Il-fatti li wasslu għall-ilment

1. Il-Proġett tal-UE MEDA/MAR/2005/017205, intitolat "Prestations d'assistance technique pour la gestion et la coordination du programme d'appui sectoriel à la résorption de l'habitat insalubre au Maroc"("il-Proġett"), kien irregolat mid-dispożizzjonijiet ta' kuntratt bl-indikazzjoni EuropeAid - 122495/C/SV/MA ("il-Kuntratt"). Dan tal-aħħar ġie konkluż mill-Gruppo Soges u l-Kummissjoni fl-10 ta’ Ottubru 2006.

2. Fit-28 ta' Mejju 2008, il-Gruppo Soges iffirma ftehim ta' assenjazzjoni ma' Soges. Dan il-ftehim ippreveda li, kieku Gruppo Soges kellu jidħol f'likwidazzjoni volontarja, entità oħra (Soges) tieħu f'idejha l-kuntratt ta' Gruppo Soges mal-Kummissjoni. Fit-30 ta' Mejju 2008, il-Gruppo Soges talab l-approvazzjoni tal-Kummissjoni biex tittrasferixxi lil Soges id-drittijiet u l-obbligi tagħha skont il-Kuntratt.

3. Il-Kummissjoni aċċettat it-talba ta' Gruppo Soges imsemmija hawn fuq. Fit-12 ta' Settembru 2008, huwa ffirma emenda għall-Kuntratt li ssostitwixxa l-kuntrattur ewlieni (billi ssostitwixxa lil Soges għal Gruppo Soges) u biddel id-data bankarja tal-kuntrattur ewlieni. Skont l-emenda, it-termini u l-kundizzjonijiet l-oħra tal-kuntratt inizjali baqgħu l-istess.

4. Fit-28 ta' Diċembru 2007, il-kwerelant ikkonkluda kuntratt ma' Gruppo Soges biex jaħdem bħala espert fuq il-Proġett.

5. Bejn Jannar u Mejju 2008, huwa wettaq erba' missjonijiet taħt il-Proġett, iżda Gruppo Soges ħallsu biss għal waħda minnhom. Meta Soges ħadet f’idejha l-Kuntratt, Gruppo Soges xorta kellu jħallas lill-ilmentatur l-ammont pendenti ta’ EUR 23 500 għat-tliet missjonijiet.

6. L-ilmentatur għalhekk ikkonkluda addendum għall-kuntratt tiegħu ma' Gruppo Soges sabiex iqis is-sostituzzjoni ta' Gruppo Soges b'Soges. L-addendum estenda t-tul tal-kuntratt inizjali tiegħu sat-30 ta' Novembru 2008 u ppreveda 24 jum ta' xogħol imħallas addizzjonali (aktar missjonijiet). Id-dispożizzjonijiet l-oħra kollha tal-kuntratt inizjali tiegħu baqgħu l-istess.

7. Matul it-tieni semestru tal-2008, l-ilmentatur ħadem fuq il-Proġett ma' Soges u tħallas għal dan ix-xogħol. Madankollu, Soges ma ħallsitux l-ammont dovut lilu minn Gruppo Soges.

8. Fis-27 ta’ Novembru 2008, il-Gruppo Soges ġie ddikjarat fallut mill-awtoritajiet Taljani. Hija ma kinitx ħallset lill-persuna li ressqet l-ilment qabel din id-data.

9. Fis-16 ta’ Marzu 2009, il-kwerelant informa lill-Kummissjoni b’dan ta’ hawn fuq u talbu jintervjeni ma’ Soges biex jiżgura li jirċievi l-ħlas dovut.

10. Fit-18 ta ' Awwissu 2009, Soges infurmat lill-ilmentatur li, fil-qafas tal-ftehim ta ' assenjazzjoni ffirmat mal-Gruppo Soges, dan tal-aħħar indika lil Soges "lista ta ' djun kuntrattwali li kellhom jittieħdu minn Soges, filwaqt li l-bqija kellhom jitħallsu mill-Gruppo Soges"[1]. L-EUR 23 500 iddikjarati mill-ilmentatur ma kinux fuq din il-lista.

11. Fid-9 u t-13 ta' Ottubru 2009, il-kwerelant reġa' kiteb lill-Kummissjoni fejn tenna t-talba tiegħu li jitħallas EUR 23 500 għax-xogħol tiegħu fuq il-Proġett.

12. Fl-10 ta' Novembru 2009, il-Kummissjoni wieġbet għall-korrispondenza ta' hawn fuq tal-ilmentatur. Hija infurmatu li kienet bagħtet l-ilment tiegħu lil Soges.

13. Fid-19 ta' Novembru 2009, Soges infurmat lill-Kummissjoni dwar l-intenzjoni tagħha li tikkonkludi ftehim ma' xi wħud mill-esperti involuti fil-Proġett, inkluż il-kwerelant, li kienu għadhom ma tħallsux. Il-Kummissjoni ma qablitx ma’ din l-azzjoni proposta.

14. Fl-20 ta' Novembru 2009, il-kwerelant reġa' avviċina lill-Kummissjoni dwar il-ħlas pendenti tiegħu. Il-Kummissjoni wieġbet permezz ta’ ittra datata t-18 ta’ Diċembru 2009. Hija tenniet li ma kellha l-ebda obbligu kuntrattwali li jikkonċerna s-sottokuntratturi tal-kuntrattur ewlieni għall-Proġett.

15. Fil-15 ta’ Jannar 2010, il-Kummissjoni ħallset lil Soges il-ħlas finali għall-Proġett.

16. Sussegwentement, l-ilmentatur, li ma kienx tħallas mill-Gruppo Soges, Soges, jew mill-Kummissjoni, irrikorra għand l-Ombudsman Ewropew.

Fuq is-suġġett tal-investigazzjoni

17. Fl-ilment tiegħu, l-ilmentatur allega li l-Kummissjoni aġixxiet b’negliġenza billi (i) ħalliet esperti fl-istess proġett jiġu ttrattati b’mod differenti u (ii) naqset milli tiżgura li l-kuntrattur ewlieni tal-Kummissjoni ssodisfa l-obbligi kuntrattwali tiegħu lejn l-esperti.

