Arna dhéanamh i gcomhréir le hAirteagal 3(5) de Reacht an Ombudsman Eorpaigh ^[1]

Achoimre

Líomhnaíonn an gearánach go bhfuil cleachtais an Choimisiúin Eorpaigh maidir le formheas substaintí gníomhacha le haghaidh táirgí cosanta plandaí (lotnaidicídí) san Aontas, i gcásanna áirithe, neamhshábháilte agus/nó nach bhfuil siad i gcomhréir leis an reachtaíocht ábhartha. D'fhiosraigh an tOmbudsman cleachtais an Choimisiúin agus d'aimsigh sí roinnt saincheisteanna nach mór don Choimisiún aghaidh a thabhairt orthu.

Déileálann anailís an Ombudsman le (i) formheasanna an Choimisiúin ar shubstaintí gníomhacha agus, ag an am céanna, iarrann sí sonraí a thacaíonn leis an bhformheas sin, (ii) formheas deich substaint ghníomhacha shonracha i bhfianaise na bhforchoimeádas a chuir an tÚdarás Eorpach um Shábháilteacht Bia (EFSA) in iúl, (iii) an chaoi a n-úsáideann an Coimisiún bearta maolaithe agus (iv) cigireachtaí an Choimisiúin sna Ballstáit.

Ar bhonn a réamhchonclúidí, dealraíonn sé don Ombudsman go bhféadfadh an Coimisiún, a bhfuil sé de dhualgas air a áirithiú nach ndéanann na substaintí gníomhacha a fhormheasann sé dochar do shláinte an duine, do shláinte ainmhithe ná don chomhshaol, a bheith róthrócaireach ina chleachtais agus go bhféadfadh sé nach gcuirfeadh sé prionsabal an réamhchúraim san áireamh go leordhóthanach.

Chun aon mhíthuiscint a d’fhéadfadh a bheith ann a sheachaint, tá sé tábhachtach a chur i bhfios go láidir, áfach, nach gciallaíonn ná nach dtugann an togra seo le tuiscint go bhfuil aon cheann de na deich substaint ghníomhacha a ndéantar anailís orthu anseo neamhshábháilte. Ní léiríonn sé ach réamhthuairim an Ombudsman nach cosúil go dtacaíonn na torthaí a rinne EFSA ag an bpointe ábhartha ama go leordhóthanach le conclúidí an Choimisiúin maidir le sábháilteacht na substaintí sin.

Déanann an tOmbudsman roinnt tograí a bhfuil sé mar aidhm acu cleachtais an Choimisiúin a fheabhsú d'fhonn a chinntiú go ndéantar sláinte an duine, sláinte ainmhithe agus an comhshaol a chosaint go héifeachtach san AE.

Cúlra an ghearáin

1. Baineann an gearán le formheas substaintí gníomhacha i dtáirgí cosanta plandaí (lotnaidicídí, dá ngairtear ‘PPPanna’ anseo feasta) agus lena gcur ar an margadh san Aontas. Baineann sé freisin le nós imeachta speisialta um atíolacadh atá beartaithe le Rialachán (CE) Uimh. 33/2008 ^[2], ar ina chomhthéacs a fhormheasann an Coimisiún substaintí gníomhacha a úsáidtear in PCCanna tar éis dó conclúidí measúnaithe eolaíoch a rinne an tÚdarás Eorpach um Shábháilteacht Bia (‘EFSA’) a mheas. Baineann sé freisin le cleachtas an Choimisiúin substaint ghníomhach a fhormheas agus sonraí lena ndeimhnítear a sábháilteacht á n-iarraidh ag an am céanna (an "nós imeachta sonraí deimhniúcháin").[3]

2. D'fhoilsigh an gearánach - Líonra Gníomhaíochta Lotnaidicídí na hEorpa (PAN-Europe) - tuarascáil dar teideal "TWISTING AND BENDING THE RULES: In 'Ath-thíolacadh' tá gach iarracht dírithe ar lotnaidicídí a fhaomhadh'^[4]. Tá sé den tuairim, i gcásanna áirithe, go bhformheasann an Coimisiún substaintí gníomhacha le haghaidh PPPanna i gcás nach gcomhlíontar na ceanglais dhlíthiúla, go háirithe mar gheall ar shonraí neamhleora a chuireann ar a chumas rioscaí do shláinte an duine, do shláinte ainmhithe, do screamhuisce agus don chomhshaol a eisiamh. In 2012, bhí roinnt malartuithe ag an ngearánach leis an gCoimisiún maidir leis an ábhar.

An fiosrúchán

3. D'oscail an tOmbudsman fiosrúchán ar an ngearán agus shainaithin sí na líomhaintí agus na héilimh seo a leanas:

1. Trí úsáid a bhaint as an nós imeachta sonraí deimhniúcháin chun substaintí gníomhacha le haghaidh lotnaidicídí a fhormheas, sháraigh an Coimisiún forálacha Airteagal 5 ^[5] de Threoir 91/414 agus sháraigh sé prionsabal an réamhchúraim. Ba cheart don Choimisiún éirí as an nós imeachta sonraí deimhniúcháin a úsáid i ndáil le formheasanna substaintí gníomhacha le haghaidh PCCanna arna ndeonú faoi Threoir 91/414 agus i ndáil le formheasanna a dheonófar amach anseo faoi Rialachán 1107/2009 ^[6].

2. Ghlac an Coimisiún tuarascálacha athbhreithniúcháin míthreoracha agus cinntí maidir leis na substaintí gníomhacha le haghaidh lotnaidicídí áirithe a formheasadh tríd an bpróiseas ath-thíolactha. Ba cheart don Choimisiún athmheasúnú a dhéanamh ar na tuarascálacha athbhreithnithe uile agus ar na cinntí uile maidir le substaintí gníomhacha le haghaidh lotnaidicídí a ghlac sé le blianta beaga anuas agus ba cheart dó na fíorais agus an fhaisnéis uile a ndearna EFSA measúnú orthu i ndáil leis na substaintí sin a áireamh iontu, lena n-áirítear na fíorais agus an fhaisnéis sin a bhaineann le sonraí atá in easnamh, measúnuithe riosca neamhchríochnaithe, agus rioscaí arda a ndearnadh measúnú orthu.

3. Agus meastóireacht á déanamh ar na substaintí gníomhacha le haghaidh lotnaidicídí áirithe tríd an bpróiseas atíolactha, níor chuir an Coimisiún forálacha Airteagal 5(1)(b) de Threoir 91/414 [7] (atá cosúil le hAirteagal 4(3) de Rialachán 1107/2009) i bhfeidhm i gceart. Ba cheart don Choimisiún a mheas i gceart an gcomhlíontar forálacha Airteagal 5(1)(b) de Threoir 91/414 (atá cosúil le hAirteagal 4(3) de Rialachán 1107/2009) agus ba cheart dó córas fíorúcháin a bhunú chun a sheiceáil an ndéanann na Ballstáit bearta maolaithe a fhorchur agus a fhorfheidhmiú go leordhóthanach chun a ráthú go bhfuil na rioscaí don chomhshaol inghlactha.

4. Le linn an fhiosrúcháin, fuair an tOmbudsman tuairim an Choimisiúin maidir leis an ngearán agus, ina dhiaidh sin, barúlacha an ghearánaigh mar fhreagra ar thuairim an Choimisiúin. Rinne an tOmbudsman tuilleadh fiosrúchán agus fuair sé freagra breise ón gCoimisiún agus ó bharúlacha an ghearánaigh ina leith. Ar an drochuair, cuireadh moill níos mó ná trí mhí ar thuairim an Choimisiúin maidir leis an ngearán agus cuireadh moill níos mó ná dhá mhí ar a fhreagra ar fhiosrúchán breise an Ombudsman. Agus an fiosrúchán á dhéanamh aige, chuir an tOmbudsman na hargóintí agus na tuairimí a chuir na páirtithe chun cinn san áireamh. Mar gheall ar chineál fairsing na n-argóintí agus na dtuairimí sin, ní dhéantar achoimre orthu thíos ach amháin a mhéid is gá chun anailís agus conclúidí an Ombudsman a thuiscint.

Líomhain, tríd an nós imeachta sonraí deimhniúcháin a úsáid, gur sháraigh an Coimisiún Airteagal 5 de Threoir 91/414 agus prionsabal an réamhchúraim agus an maíomh comhfhreagrach

Argóintí a cuireadh faoi bhráid an Ombudsman

5. D’áitigh an gearánach go bhformheasann an Coimisiún substaintí gníomhacha faoin nós imeachta sonraí deimhniúcháin cé nach bhfuil an fhaisnéis uile aige a cheanglaítear leis na rialacha is infheidhme, go háirithe chun aon riosca míchuí do shláinte an duine, do shláinte ainmhithe agus don chomhshaol a chur as an áireamh agus a sheachaint. Ní iarrtar ar iarratasóirí go dtí roinnt ama ina dhiaidh sin na staidéir eolaíocha riachtanacha atá in easnamh a chur isteach, nuair atá an tsubstaint ar an margadh cheana féin agus nuair a scaoileadh isteach sa chomhshaol í. Tá CDP neamhdhleathach toisc nach bhfuil aon tagairt dó i dTreoir 91/414. Is ‘aireagán’ de chuid an Choimisiúin é, atá le feiceáil den chéad uair i Rialachán 1107/2009. Déantar foráil sa Rialachán seo, áfach, maidir le coinníollacha speisialta. Cuireann an Coimisiún an CDP i bhfeidhm ar bhonn gnáthaimh.

6. D’áitigh an gearánach freisin go n-úsáidtear an CDP go mícheart toisc go gcuireann an Coimisiún i bhfeidhm é fiú i gcás ina gcinneann EFSA go bhfuil ardriosca ann don chomhshaol. Sáraíonn CDP Airteagal 5 de Threoir 91/414 lena gceanglaítear go mbeidh sonraí leordhóthanacha ann lena léirítear nach bhfuil aon riosca ard/do-ghlactha ann. Dá bhrí sin, tugann CDP neamhaird ar an ardchaighdeán cosanta a chumhdaítear i dTreoir 91/414 agus ar phrionsabal an réamhchúraim. Trí shubstaintí a fhormheas nach bhfuil doiciméadacht leordhóthanach ag an gCoimisiún ina leith lena bhfianaítear a sábháilteacht, nochtann an Coimisiún daoine agus an comhshaol do rioscaí díobhálacha a d’fhéadfadh a bheith ann.

7. Níor aontaigh an Coimisiún le haighneachtaí an ghearánaigh. Dar leis, tá úsáid CDP comhoiriúnach le hAirteagal 5(4) de Threoir 91/414 lena bhforáiltear go sainráite go bhféadfaidh an formheas a bheith faoi réir ceanglas. Is ceanglas de réir bhrí Airteagal 5(4) í an iarraidh ar fhaisnéis deimhniúcháin. Ina theannta sin, tá forálacha Airteagal 5 de Threoir 91/414 á gcur chun feidhme ó bhí 1997 ann agus tá CDP in úsáid ó bhí 2003 ann. Dá mbeadh ceanglais den sórt sin i ndáiríre contrártha do Threoir 91/414, chuirfeadh an Chúirt Bhreithiúnais é sin in iúl cheana féin. Thairis sin, foráiltear le Rialachán 1107/2009, a cuireadh in ionad Threoir 91/414 ón 14 Meitheamh 2011, in Airteagal 6 ^[8] go bhféadfaí an formheas a chur faoi réir coinníollacha. Coinníoll amháin den sórt sin, a áirítear in Airteagal 6(f), is ea faisnéis deimhniúcháin a sholáthar. Deimhnítear é sin i Roinn 2.2 ^[9] d’Iarscríbhinn II a ghabhann leis an Rialachán. Léiríonn na forálacha sin go soiléir rún an reachtais maidir le húsáid an CDP.

8. Chuir an Coimisiún in iúl go gceadaíonn CDP dó stóinseacht an bhoinn eolaíoch do chuid dá chinntí a mhéadú trí fhaisnéis eolaíoch agus theicniúil nua a éileamh ar an iarratasóir. Déanann an Ballstát is rapóirtéir measúnú ansin ar an bhfaisnéis deimhniúcháin. Má tá an measúnú neamhfhabhrach, is féidir le húdaráis an Aontais na bearta sriantacha is gá a dhéanamh go tapa ar bhonn eolaíoch. Mura gcuirfear an fhaisnéis deimhniúcháin ar fáil de réir mar is gá, féadfaidh an Coimisiún formheas na substainte a tharraingt siar nó a leasú.

