- MT Malti
It-traduzzjonijiet awtomatiċi jista’ jkun fihom żbalji li potenzjalment inaqqsu ċ-ċarezza u l-preċiżjoni; l-Ombudsman ma jaċċetta l-ebda responsabbiltà għal kwalunkwe diskrepanza. Għall-aktar informazzjoni affidabbli u ċertezza legali, jekk jogħġbok irreferi għall-verżjoni tas-sors fuq Ingliż annessa hawn fuq.
Għal aktar informazzjoni, jekk jogħġbok ikkonsulta l-politika tagħna dwar il-lingwa u t-traduzzjoni.
Deċiżjoni fil-kawża 1700/2020/OAM dwar kif il-Kummissjoni Ewropea ttrattat talba għal aċċess pubbliku għal nota legali dwar id-deċiżjoni tal-qorti kostituzzjonali Ġermaniża dwar il-Bank Ċentrali Ewropew u l-Qorti tal-Ġustizzja tal-UE
Deċiżjoni
Każ 1700/2020/OAM - Miftuħa fil- Il-Ġimgħa | 09 Ottubru 2020 - Deċiżjoni fil- L-Erbgħa | 27 Jannar 2021 - Instituzzjoni konċernata Il-Kummissjoni Ewropea ( Ma nstabet l-ebda amministrazzjoni ħażina ) - Pajjiż Il-Ġermanja
Il-każ kien jikkonċerna r-rifjut tal-Kummissjoni Ewropea li tagħti aċċess pubbliku għal nota tas-servizz legali tagħha dwar id-deċiżjoni tal-qorti kostituzzjonali Ġermaniża dwar programm tal-Bank Ċentrali Ewropew u sentenza relatata tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-UE. Meta rrifjutat l-aċċess għad-dokument, il-Kummissjoni bbażat ruħha fuq il-ħtieġa li tipproteġi l-politika finanzjarja, monetarja u ekonomika tal-Unjoni, kif ukoll il-ħtieġa li tipproteġi l-parir legali u l-proċess tat-teħid tad-deċiżjonijiet tagħha.
L-Ombudsman spezzjonat id-dokument u sabet li ma kien hemm l-ebda żball ovvju fil-valutazzjoni tal-Kummissjoni. Għalhekk għalqet l-inkjesta u sabet li ma kien hemm l-ebda amministrazzjoni ħażina.
Is-sentenza tal-qorti kostituzzjonali Ġermaniża hija mingħajr preċedent f’termini ta’ konsegwenzi possibbli fuq l-ordinament ġuridiku tal-Unjoni. L-Ombudsman tirrikonoxxi li l-pubbliku għandu interess li jiġi assigurat li l-Kummissjoni qed tivvaluta kif xieraq u, fejn meħtieġ, taġixxi fuq tali konsegwenzi, f'konformità mar-rwol tagħha bħala gwardjan tat-Trattati. Hija tinsab fiduċjuża li l-Kummissjoni se tkompli żżomm lill-pubbliku infurmat, sa fejn ikun possibbli, dwar kwalunkwe pass futur li tiddeċiedi li tieħu b’reazzjoni għas-sentenza.
Il-fatti li wasslu għall-ilment
1. Minn meta bdiet il-kriżi finanzjarja fl-2007, il-Bank Ċentrali Ewropew (BĊE) introduċa diversi “miżuri mhux standard tal-politika monetarja” biex jappoġġa t-tkabbir u jgħin biex tintlaħaq ir-rata ta’ inflazzjoni fil-mira tiegħu. Waħda minn dawn il-miżuri kienet l-implimentazzjoni ta’ “tnaqqis kwantitattiv”[1] permezz tal-programmi tagħha ta’ xiri ta’ assi bħall-Programm ta’ Xiri tas-Settur Pubbliku (PSPP). Il-PSPP kien jikkonsisti fix-xiri ta’ bonds maħruġa minn gvernijiet ċentrali, reġjonali u lokali taż-żona tal-euro, aġenziji u istituzzjonijiet Ewropej biex titrawwem il-likwidità tas-suq.