18. Huwa sostna li l-Kummissjoni għandha tħallas il-bilanċ dovut għax-xogħol tiegħu fuq il-Proġett, kif ukoll id-danni, jiġifieri, ammont totali ta’ EUR 47 000.

L-inkjesta

19. Fit-8 ta' Ġunju 2010, l-Ombudsman fetaħ inkjesta u talab lill-Kummissjoni biex tipprovdi opinjoni sat-30 ta' Settembru 2010. Mal-wasla tagħha, l-opinjoni tal-Kummissjoni ntbagħtet lill-ilmentatur bi stedina biex jippreżenta l-osservazzjonijiet tiegħu. L-ilmentatur bagħat l-osservazzjonijiet tiegħu fit-3 ta’ Novembru 2010.

20. Fl-4 ta' Marzu 2011, l-Ombudsman għamel sejba provviżorja ta' amministrazzjoni ħażina u, skont l-Artikolu 3(5) tal-Istatut tiegħu, ippropona soluzzjoni amikevoli lill-Kummissjoni wara li kkonsulta lill-ilmentatur dwar din il-proposta.

21. Fis-26 ta' Mejju 2011, il-Kummissjoni talbet estensjoni tal-iskadenza biex tibgħat it-tweġiba tagħha għall-proposta tal-Ombudsman għal soluzzjoni amikevoli.

22. Fis-27 ta' Lulju 2011, il-Kummissjoni wieġbet għall-proposta tal-Ombudsman għal soluzzjoni amikevoli. Din it-tweġiba ntbagħtet lill-ilmentatur, bi stedina biex jissottometti osservazzjonijiet sat-30 ta’ Settembru 2011.

23. Fil-21 ta' Ottubru 2011, l-Ombudsman talab lill-Kummissjoni tipprovdi aktar informazzjoni fir-rigward tal-ilment tal-ilmentatur.

24. Il-Kummissjoni wieġbet fid-19 ta’ Jannar 2012. Din it-tweġiba ntbagħtet lill-ilmentatur li bagħat l-osservazzjonijiet tiegħu fit-28 ta' Frar 2012.

25. Fit-2 ta’ April u fl-4 ta’ Ġunju 2012, l-ilmentatur bagħat korrispondenza oħra relatata mal-ilment tiegħu.

L-analiżi u l-konklużjonijiet tal-Ombudsman

A. Allegazzjoni ta' mġiba negliġenti

Argumenti ppreżentati lill-Ombudsman

26. B’appoġġ għall-allegazzjoni tiegħu, l-ilmentatur argumenta li l-Kummissjoni aġixxiet b’negliġenza billi naqset milli tiżgura li l-kuntrattur ewlieni tagħha ssodisfa l-obbligi kuntrattwali tiegħu stess lejn l-esperti. Huwa indika li kien informa lill-Kummissjoni li ma tħallasx għax-xogħol li wettaq taħt il-Proġett. Madankollu, fil-fehma tiegħu, il-Kummissjoni ma weġbitx kif xieraq. Barra minn hekk, huwa indika li ma tħallasx minħabba li (i) il-kuntrattur ewlieni tal-Kummissjoni ġie sostitwit u (ii) il-Kummissjoni ma mmonitorjatx it-termini tal-akkwiżizzjoni kif suppost. B’riżultat ta’ dan, l-esperti li ma kinux tħallsu qabel l-akkwiżizzjoni ma tħallsu xejn. Skont l-ilmentatur, il-pagamenti tal-Kummissjoni lill-kuntrattur ewlieni l-ġdid kienu jinkludu t-tariffi tal-esperti.

27. Fl-opinjoni tagħha, il-Kummissjoni l-ewwel indikat li kien hemm żewġ relazzjonijiet kuntrattwali distinti f’dan il-każ. L-ewwel waħda kienet bejn il-Kummissjoni u l-kuntrattur ewlieni tagħha (inizjalment Gruppo Soges, imbagħad Soges) u t-tieni kienet bejn il-kuntrattur ewlieni u l-ilmentatur. Il-Kummissjoni enfasizzat li ma kellha l-ebda relazzjoni kuntrattwali mal-ilmentatur. F’dan ir-rigward, hija rreferiet għall-ġurisprudenza tal-Qorti Ġenerali [2] u għall-Kundizzjonijiet ġenerali tal-Kuntratt tagħha mal-kuntrattur ewlieni [3]. Il-Kummissjoni ma kinitx konxja mid-dispożizzjonijiet tal-kuntratt bejn il-kuntrattur ewlieni tagħha (inizjalment, Gruppo Soges u mbagħad Soges) u l-ilmentatur u ma setgħetx tintervjeni fl-eżekuzzjoni ta’ tali kuntratt. B’mod partikolari, il-Kummissjoni ddikjarat li hija “ma ħallsitx lil Soges ammont speċifiku ta’ EUR 23 500 li jikkorrispondi għall-ammont mitlub mill-ilmentatur” u kienet “konxja mis-servizzi li għalihom kienet ħallset lil Soges u, fost l-oħrajn, mis-servizzi pprovduti mill-ilmentatur, iżda xejn aktar”[4].

28. Il-Kummissjoni indikat li ma setgħetx timmonitorja l-eżekuzzjoni tal-obbligi tal-kuntrattur ewlieni tagħha lejn l-ilmentatur. Hija setgħet timmonitorja biss l-implimentazzjoni xierqa tal-kuntratt tagħha stess mal-kuntrattur ewlieni. F’dan ir-rigward, il-Kummissjoni talbet u kisbet assigurazzjonijiet kemm minn Soges kif ukoll minn Gruppo Soges li l-ftehim ta’ ċessjoni tagħhom kien kompatibbli mal-liġi applikabbli u, b’mod partikolari, li l-kredituri ta’ Gruppo Soges ikunu protetti wara l-akkwiżizzjoni. Dan kien ifisser ukoll li l-grupp ta’ esperti magħżul mill-Gruppo Soges fil-bidu tal-proġett kien se jinżamm minn Soges.

