Il-fatti li wasslu għall-ilment tal-Kummissjoni

1. L-ilmentatur huwa ċittadin Franċiż. Wara l-mewt ta’ ommha fl-1992 fi sptar Franċiż, fl-2014 hija talbet aċċess għall-fajl mediku ta’ ommha mejta sabiex tkun taf il-kawżi tal-mewt tagħha. Peress li l-isptar irrifjuta l-aċċess mitlub għar-raġuni li l-fajl kien inqered 10 snin wara l-mewt, l-ilmentatur avviċina lill-awtoritajiet nazzjonali u ġudizzjarji sabiex jikseb aċċess għall-fajl mediku ta' ommha tard.

2. Wara ċ-ċaħda tar-rikorsi tagħha quddiem it-Tribunal Amministrattiv u l-Conseil d’État għar-raġuni li hija ma kinitx ipproduċiet il-prova li ommha kienet ġiet trasfuża u li l-fajl mediku tagħha kien inqered, l-ilmentatur ressaq ilment quddiem il-Kummissjoni dwar ir-rifjut tal-Istat Franċiż li jagħtiha aċċess għall-fajl mediku ta’ ommha li mietet tard (CHAP(2016)02329 tal-11 ta’ Lulju 2016).

Tweġiba mill-Kummissjoni lill-ilmentatur

3. Fit-13 ta' Novembru 2017, il-Kummissjoni wieġbet lill-ilmentatur u kkonfermat li l-liġi Ewropea dwar il-protezzjoni tad-data [1] tiggarantixxi drittijiet lill-persuna li d-data tagħha tiġi pproċessata ("is-suġġett tad-data"). Il-Kummissjoni spjegat ukoll li “l-liġi Ewropea dwar il-protezzjoni tad-data ma tirregolax direttament il-kwistjoni tal-eżerċizzju ta’ dawk id-drittijiet minn partijiet terzi fil-każ ta’ suċċessuri fit-titolu li jaġixxu f’isem persuni deċeduti”. Il-Kummissjoni b’hekk ippreċiżat li “huma l-Istati Membri tal-Unjoni li għandhom jispeċifikaw, jekk jixtiequ, il-modalitajiet tal-eżerċizzju ta’ dawn id-drittijiet mid-detenturi tad-drittijiet”. 

4. Il-Kummissjoni infurmat ukoll lill-ilmentatur li hija l-liġi nazzjonali [2] li tirregola l-perjodu taż-żamma tar-rekords mediċi mill-isptarijiet. Il-Kummissjoni ċċarat ukoll li “mingħajr preġudizzju għas-setgħat tal-Kummissjoni Ewropea bħala gwardjan tat-Trattati, il-monitoraġġ u l-implimentazzjoni tad-dritt għall-protezzjoni tad-data jaqgħu taħt il-kompetenza tal-awtoritajiet nazzjonali, b’mod partikolari l-awtoritajiet tal-protezzjoni tad-data, u l-qrati”. Konsegwentement, il-Kummissjoni stiednet lill-ilmentatur jikkuntattja lill-Commission Nationale de l’Informatique et des Libertés (CNIL) jekk iqis li ż-żamma u r-rifjut ta’ aċċess għall-fajl mediku ta’ ommha kienu jikkostitwixxu ksur tal-liġi Ewropea u Franċiża relatata mal-protezzjoni tad-data personali. 

5. Fl-14/27 f’Novembru 2017, l-ilmentatur informa lill-Kummissjoni li kienet diġà kkuntattjat lis-CNIL, lill-Kummissjoni d’accès aux documents administratif (CADA) u lill-awtoritajiet ġudizzjarji Franċiżi, iżda ma setgħetx tasserixxi d-drittijiet tagħha.

