l-ebda mod kif jiġi rettifikat dan id-dewmien. Madankollu, l-Ombudsman se jagħmel suġġerimenti bil-għan li jevita li sseħħ sitwazzjoni simili fil-futur.

37. Huwa ta’ dispjaċir li l-ilmentatur kompla jaħdem fuq il-proġett, u għalhekk ġarrab aktar spejjeż li fl-aħħar mill-aħħar ma kinux koperti mill-għotja. Madankollu, kif ġie nnotat iktar ’il fuq, id-deċiżjoni tal-EASME li xxolji l-kuntratt ma tidhirx li kienet illegali. Dan ifisser li l-kwistjoni dwar jekk l-ilmentatur għandux jiġi kkumpensat għall-ispejjeż imġarrba tista’ tiġi eżaminata biss fid-dawl tal-prinċipji ġenerali, aktar milli abbażi ta’ kwalunkwe intitolament legali.

38. L-Ombudsman ma jistax jeskludi li dewmien eċċessiv fil-konklużjoni ta’ proċedura bħal dik f’dan il-każ jista’ jkun kawża biex jipproponi lill-istituzzjoni kkonċernata li tkopri kompletament jew parzjalment l-ispejjeż imġarrba. Madankollu, skont id-dritt amministrattiv tal-Unjoni, huwa diffiċli li jiġi stabbilit dritt għal kumpens.

39. F’dan il-każ, l-EASME infurmat lill-ilmentatur fi stadju bikri li hija qieset li l-ilmentatur ma kienx għadu eliġibbli biex jibbenefika mill-ftehim ta’ għotja. Filwaqt li huwa ċar li l-EASME ħadet ammont eċċessiv ta’ żmien biex tinforma formalment lill-ilmentatur bl-intenzjoni tagħha li ttemm il-ftehim, l-informazzjoni pprovduta kienet ta’ natura raġonevolment uffiċjali. Ma hemm l-ebda evidenza li l-EASME ħeġġet lill-ilmentatur biex ikompli jaħdem fuq il-proġett [8].

40. Fuq il-bażi ta’ dan ta’ hawn fuq, l-Ombudsman ma jsibx li l-EASME għandha d-dmir li tkopri l-kostijiet ulterjuri mġarrba mill-ilmentatur, kompletament jew parzjalment.

41. Madankollu, huwa ċar li kien hemm sensiela ta’ kwistjonijiet ta’ komunikazzjoni ta’ dispjaċir, li kkontribwew għad-deċiżjoni mill-ilmentatur li jkompli jaħdem fuq il-proġett bla bżonn.

42. F’sitwazzjonijiet fejn l-EASME temmen li hija obbligata ttemm ftehim ta’ għotja, l-EASME għandha d-dmir ta’ diliġenza li tipprovdi informazzjoni ċara u preċiża fil-ħin lir-riċevituri tal-għotja kkonċernati. Dan huwa aktar u aktar importanti f’sitwazzjonijiet bħal dak f’dan il-każ, fejn l-ilmentatur indika li kellu l-ħsieb li jkompli jaħdem fuq il-proġett.

43. Madankollu, jidher li l-EASME ma għandha l-ebda politika jew linji gwida ċari dwar kif tikkomunika mar-riċevituri tal-għotjiet f’sitwazzjonijiet fejn temmen li se jkollha ttemm ftehim ta’ għotja.

44. Abbażi tal-korrispondenza rieżaminata mit-tim ta’ inkjesta tal-Ombudsman, l-EASME ma tidhirx li pprovdiet xi parir lill-ilmentatur, pereżempju dwar jekk għandhiex tkompli taħdem fuq il-proġett jew le. L-EASME lanqas ma tat lill-ilmentatur xi indikazzjoni dwar meta seta’ jistenna li jirċievi d-deċiżjoni finali dwar il-ftehim ta’ għotja.

45. Barra minn hekk, jidher li, anki wara li tnediet il-proċedura ta’ terminazzjoni tal-għotja, l-ilmentatur kompla jirċievi messaġġi awtomatizzati mis-sistema tal-IT iddedikata li titlob rapporti ta’ progress. Filwaqt li l-EASME rrikonoxxiet li dan kien dovut għal “bug” tekniku, dan aggrava l-problemi ta’ komunikazzjoni f’fażi kruċjali fil-proċedura. L-Ombudsman se tagħmel suġġeriment lill-EASME biex tipprevjeni inċidenti simili.

46. Fl-aħħar nett, l-Ombudsman jinnota, fid-deċiżjoni finali li ttemm il-ftehim ta’ għotja, li l-EASME naqset milli tinforma lill-ilmentatur li, minbarra li tmur il-qorti, tista’ tirrikorri għand l-Ombudsman Ewropew. Dan imur kontra l-obbligu [9] fuq il-korpi tal-UE li jipprovdu informazzjoni dwar il-mezzi disponibbli ta' rimedju meta joħorġu deċiżjonijiet amministrattivi negattivi. L-Ombudsman se jagħmel suġġeriment relatat għal titjib.

