Il-fatti li wasslu għall-ilment

1. Dan l-ilment jikkonċerna ċ-ċaħda tal-applikazzjoni tal-ilmentatur għall-pożizzjoni ta’ Kap tal-Unità għat-Teknoloġija tal-Informazzjoni u l-Komunikazzjoni fl-Aġenzija Ewropea għall-Mediċini (“EMA”) (EMA/AD/322).

2. Permezz ta’ ittra datata l-14 ta’ Lulju 2011, l-EMA infurmat lill-ilmentatur li l-applikazzjoni tiegħu ma kinitx tissodisfa r-rekwiżiti tal-avviż ta’ pożizzjoni vakanti dwar l-esperjenza professjonali. B’mod partikolari, l-avviż ta’ pożizzjoni vakanti kien jeħtieġ mill-inqas ħmistax-il sena ta’ esperjenza professjonali wara l-kisba ta’ lawrja li tagħti aċċess għal din il-kompetizzjoni. L-EMA spjegat li l-ilmentatur kiseb tali lawrja fl-2006. L-ewwel lawrja tal-ilmentatur, li ma ssodisfatx ir-rekwiżiti tal-avviż ta' pożizzjoni vakanti, ingħatatlu fl-2001. Dan kien ifisser li l-perjodu bejn il-kisba ta’ lawrja li tagħti aċċess għall-kompetizzjoni u d-data tal-għeluq tal-kompetizzjoni kien ferm inqas minn 15-il sena.

3. Permezz ta’ ittra datata l-21 ta’ Lulju 2011, il-kwerelant argumenta li ma kienx konxju tar-rekwiżit minimu tal-esperjenza professjonali u indika li, fi kwalunkwe każ, ir-rekwiżit ta’ 15-il sena ta’ esperjenza professjonali jikser id-Direttiva 2000/78 [1] fid-dritt tal-UE u l-Att dwar l-Ugwaljanza tal-2010 fid-dritt Ingliż.

4. Fit-tweġiba tagħha tal-31 ta' Awwissu 2011, l-EMA kkonfermat li l-applikazzjoni tal-ilmentatur ma kinitx tissodisfa r-rekwiżiti tal-avviż ta' pożizzjoni vakanti minħabba li ma kellux mill-inqas 15-il sena esperjenza professjonali. L-EMA bagħtet lill-ilmentatur kopja tal-avviż ta’ pożizzjoni vakanti u l-ittra tagħha datata l-14 ta’ Lulju 2011.

5. Fis-17 ta' Settembru 2011, l-ilmentatur ressaq dan l-ilment quddiem l-Ombudsman.

Fuq is-suġġett tal-investigazzjoni

6. L-Ombudsman fetħet inkjesta dwar l-allegazzjoni u t-talba li ġejjin.

Allegazzjoni:

Bl-impożizzjoni ta' rekwiżit minimu ta' 15-il sena esperjenza professjonali bħala kundizzjoni ta' eliġibbiltà għall-pożizzjoni ta' Kap ta' Unità għat-Teknoloġija tal-Informazzjoni u l-Komunikazzjoni, l-EMA ddiskriminat indirettament abbażi tal-età.

Pretensjoni:

L-EMA għandha tieħu azzjoni ta’ rimedju xierqa.

7. Fl-ittra li fetħet l-investigazzjoni tiegħu, l-Ombudsman innota li, fl-ittri tagħha datati l-14 ta’ Lulju u l-31 ta’ Awwissu 2011, l-EMA pprovdiet tweġiba ċara u dettaljata biżżejjed dwar ir-raġunijiet li għalihom hija qieset li l-ilmentatur ma kienx jissodisfa r-rekwiżiti minimi ta’ esperjenza professjonali stabbiliti fl-avviż ta’ pożizzjoni vakanti. Madankollu, l-EMA ma indirizzatx speċifikament l-allegazzjoni ta’ diskriminazzjoni indiretta abbażi tal-età. B’mod partikolari, l-EMA ma indirizzatx il-kwistjoni dwar jekk ir-rekwiżit ta’ 15-il sena esperjenza professjonali għall-pożizzjoni inkwistjoni kienx oġġettivament iġġustifikat.