9. D’áitigh an Coimisiún freisin nach mór prionsabal an réamhchúraim a chur i bhfeidhm ar bhealach comhréireach. Ní gá gur freagairt chomhréireach é toirmeasc iomlán i ngach cás. Go deimhin, níor cheart toirmeasc iomlán a chur i bhfeidhm ach amháin mura féidir an riosca a choinneáil ar bun go leibhéal atá inghlactha don tsochaí agus más é an t-aon fhreagairt a d’fhéadfadh a bheith ann ar riosca ar leith. Ós rud é go bhfuil an fhreagracht pholaitiúil deiridh ar an gCoimisiún, tá sé go hiomlán i dteideal imscrúdú a dhéanamh ar cé acu is féidir nó nach féidir déileáil le riosca ar bhealach éigin eile. Chun gníomhú ar bhonn phrionsabal an réamhchúraim, ní mór an mheastóireacht eolaíoch ar na sonraí a bhaineann le riosca ar leith a dhéanamh chomh críochnúil agus is féidir. Dá bhrí sin, níor cheart don ghearánach cur i gcoinne an mheasúnaithe eolaíoch ar na sonraí sin.

10. Ina bharúlacha, rinne an gearánach agóid i gcoinne chuntas an Choimisiúin agus choinnigh sé a thuairimí. Ní féidir cinneadh chun sonraí daingniúcháin a iarraidh a mheas mar "cheanglas" de réir bhrí Airteagal 5(4) de Threoir 91/414. Is é an toradh a bheadh ar ghlacadh le cur chuige an Choimisiúin an próiseas cinnteoireachta a chur chun tosaigh toisc go ndéantar cinneadh de ghnáth ar bhonn measúnú ar an bhfaisnéis a chuireann na hiarratasóirí ar fáil. Formheasann an Coimisiún substaintí nach bhfuil sonraí leordhóthanacha aige ina leith agus glacann sé leis nach gcuirfear na sonraí ar fáil go dtí go mbeidh an formheas deonaithe. Mura bhfuil dóthain faisnéise aige chun cinneadh a dhéanamh, ba cheart dó an fhaisnéis atá in easnamh a iarraidh agus a mheasúnú sula ndéanfaidh sé an cinneadh sin. Chuir an gearánach in iúl gur cúis imní dó go bhféadfaí Airteagal 6(f) de Rialachán 1107/2009 (lena bhforáiltear do chur chuige CDP) a úsáid go rófhairsing.

11. Mar fhreagra air sin, d’athdhearbhaigh an Coimisiún a sheasamh maidir le dlíthiúlacht CDP. Dar leis, tá an bunús dlí le fáil in Airteagal 5(4) de Threoir 91/414, ina luaitear go sainráite go bhféadfaí clárú substainte gníomhaí a chur faoi réir ‘ceanglais’. Luaitear go sonrach in Airteagal 6 den Treoir sin go ndéanfar ‘aon choinníollacha maidir le cuimsiú’ a chinneadh. Dá bhrí sin, de réir an Choimisiúin, is léir go bhféadfaidh sé ceanglais agus coinníollacha a leagan síos agus freisin go bhfuil lánrogha leathan aige maidir lena gcineál agus lena méid. Deimhnítear an cur chuige sin le hAirteagal 6(f) de Rialachán 1107/2009 agus le Roinn 2(2) d’Iarscríbhinn II a ghabhann leis an Rialachán sin (infheidhme ón 14 Meitheamh 2011), ina dtagraítear go sainráite d’iarrataí ar fhaisnéis deimhniúcháin.

12. Maidir leis na cúiseanna le tabhairt isteach CDP, dúirt an Coimisiún go raibh an próiseas measúnaithe mall mar gheall ar chastacht an ábhair agus mar gheall ar ghlacadh na n-údarás meastóireachta le staidéir nua agus feabhsuithe leanúnacha ar an gcomhad ag na hiarratasóirí. Leagadh síos le cur chuige nua línte ama dochta chun ábhair a chur isteach ach, cé gur chuir sé sin dlús leis an nós imeachta, chuir sé cosc ar na hiarratasóirí feabhas a chur ar ábhar an chomhaid trí shonraí ábhartha nua a chur isteach.

13. Dúirt an Coimisiún go scrúdaítear an fhaisnéis deimhniúcháin a chuir na hiarratasóirí isteach leis an leibhéal céanna déine leis an bhfaisnéis a cuireadh isteach leis an iarratas tosaigh. Ní dhéantar iarrataí ar fhaisnéis deimhniúcháin ach amháin i gcás inar gá, i gcásanna a bhfuil údar cuí leo agus le haghaidh ábhair ábhartha ar leibhéal an Aontais. Iarrtar faisnéis den sórt sin chun measúnuithe ar phointí áirithe amháin a dheimhniú. Ní iarrtar riamh é maidir le saincheisteanna atá fíor-riachtanach agus ríthábhachtach chun measúnú a dhéanamh ar shábháilteacht substaintí gníomhacha nó in imthosca ina sáraítear críochphointí criticiúla a mhéid a bhaineann le nochtadh tomhaltóirí, oibreoirí, oibrithe agus daoine ar an láthair.

14. Dúirt an Coimisiún freisin go n-áirítear iarrataí ar fhaisnéis deimhniúcháin sna cinntí formheasa i gcásanna ina bhféadfaí a bheith ag súil leis, go ginearálta, go gcomhlíonann PCCanna ina bhfuil an tsubstaint ghníomhach atá i gceist na critéir formheasa ach, ag an am céanna, go measann an Coimisiún, mar bhainisteoir riosca, gurb iomchuí stóinseacht na meastóireachta eolaíche agus an mhuinín as na torthaí eolaíocha a mhéadú a thuilleadh nó aghaidh a thabhairt ar eilimintí nua a thagann chun cinn le linn an phróisis meastóireachta. Tá tairbhe ag baint leis sin ní hamháin i gcomhthéacs fhormheas an Aontais, ach ar an leibhéal náisiúnta freisin, nuair a lorgaíonn iarratasóirí údaruithe táirgí.

15. De réir an Choimisiúin, d’fhéadfadh sé go mbeadh gá le hiarrataí ar fhaisnéis deimhniúcháin freisin i gcás ina bhfuil sé ag leanúint treoirlínte meastóireachta nua a tugadh isteach tar éis d’iarratasóir an comhad a chur isteach. Mar shampla, d’fhéadfadh iarraidh ar fhaisnéis deimhniúcháin a bheith i bhfoirm iarraidh ar mheasúnuithe scagtha, níos gaire do choinníollacha réalaíocha úsáide. Rud atá tábhachtach, chomh maith le cineál na faisnéise a iarrtar, tá a soláthar laistigh de thréimhsí ama áirithe mar chuid den cheanglas freisin. De ghnáth, ní mór an fhaisnéis sin a sholáthar idir 6 mhí agus 2 bhliain tar éis theacht i bhfeidhm an chinnidh formheasa ábhartha, ag brath ar an gcineál faisnéise atá á lorg. Ar deireadh, d’áitigh an Coimisiún nach ‘ionadach éasca’ é an CDP i gcás comhad neamhiomlán nó sonraí lochtacha agus go gcomhlíonann sé na dianchritéir chéanna a bhfuil feidhm acu maidir leis an nós imeachta bunaidh um thíolacadh sonraí.

16. Dar leis an gCoimisiún, measann reachtas an Aontais go gcomhlíonann CDP prionsabal an réamhchúraim, ós rud é go n-áirítear go sainráite é i Rialachán 1107/2009. Dúirt an Coimisiún go bhfuil an measúnú ar lotnaidicídí rioscabhunaithe, rud a chiallaíonn gur féidir substaint chontúirteach a údarú má fhanann an nochtadh laistigh de theorainneacha inghlactha. Urramaíonn an CDP prionsabal na comhréireachta freisin ós rud é go gceadaíonn sé don Choimisiún sláinte an duine agus sláinte ainmhithe agus an comhshaol a chosaint ar bhealach nach bhfuil chomh sriantach céanna agus a bheadh sé mura bhformheasfadh sé substaint.

17. Ina bharúlacha breise, d’athdhearbhaigh an gearánach a thuairimí. D’áitigh sé, mura bhfuil sonraí ag an gCoimisiún, nach féidir leis measúnú riosca cuí a dhéanamh. Maidir le dlíthiúlacht an CDP, thagair an gearánach do litir ó Ghníomhaireacht na Danmhairge um Chaomhnú Comhshaoil a thug rabhadh don Choimisiún in 2005 nach raibh aon bhunús dlí leis an CDP. D’easaontaigh an gearánach freisin nach n-úsáideann an Coimisiún an CDP ach go heisceachtúil ach bhí sé den tuairim go n-úsáidtear é ar bhonn rialta agus fiú le haghaidh PCCanna ardriosca. Dá bhrí sin, de réir an ghearánaigh, tugann an Coimisiún tosaíocht don tionscal maidir le sláinte an duine agus sláinte ainmhithe agus an comhshaol a chosaint.

Réamh-mheasúnú an Ombudsman as ar tháinig an chéad réiteach molta

18. Rinne an gearánach agóid in aghaidh na húsáide a bhain an Coimisiún as an CDP faoi dhá chóras dlí ar leith. Is é an chéad cheann ná faoi Threoir 91/414, a bhí infheidhme i bprionsabal go dtí an 14 Meitheamh 2011. Amhail ón dáta sin, rinneadh an Treoir a aisghairm agus cuireadh Rialachán 1107/2009 [10] ina hionad.

Córas dlí faoi Threoir 91/414

19. Maidir le Treoir 91/414, ní mheasann an tOmbudsman go bhfuil na mínithe a thug an Coimisiún cinntitheach ná leordhóthanach.

20. Is cosúil go n-aontaíonn an Coimisiún nach bhfuil aon bhunús dlí sainráite i dTreoir 91/414 le haghaidh CDP atá inchomparáide leis an mbunús dlí atá i Rialachán 1107/2009. Ina ionad sin, tagraítear in Airteagail 5 agus 6 de Threoir 91/414, ar a bhfuil an Coimisiún ag brath, ar bhealach ginearálta do ‘cheanglais’ agus ‘coinníollacha maidir le cuimsiú’ agus soláthraítear in Airteagal 5 liosta samplaí de cheanglais den sórt sin. Ní áirítear an CDP, áfach, i measc na samplaí seo [11]. Tá amhras mór ar an Ombudsman an bhféadfaí na forálacha sin a mheas mar bhunús dlí atá sonrach go leor don CDP arna chur i bhfeidhm ag an gCoimisiún. I ndáil leis sin, cuireann an tOmbudsman in iúl nach féidir le húdaráis phoiblí gníomhú ach amháin ar bhonn na gcumhachtaí a tugadh dóibh agus laistigh de theorainneacha na gcumhachtaí sin [12].

21. Tuigeann an tOmbudsman gur thug an CDP, arna chur i bhfeidhm ag an gCoimisiún, le tuiscint gur fhormheas an Coimisiún substaint ghníomhach cé gur mheas sé go raibh sé riachtanach sonraí breise a fháil chun a dheimhniú go raibh údar lena fhormheas i ndáiríre. Go háirithe, bunaíodh an gá le sonraí breise ar bhonn anailís eolaíoch EFSA a bheadh ar fáil don Choimisiún sula ndéanfadh sé aon chinneadh. I gcás nach gcuirfí aon sonraí daingniúcháin ar fáil, nó i gcás nach mbeadh na sonraí sin sásúil, choimeád an Coimisiún an ceart aige féin a fhormheas tosaigh a tharraingt siar nó srianta breise a fhorchur [13].

22. Easaontaíonn na páirtithe maidir le cé acu a ghlacann nó nach nglacann an Coimisiún cur chuige CDP i gcásanna ina bhfuil an leibhéal riosca do-ghlactha don tsochaí; easaontaíonn siad freisin maidir leis na teorainneacha ba cheart a bheith i bhfeidhm i mbainistiú riosca an Choimisiúin. I dtuiscint an Ombudsman, is gá go gciallaíonn an CDP, i gcásanna áirithe, go bhformheasann an Coimisiún substaintí gníomhacha a chur ar an margadh cé gur maith is eol dó go bhféadfadh sé tarlú, ar bhonn na faisnéise deimhniúcháin, go bhféadfadh sé nach mbeadh údar lena fhormheas nó go bhféadfadh sé go mbeadh gá le bearta sriantacha breise. Go deimhin, is é an cuspóir atá le sonraí deimhniúcháin a iarraidh a fhíorú go bhfuil údar leis an bhformheas. Tugtar le tuiscint leis sin, dá réir sin, go bhféadfadh riosca míchuí a bheith ann don chomhshaol nó do shláinte an duine nó do shláinte ainmhithe.