29. Il-Kummissjoni mmonitorjat ukoll “il-kuntratti kollha tagħha” ma’ Gruppo Soges biex tiżgura li dawn ittieħdu mill-kuntrattur ewlieni l-ġdid, Soges [5]. Madankollu, hija ma interferietx fir-relazzjonijiet kuntrattwali bejn Gruppo Soges, Soges u l-esperti tagħha, inkluż l-ilmentatur.

30. Il-Kummissjoni ltaqgħet ma’ Gruppo Soges u Soges u kkonkludiet emenda għall-kuntratt oriġinali. Din l-emenda ssostitwiet il-Gruppo Soges b'Soges. L-emenda ma biddlitx awtomatikament il-kuntratti bejn il-Gruppo Soges u l-esperti tiegħu. Il-Kummissjoni nnotat li l-ilmentatur innifsu ammetta li kien ikkonkluda addendum għall-kuntratt inizjali tiegħu ma’ Gruppo Soges sabiex jittrasferixxi l-kuntratt tiegħu lil Soges. Il-Kummissjoni indikat li mhijiex konxja mid-dispożizzjonijiet ta’ dan l-addendum, li jikkostitwixxi l-bażi legali tar-relazzjonijiet kuntrattwali bejn l-ilmentatur, Gruppo Soges u Soges. Fil-fehma tal-Kummissjoni, l-addendum ta’ hawn fuq huwa s-sors ta’ kunflitt bejn il-kuntrattur ewlieni tagħha u l-ilmentatur, minħabba li Soges tqis li ma ħaditx f’idejha mill-Gruppo Soges il-pagament pendenti mitlub mill-ilmentatur. Fid-dawl ta’ dan ta’ hawn fuq, il-Kummissjoni kkonkludiet li ma aġixxietx b’negliġenza fir-rigward tal-eżekuzzjoni tal-kuntratt tagħha mal-kuntrattur ewlieni.

31. Fir-rigward tal-ftehim, li ġie nnegozjat f’Novembru 2009 bejn Soges u l-esperti li ma tħallsux, il-Kummissjoni spjegat li ma setgħetx tapprova tali ftehim. Dan kien i) jinterferixxi fir-relazzjonijiet kuntrattwali bejn il-kuntrattur ewlieni u l-esperti tiegħu; (ii) kisret l-obbligi kuntrattwali tagħha stess u (iii) ittrattat esperti mhux imħallsa b’mod differenti mill-esperti l-oħra.

32. Il-Kummissjoni indikat li kienet aġixxiet bid-diliġenza dovuta billi staqsiet lill-kuntrattur ewlieni diversi drabi dwar l-ammonti pendenti dovuti lill-esperti li jaħdmu fuq il-Proġett. F’dan ir-rigward, il-Kummissjoni rreferiet għall-ittri tagħha datati l-1 ta’ April, il-25 ta’ Awwissu u t-22 ta’ Ottubru 2009, li ntbagħtu lill-kuntrattur ewlieni b’referenza għas-sitwazzjoni tal-esperti mhux imħallsa.

33. Fl-aħħar nett, il-Kummissjoni ċaħdet l-affermazzjoni tal-ilmentatur minħabba li ma kien hemm l-ebda rabta kawżali bejn l-atti tiegħu u l-allegat dannu mġarrab mill-ilmentatur. Hija indikat ukoll li l-ammont mitlub mill-ilmentatur ġie kkalkolat b’mod arbitrarju, minħabba li l-ammont inkwistjoni bejn Soges u l-ilmentatur kien ta’ EUR 23 500, filwaqt li dan tal-aħħar talab EUR 47 000, mingħajr ma pprovda evidenza biex juri telf addizzjonali li jista’ jappoġġa tali pretensjoni.

34. Fl-osservazzjonijiet tiegħu, l-ilmentatur enfasizza li, meta implimentaw il-Proġett, l-esperti ħadmu direttament mad-Delegazzjoni tal-Kummissjoni fil-Marokk u mhux ma' Soges jew Gruppo Soges. Għalkemm il-proġett ġie implimentat b'suċċess bħala riżultat tax-xogħol tal-espert, huwa ma tħallasx. Il-Kummissjoni aġixxiet b’mod inġust billi ddikjarat li ma kellha l-ebda relazzjoni kuntrattwali mal-esperti.

35. Barra minn hekk, il-Kummissjoni injorat il-mod li bih il-Gruppo Soges ittratta lill-esperti tiegħu matul l-implimentazzjoni tal-Kuntratt, jiġifieri, billi naqas milli jħallashom fi żmien xieraq. Il-Kummissjoni ma wissietx lill-esperti dwar is-sitwazzjoni finanzjarja diffiċli tal-Gruppo Soges u naqset milli timmonitorja kif xieraq it-trasferiment tal-Kuntratt mill-Gruppo Soges għal Soges. Il-Kummissjoni kellha tiżgura (i) li t-trasferiment tal-Kuntratt minn Gruppo Soges għal Soges ma jaffettwax il-pagamenti pendenti tal-esperti involuti fil-Proġett u (ii) li d-drittijiet u l-obbligi kollha li jirriżultaw mill-Kuntratt jittieħdu minn Soges minn Gruppo Soges. Billi aċċettat il-ftehim ta' assenjazzjoni bejn il-Gruppo Soges u Soges, il-Kummissjoni approvat l-imġiba ta' Soges u l-Gruppo Soges lejn l-esperti.

36. L-ilmentatur aċċetta l-argument tal-Kummissjoni li l-pagament li kien fadal dovut lilu taħt il-Proġett kien jammonta għal EUR 23 500. B’hekk, huwa mmodifika t-talba inizjali tiegħu billi naqqasha għal EUR 23 500.

Il-valutazzjoni preliminari tal-Ombudsman li twassal għal proposta ta' soluzzjoni amikevoli

37. Kif ġustament indikat mill-ilmentatur, il-prinċipju ta’ ġestjoni finanzjarja tajba jirrikjedi li l-Kummissjoni tivverifika bir-reqqa s-sitwazzjonijiet finanzjarji tal-kumpaniji meta tiddeċiedi li tikkonkludi kuntratt magħhom biex teżegwixxi proġett tal-UE. Madankollu, peress li l-Kummissjoni kkonkludiet il-kuntratt tagħha ma’ Gruppo Soges fl-2006, u l-akkwiżizzjoni ta’ Gruppo Soges minn Soges seħħet sentejn wara (ċertament minħabba s-sitwazzjoni finanzjarja diffiċli ta’ Gruppo Soges), ma jistax jiġi argumentat li, f’dan il-każ, il-Kummissjoni naqset milli tikkonforma mal-obbligu msemmi hawn fuq.