L-inkjesta

8. Fid-29 ta' Settembru 2011, l-Ombudsman talab lill-EMA tippreżenta opinjoni dwar l-allegazzjoni u t-talba tal-ilmentatur.

9. Fil-15 ta’ Diċembru 2011, l-EMA bagħtet l-opinjoni tagħha, li ntbagħtet lill-ilmentatur għal osservazzjonijiet. L-ilmentatur issottometta l-osservazzjonijiet tiegħu fis-27 ta’ Diċembru 2011.

L-analiżi u l-konklużjonijiet tal-Ombudsman

Kumment preliminari

10. Fl-opinjoni tagħha, l-EMA argumentat li, fil-korrispondenza tiegħu magħha, l-ilmentatur ilmenta dwar ir-rekwiżit ta’ 15-il sena esperjenza professjonali għall-kariga. L-EMA ddikjarat li d-diskriminazzjoni indiretta abbażi tal-età hija għalhekk allegazzjoni ġdida.

11. Fl-osservazzjonijiet tiegħu, l-ilmentatur argumenta li huwa kien qajjem il-kwistjoni tad-diskriminazzjoni abbażi tal-età fil-korrispondenza tiegħu mal-EMA. B’appoġġ għal dan l-argument, l-ilmentatur irrefera għall-email tiegħu lill-EMA bid-data tal-14 ta’ Lulju 2011 li fiha kien infurmaha li “se nikkonsulta lill-avukat tiegħi jekk din tkun diskriminazzjoni bbażata fuq l-età tal-kandidat...”.

12. L-Ombudsman ma jqisx l-argument tal-EMA bħala oġġezzjoni għall-inklużjoni tal-kwistjoni tad-diskriminazzjoni abbażi tal-età fl-inkjesta tiegħu. Fi kwalunkwe każ, għandu jiġi nnotat li, fl-ittra tiegħu tal-21 ta’ Lulju 2011, il-lanjant argumenta li l-esperjenza professjonali meħtieġa għall-kariga kisret id-Direttiva 2000/78 fid-dritt tal-Unjoni u l-Att dwar l-Ugwaljanza tal-2010 fid-dritt Ingliż. Peress li d-Direttiva msemmija hawn fuq tirregola l-ugwaljanza fit-trattament fl-impjieg u fix-xogħol u tittratta, fost affarijiet oħra, id-diskriminazzjoni bbażata fuq l-età, ir-referenza tal-ilmentatur għaliha tista' tinftiehem b'mod raġonevoli bħala li tqajjem dubji dwar il-konformità tar-rekwiżit rilevanti mal-prinċipju tan-nondiskriminazzjoni abbażi tal-età. Minn dan isegwi li l-ilmentatur ġibed l-attenzjoni tal-EMA għan-natura tal-ilment tiegħu u b'hekk ippermettielu jwieġeb kif xieraq qabel ma jirrikorri għand l-Ombudsman.

13. Minħabba li huma loġikament u fattwalment konnessi, l-allegazzjoni u t-talba tal-ilmentatur se jiġu vvalutati flimkien.

A. Allegazzjoni ta' diskriminazzjoni indiretta fuq bażi ta' età u talba relatata

Argumenti ppreżentati lill-Ombudsman

14. Fl-ilment tiegħu, il-lanjant argumenta li r-rekwiżit ta’ esperjenza professjonali minima jirriżulta f’diskriminazzjoni indiretta abbażi tal-età minħabba li, fiċ-ċirkustanzi ta’ dan il-każ, huwa biss applikant li għandu 35 sena jew aktar li jista’ jissodisfa dak ir-rekwiżit. Fl-istess ħin, ir-rekwiżit inkwistjoni ma jiżgurax livell għoli ta’ kompetenza professjonali minħabba li dan jista’ jinkiseb permezz tal-użu ta’ għodod ta’ valutazzjoni li jikkonformaw mal-prinċipju tal-proporzjonalità.