23. Is cosúil go bhfuil argóint an Choimisiúin contrártha toisc, ar thaobh amháin, go n-áitíonn sé nach dtugtar le tuiscint le CDP aon riosca míchuí don tsochaí (féach pointe 13 thuas) agus, ag an am céanna, míníonn sé go n-úsáidtear an nós imeachta i gcás ina bhfuil sé ‘iomchuí stóinseacht na meastóireachta eolaíche agus an mhuinín as na torthaí eolaíocha a mhéadú tuilleadh nó aghaidh a thabhairt ar ghnéithe nua a tháinig chun cinn le linn an phróisis meastóireachta’[14]. Ina theannta sin, tá scrúdú cúramach déanta ag an Ombudsman ar na doiciméid agus ar na haighneachtaí a bhaineann leis na deich substaint ghníomhacha a phléigh na páirtithe go mion agus is cúis imní dó gur iarr an Coimisiún sonraí deimhniúcháin le haghaidh gach ceann de na deich substaint, i gcásanna inar luaigh EFSA nach bhféadfaí cuid mhór dá anailís a chur i gcrích le linn a mheasúnaithe mar gheall ar bhearnaí sonraí agus i gcás inar sainaithníodh rioscaí nó ‘réimsí criticiúla ar údar imní iad’[15]. Is cosúil go ndeimhníonn sé seo argóint an ghearánaigh go n-úsáidtear an CDP ar "bhonn caighdeánach" fiú i gcásanna ina n-aithnítear rioscaí tromchúiseacha. Cuireann sé amhras freisin ar aighneacht an Choimisiúin nach n-úsáidtear an CDP riamh maidir le "saincheisteanna atá riachtanach agus ríthábhachtach chun measúnú a dhéanamh ar shábháilteacht substaintí gníomhacha".

24. Measann an tOmbudsman nach bhfuil sé éasca a fheiceáil conas is féidir a mheas go bhfuil an CDP, mar a thuairiscítear i míreanna 21 agus 22 thuas, comhoiriúnach le forálacha Airteagail 5 agus 6 de Threoir 91/414. Is ar éigean is féidir an tagairt do ‘cheanglais’ agus ‘coinníollacha’ atá iontu a léamh mar thagairt a thugann le tuiscint go bhféadfaidh an Coimisiún formheas a dheonú agus ag an am céanna a admháil nach bhfuil sé in ann a dheimhniú go fóill go bhféadfaí a bheith ag súil leis nach bhfuil aon éifeachtaí díobhálacha ag an tsubstaint ghníomhach ar shláinte an duine ná ar shláinte ainmhithe ná ar an gcomhshaol. Ní dóigh leis an Ombudsman go bhféadfadh léirmhíniú chomh fairsing sin a bheith mar thoradh ar lánrogha an Choimisiúin maidir le coinníollacha agus ceanglais a shainiú.

25. Go deimhin, liostaítear in Airteagal 5(4) de Threoir 91/414 cúig shampla [16] ar cosúil go bhfuil siad bunaithe ar an smaoineamh go bhféadfaí substaint ghníomhach a fhormheas ar choinníoll go gcloítear le coimircí áirithe ina cur i bhfeidhm/úsáid phraiticiúil. Is é is aidhm do na samplaí sin bearta a sholáthar chun rioscaí a sainaithníodh cheana le linn an scrúdaithe ar an tsubstaint ghníomhach a shrianadh; ní chuireann siad bonn ar fáil chun rioscaí nua a ghlacadh de bhua a bhformheasta agus a scaoilte i gcásanna nach ndearnadh scrúdú leordhóthanach mar gheall ar fhianaise neamhleor.

26. Tá an tOmbudsman den tuairim freisin gur gá forálacha Airteagal 5(4) de Threoir 91/414 a léamh i gcomhar leis an gcuid eile d’Airteagal 5 agus den Treoir, lena n-áirítear na haithrisí. Cuirtear in iúl go soiléir sna haithrisí agus in Airteagal 5(1) nach bhféadfaidh an Coimisiún aon substaint ghníomhach a fhormheas mura suitear go leordhóthanach nach bhfuil aon éifeachtaí díobhálacha ar shláinte an duine ná ar shláinte ainmhithe agus nach bhfuil aon tionchar do-ghlactha ar an gcomhshaol.

27. Ba é rún an reachtais, go soiléir, cosaint na sláinte poiblí agus an chomhshaoil a áirithiú. Ós rud é gur thug an reachtas isteach an fhéidearthacht sonraí daingniúcháin a iarraidh i Rialachán 1107/2009, ní dhéantar cleachtas an Choimisiúin roimhe sin a bhailíochtú go cúlghabhálach. Ina theannta sin, tugann an tOmbudsman dá haire (mar a léirítear sna míreanna a leanann) go leagtar síos le Rialachán 1107/2009 fiú coinníollacha sriantacha maidir le húsáid an CDP, rud nach gá go bhfreagródh sé do chleachtas an Choimisiúin.

28. Déantar na cearta agus na prionsabail a chosnaítear le Treoir 91/414 a chosaint freisin le hord bunreachtúil an Aontais agus ní mór iad a chur san áireamh agus na forálacha ábhartha á léiriú. Cumhdaítear i gCairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh ceart gach duine chun na beatha (Airteagal 2) agus foráiltear inti go n-áiritheofar"ardleibhéal cosanta do shláinte an duine i sainiú agus i gcur chun feidhme bheartais agus ghníomhaíochtaí uile an Aontais"(Airteagal 35). Ina theannta sin, déantar foráil in Airteagal 31 den Chairt maidir le cosaint shonrach sláinte agus sábháilteachta d’oibrithe. I gcomhréir le hAirteagal 37 den Chairt,"ní mór ardleibhéal cosanta don chomhshaol agus feabhsú cháilíocht an chomhshaoil a chomhtháthú i mbeartais an Aontais agus a áirithiú i gcomhréir le prionsabal na forbartha inbhuanaithe."Faoi Airteagal 191 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh ("CFAE"), tá beartas comhshaoil an Aontais bunaithe ar cháilíocht an chomhshaoil a chaomhnú, a chosaint agus a fheabhsú chomh maith le sláinte an duine a chosaint agus ar phrionsabal an réamhchúraim.

29. Ar na cúiseanna sin go léir, ní mheasann an tOmbudsman go bhfuil míniú an Choimisiúin áititheach maidir le comhréireacht Threoir 91/414 lena spleáchas ar CDPanna. Tar éis scrúdú cúramach a dhéanamh ar aighneachtaí na bpáirtithe agus ar an gcreat dlíthiúil ábhartha, is é réamhthuairim an Ombudsman nach bhfuil spleáchas an Choimisiúin ar CDPanna (mar a thuairiscítear thuas) comhoiriúnach le forálacha Threoir 91/414 [17]. Dá bhrí sin, is cosúil gur drochriarachán é úsáid den sórt sin a bhaint as CDPanna. I bhfianaise na conclúide sin, ní gá scrúdú a dhéanamh ar cé acu a d’fhéadfadh nó nach bhféadfadh úsáid CDPanna den sórt sin, faoi Threoir 91/414, a bheith ar neamhréir le prionsabal an réamhchúraim agus ar a mhéid a d’fhéadfadh an úsáid sin a bheith ar neamhréir le prionsabal an réamhchúraim.

Córas dlí faoi Rialachán 1107/2009

30. Comhaontaíonn na páirtithe gur údaraíodh go sainráite don Choimisiún iarrataí a dhéanamh ar shonraí deimhniúcháin faoi Rialachán 1107/2009. Foráiltear le hAirteagal 6(f) den Rialachán sin go "[bh]féadfaidh pproval a bheith faoi réir coinníollacha agus srianta lena n-áirítear: ... tuilleadh faisnéise deimhnithí a chur faoi bhráid na mBallstát, an Choimisiúin agus an Údaráis Eorpaigh um Shábháilteacht Bia... i gcás ina mbunófar ceanglais nua le linn an phróisis meastóireachta nó mar thoradh ar eolas eolaíoch agus teicniúil nua". Foráiltear i Roinn 2(2) d'Iarscríbhinn II a ghabhann leis an Rialachán "[i] n prionsabal nach bhformheasfar substaint ghníomhach... ach amháin i gcás ina dtíolacfar sainchomhad iomlán. I gcásanna eisceachtúla, féadfar substaint ghníomhach... a fhormheas cé go bhfuil faisnéis áirithe fós le cur isteach sna cásanna seo a leanas: (a) rinneadh na ceanglais sonraí a leasú nó a bheachtú tar éis an sainchomhad a thíolacadh; nó (b) meastar gur faisnéis dheimhnitheach í an fhaisnéis, de réir mar is gá chun muinín as an gcinneadh a mhéadú." Glacann an tOmbudsman leis, nuair a ghníomhaíonn sé faoi Rialachán 1107/2009, agus ar choinníoll go n-urramaíonn sé na coinníollacha sriantacha a leagtar amach sna forálacha thuas, nach mór cinneadh an Choimisiúin CDP a úsáid a mheas mar chinneadh a bhfuil bunús dlí leis faoi Rialachán 1107/2009.

31. Mar sin féin, cé go bhfuil bunús dlí sainráite ann anois don CDP, tá an tOmbudsman den tuairim nach féidir é sin a léirmhíniú sa chaoi go dtugtar le tuiscint leis go bhfuil aon chur i bhfeidhm den CDP comhoiriúnach (i) leis na ceanglais maidir le sláinte an duine agus sláinte ainmhithe agus an comhshaol a chosaint a chuirtear in iúl in Airteagal 4 de Rialachán 1107/2009 agus i bhforálacha eile, agus (ii) le prionsabal an réamhchúraim. Os a choinne sin, measann an tOmbudsman, nuair a chinneann an Coimisiún substaint ghníomhach a fhormheas agus sonraí deimhniúcháin a iarraidh faoi Airteagal 6 de Rialachán 1107/2009, gur gá dó a áirithiú nach gcuirfidh gníomhaíocht den sórt sin sláinte an duine, sláinte ainmhithe ná an comhshaol i mbaol.

32. Tugann an tOmbudsman dá haire, ar an gcéad dul síos, gur údaraigh an reachtas don Choimisiún sonraí daingniúcháin a iarraidh i gcásanna sonracha amháin. Cuirtear in iúl go soiléir in Iarscríbhinn II a ghabhann le Rialachán 1107/2009 ‘[i] nprionsabal ní fhormheasfar substaint ghníomhach ... ach amháin i gcás ina gcuirtear sainchomhad iomlán isteach’(béim curtha leis). Dá bhrí sin, ní féidir substaint ghníomhach a fhormheas gan sonraí leordhóthanacha ach amháin i gcás ina gcomhlíontar na coinníollacha sonracha a leagtar amach sa reachtaíocht. Ní féidir é sin a dhéanamh i Roinn 2 d’Iarscríbhinn II ach amháin i gcás ina ndearnadh na ceanglais sonraí a leasú nó a bheachtú nó i gcás ina meastar gur faisnéis dheimhnitheach í an fhaisnéis agus nach gceanglaítear uirthi ach muinín as an gcinneadh a mhéadú. Ó fhoclaíocht Airteagal 6 de Rialachán 1107/2009 agus Roinn 2 d’Iarscríbhinn II araon, is léir go raibh sé beartaithe ag an reachtas úsáid CDP a fhorchoimeád do chásanna eisceachtúla inar beag an riosca go n-athrófaí an measúnú. Ós rud é gur ceapadh CDP mar eisceacht, ba cheart na coinníollacha maidir lena chur i bhfeidhm a léirmhíniú go sriantach.