38. Barra minn hekk, skont il-Kuntratt [6], is-sostituzzjoni tal-kuntrattur ewlieni kienet possibbli biss bil-qbil tal-Kummissjoni. Fuq il-bażi tal-emenda għall-Kuntratt iffirmata mit-tlieta li huma, il-Kummissjoni, Soges u Gruppo Soges, jidher li "t-trasferiment tad-drittijiet u l-obbligi ta ' Gruppo Soges lil Soges sar fuq il-bażi ta ' assigurazzjonijiet mogħtija lill-Kummissjoni li ċ-ċessjoni kienet kompatibbli mal-liġijiet applikabbli kollha u, b ' mod partikolari, li l-kredituri jkunu protetti"[7].

L-Ombudsman ma ratx għaliex, f’dak iż-żmien, il-Kummissjoni ma kellhiex tafda l-assigurazzjonijiet ta’ hawn fuq.

39. Fi kwalunkwe każ, il-Kummissjoni ma kellhiex tistrieħ fuq tali assigurazzjonijiet, iżda minflok kellha timmonitorja l-konformità ta' Soges magħhom.

40. Il-Kummissjoni argumentat li, billi bagħtet ittri lil Soges fl-1 ta' April, fil-25 ta' Awwissu u fit-22 ta' Ottubru 2009, hija mmonitorjat jekk il-kredituri ta' Gruppo Soges (jiġifieri, l-esperti li kienu għadhom ma tħallsux minn Gruppo Soges meta seħħet l-akkwiżizzjoni minn Soges) kinux tabilħaqq protetti. F’dan ir-rigward, l-Ombudsman jinnota li, fl-ittra tagħha datata l-25 ta’ Awwissu 2009, il-Kummissjoni fakkret lil Soges li “wara l-likwidazzjoni volontarja tal-Gruppo Soges, Soges ħadet f’idejha l-obbligi kollha tagħha, inkluż il-ħlas tal-esperti kollha li kienu ħadmu fuq il-proġett”[8]. Fl-istess ittra, il-Kummissjoni żiedet li "hija kienet ħallset lil Soges għal żewġ fatturi (referenzi nru 130 u 397) li jammontaw għal EUR 72 765 00 fir-rigward tax-xogħol tal-[ilmentatur] għall-proġett "[9]. Fl-ittra tagħha datata t-22 ta' Ottubru 2009, il-Kummissjoni tenniet li " abbażi tal-kuntratt tal-kiri, Soges ħadet f'idejha mill-Gruppo Soges ir-relazzjonijiet ġuridiċi attivi u passivi kollha."

41. Fil-fehma tal-Ombudsman, madankollu, il-Kummissjoni kienet, fiċ-ċirkostanzi partikolari, konxja sew li l-azzjoni msemmija hawn fuq ma kinitx se tkun effettiva.

42. L-ewwel nett, jekk il-Kummissjoni “immonitorjat il-kuntratti tagħha stess mal-kuntrattur ewlieni”, hija kellha tkun konxja b’mod raġonevoli tat-termini tal-akkwiżizzjoni, jiġifieri, li Soges ma tkunx meħtieġa tagħmel il-pagamenti kollha lill-esperti wara l-akkwiżizzjoni, u li xi pagamenti jibqgħu taħt ir-responsabbiltà diretta tal-Gruppo Soges. It-tieni nett, meta l-Kummissjoni ntalbet tapprova l-ftehim ta’ assenjazzjoni konkluż bejn il-Gruppo Soges u Soges, hija ġiet infurmata li l-Gruppo Soges kellu problemi finanzjarji. It-tielet, il-Kummissjoni, li kellha għadd ta' kuntratti ma' Gruppo Soges [10], kienet raġonevolment konxja li l-kuntrattur tagħha kien ġie ddikjarat fallut minn qorti Taljana fis-27 ta' Novembru 2008. L-elementi ta’ hawn fuq jindikaw b’mod ċar li ftit li xejn kien hemm tama li l-esperti li ma tħallsux qabel l-akkwiżizzjoni jitħallsu minn Soges jew Gruppo Soges wara. L-Ombudsman għalhekk ma ratx għaliex il-Kummissjoni ħallset lil Soges il-pagament finali għall-Proġett.

43. F’dan ir-rigward, l-Ombudsman ma qiesx li l-Kummissjoni setgħet tibbaża fuq il-fatt ovvju li ma kellha l-ebda relazzjoni kuntrattwali diretta mal-esperti, inkluż l-ilmentatur, u fl-istess ħin tikkonforma mal-obbligu kuntrattwali tagħha lejn il-kuntrattur ewlieni.

44. F'dan ir-rigward, l-Ombudsman innota li l-Kummissjoni ħallset lill-kuntrattur ewlieni għal żewġ fatturi [11] relatati mas-servizzi tal-ilmentatur. Huwa fehem li l-għan effettiv tal-pagament ta’ hawn fuq (“effet utile”) kien li jikkumpensa lill-ilmentatur għax-xogħol li kien wettaq skont il-Kuntratt. F’termini proċedurali, il-Kummissjoni dehret li aġixxiet b’mod korrett billi għamlet il-pagament ta’ hawn fuq lill-kuntrattur ewlieni f’konformità mal-Kuntratt. Madankollu, l-Ombudsman innota li s-somom involuti, għall-inqas parzjalment, ma ntużawx għall-iskop assenjat minħabba li l-ilmentatur ma rċeviex il-ħlas sħiħ dovut lilu għax-xogħol tiegħu fuq il-Proġett. Minħabba li l-"effet utile"tal-pagament għalhekk ma ġiex issodisfat, l-Ombudsman qieset li l-Kummissjoni kienet żbaljata meta ħallset biss l-ammont imsemmi hawn fuq.