2. Diversi gruppi ta’ individwi ppreżentaw rikorsi quddiem il-qorti kostituzzjonali federali Ġermaniża dwar diversi deċiżjonijiet tal-BĊE dwar il-PSPP. Il-qorti kostituzzjonali Ġermaniża ddeċidiet li tagħmel domandi lill-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea (il-Qorti tal-Ġustizzja) dwar il-validità tal-programm PSPP fid-dawl tad-dritt tal-Unjoni. F'Diċembru 2018, il-Qorti tal-Ġustizzja sabet li l-PSPP ma jiksirx il-liġi tal-UE [2].
3. Fil-5 ta' Mejju 2020, il-qorti kostituzzjonali Ġermaniża tat sentenza [3] li tiddikjara s-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, u tal-PSPP, bħala illegali u li ma għandha l-ebda effett vinkolanti fil-Ġermanja. L-awtoritajiet Ġermaniżi ngħataw perjodu tranżitorju ta’ tliet xhur biex jivvalutaw aktar u jiżguraw li l-BĊE jiġġustifika l-proporzjonalità tal-programm, li jippermetti l-kontinwazzjoni tiegħu fil-Ġermanja.
4. Is-sentenza tal-qorti kostituzzjonali Ġermaniża hija mingħajr preċedent u wasslet għal dibattiti dwar il-prinċipju tas-supremazija tad-dritt tal-UE - li huwa s-superjorità tad-dritt Ewropew fuq id-dritt nazzjonali - u fuq l-awtorità tal-Qorti tal-Ġustizzja fuq il-qrati nazzjonali dwar l-interpretazzjoni tad-dritt tal-UE. Is-sentenza tenfasizza wkoll is-sistema Euro, b’mod partikolari l-programmi ta’ xiri ta’ assi tal-BĊE. Wara s-sentenza, il-Kummissjoni ppubblikat dikjarazzjoni [4] li tgħid li kienet qed tanalizzaha u kienet qed tħares lejn passi futuri possibbli, inklużi proċedimenti ta' ksur possibbli [5] kontra l-Ġermanja.
5. F'Ġunju 2020, l-ilmentatur talab aċċess pubbliku [6] għad-dokumenti kollha prodotti jew miżmuma mis-servizz legali tal-Kummissjoni relatati mas-sentenza tal-qorti kostituzzjonali Ġermaniża.
6. Il-Kummissjoni identifikat żewġ dokumenti bħala li jaqgħu fil-kamp ta’ applikazzjoni tat-talba. Hija rrifjutat l-aċċess għaż-żewġ dokumenti abbażi tal-ħtieġa li tiġi protetta l-politika monetarja tal-Unjoni, il-ħtieġa li jiġi protett il-parir legali, kif ukoll il-ħtieġa li jiġi protett il-proċess tat-teħid tad-deċiżjonijiet tagħha [7].
7. F’Awwissu 2020, l-ilmentatur talab lill-Kummissjoni tirrieżamina d-deċiżjoni tagħha (billi tagħmel l-hekk imsejħa “applikazzjoni konfermatorja”). L-ilmentatur iċċara li r-rieżami kien jikkonċerna wieħed miż-żewġ dokumenti biss, jiġifieri nota tas-servizz legali għall-attenzjoni tal-kap tal-kabinett tal-President tal-Kummissjoni.
8. Peress li l-ilmentatur ma rċeviex tweġiba mill-Kummissjoni sal-iskadenza preskritta, huwa rrefera għand l-Ombudsman fit-3 ta’ Ottubru 2020. Huwa ma kienx sodisfatt bin-nuqqas tal-Kummissjoni li tikkonforma mat-termini statutorji meta wieġbet għat-talba tiegħu u xtaq jirċievi aċċess għad-dokument.
9. Il-Kummissjoni wieġbet għat-talba tal-ilmentatur għal rieżami fil-21 ta’ Ottubru 2020, u kkonfermat il-valutazzjoni inizjali tagħha u rrifjutat li tipprovdi aċċess pubbliku għad-dokument.
L-inkjesta
10. L-Ombudsman fetħet inkjesta dwar ir-rifjut tal-Kummissjoni li tagħti aċċess pubbliku għan-nota tas-servizz legali relatata mas-sentenza tal-qorti kostituzzjonali Ġermaniża (minn hawn ’il quddiem “id-dokument”). Matul l-inkjesta, it-tim ta' inkjesta tal-Ombudsman eżamina d-dokument mitlub.