33. Ar an dara dul síos, leagtar béim i Rialachán 1107/2009, amhail Treoir 91/414, ar chosaint shláinte an duine agus sláinte ainmhithe agus ar chosaint an chomhshaoil. Luaitear an méid seo a leanas in Aithris 8 den Rialachán: "Is é is cuspóir don Rialachán seo ardleibhéal cosanta a áirithiú do shláinte an duine agus do shláinte ainmhithe araon agus don chomhshaol agus, ag an am céanna, iomaíochas thalmhaíocht an Chomhphobail a chosaint. Ba cheart aird ar leith a thabhairt ar ghrúpaí leochaileacha den daonra a chosaint, lena n-áirítear mná torracha, naíonáin agus leanaí. Ba cheart prionsabal an réamhchúraim a chur i bhfeidhm agus ba cheart a áirithiú leis an Rialachán seo go léireoidh an tionscal nach bhfuil aon éifeacht dhíobhálach ag substaintí nó táirgí a tháirgtear nó a chuirtear ar an margadh ar shláinte an duine ná ar shláinte ainmhithe ná nach bhfuil aon éifeachtaí do-ghlactha acu ar an gcomhshaol" (béim curtha leis). Luaitear an méid seo a leanas in aithris 24: "... ba cheart tosaíocht a thabhairt don chuspóir maidir le sláinte an duine agus sláinte ainmhithe agus an comhshaol a chosaint thar an gcuspóir maidir le táirgeadh plandaí a fheabhsú. Dá bhrí sin, ba cheart a léiriú, sula gcuirfear [PPPanna] ar an margadh, gur léir go dtéann siad chun tairbhe do tháirgeadh plandaí agus nach bhfuil aon éifeacht dhíobhálach acu ar shláinte an duine ná ar shláinte ainmhithe, lena n-áirítear sláinte grúpaí leochaileacha, ná nach bhfuil aon éifeachtaí do-ghlactha acu ar an gcomhshaol" (béim curtha leis). Ar an gcaoi chéanna, foráiltear le hAirteagal 4(2) den Rialachán ‘nach mbeidh aon éifeacht dhíobhálach ag iarmhair [PPPanna]... ar shláinte an duine ... ná ar shláinte ainmhithe ...’ ná ‘nach mbeidh aon éifeacht dho-ghlactha ag iarmhair [PPPanna] ar an gcomhshaol’. Ar deireadh, bunaítear leis an dara fleasc d’Airteagal 4(1) ordlathas áirithe laistigh d’fhorálacha Iarscríbhinn II lena dtugtar tosaíocht dá fhorálacha maidir le sláinte an duine agus an comhshaol a chosaint ar na forálacha a bhaineann leis an CDP [18].

34. Ar an tríú dul síos, cosnaítear sláinte an duine agus an comhshaol ní hamháin le Rialachán 1107/2009 ach le hord bunreachtúil an Aontais freisin. Dá réir sin, ceanglaítear ar an gCoimisiún na tosca deireanacha sin a chur san áireamh agus cinneadh á dhéanamh aige an bhformheasfaidh sé substaint ghníomhach i gcás ina measann sé go bhfuil gá le sonraí breise chun an measúnú a chur i gcrích.

35. Ar an gceathrú dul síos, is léir ó Rialachán 1107/2009 go bhfuil prionsabal an réamhchúraim le cur i bhfeidhm [19]. Tá an prionsabal sin cumhdaithe in Airteagal 191 CFAE lena bhforáiltear go bhfuil beartas comhshaoil an Aontais bunaithe, i measc nithe eile, ar phrionsabal an réamhchúraim. I gcomhréir le cásdlí na Cúirte Breithiúnais, is prionsabal ginearálta de dhlí an Aontais é prionsabal an réamhchúraim lena gceanglaítear ar na húdaráis bearta iomchuí a dhéanamh chun rioscaí sonracha a d’fhéadfadh a bheith ann don tsláinte phoiblí, don tsábháilteacht nó don chomhshaol a chosc trí thosaíocht a thabhairt do chosaint na leasanna sin ar leasanna eacnamaíocha. Go háirithe, ceadaítear leis bearta cosanta a ghlacadh i gcás ina dtugtar le fios leis an bhfaisnéis atá ar fáil go bhféadfadh éifeachtaí díobhálacha sláinte a bheith ann cé go bhfuil éiginnteacht eolaíoch ann maidir leis an ábhar [20]. Creideann an tOmbudsman go bhfuil prionsabal an réamhchúraim le meas freisin mar phrionsabal an dea-riaracháin lena gceanglaítear ar an gCoimisiún a áirithiú nach bhformheasann sé substaintí gníomhacha i gcásanna ina bhféadfaí an tsláinte phoiblí nó an comhshaol a chur i mbaol .

36. I bhfianaise an mhéid thuas, tá an tOmbudsman den tuairim, mar dhea-chleachtas riaracháin, nár cheart an CDP dá bhforáiltear i Rialachán 1107/2009 a úsáid ach amháin i gcásanna a bhfuil údar cuí leo a chomhfhreagraíonn go docht do na coinníollacha arna sonrú ag an reachtas agus i gcás nach bhfuil aon riosca ann go bhféadfadh an chonclúid maidir le sábháilteacht na substainte gníomhaí a bheith lochtach .

37. Ós rud é gur eisceacht é úsáid CDP, ní mór é a chur i bhfeidhm go sriantach agus ní mór na coinníollacha maidir lena chur i bhfeidhm a léirmhíniú go sriantach freisin. Ní féidir é a chur i bhfeidhm go huathoibríoch díreach ‘toisc gur údaraigh an reachtas é’, ach ní mór don Choimisiún na hiarmhairtí a d’fhéadfadh a bheith ann do shláinte an duine agus do shláinte ainmhithe agus don chomhshaol i ngach cás sonrach a chur san áireamh go hiomlán sula gcuirfear an CDP i bhfeidhm. Tá na leasanna sin faoi chosaint ag ord bunreachtúil an Aontais agus ní mór iad a chur san áireamh. Ní mór don Choimisiún prionsabal an réamhchúraim a chur san áireamh freisin. I ngach cás, ba cheart tosaíocht a thabhairt don fhéidearthacht an fhaisnéis is gá a éileamh agus a mheasúnú sula ndéanfar cinneadh maidir le formheas. Agus é á chur san áireamh go bhféadfadh aon earráid a d’fhéadfadh a bheith i measúnú an Choimisiúin bunaithe ar shonraí neamhleora dochar tromchúiseach, dochúlaithe a d’fhéadfadh a bheith ann do shláinte an duine, do shláinte ainmhithe nó don chomhshaol i gcoitinne, tá an tOmbudsman den tuairim gur gá an CDP a chur i bhfeidhm go cúramach agus le srian ar leith. Molann an tOmbudsman réiteach thíos, i gcomhréir le hAirteagal 3(5) de Reacht an Ombudsman Eorpaigh.

Líomhain gur ghlac an Coimisiún tuarascálacha athbhreithniúcháin míthreoracha agus cinntí maidir le substaintí gníomhacha agus an maíomh gur cheart don Choimisiún athmheasúnú a dhéanamh ar na tuarascálacha athbhreithniúcháin agus ar na cinntí athbhreithnithe uile lena mbaineann agus na conclúidí ábhartha EFSA uile a áireamh iontu

Argóintí a cuireadh faoi bhráid an Ombudsman

38. D’áitigh an gearánach, agus meastóireacht á déanamh aige ar shubstaintí gníomhacha le haghaidh lotnaidicídí áirithe tríd an nós imeachta um atíolacadh, nár chuir an Coimisiún conclúidí eolaíocha na n-athbhreithnithe piaraí a rinne EFSA san áireamh. Rinne sé tagairt do dheich substaint ghníomhacha ar leith. Sna cásanna sin, cé gur shainaithin EFSA bearnaí sonraí nó rioscaí fiú, d’fhormheas an Coimisiún na substaintí gníomhacha.

39. Ina thuairim, níor aontaigh an Coimisiún leis an ngearánach agus mhaígh sé gur ghlac sé tuarascálacha athbhreithnithe agus cinntí cearta agus cruinne maidir leis na substaintí gníomhacha lena mbaineann, lena gcuirtear conclúidí EFSA san áireamh go hiomlán.

40. Dúirt an Coimisiún go bhféadfadh sé a bheith dlisteanach uaireanta imeacht ó chonclúidí EFSA agus go bhfuil lánrogha leathan ag an gCoimisiún ^[21]. Go háirithe, de réir an Choimisiúin, ní féidir le measúnú eolaíoch riosca an fhaisnéis uile ar cheart cinneadh maidir le bainistiú riosca a bheith bunaithe uirthi a sholáthar i gcónaí. Ní mór tosca eile a chur san áireamh. Leis an gcinneadh ón gCoimisiún, féadfar substaint a fhormheas ach féadfar foráil a dhéanamh maidir le roghanna iomchuí coisctheacha agus rialaithe ^[22]. Is faoin mbainisteoir riosca atá sé cinneadh a dhéanamh maidir le glacadh le haon riosca iarmharach agus maidir leis na bearta chun é a íoslaghdú agus a laghdú go leibhéil inghlactha. Féadfaidh an Coimisiún a mheas, d’ainneoin bearnaí sonraí sainaitheanta nó rioscaí a d’fhéadfadh a bheith fós ann, gur féidir úsáidí inghlactha áirithe PPPanna a shainaithint agus srianta ar úsáid nó bearta maolaithe riosca á gcur san áireamh.

41. D’áitigh an Coimisiún, nuair a luaitear i gconclúidí EFSA na héiginnteachtaí nó na bearnaí sonraí atá fós ann, nach gá go gciallódh sé sin ‘easpa sonraí’. D’fhéadfadh sé nach léireodh conclúid den sórt sin ach easaontas áirithe i measc saineolaithe; ní gá gur fianaise é ar riosca tromchúiseach nach féidir a shrianadh. D’fhéadfadh bearna sonraí den sórt sin teacht chun cinn i gcás ina measann roinnt meastóirí, le linn an athbhreithnithe piaraí, go gcuirfí fáilte roimh fhaisnéis bhreise chun stóinseacht an mheasúnaithe a mhéadú. In go leor cásanna, tagraíonn bearnaí sonraí den sórt sin do chásanna áitiúla agus is féidir aghaidh a thabhairt orthu ar leibhéal na mBallstát nó trí shonraí deimhniúcháin is féidir a chur isteach ar leibhéal an Aontais tar éis a bhformheasta. I gcásanna eile, sainaithníonn EFSA riosca ‘ar bhonn samhlacha an-choimeádacha agus teoiriciúla’, ar gá iad a dheimhniú nó a dhíbhe le sonraí níos réadúla ar an láthair. Féadfaidh an Coimisiún na sonraí sin a iarraidh trí bhíthin iarrataí ar shonraí daingniúcháin. Is é ról an Choimisiúin agus na mBallstát meastóireacht a dhéanamh ar thionchar neamhchinnteachtaí den sórt sin agus bearnaí sonraí sainaitheanta, agus measúnú a dhéanamh ar an ngá atá le mionchoigeartú ar inghlacthacht fhéideartha na substainte. Is é an cúram atá orthu a fháil amach a mhéid a d’fhéadfaí na héiginnteachtaí atá fós ann a fhrithchothromú le bearta maolaithe riosca leordhóthanacha.

42. Ina bharúlacha, chuir an gearánach i gcoinne aighneachtaí an Choimisiúin. Dúirt sé, má imíonn an Coimisiún ó chonclúidí EFSA, (i) go gcaithfidh sé é sin a dhéanamh i bhfianaise an eolais eolaíoch agus theicniúil reatha (Airteagal 5(1) de Threoir 91/414), (ii) go gcaithfidh sé cúiseanna cuí a thabhairt, agus (iii) gur cheart dó nós imeachta sonrach a leanúint maidir le comhaid neamhiomlána. I gcás ina sainaithníonn EFSA bearna sonraí, ba cheart don Choimisiún faisnéis bhreise a iarraidh ar dtús. Níor cheart don Choimisiún substaintí gníomhacha a fhormheas i gcás ina bhfuil bearnaí sonraí ann toisc nach mbeadh a chinntí bunaithe ar fhaisnéis eolaíoch ach ar thoimhdí maidir leis na rioscaí a d’fhéadfadh a bheith ann. Ba cheart feidhm a bheith ag prionsabal an réamhchúraim agus níor cheart forlámhas a bheith ag leasanna tráchtála ar an tsábháilteacht toisc gurb amhlaidh (a mhaíonn sé) go dtí seo.

43. Mar fhreagra air sin, d’áitigh an Coimisiún nár cheart féachaint i gcónaí ar bhearnaí sonraí a bheith i gcomhad atá an-chuimsitheach agus casta seachas sin mar chúis gan substaint a fhormheas. Ní ábhar imní láithreach iad roinnt bearnaí sonraí nó níl siad ábhartha maidir le gach coinníoll úsáide Eorpach. I gcásanna den sórt sin, déantar scrúdú breise orthu ar an leibhéal náisiúnta.