45. Barra minn hekk, l-Ombudsman irrimarka li billi titlob b'mod attiv lill-kuntratturi tagħha biex jaġixxu b'mod ġust fir-rigward ta' esperti involuti fi proġetti ffinanzjati mill-UE, il-Kummissjoni nnifisha taġixxi b'mod ġust [12]. Anki jekk il-Kummissjoni m'għandha l-ebda relazzjoni kuntrattwali diretta ma' tali esperti, il-punt sa fejn l-imsieħba kuntrattwali tagħha aġixxew jew ma aġixxewx b'mod ġust għandu jkollu rwol essenzjali fil-valutazzjoni tal-Kummissjoni dwar jekk il-kuntratt ġiex eżegwit b'mod korrett jew le.

46. Fil-qosor, l-Ombudsman kien tal-fehma li ma kienx biżżejjed li l-Kummissjoni tinforma lill-kuntrattur ewlieni permezz ta’ ittra/i u f’termini pjuttost vagi li għandha tirrispetta l-obbligi finanzjarji tagħha lejn is-sottokuntratturi. Il-Kummissjoni kellha mezzi oħra għad-dispożizzjoni tagħha minħabba li kienet parti għall-Kuntratt mal-kuntrattur ewlieni. F’dan ir-rigward, l-Ombudsman innota li l-Artikolu 29(8) tal-Kundizzjonijiet ġenerali tal-kuntratt kien jipprevedi li l-Kummissjoni setgħet tissospendi l-pagamenti dovuti lill-kuntrattur ewlieni fi kwalunkwe sitwazzjoni li għaliha dan tal-aħħar kien responsabbli u li setgħet kellha impatt negattiv fuq l-eżekuzzjoni tal-Proġett. Fl-ittra tagħha tal-10 ta' Novembru 2009, u indirizzata lill-ilmentatur, il-Kummissjoni nnifisha ammettiet li "jekk ir-relazzjoni bejn il-kuntratturi u s-sottokuntratturi jkollha impatt negattiv fuq il-prestazzjoni tas-servizzi pprovduti, il-Kummissjoni tista' tipprevedi sanzjonijiet. Dawn is-sanzjonijiet jistgħu jikkonsistu f'penali finanzjarji u anke l-kanċellazzjoni tal-kuntratt"[13]. Fl-aħħar nett, skont il-punt 7(5) tat-Termini ta' Referenza tal-kuntratt, "il-kuntrattur għandu jieħu l-miżuri kollha meħtieġa sabiex jiżgura li l-esperti jkollhom l-appoġġ meħtieġ għad-dispożizzjoni tagħhom f'kull ħin… sabiex iwettqu l-missjoni tagħhom. Huwa għandu jittrasferixxi regolarment il-finanzjament lill-Marokk biex jiżgura t-twettiq tal-attivitajiet deskritti fil-kuntratt u l-ħlas regolari tal-persunal tiegħu"[14].

47. Fid-dawl ta' dan ta' hawn fuq, l-Ombudsman għamel is-sejba provviżorja li, billi naqset milli tappoġġa t-talba tal-ilmentatur għal pagament, il-Kummissjoni ma aġixxietx b'mod solleċitat. Dan jista’ jammonta għal każ ta’ amministrazzjoni ħażina. L-Ombudsman għalhekk għamel il-proposta għal soluzzjoni amikevoli riprodotta hawn taħt, skont l-Artikolu 3(5) tal-Istatut tal-Ombudsman Ewropew:

"B'kont meħud tas-sejbiet tal-Ombudsman, il-Kummissjoni tista' tirrikjedi li Soges tagħmel il-pagament pendenti lill-ilmentatur."

L-argumenti ppreżentati lill-Ombudsman wara l-proposta tiegħu għal soluzzjoni amikevoli

48. Fit-tweġiba tagħha għall-proposta tal-Ombudsman għal soluzzjoni amikevoli, il-Kummissjoni ddikjarat li aċċettat dik il-proposta. Hija hemżet mar-risposta tagħha kopji tal-ittri tagħha datati t-23 ta’ Marzu 2011 u l-11 ta’ Mejju 2011, rispettivament. Fit-23 ta' Marzu 2011, il-Kummissjoni staqsiet lil Soges dwar ir-rifjut tagħha li tħallas lill-ilmentatur. Soges wieġbet b'ittra fl-istess jum [15]. Fit-tweġiba tagħha, Soges tenniet li kienet eżegwiet l-obbligi kollha tagħha li jirriżultaw mill-proġett. Barra minn hekk, Soges indikat li ma kinitx tifhem għaliex il-Kummissjoni għażlet li tieħu pożizzjoni dwar tilwima bejn persuni privati. Hija nnotat ukoll li l-ilmentatur la beda proċedimenti ċivili kontra Soges u lanqas ma ppreżenta t-talba tiegħu għall-ħlas direttament lil-likwidatur ta’ Gruppo Soges. Madankollu, Soges iddeċidiet li tikkonsulta konsulent legali estern sabiex tistaqsi dwar il-possibbiltà li tissodisfa t-talba tal-ilmentatur. Wara din it-tweġiba, il-Kummissjoni bagħtet ittra oħra lil Soges fil-11 ta’ Mejju 2011. F’din l-ittra, hija talbet formalment lil Soges biex tipproċedi biex twettaq il-pagament pendenti lill-ilmentatur fit-termini li ġejjin: "Des lors, et à la demande du Médiateur nous vous invitons à régler de façon extra-judiciaire les factures du [plaignant] au titre de ses honoraires restés impayés". Skont il-Kummissjoni, Soges ma kinitx wieġbet għat-talba tal-Kummissjoni msemmija hawn fuq sa meta din tal-aħħar bagħtet it-tweġiba tagħha għall-proposta ta' soluzzjoni amikevoli tal-Ombudsman.