Konklużjonijiet

Abbażi tal-inkjesta, l-Ombudsman tagħlaq dan il-każ bil-konklużjoni li ġejja:

Ma kien hemm l-ebda amministrazzjoni ħażina fid-deċiżjoni tal-EASME li ttemm il-ftehim ta’ għotja.

Kien hemm amministrazzjoni ħażina fil-mod kif l-EASME ttrattat it-terminazzjoni tal-ftehim ta’ għotja, b’mod partikolari d-dewmien involut u l-kwistjonijiet ta’ komunikazzjoni.

L-ilmentatur, l-EASME u l-Kummissjoni Ewropea se jiġu infurmati b’din id-deċiżjoni.

Suġġerimenti għal titjib

1. L-EASME għandha tfassal linji gwida għat-trattament ta’ sitwazzjonijiet fejn bidla matul proġett x’aktarx twassal għat-terminazzjoni tal-ftehim ta’ għotja. Dawn il-linji gwida jenħtieġ li jinkludu perjodi ta’ żmien indikattivi biex jiġi żgurat li l-proċedura tiġi ttrattata fi żmien raġonevoli, b’mod partikolari li l-EASME tinforma lill-benefiċjarju malajr kemm jista’ jkun bl-intenzjoni tagħha li ttemm il-ftehim ta’ għotja. Il-linji gwida għandhom ikopru wkoll liema informazzjoni għandha tiġi pprovduta lir-riċevituri tal-għotjiet rigward il-ħidma tagħhom fuq il-proġett, b’mod partikolari jekk dan għandux jitwaqqaf jew jiġi sospiż. Jenħtieġ li l-linji gwida jkopru wkoll it-twettiq ta’ laqgħat li jsiru fir-rigward tal-proċeduri ta’ terminazzjoni li jkunu għaddejjin jew imminenti, b’mod partikolari l-ħtieġa li jinżammu rekords ta’ tali laqgħat fil-fajl rilevanti.

2. L-EASME għandha tiżgura li d-deċiżjonijiet negattivi kollha dwar il-ftehimiet ta’ għotja jinfurmaw lill-benefiċjarji dwar il-mekkaniżmi potenzjali kollha ta’ rimedju, inkluż id-dritt li jirrikorru għand l-Ombudsman u meta jirrikorru għand l-Ombudsman minflok ma jieħdu azzjoni legali.

3. Jenħtieġ li l-EASME tirrieżamina jekk id-dispożizzjonijiet fil-ftehimiet ta’ għotja dwar it-terminazzjoni possibbli jistgħux jiġu abbozzati b’mod aktar ċar.

 

Emily O'Reilly Ombudsman
Ewropew

Strasburgu, 23/06/2023

 

[1] L-Artikolu 53 tar-Regolament 1290/2013 li jistabbilixxi r-regoli għal parteċipazzjoni u disseminazzjoni f'"Orizzont 2020 -, il-Programm Qafas għar-Riċerka u l-Innovazzjoni (2014-2020)",

https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=CELEX:32013R1290

[2] l-Artikolu 50.3.1.

[3] Ir-Rakkomandazzjoni 2003/361/KE tas-6 ta’ Mejju 2003 dwar id-definizzjoni ta’ intrapriżi mikro, żgħar u ta’ daqs medju https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=CELEX:32003H0361

[4] Ara l-Mistoqsija Frekwenti 28, eic-faq-20200131.pdf (archive-it.org). https://wayback.archive-it.org/12090/20210412153524/https:/ec.europa.eu/easme/sites/easme-site/files/eic-faq-20200131.pdf

[5] - Publications Office of the EU Gwida għall-utent għad-definizzjoni ta' SME Publications Office of the EU

https://op.europa.eu/en/publication-detail/-/publication/79c0ce87-f4dc-11e6-8a35-01aa75ed71a1

[6] Jidher li l-kwistjoni ma ġietx interpretata mill-Qorti tal-UE.

[7] L-Artikolu 41 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-UE: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=celex%3A12016P%2FTXT  

[8] Il-korrispondenza tindika li saret laqgħa bejn l-ilmentatur u l-uffiċjal tal-proġett fit-2 ta’ Ġunju 2021. Madankollu, ma hemm l-ebda rekord tal-kontenut ta’ dik il-laqgħa.

[9] Kif stabbilit fl-Artikolu 19 tal-Kodiċi Ewropew dwar Imġiba Amministrattiva Tajba (https://www.ombudsman.europa.eu/en/publication/en/3510) u l-Parti 3 tal-Kodiċi ta’ Mġiba Amministrattiva Tajba tal-Kummissjoni Ewropea ( https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/PDF/?uri=CELEX%3A02000Q3614-20111116&from=EN#page=13)