44. Sholáthair an Coimisiún mínithe mionsonraithe i gcás gach ceann de na deich substaint a shainaithin an gearánach mar shubstaintí a raibh fadhbanna ag baint leo:

A. Brómúconasól [23]

• Shainaithin EFSA dhá ‘cheist nárbh fhéidir a thabhairt chun críche’[24] (mar gheall ar bhearnaí sonraí): (i) measúnú ar an bhféidearthacht go mbeadh suaitheadh inchríneach in éisc agus in éin agus (ii) measúnú ar an riosca do thomhaltóirí. Maidir leis an gcéad saincheist, ní raibh aon mhodheolaíocht chomhaontaithe ná treoirdhoiciméad ann le haghaidh measúnaithe. Dá bhrí sin, d’iarr an Coimisiún sonraí deimhniúcháin laistigh de 2 bhliain ó ghlacadh threoirlínte tástála ECFE maidir le suaitheadh inchríneach nó, de rogha air sin, treoirlínte tástála an Aontais. A mhéid a bhaineann leis an dara saincheist, d’iarr an Coimisiún faisnéis deimhniúcháin freisin. Ina theannta sin, d’iarr an Coimisiún bearta maolaithe mar a mhol EFSA (úsáid trealaimh chosanta phearsanta agus criosanna maolánacha leordhóthanacha).
• Shainaithin EFSA dhá phríomhábhar imní: (i) ‘riosca féideartha’ don tomhaltóir maidir le meitibilítí brómúconasóil agus (ii) ‘ardriosca fadtéarmach’ do mhamaigh luibhiteacha. Thug an Coimisiún aghaidh ar na rioscaí sin trí bhíthin iarrataí ar fhaisnéis deimhniúcháin.
• Cuireadh na sonraí deimhniúcháin isteach laistigh de na teorainneacha ama agus bhí measúnú fós á dhéanamh orthu. Cumhdaíodh bearnaí breise sonraí a shainaithin EFSA i gcomhthéacs na nósanna imeachta náisiúnta um údarú PPPanna.

B. Míclóbútáinil [25]

• Níor liostaíodh aon phríomhábhar imní i gconclúidí EFSA ach níor liostaíodh iontu ach saincheisteanna nárbh fhéidir a thabhairt chun críche mar gheall ar bhearnaí sonraí: (i) éiginnteachtaí sa mheastachán ar chineál agus leibhéal na n-iarmhar i bhfíonchaora, agus (ii) nárbh fhéidir an measúnú riosca do thomhaltóirí a thabhairt chun críche ar roinnt cúiseanna. Mheas EFSA, áfach, gur chosúil go raibh an tsubstaint sábháilte go leor chun riosca don tomhaltóir a eisiamh agus mhol sé an fhaisnéis a chomhlánú. Dá réir sin, d’iarr an Coimisiún sonraí deimhniúcháin.
• A mhéid a bhaineann le bearnaí breise sonraí, bhí siad le cumhdach ar leibhéal na mBallstát. Cé nár mhol EFSA é, chuir an Coimisiún oibleagáid ar na Ballstáit aird ar leith a thabhairt ar shábháilteacht oibreoirí agus a áirithiú go sonraítear sna coinníollacha úsáide nach mór trealamh cosanta leordhóthanach a úsáid, i gcás inarb iomchuí.
• Soláthraíodh na sonraí deimhniúcháin laistigh den sprioc-am forordaithe agus tá an measúnú ar siúl faoi láthair.

 

C. Hymexazol [26]

• Dúirt an Coimisiún gur formheasadh himeacsasól faoi choinníollacha an-sriantach ós rud é nach bhféadfar ach ‘úsáidí mar fhuingicíd le haghaidh millíní síl biatas siúcra i saoráidí cóireála síl gairmiúla a údarú’. Measadh go raibh a úsáid ar thrátaí do-ghlactha tar éis measúnú iomlán a dhéanamh. Dá bhrí sin, níorbh fhéidir leis na húdaráis náisiúnta, ó thaobh an dlí de, a úsáid ar thrátaí nó ar aon úsáid eile nach n-urramaíonn srianta an Aontais sna Ballstáit a údarú. Bhain go leor de na saincheisteanna a d’ardaigh EFSA lena úsáid ar thrátaí nár formheasadh, sa chás sin.
• A mhéid a bhaineann le húsáidí eile, shainaithin EFSA roinnt saincheisteanna nárbh fhéidir a thabhairt chun críche. Chomhfhreagraigh siad freisin do na réimsí ríthábhachtacha imní a shainaithin EFSA. Is iad sin: (i) níorbh fhéidir an measúnú riosca do thomhaltóirí a thabhairt chun críche agus (ii) níorbh fhéidir an measúnú riosca fadtéarmach le haghaidh éin agus mamaigh ghránacha a thabhairt chun críche. D’áitigh an Coimisiún go raibh sé ‘an-dóchúil’ go mbeadh tomhaltóirí siúcra, a fhaightear tar éis próiseáil agus mionchoigeartú suntasach ó bhiatas siúcra, ar cóireáladh a shíol leis an tsubstaint, i mbaol. Mar sin féin, le bheith sábháilte, áiríodh ann foráil lena n-iarrtar faisnéis deimhniúcháin. Cuireadh an fhaisnéis sin isteach agus tá a measúnú gar do thabhairt chun críche. A mhéid a bhaineann leis an dara saincheist, d’iarr an Coimisiún faisnéis deimhniúcháin agus d’iarr sé ar na Ballstáit aird ar leith a thabhairt ar na speicis faoi chosaint. Cuireadh an fhaisnéis isteach agus tá an measúnú gar do thabhairt chun críche.

D. Pyridaben [27]

• Níor aimsigh EFSA aon phríomhábhar imní ach níor thagair sé ach do roinnt saincheisteanna nárbh fhéidir a thabhairt chun críche mar gheall ar bhearnaí sonraí. Ba iad sin: (i) an measúnú riosca uisceach, (ii) an measúnú ar riosca fadtéarmach do mhamaigh nuair a úsáidtear piridibein i gcitris, (iii) an measúnú ar iarmhair atá intuaslagtha i saill, agus (iv) an measúnú riosca do thomhaltóirí nuair a úsáidtear i gcitris í.
• D’iarr an Coimisiún sonraí deimhniúcháin le haghaidh na gceithre chatagóir uile. A mhéid a bhaineann leis an riosca fadtéarmach do mhamaigh agus leis an riosca do thomhaltóirí, níor bhain na bearnaí sonraí ach le húsáid amháin (citreas). Sainaithníodh úsáid shábháilte eile (trátaí) agus dá bhrí sin bhí an formheas bailí ós rud é gur leor úsáid shábháilte amháin. In aon chás, shainaithin an Coimisiún coinníollacha ar leith nach mór a chur san áireamh ar leibhéal na mBallstát maidir lena úsáid i gcitris. Tá na Ballstáit freagrach as bearta sonracha maolaithe riosca a leagan síos chun an riosca do bheacha a laghdú. Cuireadh na sonraí deimhniúcháin uile isteach agus tá a measúnú fós ar siúl.

E. Halocsafop-P [28]

• Tharraing EFSA aird ar roinnt saincheisteanna nach bhféadfaí a thabhairt chun críche: (i) an measúnú ar nochtadh do screamhuisce agus (ii) an measúnú ar riosca fadtéarmach do mhamaigh luibhiteacha agus do mhamaigh fheithiditeacha. Measadh freisin gur príomhábhar imní í an chéad saincheist.
• A mhéid a bhaineann leis an gcéad saincheist, mhínigh an Coimisiún cén fáth, dar leis, a raibh an riosca teoranta. Go deimhin, ní rabhthas ag súil le "sárú"agus measadh nach raibh cuid de na meitibilítí ábhartha go tocsaineolaíoch. Dá bhrí sin, ní bheadh gá le measúnú tomhaltóirí ach amháin dá sárófaí na teorainneacha dlíthiúla maidir le láithreacht. Chun a bheith sábháilte, d’iarr an Coimisiún ar na Ballstáit aird ar leith a thabhairt ar shábháilteacht tomhaltóirí i gcásanna ina dtarlódh dhá mheitibilít os cionn na teorann dlíthiúla. Ina theannta sin, iarradh faisnéis deimhniúcháin. Cuireadh isteach é agus bhí measúnú fós á dhéanamh air. Ar deireadh, lean an Coimisiún moladh EFSA agus d’fhorordaigh sé criosanna maolánacha leordhóthanacha, i gcás inarb iomchuí.
• Maidir leis an dara saincheist, mheas an Coimisiún nach mbaineann an bhearna sonraí ach le riosca fadtéarmach do mhamaigh áirithe ó úsáid na substainte ar ráib olashíl i nDeisceart na hEorpa. Ní mór do na húdaráis inniúla aghaidh a thabhairt air sin sula ndeonófar údaruithe náisiúnta. Dá bhrí sin, níor ghá aghaidh a thabhairt air ar leibhéal an Aontais sa Treoir.

F. Quinmerac [29]

• Liostaigh EFSA réimse criticiúil imní amháin, is é sin, gur léiríodh leis na sonraí a bhí ann cheana go raibh ardriosca fadtéarmach ann do phéisteanna talún. Mheas EFSA gur ghá aghaidh a thabhairt ar an tsaincheist sin a thuilleadh. Dá réir sin, d’iarr an Treoir sonraí deimhniúcháin agus ar choinníoll gur cheart do na Ballstáit aird ar leith a thabhairt ar an riosca fadtéarmach do phéisteanna talún.
• Níorbh fhéidir trí shaincheist bhreise a thabhairt chun críche: (i) an dóchúlacht go dtarlódh iarmhair shuntasacha i mbarra uainíochta a chinneadh agus an fíoras nach bhféadfaí uasleibhéil iarmhar a mholadh, (ii) an measúnú riosca do thomhaltóirí, agus (iii) an measúnú ar an riosca a d’fhéadfadh a bheith ann d’éin agus do mhamaigh. Chun aghaidh a thabhairt ar an gcéad dá shaincheist, d’iarr an Coimisiún sonraí deimhniúcháin. Ina theannta sin, ceanglaíodh ar na Ballstáit aird ar leith a thabhairt ar nochtadh cothúcháin tomhaltóirí d’iarmhair cuinmeireac i mbarra uainíochta. Níor tugadh aghaidh ar an tríú pointe sa Treoir toisc gur léirigh na staidéir thocsaineachta riosca íseal d’éin agus do mhamaigh.
• A mhéid a bhaineann le moltaí breise EFSA (screamhuisce, orgánaigh uisceacha, bearna sonraí maidir le trialacha iarmhar barr uainíochta), chuir an Coimisiún moltaí comhfhreagracha faoi bhráid na mBallstát sa Treoir.
• Cuireadh na sonraí daingniúcháin uile isteach laistigh de na teorainneacha ama forordaithe agus tá an measúnú fós ar siúl.

G. Metosulam [30]

• Liostaigh EFSA réimse criticiúil imní amháin, is é sin, easpa sonraíocht theicniúil chomhaontaithe a chumhdaítear leis an measúnú tocsaineolaíoch. Ina theannta sin, níorbh fhéidir an measúnú ar acmhainneacht ghéineatocsaineach eisíontais amháin a thabhairt chun críche. Dá réir sin, d’iarr an Coimisiún sonraí deimhniúcháin. Tar éis na sonraí a iarradh (a mhéid a bhaineann leis an tsonraíocht theicniúil amháin) a fháil agus meastóireacht a dhéanamh orthu, tugadh an tuarascáil athbhreithnithe cothrom le dáta [31].
• Chomh maith leis na saincheisteanna a luaitear faoin bpríomhréimse imní, níorbh fhéidir saincheist amháin eile a thabhairt chun críche, is é sin na measúnuithe nochta screamhuisce, uisce dromchla agus dríodair le haghaidh dhá mheitibilít. Dá bhrí sin, níorbh fhéidir an measúnú ar an riosca uisceach do na meitibilítí sin a thabhairt chun críche. Ina theannta sin, ós rud é go n-áirítear catagóiriú carcanaigineach sa togra maidir le haicmiú na substainte gníomhaí, measadh nach leor an fhaisnéis tocsaineachta atá ann cheana maidir leis na meitibilítí sin chun teacht ar an gconclúid nach bhfuil siad ábhartha, dá léireodh aon mheasúnú nochta ina dhiaidh sin go bhféadfaí an teorainn pharaiméadrach uisce óil a shárú i screamhuisce. Thug an Coimisiún aghaidh ar an ábhar sin trí shonraí deimhniúcháin a iarraidh. Cuireadh na sonraí atá i gceist isteach agus tá an measúnú fós ar siúl.