49. Il-Kummissjoni nnotat ukoll li ma ratx għaliex ma setgħetx tibbaża ruħha fuq l-assigurazzjonijiet mogħtija mill-awtoritajiet Taljani inkarigati mil-likwidazzjoni dwar it-termini tal-akkwiżizzjoni, jiġifieri, li d-drittijiet tal-kredituri jkunu protetti. Il-Kummissjoni aċċettat il-bidla tal-kuntrattur ewlieni għall-proġett biss wara li kienet irċeviet l-assigurazzjonijiet imsemmija hawn fuq mill-awtoritajiet Taljani. Barra minn hekk, il-Kummissjoni ssospendiet il-pagamenti lil Soges meta kien hemm raġunijiet biex wieħed jemmen li s-sitwazzjoni tista’ taffettwa b’mod negattiv l-eżekuzzjoni tal-proġett. Hija reġgħet bdiet dawn il-pagamenti biss fuq il-bażi tal-assigurazzjonijiet ta’ hawn fuq. Sussegwentement, il-Kummissjoni ma kellhiex raġunijiet biex tissospendi kwalunkwe pagament, minħabba li l-kuntrattur ewlieni ssodisfa d-dmirijiet tiegħu.

50. Fl-aħħar nett, il-Kummissjoni nnotat li ma setgħetx tintervjeni fir-relazzjoni kuntrattwali privata bejn l-ilmentatur u Soges u ma kinitx konxja mill-klawżoli kuntrattwali bejn il-kuntrattur ewlieni u s-sottokuntratturi. Barra minn hekk, “il-Kummissjoni m’għandha l-ebda dritt li tiżgura li l-esperti jitħallsu mill-flus trasferiti lill-kuntratturi tagħha”. Ladarba l-Kummissjoni tagħmel il-ħlas, hija r-responsabbiltà tal-kuntrattur li jiżgura l-ħlas f’waqtu tal-esperti.

51. Fl-osservazzjonijiet tiegħu dwar it-tweġiba tal-Kummissjoni għall-proposta tal-Ombudsman għal soluzzjoni amikevoli, l-ilmentatur iddikjara li, fl-10 ta' Lulju 2011, irċieva mingħand Soges kopja tal-ittra li din tal-aħħar kienet bagħtet lid-Delegazzjoni tal-UE fil-Marokk [16]. F’dik l-ittra, Soges ipproponiet li tikkumpensa lill-ilmentatur għall-missjonijiet mhux imħallsa taħt il-Proġett billi tħallsu żżejjed għal servizzi ġodda li l-ilmentatur kien se jwettaq għal Soges fil-qafas ta’ proġett futur (preżumibbilment tal-UE)[17]. L-ilmentatur iddikjara li kien “irrabjat li proposti bħal dawn, kważi illegali, setgħu jsiru lilu u lill-Kummissjoni”. L-ilmentatur talab li jiġi infurmat bir-reazzjoni tad-Delegazzjoni għal dik l-ittra. L-ilmentatur innota wkoll li, fl-ittra tagħha tat-23 ta’ Marzu 2011, Soges kienet wegħdet li tipprovdi lill-Kummissjoni bl-opinjoni dettaljata tal-konsulent legali estern dwar il-pagament pendenti lill-ilmentatur. Madankollu, hija naqset milli tagħmel dan.

52. Fid-19 ta' Jannar 2012, il-Kummissjoni lestiet it-tweġiba tagħha ta' hawn fuq għall-proposta tal-Ombudsman għal soluzzjoni amikevoli, wara t-talba tal-Ombudsman għal dak il-għan [18]. Il-Kummissjoni l-ewwel ikkonfermat li l-ittra ta' Soges tal-10 ta' Lulju 2011 li għaliha rrefera l-ilmentatur fl-osservazzjonijiet tiegħu kienet tikkostitwixxi tweġiba għall-ittra tal-Kummissjoni lil Soges datata l-11 ta' Mejju 2011. Fl-ittra tagħha, Soges esprimiet ir-rieda tagħha li ssib soluzzjoni għas-sitwazzjoni tal-ilmentatur. Fil-fehma tal-Kummissjoni, dan kien pożittiv. Madankollu, skont il-Kummissjoni, Soges ma pproponiet “ebda soluzzjoni finali ċara” għall-kwistjoni li apparentement kienet tiddependi fuq il-parir legali estern li kienet tirċievi.

53. Il-Kummissjoni kienet tal-fehma li t-tweġiba ta' Soges tal-10 ta' Lulju 2011 ma tistax titqies bħala tweġiba xierqa għal stedina biex tinstab soluzzjoni mhux ġudizzjarja għall-kwistjoni għal żewġ raġunijiet. L-ewwel nett, Soges ipproponiet li tħallas lill-ilmentatur kif mitlub mill-Kummissjoni iżda biss jekk il-parir legali estern li għandu jiġi kellu "jawtorizza" dan il-pagament. Fil-fehma tal-Kummissjoni, din il-kundizzjoni fiha nnifisha tmur kontra l-prinċipju ta' soluzzjoni bonarja tal-kwistjoni. It-tieni nett, jekk il-parir legali kellu jipprojbixxi li jsir il-ħlas mitlub, is-soluzzjoni alternattiva proposta minn Soges tikkonsisti f’li l-ilmentatur jiċċarġjaha żżejjed għal servizzi ipotetiċi futuri li kieku jwettaq għal Soges. Il-Kummissjoni indikat li ma setgħetx tapprova proposta bħal din li hija bbażata fuq iċċarġjar artifiċjali żejjed ta’ servizzi futuri u inċerti.

54. Fil-fehma tal-Kummissjoni, it-tweġiba ta’ Soges tal-10 ta’ Lulju 2011 tikkostitwixxi “l-aktar tweġiba intermedjarja għall-ittra tagħha u l-ewwel pass possibbli lejn soluzzjoni tat-tilwima pendenti bejn Soges u l-ilmentatur”. Il-Kummissjoni żiedet li ma rċeviet l-ebda informazzjoni oħra dwar l-eżitu tal-konsultazzjoni legali ta' Soges jew kwalunkwe proposta oħra.

55. Il-Kummissjoni ddikjarat li se tkompli bl-isforzi tagħha biex tiffaċilita l-kisba ta’ riżoluzzjoni finali tal-kwistjoni billi tfakkar lil Soges dwar il-wegħdiet tagħha. Hija tħeġġeġ ukoll lill-Kummissjoni biex timplimenta l-proposti tagħha sabiex tissodisfa l-affermazzjoni tal-ilmentatur. Madankollu, peress li ma għandha l-ebda relazzjoni kuntrattwali mal-ilmentatur, il-Kummissjoni ma tistax iġġiegħel lil Soges tikkonforma mal-obbligi kuntrattwali tagħha lejn l-ilmentatur.