Argumenti ppreżentati
Argumenti ppreżentati mill-Kummissjoni
11. Il-Kummissjoni spjegat li d-dokument kien fih opinjonijiet preliminari legali dwar il-kwistjonijiet sensittivi rigward il-programmi ta’ xiri ta’ assi tal-BĊE u l-konsegwenzi legali tas-sentenza f’dak ir-rigward. Kien hemm riskju raġonevolment prevedibbli u mhux purament ipotetiku li d-divulgazzjoni tal-kontenut tad-dokument ikollha impatt fuq il-kapaċità tal-Kummissjoni li tissalvagwardja l-funzjonament tajjeb tas-sistema tal-euro u l-politika monetarja tal-UE [8].
12. Skont il-Kummissjoni, id-dokument kien jinkludi wkoll analiżi legali preliminari tas-sentenza u l-konsegwenzi legali tagħha. Hija ppreżentat għażliet differenti f’termini ta’ rispons għas-sentenza u l-implikazzjonijiet legali u politiċi tagħhom, inkluża l-possibbiltà li jinbdew proċedimenti ta’ ksur kontra l-Ġermanja. Għalhekk, il-Kummissjoni qieset li l-iżvelar jipperikola l-interess tagħha li tirċievi pariri legali sinċieri, oġġettivi u komprensivi [9].
13. Il-Kummissjoni ddikjarat li fiż-żmien tal-adozzjoni tad-deċiżjoni konfermattiva hija għadha ma ħaditx deċiżjoni dwar kif tirrispondi għas-sentenza. Kien għadu qed jikkunsidra l-għażliet u dawn ġew analizzati fid-dokument mitlub. Id-divulgazzjoni taffettwa l-proċess tat-teħid tad-deċiżjonijiet tagħha [10], billi timmina l-kapaċità tagħha li jkollha deliberazzjonijiet interni oġġettivi u li tieħu deċiżjonijiet ħielsa minn pressjoni esterna.
14. Il-Kummissjoni nnotat li l-applikazzjoni tal-eċċezzjoni għall-protezzjoni tal-politika monetarja ma tistax tiġi megħluba minn interess pubbliku ieħor. Fir-rigward tal-eċċezzjonijiet għall-protezzjoni tal-parir legali u l-proċess tat-teħid tad-deċiżjonijiet, dawn jistgħu jiġu rrinunzjati jekk ikun hemm interess pubbliku prevalenti. Madankollu, il-Kummissjoni kkonkludiet li l-argumenti mressqa mill-ilmentatur kienu ta’ natura ġenerali u ma setgħux jipprovdu bażi xierqa biex jiġġustifikaw id-divulgazzjoni.
Argumenti ppreżentati mill-ilmentatur
15. L-ilmentatur iddikjara li, jekk id-dokument kien sempliċement l-analiżi ta’ sentenza f’termini legali, huwa naqas milli jara kif l-iżvelar tiegħu jimpedixxi l-kapaċità tas-servizz legali li jipprovdi pariri jew il-proċess tat-teħid ta’ deċiżjonijiet tal-Kummissjoni. Huwa kkunsidra li dan ikun differenti jekk id-dokument ikun fih rakkomandazzjonijiet għal korsijiet differenti ta' azzjoni politika.
16. Barra minn hekk, l-ilmentatur naqas milli jara kif id-dokument jista’ jkun fih fehmiet legali sensittivi fir-rigward tal-programmi ta’ xiri tal-BĊE suffiċjenti biex ifixklu l-politika monetarja tal-UE mad-divulgazzjoni. Huwa qies li l-Kummissjoni kienet interpretat din l-eċċezzjoni b'mod wiesa' wisq.
17. Skont l-ilmentatur, kien hemm “interess pubbliku enormi” fis-sentenza tal-qorti kostituzzjonali Ġermaniża peress li dan wassal għal inċertezza dwar kwistjonijiet kostituzzjonali fundamentali dwar l-arkitettura legali tal-UE. Filwaqt li l-pubbliku ġie infurmat dwar il-perspettiva politika tal-istituzzjonijiet tal-UE [11], dan għandu jiġi kkomplementat mill-interpretazzjoni tal-Kummissjoni “minn perspettiva legali”.