H. Naprópaimíd [32]

• Níor liostaigh EFSA aon phríomhábhar imní ach níor shainaithin sé ach roinnt saincheisteanna nárbh fhéidir a thabhairt chun críche: (i) an tionchar ar a bhfuil i ndán don chomhshaol [33] agus ar iompraíocht agus/nó éifeachtaí comhshaoil i ndáil le hionantaimeoirí naprópaimíde, (ii) an measúnú ar nochtadh do screamhuisce maidir le meitibilít amháin agus an measúnú riosca do thomhaltóirí maidir le nochtadh don mheitibilít sin trí uisce óil a fhaightear ó screamhuisce, (iii) an measúnú riosca uisceach maidir le roinnt meitibilítí, (iv) an measúnú riosca maidir le plandaí uisceacha, (v) an measúnú riosca uisceach maidir le húsáid ar thrátaí i nDeisceart na hEorpa, agus (vi) an measúnú ar nochtadh don ithir, an riosca do phéisteanna talún agus macra-orgánaigh agus miocrorgánaigh ithreach nach spriocorgánaigh iad le haghaidh úsáidí i nDeisceart na hEorpa.
• A mhéid a bhaineann leis an gcéad saincheist, d’iarr an Coimisiún sonraí deimhniúcháin. Mar sin féin, ós rud é nach ann d’aon mhodheolaíocht chomhaontaithe lena bhféadfaí measúnú a dhéanamh ar na sonraí sin, ní bheadh gá leis na sonraí go dtí go mbeadh na treoirlínte sa réimse sin tugtha chun críche.
• Maidir leis an dara saincheist, thug EFSA dá aire go bhféadfaí gannmheastachán a dhéanamh ar láisteadh mar gheall ar roinnt éiginnteachtaí. Nuair a bheidh sé sin bunaithe i gceart, beidh gá le hionsamhlúcháin nuashonraithe. Luaigh an Coimisiún, áfach, nár mheas EFSA go raibh an mheitibilít sin ábhartha ó thaobh na tocsaineolaíochta de. Dá bhrí sin, ní dhéanfaí measúnú tomhaltóirí ach amháin i gcásanna geoclimatical ina mbeifí ag súil le láithreacht os cionn teorainn áirithe. D’fhéadfaí aghaidh a thabhairt air sin trí mheasúnú scagtha logánta breise. Mar sin féin, iarrtar sa Treoir ar na Ballstáit aird ar leith a thabhairt ar shábháilteacht tomhaltóirí.
• A mhéid a bhaineann leis an tríú saincheist, d’iarr an Coimisiún sonraí deimhniúcháin chun aghaidh a thabhairt ar an mbearna sonraí. Ina theannta sin, iarradh ar na Ballstáit bearta maolaithe riosca sonracha a chur i bhfeidhm chun orgánaigh uisceacha a chosaint amhail criosanna gan sprae a shainiú i gcomharsanacht dobharlach.
• A mhéid a bhaineann leis an gceathrú saincheist, iarradh sonraí deimhniúcháin.
• Maidir leis an gcúigiú agus an séú saincheist, baineann siad le Deisceart na hEorpa amháin. Dá bhrí sin, déanfaidh na húdaráis áitiúla inniúla meastóireacht orthu sula ndeonófar údaruithe náisiúnta. Dá bhrí sin, ní gá na saincheisteanna sin a léiriú sa chinneadh formheasa, cinneadh is infheidhme i ngach Ballstát.

I. Oryzalin [34]

• Liostaigh EFSA trí phríomhréimse imní, eadhon (i) nár léiríodh an choibhéis idir an tsonraíocht theicniúil atá beartaithe agus na baisceanna a úsáideadh sna staidéir thocsaineolaíocha, (ii) nach bhféadfaí an fhéidearthacht maidir le héilliú screamhuisce os cionn teorann a eisiamh i gcás dhá mheitibilít ithreach a d’fhéadfadh a bheith ábhartha, agus (iii) sainaithníodh ardriosca d’orgánaigh uisceacha. Tugadh aghaidh ar gach saincheist trí iarrataí ar shonraí daingniúcháin [35]. Ina theannta sin, a mhéid a bhaineann leis an dara saincheist, d’iarr an Coimisiún ar na Ballstáit cláir faireacháin a bhunú chun éilliú screamhuisce a d’fhéadfadh a bheith ann a fhíorú agus chun forálacha sonracha a leagan síos maidir le screamhuisce a chosaint. Maidir leis an tríú saincheist, d’iarr an Coimisiún freisin ar na Ballstáit aird ar leith a thabhairt ar chosaint orgánach uisceach.
• Shainaithin EFSA dhá shaincheist freisin nach bhféadfaí a thabhairt chun críche mar gheall ar bhearnaí sonraí: an t-éilliú screamhuisce féideartha thuasluaite agus ábharthacht thocsaineolaíoch roinnt eisíontas. D’iarr an Coimisiún faisnéis deimhniúcháin.
• Shainaithin EFSA bearna sonraí bhreise amháin ar tugadh aghaidh uirthi trí iarraidh ar na Ballstáit aird ar leith a thabhairt ar chosaint screamhuisce, i gcás ina n-úsáidtear an tsubstaint ghníomhach i réigiúin ina bhfuil dálaí leochaileacha ithreach agus/nó aeráide.
• Rinne EFSA roinnt moltaí ba ghá a chur san áireamh (úsáid trealaimh cosanta phearsanta, criosanna maolánacha gan sprae nó bearta inchomparáide chun plandaí nach spriocphlandaí iad a chosaint, riosca féideartha d’éin luibhiteacha agus do mhamaigh agus do bheacha a mhaolú). Tugadh aghaidh ar na moltaí sin sa Treoir trína iarraidh ar na Ballstáit aird ar leith a thabhairt ar na hábhair sin.
• Sa chás sin, cuireadh na sonraí deimhniúcháin isteach laistigh de na sprioc-amanna agus tugadh an measúnú chun críche agus measadh go raibh sé sásúil. Ós rud é nár aicmíodh an tsubstaint ghníomhach go fóill, níl an iarraidh ar shonraí deimhniúcháin a mhéid a bhaineann le screamhuisce infheidhme go fóill.

J. Malathion [36]

• D’áitigh an Coimisiún gur formheasadh Malathion faoi réir srianta, is é sin go mbeadh údaruithe ar leibhéal na mBallstát teoranta d’úsáideoirí gairmiúla amháin.
• Mhol EFSA bearta maolaithe riosca ar leith amhail criosanna maolánacha 30-40 m a bhunú lena n-úsáid i sútha talún chun an comhshaol uisceach a chosaint, ós rud é nach mbeadh ach riosca íseal ann d’inveirteabraigh uisceacha. Dúirt sé freisin, áfach, go bhféadfadh na criosanna maolánacha a bheith éagsúil le haghaidh úsáidí eile (10-20 m i gcás alfalfa), agus is é sin an fáth ar chinn an Coimisiún gan iad a shonrú sa Treoir. Iarrtar sa Treoir, áfach, ar na Ballstáit aird ar leith a thabhairt ar chosaint orgánach uisceach agus bearta maolaithe amhail criosanna maolánacha a chur san áireamh i gcás inarb iomchuí.
• Mhol EFSA bearta freisin chun aghaidh a thabhairt ar an riosca do bheacha. Ós rud é go bhféadfadh feithidicídí amhail malaitión dochar a dhéanamh do bheacha meala de bharr a nádúir, tá gá le rabhaidh agus treoracha maidir le húsáid chuí. Dá réir sin, iarrtar sa Treoir ar na Ballstáit bearta iomchuí a dhéanamh chun éin fheithiditeacha agus beacha feithiditeacha a chosaint. Foráiltear go sonrach leis an Treoir "Maidir le beacha, cuirfear na tásca is gá ar fáil ar an lipéadú agus ar na treoracha a ghabhann leis chun nochtadh a sheachaint."
• Shainaithin EFSA roinnt saincheisteanna nach bhféadfaí a thabhairt chun críche: (i) cainníochtú ar láidreacht éagsúil malaocsóin agus malaitiain, agus (ii) an measúnú riosca do thomhaltóirí (bearna sonraí maidir le hisiméirí agus meitibilítí, bearna sonraí maidir le hiarmhair i mbarra uainíochta). D’iarr an Coimisiún sonraí deimhniúcháin.
• Shainaithin EFSA príomhábhar imní amháin, is é sin, bunaithe ar na sonraí a bhí ar fáil, nárbh fhéidir aghaidh a thabhairt ar na rioscaí géara agus fadtéarmacha d’éin fheithiditeacha ón úsáid allamuigh a beartaíodh i sútha talún. Thug an Coimisiún aghaidh ar an tsaincheist sin trí shonraí deimhniúcháin a iarraidh agus trí iarraidh ar na Ballstáit aird a thabhairt ar an tsaincheist sin agus bearta maolaithe a áireamh i gcás inarb iomchuí.

45. Chuir an gearánach i gcoinne aighneachtaí an Choimisiúin (achoimrithe thuas). D’áitigh sé, mar gheall ar bhearnaí sonraí agus rioscaí a shainaithin EFSA, nach raibh an Coimisiún ceart chun teacht ar an gconclúid nach raibh aon riosca ann do shláinte an duine ná do shláinte ainmhithe ná don chomhshaol. Dá bhrí sin, níor cheart na substaintí lena mbaineann a bheith formheasta aige, fiú agus na coinníollacha, na srianta agus na bearta maolaithe a forchuireadh á gcur san áireamh.

Réamh-mheasúnú an Ombudsman as ar tháinig an dara réiteach molta

46. Maíonn an gearánach gur cheart don Choimisiún athmheasúnú a dhéanamh ar a mheastóireacht ar na deich substaint ghníomhacha lena mbaineann. Dá réir sin, tuigeann an tOmbudsman nach é an phríomh-shaincheist an cineál "míthreorach"a líomhnaítear a bheith sna tuarascálacha athbhreithnithe agus sna cinntí ach, ina ionad sin, an bhfuil siad ceart go substaintiúil nuair a chuirtear san áireamh iad i bhfianaise chonclúidí EFSA. Dá bhrí sin, díríonn anailís an Ombudsman ar an gceist seo.

47. Cuireann an tOmbudsman in iúl nach é cuspóir a fiosrúcháin an dara measúnú eolaíoch a dhéanamh ar na substaintí gníomhacha lena mbaineann ná a tuairimí a chur in ionad thuairimí an Choimisiúin. Tá athbhreithniú an Ombudsman ar an gcás seo teoranta do shaincheisteanna nós imeachta; áirítear orthu sin scrúdú ar na cúiseanna a thug an Coimisiún lena chinntí, agus seiceálacha i dtaobh an ndearna an Coimisiún aon earráid fhollasach mheasúnaithe, go háirithe i bhfianaise chonclúidí EFSA.

48. Tuigeann an tOmbudsman gur formheasadh na substaintí gníomhacha go léir lena mbaineann faoi Threoir 91/414. Foráiltear le hAirteagal 5(1) de Threoir 91/414 nach bhformheasfar substaint ghníomhach ach amháin "más féidir a bheith ag súil leis" nach mbeidh aon éifeacht dhíobhálach ag na PCCanna ina bhfuil sí (a n-iarmhair nó a n-úsáid) ar shláinte an duine, ar shláinte ainmhithe nó ar screamhuisce nó nach mbeidh aon tionchar do-ghlactha acu ar an gcomhshaol.