15. Fl-opinjoni tagħha, l-EMA ċaħdet l-allegazzjoni ta’ diskriminazzjoni bbażata fuq l-età. Hija sostniet li l-livell tal-pożizzjoni rreklamata kien jeħtieġ li l-kandidat magħżul ikollu esperjenza professjonali rilevanti. Huwa spjega li l-pożizzjoni ta' Kap ta' Unità hija funzjoni ta' maniġment superjuri fl-Aġenzija u li Kap ta' Unità jirrapporta direttament lid-Direttur Eżekuttiv tal-Aġenzija. Il-grad ta’ reklutaġġ fil-livell ta’ dħul fl-EMA huwa AD12 għall-Kapijiet ta’ Unità, li huwa livell ta’ grad għoli. Għalhekk, tali pożizzjoni teħtieġ esperjenza professjonali kunsiderevoli fil-qasam u 15-il sena esperjenza professjonali wara l-kisba tal-lawrja rilevanti tirrifletti livell ta' kompetenza li huwa essenzjali għal Kap ta' Diviżjoni skont ir-Regolamenti tal-Persunal u r-regoli interni tal-EMA.

Il-valutazzjoni tal-Ombudsman

16. L-Ombudsman jibda l-analiżi tiegħu billi jinnota li l-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li l-prinċipju ta ' nondiskriminazzjoni jikkostitwixxi "espressjoni partikolari tal-prinċipju ġenerali tal-ugwaljanza … li jifforma parti mill-pedamenti tal-Komunità"[2]. In-natura fundamentali tal-prinċipju hija pprovata bl-inklużjoni ta’ projbizzjoni fl-Artikolu 21(1) tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea, li jgħid: "Kwalunkwe diskriminazzjoni bbażata fuq is-sess, ir-razza, il-kulur, l-oriġini etnika jew soċjali, il-karatteristiċi ġenetiċi, il-lingwa, ir-reliġjon jew it-twemmin, l-opinjoni politika jew kwalunkwe opinjoni oħra, l-appartenenza għal minoranza nazzjonali, il-proprjetà, it-twelid, id-diżabbiltà, l-età jew l-orjentazzjoni sesswali għandha tkun ipprojbita.[3]" B'mod parallel, l-Artikolu 19(1) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea jafda lill-istituzzjonijiet leġislattivi tal-Unjoni bl-awtorità li "jieħdu azzjoni biex jiġġieldu d-diskriminazzjoni bbażata fuq is-sess, ir-razza jew l-oriġini etnika, ir-reliġjon jew it-twemmin, id-diżabbiltà, l-età jew l-orjentazzjoni sesswali."

17. Fil-prinċipju, ir-rekwiżit ta’ esperjenza professjonali minima ta’ 15-il sena għall-kariga ta’ Kap ta’ Diviżjoni fl-EMA stabbilit fl-avviż ta’ pożizzjoni vakanti jista’ jikkostitwixxi diskriminazzjoni bbażata fuq l-età. Dan għaliex, kif argumenta l-ilmentatur, huwa biss applikant li għandu 35 sena jew aktar li jista’ jissodisfa dak ir-rekwiżit. Madankollu, id-differenzi fit-trattament ibbażati fuq l-età jistgħu jkunu oġġettivament u raġonevolment iġġustifikati minn għan leġittimu jekk il-mezzi sabiex jintlaħaq dan l-għan ikunu xierqa u neċessarji. Fid-dawl ta' dawn il-kunsiderazzjonijiet, l-Ombudsman, fl-ittra tiegħu li fetħet l-inkjesta, talab lill-EMA tindirizza l-kwistjoni dwar jekk ir-rekwiżit ta' 15-il sena esperjenza professjonali għall-kariga inkwistjoni kienx oġġettivament iġġustifikat.