6. Fit-22 ta’ Diċembru 2017, il-Kummissjoni infurmat lill-ilmentatur li l-Kodiċi tas-Saħħa Pubblika Franċiż jiddistingwi bejn iż-żamma tal-fajl mediku ta’ persuni li għadhom ħajjin (għoxrin sena mid-data tal-aħħar soġġorn tad-detentur fl-istabbiliment jew l-aħħar konsultazzjoni esterna fih) u ż-żamma tal-fajl mediku ta’ persuni deċeduti (għaxar snin mid-data tal-mewt). Konsegwentement, il-Kummissjoni stiednet lil-lanjant jikkuntattja lil CNIL, “mhux biex jikseb aċċess għall-fajl ikkonċernat [..], iżda biex jivverifika l-applikazzjoni korretta mill-isptar tad-dritt għall-protezzjoni tad-data, b’mod partikolari fir-rigward taż-żamma ta’ rekords mediċi”.  Fl-aħħar nett, il-Kummissjoni infurmat lill-ilmentatur li, fin-nuqqas ta’ fatti u punti ta’ liġi ġodda li kienu jippermettulha terġa’ tikkunsidra l-pożizzjoni tagħha, hija kienet se tagħlaq l-ilment.

7. L-ilmentatur ma kienx sodisfatt bit-tweġiba tal-Kummissjoni u argumenta li r-rekords mediċi li jikkonċernaw id-dijaliżi jenħtieġ li jiġu ttrattati bħala rekords ta’ trasfużjoni u għalhekk jinżammu għal perjodu minimu ta’ 30 sena.  Għalhekk hija rrikorriet għand l-Ombudsman Ewropew, u argumentat li l-ilment tagħha kien sofra minn investigazzjoni mhux xierqa mill-Kummissjoni.

L-evalwazzjoni tal-Ombudsman Ewropew

8. Hija l-Kummissjoni, fil-kapaċità tagħha bħala gwardjana tat-Trattati, li għandha tiżgura li l-Istati Membri jikkonformaw mal-liġi tal-Unjoni [3]. Dan ifisser li l-Kummissjoni tista’ tiftaħ proċedimenti ta’ ksur kontra Stat Membru li ma jikkonformax ma’ obbligu skont it-Trattati. Madankollu, mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea [4] jirriżulta li prattika amministrattiva li tmur kontra l-liġi tal-UE trid tkun, sa ċertu punt, konsistenti u ġenerali sabiex il-Kummissjoni tkun tista' taġixxi. L-għan tal-proċedura ta’ ksur ma huwiex li jiġu solvuti każijiet speċifiċi ta’ ksur tad-dritt tal-Unjoni fir-rigward ta’ ċittadin wieħed jew ta’ numru żgħir ta’ ċittadini. Madankollu, għalkemm huwa minnu li l-Kummissjoni għandha setgħa diskrezzjonali wiesgħa sabiex tiddeċiedi jekk dawn il-prattiki humiex suffiċjentement koerenti u ġenerali sabiex jiġġustifikaw il-ftuħ ta’ proċedura għal nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu, xorta jibqa’ l-fatt li hija għandha tispjega għalfejn hija użat is-setgħa diskrezzjonali tagħha b’mod partikolari.

9. L-ilment CHAP(2016)02329 jikkonċerna l-allegat nuqqas ta’ konformità ta’ Franza mad-dritt tal-UE rigward ir-rifjut ta’ sptar, u sussegwentement dak tal-awtoritajiet Franċiżi l-oħra (inklużi l-awtoritajiet ġudizzjarji) li jagħtu aċċess lill-ilmentatur għall-fajl mediku tal-omm deċeduta tagħha.

10. F’dan il-każ, l-Ombudsman iqis li l-Kummissjoni kellha raġun tispjega lill-persuna li ressqet l-ilment li kienu l-awtoritajiet Franċiżi li kellhom josservaw id-dritt tal-Unjoni dwar il-protezzjoni tad-data personali u li jiżguraw li Franza tosserva dan id-dritt, l-istess kif kellha raġun tagħti parir lill-persuna li ressqet l-ilment, meta ddeċidiet li tagħlaq il-fajl dwar l-ilment tagħha, sabiex issegwi l-każ tagħha fil-livell nazzjonali, b’mod partikolari billi tikkuntattja lis-CNIL. L-awtoritajiet nazzjonali responsabbli għall-protezzjoni tad-data personali huma primarjament responsabbli biex jiżguraw il-konformità mal-liġi rilevanti tal-UE.