56. Fl-osservazzjonijiet tiegħu dwar it-tweġiba tal-Kummissjoni ta' hawn fuq, l-ilmentatur faħħar l-isforzi li saru mid-Delegazzjoni tal-UE għall-Marokk sabiex jinkiseb riżultat pożittiv għall-ilment tiegħu. Madankollu, huwa kkontesta l-argumenti tal-Kummissjoni (i) li ma setgħetx tintervjeni fir-relazzjoni kuntrattwali privata bejn Soges u hu, u (ii) li ma kinitx taf bil-klawżoli kuntrattwali bejn il-kuntrattur ewlieni u l-esperti. F’dan ir-rigward, huwa indika li d-Delegazzjoni żgurat il-“ġestjoni effettiva” tal-proġett, minħabba li qablet man-nomina ta’ esperti, identifikat il-missjonijiet tagħhom u aċċettat il-ħidma tagħhom. L-ilmentatur ikkonkluda li jkun ġust biss għalih li jitħallas għax-xogħol tiegħu għall-proġett.

57. Fil-korrispondenza ulterjuri tiegħu tat-2 ta’ April 2012, l-ilmentatur iddikjara li, sadanittant, kien irċieva kopji ta’ skambju ġdid ta’ korrispondenza bejn il-Kummissjoni u Soges [19]. Skont l-ilmentatur, fl-20 ta' Frar 2012, id-Delegazzjoni tal-UE għall-Marokk bagħtet ittra oħra lil Soges fejn talbitha tagħmel il-pagament pendenti lill-ilmentatur. Permezz ta’ ittra tal-14 ta’ Marzu 2012, Soges irrifjutat li tagħmel dan. F'dan ir-rigward, hija argumentat li (i) il-Kummissjoni ħallset lil Gruppo Soges u mhux lil Soges għax-xogħol tal-ilmentatur għall-proġett u għalhekk, (ii) l-insistenza tal-Kummissjoni li Soges tħallas lill-ilmentatur ma kinitx xierqa. L-ilmentatur tenna li d-Delegazzjoni żgurat il-ġestjoni attwali tal-proġett u, għalhekk, trid tiżgura li jitħallas għax-xogħol tiegħu.

Il-valutazzjoni tal-Ombudsman wara l-proposta tiegħu għal soluzzjoni amikevoli

58. L-Ombudsman jinnota li, wara l-proposta tiegħu għal soluzzjoni amikevoli u l-mistoqsijiet ulterjuri tiegħu lill-Kummissjoni, din tal-aħħar daħlet f'kuntatt ma' Soges u bagħtitilha żewġ ittri formali u persważivi (fil-11 ta' Mejju 2011 u fl-20 ta' Frar 2012), li fihom talbet b'mod ċar lil Soges tħallas lill-ilmentatur. L-Ombudsman iqis li t-trażmissjoni ta' tali ittri lil Soges kienet tikkostitwixxi azzjoni adegwata min-naħa tal-Kummissjoni bi tweġiba għall-proposta tal-Ombudsman għal soluzzjoni amikevoli.

59. Barra minn hekk, fit-tweġiba tagħha għall-proposta tal-Ombudsman għal soluzzjoni amikevoli, il-Kummissjoni ddikjarat li aċċettatha u impenjat ruħha li tkompli bl-isforzi tagħha biex tgħin issolvi l-kwistjoni billi tfakkar lil Soges dwar l-obbligi tagħha li tħallas lill-ilmentatur, mingħajr ma tillimita l-isforzi tagħha fil-ħin. L-Ombudsman għalhekk jifhem li l-Kummissjoni se tkompli tħeġġeġ lil Soges biex tagħmel il-pagament pendenti lill-ilmentatur, minkejja t-tweġibiet negattivi li rċeviet s’issa. Huwa raġonevoli li wieħed jistenna li l-Kummissjoni tuża l-mezzi kollha għad-dispożizzjoni tagħha biex tikkonvinċi lil Soges tibdel il-pożizzjoni tagħha. Barra minn hekk, l-Ombudsman għandu fiduċja li l-Kummissjoni se tinforma lilu u lill-ilmentatur dwar l-eżitu tal-kuntatti futuri tagħha ma' Soges. F'dan ir-rigward, l-Ombudsman se jagħmel rimarka oħra hawn taħt.

60. Fid-dawl tal-impenn tal-Kummissjoni deskritt hawn fuq, l-Ombudsman iddeċieda li jagħlaq il-każ.

B. Konklużjoni

Fuq il-bażi tal-inkjesta tiegħu dwar dan l-ilment, l-Ombudsman jagħlaqha bil-konklużjoni li ġejja:

L-ebda inkjesta ulterjuri mhi ġustifikata.

L-ilmentatur u l-Kummissjoni se jiġu infurmati b’din id-deċiżjoni.

Kumment ieħor

L-Ombudsman huwa fiduċjuż li, minkejja t-tweġibiet negattivi li rċeviet mingħand Soges s'issa, il-Kummissjoni, fil-kuntatti futuri tagħha ma' Soges, se tkompli tħeġġiġha tagħmel il-pagament pendenti lill-ilmentatur. Huwa raġonevoli li wieħed jistenna li l-Kummissjoni tuża l-mezzi kollha għad-dispożizzjoni tagħha biex tikkonvinċi lil Soges tibdel il-pożizzjoni mhux kooperattiva tagħha. Barra minn hekk, l-Ombudsman għandu fiduċja li l-Kummissjoni se tinforma lilu u lill-ilmentatur dwar l-eżitu tal-kuntatti futuri tagħha ma' Soges.

 

P. Nikiforos Diamandouros

Magħmul fi Strasburgu fid-9 ta' Lulju 2012

---

[1] Bil-Franċiż: "Gruppos Soges nous a indiqué une liste de dettes qui devaient être relevées par Soges, tandis que d'autres dettes, (...) restaient chez Gruppo Soges qui s'engageait à les payer directement."