18. Fl-eżami ta' jekk ir-raġunijiet imressqa mill-EMA fl-opinjoni tagħha jipprovdux ġustifikazzjoni oġġettiva għar-rekwiżit ta' esperjenza professjonali ta' 15-il sena għall-kariga ta' Kap ta' Unità, l-Ombudsman jispira ruħu mid-Direttiva 2000/78 [4] li tipprovdi gwida utli dwar l-interpretazzjoni tal-prinċipju ta' nondiskriminazzjoni abbażi tal-età.[5] Għandu jiġi nnutat li, skont il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, id-Direttiva 2000/78 ikkodifikat il-projbizzjoni ta' kull diskriminazzjoni abbażi tal-età, kemm bħala prinċipju ġenerali tad-dritt tal-Unjoni kif ukoll bħala dritt fundamentali minqux fl-Artikolu 21 tal-Karta [6].

19. F’dan ir-rigward, l-Artikolu 6(1) tad-Direttiva 2000/78 jipprovdi li d-differenzi fit-trattament ibbażati fuq l-età, bħall-iffissar ta’ rekwiżiti minimi ta’ esperjenza professjonali, ma għandhomx jikkostitwixxu diskriminazzjoni jekk ikunu oġġettivament u raġonevolment iġġustifikati minn għan leġittimu, inklużi għanijiet leġittimi ta’ politika tal-impjieg, tas-suq tax-xogħol u tat-taħriġ professjonali. Skont l-Artikolu 6(1), il-mezzi sabiex jintlaħaq dan l-għan għandhom ikunu xierqa u neċessarji. Minn dan isegwi li, taħt dawn il-kundizzjonijiet, l-Awtorità tal-Ħatra, li taġixxi fil-kamp ta’ applikazzjoni tar-Regolamenti tal-Persunal, ma hijiex prekluża milli tistabbilixxi rekwiżiti minimi ta’ esperjenza professjonali.

20. F'dan il-kuntest, għandu jitfakkar li, fl-opinjoni tagħha, l-EMA indikat li l-Artikolu 5(3) tar-Regolamenti tal-Persunal (iktar 'il quddiem ir-"RP") moqri flimkien mal-Artikolu 1(d) tal-Anness III ta' dawn ir-Regolamenti tal-Persunal jafda lill-Awtorità tal-Ħatra l-kompitu li tiddetermina l-livell ta' esperjenza professjonali meħtieġ f'kull kompetizzjoni. Fl-avviż ta' pożizzjoni vakanti EMA/AD/322, l-EMA stabbiliet l-esperjenza professjonali minima meħtieġa għal 15-il sena, f'konformità mad-dispożizzjonijiet ta' implimentazzjoni ġenerali tar-RP u tal-EMA dwar il-proċedura li tirregola l-ingaġġ u l-użu ta' aġenti temporanji fl-EMEA fir-rigward ta' aġenti temporanji fil-grad AD12 [7].

21. Sabiex jiġi ddeterminat jekk ir-rekwiżit professjonali minimu għall-pożizzjoni ta' Kap tal-Unità għat-Teknoloġija tal-Informazzjoni u l-Komunikazzjoni jistax jiġi ġġustifikat b'mod oġġettiv, l-Ombudsman irid jeżamina jekk il-konformità tar-rekwiżit ma' (a) ir-regoli applikabbli rilevanti u (b) il-prinċipju tal-proporzjonalità hijiex żgurata.