11. Fir-rigward tad-deċiżjonijiet tal-qrati Franċiżi li jiċħdu r-rikors ippreżentat mil-lanjant, għandu jiġi rrilevat li l-Kummissjoni hija obbligata tibda proċedura għal nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu kontra Stat Membru biss meta din tkun prattika nazzjonali ġenerali u konsistenti. Madankollu, f’dan il-każ, xejn ma jindika li tali sitwazzjoni teżisti fi Franza minħabba d-deċiżjonijiet rilevanti meħuda mill-qrati kompetenti. F’dan ir-rigward, għandu jiġi rrilevat li l-persuna li ressqet l-ilment diġà ressqet ilment quddiem il-Qorti Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem kontra Franza sabiex tinvoka d-drittijiet tagħha.

12. Għalkemm il-Kummissjoni setgħet tispjega b’mod iktar ċar lill-ilmentatur li ma kien hemm l-ebda evidenza ta’ prattika ħażina konsistenti jew sistemika min-naħa tal-awtoritajiet Franċiżi, xorta jibqa’ l-fatt li d-deċiżjoni tagħha li ma tiftaħx proċedimenti ta’ ksur kontra Franza ma tikkostitwixxix applikazzjoni żbaljata tas-setgħa diskrezzjonali wiesgħa tagħha f’dan ir-rigward.

Konklużjoni(jiet) tal-Ombudsman Ewropew

13. L-Ombudsman Ewropew jagħlaq dan il-każ bil-konklużjonijiet li ġejjin:

Il-Kummissjoni ma wettqitx amministrazzjoni ħażina meta ħadet id-deċiżjoni tagħha li ma tiftaħx proċedimenti ta’ ksur kontra Franza.

14. L-ilmentatur u l-Kummissjoni se jiġu infurmati b'din id-deċiżjoni._^[6]

Lambros Papadias

Kap tal-Unità 3 - Investigazzjonijiet

Magħmul fi Strasburgu, is-26/09/2018

[1] L-Artikolu 8 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea u r-Regolament 679/2016 li jħassar id-Direttiva 95/46/KE, li daħlu fis-seħħ fil-25 ta’ Mejju 2018.

[2] Il-Liġi 2002-303 tal-4 ta’ Marzu 2002 dwar id-drittijiet tal-pazjenti u l-kwalità tas-sistema tas-saħħa, id-Digriet 2002-637 tad-29 ta’ April 2002 dwar l-aċċess għall-informazzjoni miżmuma mill-professjonisti u l-istituzzjonijiet tas-saħħa u l-Kodiċi tas-Saħħa Pubblika; 

[3] L-Artikolu 17(1) tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea u l-Artikolu 258 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea.  

[4] 12Ara, pereżempju, is-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja fil-Kawża C-287/03, Il-Kummissjoni vs Il-Belġju, ECLI:EU:C:2005:282, il-paragrafu 29.

[5] Fi kwalunkwe każ, anki jekk il-Kummissjoni tirreferi l-kwistjoni lill-Qorti tal-Ġustizzja, il-Qorti tal-Ġustizzja tiddeċiedi dwar jekk twettaqx ksur tad-dritt tal-UE, iżda ma tistax tannulla dispożizzjoni nazzjonali inkompatibbli mad-dritt tal-UE jew iġġiegħel lil amministrazzjoni nazzjonali twieġeb għat-talba ta’ individwu. Sabiex jagħmlu dan, l-ilmentaturi jridu jressqu l-każ tagħhom quddiem qorti nazzjonali fil-limitu ta’ żmien stabbilit mil-liġi nazzjonali.  

[6] Dan l-ilment ġie ttrattat fil-kuntest tad-delega tal-kompiti relatati mat-trattament tal-ilmenti, f'konformità mal-Artikolu 11 tad-Deċiżjoni tal-Ombudsman Ewropew li tadotta d-Dispożizzjonijiet ta' Implimentazzjoni tal-..