[2] Digriet tad-29 ta’ Ġunju 2010, T-515/08, Mauerhofer vs Il-Kummissjoni, li għadu ma ġiex ippubblikat.

[3] L-Artikolu 4.3 tal-Kundizzjonijiet ġenerali tal-kuntratt jipprevedi li "l-kuntratt bejn il-kuntrattur ewlieni u s-sottokuntrattur ma joħloqx relazzjonijiet kuntrattwali bejn is-sottokuntrattur u l-Kummissjoni."

[4] Bil-Franċiż: "(...) le montant de 23 500 EUR réclamé par le plaignant à Soges ne se reflète pas par un paiement d'un montant équivalent de la Commission à Soges. La Commission sait pour quelles prestations elle a rétribué Soges et, entre autres, pour les prestations exécutés par le plaignant, mais rien de plus."

[5] F'dan ir-rigward, l-Ombudsman jinnota li rċieva lment ieħor minn espert li jaħdem fuq proġett differenti tal-UE. L-eżekuzzjoni ta’ dan l-aħħar proġett kienet soġġetta għal kuntratt ieħor konkluż mill-Kummissjoni u l-Gruppo Soges u sussegwentement meħud minn Soges (ilment 1811/2009/(BB)FOR).

[6] L-Artikolu 7.6 tal-kuntratt huwa fformulat kif ġej: (bil-Franċiż) "Toute modification de la composition du consortium sans le consentement préalable du pouvoir adjudicateur est considérée comme un défaut d'exécution du marché."

[7] L-emenda għall-kuntratt oriġinali bejn il-Kummissjoni, Gruppos Soges u Soges taqra kif ġej: "Le remplacement de Gruppo Soges par Soges est effectué (...) sur la base des assurances reçues du liquidateur de Gruppo Soges (...) qui certifie que le "Contrat de louage d'entreprise comprenant un engagement a formuler une offre irrévocable d'achat" établi le 28 mai 2008 entre Gruppo Soges et Soges est conforme au droit et lois en vigueur, en particulier avec les règles concernant la liquidation des sociétés et celles sur la protection des droits des créditeurs."

[8] Bil-Franċiż: "Nous tenons donc a rappeler vos obligations suite a la procédure dite de "liquidation administrativa coatta" dont la société Gruppo Soges a fait l'objet, en particulier l'obligation de rémunérer tous les experts qui on travaille dans le cadre du contrat."

[9] Bil-Franċiż: "Nous tenons aussi à rappeler que la Commission vous a verse 72.765,00 Euros au titre des honoraires de M. Tribillon objet des factures Soges Spa n° 130 et 397."

[10] Kif iddikjarat mill-Kummissjoni fl-opinjoni tagħha (il-paragrafu 23 tas-soluzzjoni amikevoli).

[11] Imsemmija fl-ittra tal-Kummissjoni datata l-25 ta' Awwissu 2010.

[12] L-Artikolu 11 tal-Kodiċi Ewropew ta' Mġiba Amministrattiva Tajba jipprovdi li "l-uffiċjali għandhom jaġixxu b'mod imparzjali, ġust u raġonevoli."Barra minn hekk, l-Ombudsman konsistentement ħa l-fehma li ġejja: "għalkemm il-Kummissjoni qed taġixxi f'konformità mal-liġi meta ma tintervjenix f'tilwim bejn kuntratturi u sottokuntratturi, l-impressjoni li s-sottokuntratturi jitħallew ma għandhiex tiġi sottovalutata. F'konformità mal-isforzi tal-Kummissjoni biex tqarreb l-Ewropa lejn iċ-ċittadini u tispirahom b'fiduċja fl-UE u l-istituzzjonijiet tagħha, l-Ombudsman iqis li huwa utli għall-Kummissjoni li tieħu kwalunkwe miżura possibbli sabiex tevita sitwazzjonijiet li jħallu liċ-ċittadini b'impressjoni negattiva mhux ġustifikata tal-istituzzjonijiet tal-UE." (meħuda mid-deċiżjoni tal-Ombudsman dwar l-inkjesta fuq inizjattiva proprja tiegħu OI/1/2006/TN, disponibbli fuq is-sit web tiegħu)

[13] Bil-Franċiż: "dans le cas ou la relation entre le contractant et les sous-traitants influence négativement la performance des services fournis, la Commission peut envisager des sanctions. Ces sanctions peuvent prendre la forme de pénalités financiers et aller jusqu'à la résiliation du contrat."

[14] Bil-Franċiż: "L'attributaire prendra toutes les mesures nécessaires pour que ses experts aient en permanence a leur disposition les appuis (...) requis pour l'accomplissement de leur mission. Il devra effectuer un transfert régulier des fonds au Maroc pour l'exécution des activités prévues dans le contrat et assurancer le paiement régulier de son personnel."

[15] Il-Kummissjoni hemżet mal-opinjoni tagħha kopja ta' dik it-tweġiba.

[16] L-ilmentatur hemeż kopja ta' din l-ittra mal-osservazzjonijiet tiegħu.

[17] Bil-Franċiż: "Dans le cadre d'une collaboration avec [le plaignant], sur des projets futurs, nous comptons proposer [au plaignant] des honoraires supérieurs au standard ordinaires et habituelles, afin d'atteindre l'obtention par le plaignant, d'une recette plus haute comme appui partiel a l'impossibilité d'un totale recouvrement des créances envers l'original et unique entreprise débitrice Gruppo Soges".

[18] L-Ombudsman talab lill-Kummissjoni a) biex tispjega jekk l-ittra ta' Soges lid-Delegazzjoni tal-UE għall-Marokk bid-data tal-10 ta' Lulju 2011 tikkostitwixxix, fil-fehma tal-Kummissjoni, tweġiba xierqa għall-ittra tagħha tal-11 ta' Mejju 2011 u, jekk iva, b) biex tispjega x'passi ulterjuri, jekk hemm, ħadet il-Kummissjoni jew biħsiebha tieħu f'dan ir-rigward.

[19] L-ilmentatur ma pprovdiex kopji ta' dan l-iskambju ta' korrispondenza.