22. Fir-rigward tal-punt (a), għandu jiġi eżaminat jekk ir-rekwiżit professjonali minimu ta' ħmistax-il sena għall-pożizzjoni ta' Kap ta' Diviżjoni fl-avviż ta' pożizzjoni vakanti EMA/AD/322 huwiex konformi kemm mar-regoli interni tar-RP kif ukoll ma' dawk tal-EMA. L-ewwel nett bir-regoli interni ta' dan tal-aħħar, l-Ombudsman jinnota li r-regoli inkwistjoni fihom regoli dettaljati dwar l-impjieg ta' aġenti temporanji [8] u jistabbilixxu l-possibbiltà li jiġu impjegati aġenti temporanji fi gradi minn AD9 sa AD12 (l-Artikolu 5(2)(a) tar-Regoli interni tal-EMA [9]). Meta tagħmel dan, l-esperjenza professjonali minima ta' 15-il sena tikkostitwixxi kundizzjoni ta' eliġibbiltà għall-ħatra fil-gradi AD11/12 [10]. Minn dan isegwi li, meta stabbilixxiet l-imsemmi rekwiżit, l-EMA osservat ir-regoli tagħha stess. Fuq livell aktar ġenerali, għandu jitqies l-Artikolu 10 tal-Kondizzjonijiet tal-Impjieg applikabbli għall-Aġenti l-Oħra tal-Komunitajiet ("CEOS") li jipprevedi li l-Artikoli 1d, 1e, 5(1), (2), (3) u (4), u l-Artikolu 7 tar-RP għandhom japplikaw b'analoġija. Wara li ġie invokat mill-EMA, l-Artikolu 5(3) tar-RP, li jistabbilixxi r-rekwiżiti għall-ħatra fi gruppi ta’ funzjoni differenti, huwa rilevanti għal dan il-każ. Din id-dispożizzjoni ssemmi l-esperjenza professjonali biss fir-rigward tal-grupp ta’ funzjoni AST. Madankollu, għandu jiġi nnotat li l-Artikolu 5(3) jistabbilixxi biss il-kundizzjonijiet minimi tal-impjieg u għalhekk ma jfixkilx il-mod kif tintalab esperjenza professjonali kull fejn l-interess tas-servizz jirrikjedi dan. Fil-fehma tal-Ombudsman, il-pożizzjoni tal-EMA li l-interess tas-servizz jagħmilha neċessarja għall-kandidati interessati f'pożizzjonijiet AD 12 li jkollhom mill-inqas 15-il sena ta' esperjenza professjonali ma tidhirx irraġonevoli.

23. Fir-rigward ta' (b), l-Ombudsman tqis li l-funzjonament tajjeb u ordnat tal-istituzzjonijiet, il-korpi, l-uffiċċji jew l-aġenziji tal-UE huwa prekundizzjoni għall-promozzjoni ta' kultura amministrattiva ta' servizz. Sabiex jintlaħaq dan l-objettiv, l-istituzzjonijiet tal-UE jridu jkunu f’pożizzjoni li jiżguraw ir-reklutaġġ ta’ persunal tal-ogħla standard ta’ kapaċità, effiċjenza u integrità, kif rikonoxxut mir-Regolamenti tal-Persunal. Dan jikkostitwixxi għan leġittimu li l-istituzzjonijiet tal-Unjoni għandhom isegwu f’kull ħin, b’mod partikolari f’dan il-każ, fl-istadju tar-reklutaġġ. Madankollu, b’dan il-mod, l-istituzzjonijiet tal-Unjoni għandhom josservaw il-prinċipju ta’ proporzjonalità, jiġifieri li jiżguraw li l-kundizzjonijiet kollha ta’ reklutaġġ ikunu xierqa sabiex jintlaħaq l-għan inkwistjoni u ma jmorrux lil hinn minn dak li huwa neċessarju sabiex dan jintlaħaq. F’dan il-każ, l-EMA spjegat li Kap ta’ Unità jokkupa rwol superjuri fi ħdan l-istruttura istituzzjonali tal-EMA, jirrapporta direttament lid-Direttur Eżekuttiv, u jwettaq funzjonijiet ta’ maniġment superjuri. L-EMA rraġunat li pożizzjoni ta’ tali anzjanità teħtieġ esperjenza professjonali konsiderevoli u li esperjenza professjonali ta’ 15-il sena, kif ikkonfermat mill-grad ta’ reklutaġġ li ġie stabbilit għal AD12, tikkorrispondi għal-livell meħtieġ ta’ għarfien espert. L-Ombudsman tqis li l-EMA ppreżentat argumenti raġonevoli b'appoġġ għall-pożizzjoni tagħha li r-rekwiżit ta' 15-il sena esperjenza professjonali għal din il-kariga għolja fi ħdan l-istruttura istituzzjonali tagħha huwa proporzjonat.