Il-valutazzjoni tal-Ombudsman
18. Fir-rigward tal-eżenzjoni għall-protezzjoni tal-interess pubbliku fir-rigward tal-politika finanzjarja, ekonomika u monetarja tal-UE u tal-Istati Membri, l-istituzzjonijiet igawdu minn diskrezzjoni wiesgħa meta jiddeterminaw jekk l-interess pubbliku jistax jiġi mminat mill-iżvelar ta’ ċerta informazzjoni.[12] Kwalunkwe rieżami sostantiv ta’ tali deċiżjoni għandu għalhekk ikun limitat għall-eżami ta’ jekk kienx hemm żball ovvju fil-valutazzjoni tal-istituzzjoni.
19. Il-Kummissjoni argumentat li d-divulgazzjoni timmina l-kapaċità tagħha li tissalvagwardja l-funzjonament tas-sistema tal-euro u l-politika monetarja tal-UE. L-Ombudsman irrieżamina d-dokument u sab li l-fehma tal-Kummissjoni mhijiex manifestament żbaljata.
20. Skont ir-regoli tal-UE dwar l-aċċess pubbliku għad-dokumenti, l-interess pubbliku fir-rigward tal-protezzjoni tal-politika monetarja tal-UE ma jistax jiġi megħlub minn kwalunkwe interess pubbliku ieħor. Għalhekk, l-argumenti tal-ilmentatur rigward interess pubbliku prevalenti fl-iżvelar ma jistgħux jitqiesu f’dan il-każ.
21. Għaldaqstant, l-Ombudsman iqis li ma kienx hemm amministrazzjoni ħażina min-naħa tal-Kummissjoni meta rrifjutat l-aċċess għad-dokument kontenzjuż. Il-pożizzjoni tagħha li l-ebda aċċess parzjali sinifikanti ma huwa possibbli hija wkoll raġonevoli f’dan il-każ.
22. Peress li l-eċċezzjoni għall-protezzjoni tal-politika monetarja ġiet invokata b’mod validu, l-Ombudsman ma wettaqx valutazzjoni fil-fond fir-rigward tal-eċċezzjonijiet l-oħra invokati mill-Kummissjoni, jiġifieri l-ħtieġa li jiġu protetti l-parir legali u l-proċess tat-teħid ta’ deċiżjonijiet tal-Kummissjoni. Wara li ntqal dan, l-Ombudsman huwa tal-fehma preliminari li l-Kummissjoni invokathom b’mod validu. Huwa fl-interess pubbliku li l-Kummissjoni tkun tista’ tikseb parir legali sinċier u komplet dwar dawn il-kwistjonijiet speċifiċi, sabiex tkun tista’ tirreaġixxi kif xieraq għas-sentenza tal-qorti kostituzzjonali Ġermaniża. Huwa raġonevoli li jiġi kkunsidrat li r-rilaxx tad-dokumenti jista’ jippreġudika serjament dan l-interess.
23. Madankollu, is-sentenza tal-qorti kostituzzjonali Ġermaniża hija mingħajr preċedent f’termini ta’ konsegwenzi possibbli fuq l-ordinament ġuridiku tal-Unjoni. Bl-istess mod, hija wkoll sinjifikattiva fir-rigward tal-programmi ta’ xiri ta’ assi tal-BĊE, peress li l-kwistjoni tal-proporzjonalità fir-rigward tal-għanijiet tal-politika monetarja tista’ titqajjem għal programmi oħra minbarra l-PSPP.
24. L-Ombudsman tirrikonoxxi li l-pubbliku għandu interess li jiġi assigurat li l-Kummissjoni qed tivvaluta kif xieraq u, fejn meħtieġ, taġixxi fuq tali konsegwenzi, f'konformità mar-rwol tagħha bħala gwardjan tat-Trattati. Hija tinnota li l-Kummissjoni fittxet li tinforma lill-pubbliku sa fejn kien possibbli, inkluż li waħda mill-għażliet ikkunsidrati kienet il-ftuħ ta' proċedura ta' ksur kontra l-Ġermanja. Skont l-informazzjoni disponibbli pubblikament, fiż-żmien tad-deċiżjoni konfermatorja, il-Kummissjoni għadha ma ħaditx deċiżjoni dwar kif għandha twieġeb għas-sentenza [13] Fit-tweġiba inizjali tagħha lill-ilmentatur, hija pprovdiet ukoll informazzjoni ġenerali estensiva dwar il-kontenut tad-dokument, u spjegat il-kuntest li fih kien tfassal.