49. Tugann an tOmbudsman dá haire gur admhaigh an Coimisiún ina fhreagraí gur formheasadh gach ceann de na deich substaint ghníomhacha tráth nárbh fhéidir codanna ábhartha den mheasúnú a chur i gcrích toisc nár chuir na hiarratasóirí faisnéis leordhóthanach ar fáil (bearnaí sonraí). Chuir EFSA roinnt ábhar imní in iúl freisin maidir le gach ceann de na substaintí sin. Cé gur mhol sé bearta maolaithe ar leibhéal na mBallstát, lean an Coimisiún ar aghaidh le formheas a dheonú. Rinne sé amhlaidh cé go bhféadfadh sé go raibh easpa doiciméadachta leordhóthanaí ann chun a bheith in ann cinntí a chur in iúl go cuí nach raibh aon cheann de na héifeachtaí díobhálacha a shainaithnítear in Airteagal 5(1) de Threoir 91/414 ag na substaintí formheasta. Dá mba rud é gurbh amhlaidh an cás, bheadh an gníomh nós imeachta sin neamhdhleathach agus contrártha do phrionsabail an dea-riaracháin. Agus na hiarmhairtí a d’fhéadfadh a bheith ann do shláinte an duine, do shláinte ainmhithe agus don chomhshaol á gcur san áireamh, bheadh imní ar leith ann faoi easnaimh den sórt sin. Measann an tOmbudsman gur cheart don Choimisiún a bheith an-aireach ina leith sin. I gcásanna den sórt sin, is léir gur fearr a mholfaí don Choimisiún imscrúdú a dhéanamh ar na saincheisteanna lena mbaineann sula ndéanfadh sé cinneadh maidir le formheas.

50. Maidir le naprópaimíd, ní thuigeann an tOmbudsman in aon chás conas a thug an Coimisiún aghaidh ar an mbearna sonraí a bhaineann leis an "tionchar ar chinniúint agus iompraíocht an chomhshaoil agus/nó ar éifeachtaí comhshaoil i ndáil le enantiomers naprópaimíde" ós rud é go ndealraíonn sé nach gcumhdaítear an tsaincheist sin leis na hiarrataí ar shonraí deimhniúcháin a áirítear i dTreoir 2010/83/AE. Ina theannta sin, dealraíonn sé gur bhain na sonraí a bhí in easnamh, ar ghá a measúnú a chur i gcrích, le hábhair thábhachtacha. Mar shampla, thug EFSA faoi deara a mhéid a bhaineann le míclóbútáinil, cé gur cosúil gur leor an lamháil sábháilteachta chun riosca don tomhaltóir a eisiamh ó úsáid na substainte i bhfíonchaora, ‘[g]á aghaidh a thabhairt ar na bearnaí... chun an measúnú riosca a thabhairt chun críche agus chun a dheimhniú nár sáraíodh na luachanna tagartha tocsaineolaíocha go héifeachtach’[37]. Agus a mhéid a bhaineann le himeacsasól, piridibein, meatasulam agus naprópaimíd, dúirt EFSA ina chonclúidí ‘[n]í fhéadfaí an measúnú riosca a thabhairt chun críche le haghaidh aon cheann de na húsáidí ionadaíocha’[38]. I gcás meiteasulam, dheonaigh an Coimisiún an formheas cé gur bhain na sonraí a bhí in easnamh le hacmhainneacht ghéineatocsaineach eisíontais amháin.

51. I gcásanna áirithe, shainaithin EFSA, sa bhreis ar bhearnaí sonraí agus ábhair imní shimplí, 'príomhábhair imní'.[39] . Ina Chonclúid ó 2013 maidir leis an athbhreithniú piaraí ar an measúnú riosca lotnaidicídí ar shonraí deimhniúcháin a cuireadh isteach le haghaidh na substainte gníomhaí orzalin, deir EFSA go bhfuil ‘saincheist n liostaithe mar phríomhréimse imní i gcás ina bhfuil dóthain faisnéise ar fáil chun measúnú a dhéanamh ar na húsáidí ionadaíocha ... agus i gcás nach féidir teacht ar an gconclúid sa mheasúnú sin go bhféadfaí a bheith ag súil leis, i gcás ceann amháin ar a laghad de na húsáidí ionadaíocha, nach mbeidh aon éifeacht dhíobhálach ag táirge cosanta plandaí ina bhfuil an tsubstaint ghníomhach ar shláinte an duine ná ar shláinte ainmhithe ná ar screamhuisce ná nach mbeidh aon tionchar do-ghlactha aige ar an gcomhshaol ...’(béim curtha leis). Úsáidtear an téarma 'réimse criticiúil ar údar imní é' tuilleadh "i gcás nach bhféadfaí an measúnú ar leibhéal níos airde a thabhairt chun críche mar gheall ar easpa faisnéise, agus i gcás nach gceadaítear leis an measúnú a dhéantar ar an leibhéal níos ísle teacht ar an gconclúid, i gcás ceann amháin ar a laghad de na húsáidí ionadaíocha, go bhféadfaí a bheith ag súil leis nach mbeadh aon éifeacht dhíobhálach ag [PPP] ina bhfuil an tsubstaint ghníomhach ar shláinte an duine ná ar shláinte ainmhithe ná ar screamhuisce ná nach mbeadh aon tionchar do-ghlactha aige ar an gcomhshaol. "[40] Agus an sainmhíniú sin á chur san áireamh, ní thuigeann an tOmbudsman conas a d'fhéadfadh an Coimisiún cinneadh dlisteanach a dhéanamh, ag féachaint d'Airteagal 5(1) de Threoir 91/414, nach mbeadh aon éifeacht dhíobhálach ag iarmhair na substaintí sin, ná ag úsáid PPPanna ina bhfuil na substaintí gníomhacha sin, ar shláinte an duine ná ar shláinte ainmhithe ná nach mbeadh aon tionchar do-ghlactha acu ar an gcomhshaol. Ar a laghad, níor thug an Coimisiún míniú sásúil ina leith sin go dtí seo.

52. I bhfianaise na fianaise a cuireadh faoina bráid, níl an tOmbudsman cinnte ag argóint an Choimisiúin nach ndéantar iarrataí ar shonraí daingniúcháin riamh maidir le hábhair thábhachtacha.

53. Is ábhar imní ar leith iad na torthaí thuas toisc gur formheasadh gach ceann de na deich substaint blianta ó shin agus is cosúil, i bhformhór na gcásanna sin, in ainneoin imeacht ama, nach bhfuil an measúnú ar na sonraí deimhniúcháin a iarradh curtha i gcrích ag an gCoimisiún. Ag cur san áireamh na neamhréireachta dealraitheacha idir torthaí EFSA agus conclúid an Choimisiúin go bhféadfaí a bheith ag súil leis nach mbeadh aon éifeachtaí díobhálacha ag na substaintí atá i gceist ar shláinte an duine, ar shláinte ainmhithe, ar uisce faoi thalamh nó ar an gcomhshaol, tuigeann an tOmbudsman tuairim an ghearánaigh go bhfuil tuarascálacha athbhreithnithe agus cinntí formheasa an Choimisiúin "míthreorach" agus míchruinn. Léireofar na torthaí seo go léir sa dara togra ón Ombudsman (thíos) le haghaidh réitigh.

Líomhain nár chuir an Coimisiún forálacha Airteagal 5(1)(b) de Threoir 91/414 i bhfeidhm i gceart agus an maíomh comhfhreagrach gur cheart don Choimisiún measúnú cuí a dhéanamh ar cé acu a chomhlíontar nó nach gcomhlíontar na forálacha sin agus gur cheart dó córas fíorúcháin a bhunú chun a sheiceáil cé acu a dhéanann nó nach ndéanann na Ballstáit bearta maolaithe a fhorchur agus a fhorfheidhmiú go leordhóthanach

Argóintí a cuireadh faoi bhráid an Ombudsman

54. D’áitigh an gearánach (i) gur thug an Coimisiún neamhaird ar na sonraí a bhí ar fáil a bhaineann leis an measúnú riosca don tsláinte phoiblí agus don chomhshaol, (ii) gur aistrigh sé freagracht as Airteagal 5(1)(b) de Threoir 91/414 chuig na Ballstáit trí bhearta maolaithe a fhorchur, agus (iii) gur theip air a áirithiú go bhforchuirfí agus go bhforfheidhmeofaí bearta maolaithe riosca cuí.

55. Ina thuairim, níor aontaigh an Coimisiún leis an ngearánach. Dúirt sé go raibh an argóint gur thug sé neamhaird ar na sonraí a bhí ar fáil "iomarcach" agus thagair sé dá aighneachtaí maidir leis an dara líomhain. Tharraing an Coimisiún aird ansin ar roinnt na bhfreagrachtaí dá bhforáiltear leis an reachtaíocht is infheidhme. Cé go bhfuil an tAontas freagrach as an tsubstaint atá in PPP a fhormheas, is ar na Ballstáit atá an fhreagracht as PCCanna a údarú.

56. Dúirt an Coimisiún, i gcás inar gá, go n-áirítear sna cinntí formheasa ráiteas ginearálta maidir leis an méid seo a leanas: "Áireofar bearta maolaithe riosca sna coinníollacha úsáide (nó sna coinníollacha údaraithe), i gcás inarb iomchuí". Is faoi na Ballstáit atá sé ansin na bearta maolaithe is iomchuí a roghnú agus a chur i bhfeidhm, ós rud é gur minic a bhíonn siad éagsúil ó Bhallstát go chéile, i bhfianaise na ndálaí geografacha agus aeráide éagsúla, na gcleachtas talmhaíochta agus na staideanna leochaileacha sonracha. I bhformhór na gcásanna, áfach, leagann an Coimisiún síos ina chinntí formheasa bearta sonracha maolaithe riosca a rannchuidíonn leis na cuspóirí maidir le cosaint na sláinte agus an chomhshaoil san Aontas a bhaint amach.

57. Shéan an Coimisiún go n-aistreofaí aon fhreagracht chuig na Ballstáit maidir le bearta maolaithe riosca. Faoi phrionsabal na coimhdeachta, ba cheart cinntí a dhéanamh ar an leibhéal is oiriúnaí dá gcur chun feidhme. Cuireann an Coimisiún an creat agus na breithnithe is gá ar fáil do na Ballstáit chun na bearta maolaithe riosca is iomchuí a ghlacadh agus a fhorfheidhmiú. Dá bhrí sin, sonraítear san fhormheas na coinníollacha nó na ceanglais a bhaineann leis an tsubstaint ghníomhach. Ansin, agus na PCCanna sonracha á n-údarú acu, ní mór do na Ballstáit na coinníollacha a leagtar síos sa chinneadh formheasa a chur chun feidhme. D’áitigh an Coimisiún go bhfuil na Ballstáit i riocht níos fearr ná an Coimisiún chun dálaí áitiúla sonracha a chur san áireamh.

58. Ar deireadh, luaigh an Coimisiún gurb iad na húdaráis náisiúnta atá freagrach go príomha as na sásraí rialaithe is gá a sholáthar agus as bearta maolaithe a fhorfheidhmiú. Faoi Airteagal 17 ^[41] de Threoir 91/414 (Airteagal 68 ^[42] de Rialachán 1107/2009 faoi láthair), tá sé d’oibleagáid ar na Ballstáit seiceálacha oifigiúla a dhéanamh agus tuarascáil bhliantúil ar fhorfheidhmiú a sheoladh chuig an gCoimisiún. Déanann Oifig Bia agus Tréidliachta an Choimisiúin iniúchtaí ginearálta agus sonracha sna Ballstáit chun cur chun feidhme agus forfheidhmiú reachtaíocht an Aontais ag na húdaráis inniúla agus seiceálacha oifigiúla a fhíorú. Gach bliain, forbraíonn an FVO clár cigireachta, lena sainaithnítear réimsí tosaíochta agus tíortha le haghaidh cigireachta. Déantar iniúchtaí FVO go han-rialta agus cumhdaítear leo gníomhaíochtaí na n-údarás náisiúnta maidir le PPPanna, lena n-áirítear faireachán a dhéanamh ar tháirgí ar an margadh, chomh maith le faireachán a dhéanamh ar uasleibhéil iarmhar. Leagtar amach torthaí gach iniúchta i dtuarascáil chigireachta, mar aon le conclúidí agus moltaí. Cuireann an FVO moltaí faoi bhráid údarás inniúil na tíre chun déileáil le haon easnaimh a nochtar le linn na gcigireachtaí. Féadfaidh an Coimisiún beart a dhéanamh in aghaidh Ballstáit má tá fianaise ann go bhfuil easnaimh thromchúiseacha chórasacha ann ar leibhéal na mBallstát.