24. Fid-dawl ta' dan ta' hawn fuq, l-Ombudsman jikkonkludi li r-rekwiżit professjonali minimu ta' 15-il sena għall-kariga ta' Kap ta' Unità fl-avviż ta' pożizzjoni vakanti EMA/AD/322 huwa oġġettivament ġustifikat u ma jikkostitwixxix każ ta' diskriminazzjoni indiretta abbażi tal-età.

25. Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet ta' hawn fuq, ma kien hemm l-ebda amministrazzjoni ħażina min-naħa tal-EMA fir-rigward tal-allegazzjoni tal-ilmentatur. Peress li l-allegazzjoni tal-ilmentatur ma tistax tintlaqa', it-talba tiegħu lanqas ma tista' tiġi sostnuta.

C. Konklużjoni

Fuq il-bażi tal-inkjesta tiegħu dwar dan l-ilment, l-Ombudsman jagħlaqha bil-konklużjoni li ġejja:

Ma kien hemm l-ebda amministrazzjoni ħażina min-naħa tal-EMA fir-rigward tal-allegazzjoni tal-ilmentatur.

L-ilmentatur u l-EMA se jiġu infurmati b’din id-deċiżjoni.

P. Nikiforos Diamandouros

Magħmul fi Strasburgu fis-26 ta' Ġunju 2012

[1] Direttiva tal-Kunsill 2000/78/KE, tas-27 ta’ Novembru 2000, li tistabbilixxi qafas ġenerali għall-ugwaljanza fit-trattament fl-impjieg u fix-xogħol (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 5, Vol. 4, p. 79).

[2] Kawża C-17/05 Cadman [2006] Ġabra I-9583, paragrafu 28. Din il-frażi hija użata, b’varjazzjonijiet żgħar, fil-ġurisprudenza kollha tal-Qorti tal-Ġustizzja, li tibda mis-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tat-12 ta’ Lulju 1977, Ruckdeschel (117/76 u 16/77, Ġabra p. 1753, punt 7).

[3] Għandu jiġi rrilevat li l-Artikolu 1(d)(1) tar-Regolamenti tal-Persunal huwa fformulat b’mod simili.

[4] Direttiva tal-Kunsill 2000/78/KE, tas-27 ta’ Novembru 2000, li tistabbilixxi qafas ġenerali għall-ugwaljanza fit-trattament fl-impjieg u fix-xogħol (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 5, Vol. 4, p. 79).

[5] Kawża C-388/07 Age Concern England [2009] Ġabra I-1569.

[6] Il-Kawżi Magħquda C-297/10 u C-298/10 Hennigs, sentenza tat-8 ta' Settembru 2011, li għadha ma ġietx irrappurtata fir-Rapporti tal-Qorti Ewropea. Ara wkoll, il-Kawża C-555/07 Kücükdeveci [2010] Ġabra I-365, il-paragrafu 21.

[7] L-Artikolu 5(3) tad-Dispożizzjonijiet ġenerali ta’ implimentazzjoni dwar il-proċedura li tirregola l-ingaġġ u l-użu ta’ aġenti temporanji fl-EMEA.

[8] Il-premessa 1 tal-preambolu tad-Dispożizzjonijiet ġenerali ta’ implementazzjoni dwar il-proċedura li tirregola l-ingaġġ u l-użu ta’ aġenti temporanji fl-EMEA.

[9] L-Artikolu 5(2)(a) tad-Dispożizzjonijiet ġenerali ta’ implimentazzjoni dwar il-proċedura li tirregola l-ingaġġ u l-użu ta’ aġenti temporanji fl-EMEA.

[10] L-Artikolu 5(3) tad-dispożizzjonijiet Ġenerali ta' Implimentazzjoni dwar il-proċedura li tirregola l-ingaġġ u l-użu ta' aġenti temporanji fl-EMEA.