25. Fir-rigward tan-nuqqas ta’ sodisfazzjon tal-ilmentatur bid-dewmien biex jirċievi tweġiba mill-Kummissjoni, l-Ombudsman jirrikonoxxi li d-dewmien ma kellux iseħħ. Għalhekk hija għal darb'oħra tħeġġeġ lill-Kummissjoni biex tittratta t-talbiet għal aċċess pubbliku għad-dokumenti sal-iskadenzi applikabbli fil-futur, u biex tieħu l-passi kollha meħtieġa biex tipprevjeni dewmien simili.
Konklużjoni
Abbażi tal-inkjesta, l-Ombudsman tagħlaq dan il-każ bil-konklużjoni li ġejja:
Ma kien hemm l-ebda amministrazzjoni ħażina mill-Kummissjoni Ewropea.
L-ilmentatur u l-Kummissjoni Ewropea se jiġu infurmati b’din id-deċiżjoni.
Emily O'Reilly Ombudsman
Ewropew
Strasburgu, 27/01/2021
[1] Aktar informazzjoni tinsab fil-websajt tal-BĊE: https://www.ecb.europa.eu/explainers/show-me/html/app_infographic.en.html
[2] Is-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-11 ta’ Diċembru 2018, il-Kawża C-493/17 Weiss a.o., disponibbli fuq http://curia.europa.eu/juris/document/document.jsf?text=&docid=208741&pageIndex=0&doclang=EN&mode=lst&dir=&occ=first&part=1&cid=6385187
Stqarrija għall-istampa disponibbli fuq: https://curia.europa.eu/jcms/upload/docs/application/pdf/2018-12/cp180192en.pdf
[3] Is-sentenza tat-Tieni Senat tal-BVerfG tal-5 ta' Mejju 2020 - 2 BvR 859/15, disponibbli fuq http://www.bverfg.de/e/rs20200505_2bvr085915en.html
[4] Stqarrija mill-President von der Leyen tal-10 ta’ Mejju 2020 https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/en/STATEMENT_20_846
[5] Skont it-trattati tal-UE, il-Kummissjoni tista’ tieħu azzjoni legali – proċedura ta’ ksur – kontra pajjiż tal-UE li jkun qed jikser, jew jonqos milli jimplimenta, il-liġi tal-UE. Aktar informazzjoni hija disponibbli fuq: https://ec.europa.eu/info/law/law-making-process/applying-eu-law/infringement-procedure_en
[6] Skont ir-Regolament 1049/2001 dwar l-aċċess pubbliku għad-dokumenti tal-Parlament Ewropew, tal-Kunsill u tal-Kummissjoni:
https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/PDF/?uri=CELEX:32001R1049&from=EN.
[7] Skont l-Artikoli 4(1)(a), 4(2) u 4(3) tar-Regolament 1049/2001.
[8] Artikolu 4(1)(a), ir-raba' inċiż tar-Regolament 1049/2001
[9] Artikolu 4(2), it-tieni inċiż tar-Regolament 1049/2001
[10] L-Artikolu 4(3), l-ewwel subparagrafu tar-Regolament 1049/2001
[11] L-ilmentatur irrefera għad-dikjarazzjoni tal-President von der Leyen tal-10 ta' Mejju 2020 imsemmija fin-nota 4 f'qiegħ il-paġna u għal stqarrija għall-istampa tal-Qorti tal-Ġustizzja tat-8 ta' Mejju 2020 disponibbli fuq:
https://curia.europa.eu/jcms/upload/docs/application/pdf/2020-05/cp200058en.pdf
[12] Ara, pereżempju, is-sentenza tal-Qorti Ġenerali tal-11 ta' Lulju 2018, ClientEarth vs Il-Kummissjoni, T-644/16, il-paragrafi 23-25, disponibbli fuq: http://curia.europa.eu/juris/document/document.jsf?text=&docid=203913&pageIndex=0&doclang=EN&mode=lst&dir=&occ=first&part=1&cid=46943
[13] Ara wkoll it-tweġiba tal-Kummissjoni tat-18 ta' Novembru 2020 għal mistoqsija mill-Membri tal-Parlament Ewropew https://www.europarl.europa.eu/doceo/document/P-9-2020-004295-ASW_EN.html