59. Ina bharúlacha, chloígh an gearánach lena thuairimí. Chuir sé in iúl go bhfuil nós imeachta dhá chéim ann. I gcéim leibhéal an Aontais, iarrtar go ndéanfaí meastóireacht iomlán ar na rioscaí a bhaineann go dlúth le gach substaint ghníomhach; ní féidir an dara céim (náisiúnta) a chur san áireamh sa mheasúnú a dhéantar le linn na chéad chéime seo. Formheasann an Coimisiún substaintí beag beann ar thuairim eolaíoch EFSA, bearnaí sonraí nó rioscaí arda. Dá bhrí sin, tugann an Coimisiún neamhaird ar Airteagal 5 de Threoir 91/414 lena gcuirtear d’oibleagáid air a fhíorú nach bhfuil aon tionchar do-ghlactha ag an tsubstaint ar an gcomhshaol i bhfianaise an eolais eolaíoch agus theicneolaíoch atá ann faoi láthair. Aistríonn sé an dualgas sin chuig na Ballstáit trí bhíthin bearta maolaithe.

60. A mhéid a bhaineann le tuarascálacha OPF, ní dhéanann siad meastóireacht ar fhorfheidhmiú beart maolaithe ná ar cháilíocht na gcigireachtaí, amhail seiceáil a dhéanamh an bhforchuirtear bearta maolaithe. Go deimhin, níl iontu ach tuarascálacha riaracháin ina liostaítear líon na mball foirne i gcomhlachtaí náisiúnta, líon na lotnaidicídí a údaraítear nó moilleanna ar nósanna imeachta. Dá bhrí sin, ní féidir a mheas gur leor na tuarascálacha sin chun a áirithiú go ndéanfaidh na Ballstáit bearta maolaithe a fhorchur agus a fhorfheidhmiú go leordhóthanach.

61. I bhfreagra eile, mhínigh an Coimisiún go ndéanann na Ballstáit bearta maolaithe riosca agus PCCanna á n-údarú acu. Cinntear iad ina n-aonar toisc go bhféadfadh na rioscaí a bheith an-éagsúil idir foirmlithe éagsúla den tsubstaint ghníomhach chéanna nó úsáidí éagsúla den táirge céanna. Dá bhrí sin, tugtar na bearta maolaithe atá molta ag EFSA nó sna cinntí formheasa mar shampla chun aghaidh a thabhairt ar rioscaí tipiciúla nuair a úsáidtear substaint ghníomhach shonrach. Níl liosta beart an Aontais cuimsitheach ná iomchuí le haghaidh gach úsáide a d’fhéadfaí a bhaint as táirge. Ós rud é go bhfuil córas údaraithe an Aontais bunaithe ar struchtúr dhá leibhéal, ní féidir ach leis an mBallstát cinneadh a dhéanamh maidir le bearta maolaithe riosca iomchuí toisc gurb é an Ballstát a dhéanann cinneadh maidir le húdarú CPP shonraigh. Dá bhrí sin, is féidir leis measúnú a dhéanamh ar an riosca a d’fhéadfadh a bheith ann mar thoradh ar tháirge sonrach a úsáidtear ar bhealach sonrach bunaithe ar fhaisnéis an-mhionsonraithe maidir le gach foirmliú agus úsáid.

62. De réir an Choimisiúin, tá bealaí éagsúla ann chun a áirithiú go gcuirfidh na Ballstáit bearta maolaithe riosca chun feidhme. Ar an gcéad dul síos, seiceálann na Ballstáit a chéile tríd an ‘nós imeachta criosach’. Déantar foráil i Rialachán 1107/2009 maidir le trí chrios; cuirtear na hiarratais faoi bhráid na mBallstát is rapóirtéirí criosacha agus bíonn na Ballstáit eile rannpháirteach sa nós imeachta.

63. Ar an dara dul síos, déanann FVO iniúchtaí ar rialuithe lotnaidicídí sna Ballstáit ina ndéantar measúnú cuimsitheach ar éifeachtacht an chórais seiceála sna Ballstáit. Is féidir le FVO a fhíorú go seiceálann údaráis na mBallstát an gcuirtear táirgí ar an margadh i gcomhréir leis na húdaruithe agus an n-úsáidtear iad de réir na n-údaruithe agus na mbeart maolaithe arna bhforchur ag na Ballstáit. Ó 1998 i leith, rinneadh ceithre shraith iniúchtaí. Ó mhí Eanáir 2012 go mí an Mheithimh 2014, rinneadh iniúchadh ar 19 mBallstát. In 2015-2016, déanfar 13 iniúchadh eile lena bhfíorófar úsáid agus margú PCCanna agus 10-12 iniúchadh lena seiceálfar an mheastóireacht ar údaruithe náisiúnta na dtáirgí sin. Foilsítear gach tuarascáil ar líne [43].

64. Áiríodh i sraith 2012-2014 breathnóireachtaí ar an láthair ar na seiceálacha oifigiúla ar úsáideoirí. Is éard a bhí sna hiniúchtaí cuairt seachtaine iomláine ó bheirt nó triúr cigirí agus saineolaithe FVO ó na Ballstáit. Bhí na hiniúchóirí in éineacht le comhaltaí d’údaráis náisiúnta na mBallstát le linn cigireachtaí ar mhiondíoltóirí agus ar mhórdhíoltóirí agus ar leibhéal na feirme. Áiríodh sna hiniúchtaí seiceálacha ar cé acu a lipéadaíodh nó nár lipéadaíodh táirgí i gceart agus cé acu a chomhlíon nó nár chomhlíon úsáideoirí na treoracha ar lipéad PCCanna. Léirítear sna treoracha lipéid na bearta maolaithe arna bhforchur ag na Ballstáit ar shealbhóir an údaraithe.

65. Mar sin féin, tá raon feidhme níos leithne ag na hiniúchtaí agus cuireann siad ar chumas an Choimisiúin a fhíorú go gcomhlíonann na Ballstáit a n-oibleagáidí agus go bhfuil acmhainní leordhóthanacha acu chun é sin a dhéanamh. Cumhdaíodh i sraith 2012-2014 deonú údaruithe agus meastóireacht ar sheiceálacha oifigiúla araon. Tugann na hiniúchtaí dearbhú don Choimisiún go bhforfheidhmítear ardchaighdeán cosanta don tsláinte agus don chomhshaol sna Ballstáit.

66. Ina bharúlacha breise, chuir an gearánach amhras in iúl maidir le cé acu a sheiceálann nó nach seiceálann na Ballstáit a chéile agus chuir sé in iúl nach ndearnadh foráil i dTreoir 91/414 maidir leis an gcóras údaraithe criosach. A mhéid a bhaineann le hiniúchtaí FVO, dúirt an gearánach gur annamh a bhaineann siad le lotnaidicídí ach go ndíríonn siad ar shaincheisteanna eile amhail sláinte plandaí nó cigireacht feola. Nuair a bhaineann siad le lotnaidicídí, díríonn siad ar iarmhair ach ní ar an gcóras údaraithe. Ní dhearnadh aon tuarascáil maidir leis an Ísiltír le cúig bliana anuas agus ní dhearnadh ach tuarascáil amháin (in 2009) maidir leis an mBeilg. Maidir leis an bhFrainc agus leis an nGearmáin, níor tarraingíodh suas ach tuarascáil amháin (in 2012). Níor bhain sé ach le fíorú iarmhar i mbia. Ní dhéileálann na tuarascálacha le bearta maolaithe agus admhaíonn siad fiú go bhfuil easpa sonraí leordhóthanacha ann le haghaidh measúnaithe. [44]

Réamh-mheasúnú an Ombudsman as ar tháinig an tríú réiteach molta

67. Is iad na príomh-shaincheisteanna don Ombudsman anseo (a) aistriú líomhnaithe freagrachta gan údar chuig na Ballstáit trí bhearta maolaithe agus (b) maoirseacht an Choimisiúin ar chur chun feidhme ar an leibhéal náisiúnta.

68. Maidir leis an aistriú líomhnaithe freagrachta, tá an tOmbudsman sásta, go ginearálta, le mínithe an Choimisiúin (féach go háirithe míreanna 55-57 agus 61 thuas). Tá an córas atá ann faoi láthair bunaithe ar roinnt na bhfreagrachtaí idir leibhéal an Aontais agus leibhéal na mBallstát. Faoi na rialacha ábhartha, tá an Coimisiún freagrach as substaintí gníomhacha a fhormheas agus tá na Ballstáit freagrach as PPPanna ina bhfuil na substaintí gníomhacha sin a údarú. Tuigeann an tOmbudsman, ar roinnt cúiseanna, go bhféadfaidh an Coimisiún a mheas, i raon leathan cásanna, gur fearr an sainmhíniú beacht ar bhearta maolaithe a fhágáil faoi údaráis náisiúnta (go háirithe mar gheall ar shaintréithe sonracha PCCanna sonracha, agus dálaí áitiúla sonracha). Léiríonn an cur chuige sin prionsabail na coimhdeachta agus na comhréireachta.

69. Ar an taobh eile, tá an tOmbudsman íogair freisin d’argóintí an ghearánaigh nár cheart don Choimisiún a inniúlachtaí a thabhairt suas tríd an sainmhíniú ar bhearta maolaithe a fhágáil go córasach faoi na Ballstáit amháin. Mar a chuir an Coimisiún in iúl, tá sé inniúil substaintí gníomhacha a fhormheas agus coinníollacha agus ceanglais a shainiú a bhfuil gá leo chun a áirithiú nach mbeidh aon éifeachtaí díobhálacha ar shláinte an duine ná ar shláinte ainmhithe ná ar an gcomhshaol. Ina theannta sin, i gcásanna áirithe, d’fhéadfadh sé a bheith úsáideach bearta maolaithe íosta áirithe a shainiú ar leibhéal an Aontais i ndoiciméad atá ceangailteach ó thaobh dlí, chun a áirithiú go gcuirfear chun feidhme go héifeachtach iad ar leibhéal na mBallstát [45].

70. Ar bhonn na n-argóintí agus na fianaise a chuir na páirtithe ar fáil, measann an tOmbudsman go bhféadfadh an Coimisiún a bheith róthrócaireach uaireanta nuair a fhormheasann sé ní hamháin substaintí gníomhacha, a léiríonn EFSA bearnaí sonraí nó rioscaí fiú ina leith, ach nuair a fhágann sé an sainmhíniú beacht ar bhearta maolaithe faoi na Ballstáit freisin. Léiríonn na deich gcás a phléigh na páirtithe gur minic a fhorálann an Coimisiún ina Threoracha "go dtabharfaidh na Ballstáit aird ar leith ar "[46] saincheisteanna áirithe amhail sábháilteacht oibreoirí, screamhuisce nó cosaint orgánach áirithe. Foirmliú eile a úsáidtear go minic sna Treoracha is ea "go n-áireofar bearta maolaithe riosca sna coinníollacha ..., i gcás inarb iomchuí"[47]. Tá na foirmlithe seo an-neamhiata agus tá amhras ar an Ombudsman an féidir cur síos dlíthiúil a dhéanamh orthu mar chinn a éilíonn bearta maolaithe ar chor ar bith. Tá fadhbanna ag baint leis sin ós rud é gurb é freagracht an Choimisiúin a áirithiú nach bhformheasfar aon substaint ghníomhach neamhshábháilte agus, dá bhrí sin, go ndéanfar na coinníollacha nó na ceanglais is gá chun a áirithiú go n-úsáidfear go sábháilte iad a urramú agus a chur chun feidhme go hiomlán. Déanfaidh an tOmbudsman togra comhfhreagrach thíos, ina n-iarrfar ar an gCoimisiún athmhachnamh a dhéanamh ar a chur chuige reatha.

71. Maidir leis na hiniúchtaí a rinne an Coimisiún, tugann an tOmbudsman dá haire go bhfuil an creat reachtach reatha bunaithe ar phrionsabal na coimhdeachta. Faoi Airteagal 68 de Rialachán 1107/2009 ‘déanfaidh na Ballstáit rialuithe oifigiúla chun comhlíonadh an Rialacháin seo a fhorfheidhmiú’. Thairis sin, ní mór dóibh raon feidhme agus torthaí na seiceálacha sin a thuairisciú don Choimisiún. Maidir leis an gCoimisiún, déanfaidh a " shaineolaithe iniúchtaí ginearálta agus sonracha sna Ballstáit chun críocha na rialuithe oifigiúla arna ndéanamh ag na Ballstáit a fhíorú. " Is léir ó na forálacha sin, cé go bhfuil sé de chumhacht ag an gCoimisiún iniúchtaí a dhéanamh, go bhfuil a ról teoranta sa mhéid is go bhfuil sé de dhualgas air na seiceálacha arna ndéanamh ag na Ballstáit a fhíorú. Dá bhrí sin, is ar na Ballstáit atá an phríomhfhreagracht as seiceálacha a dhéanamh agus as a áirithiú go gcomhlíontar na rialacha a leagtar amach sa Rialachán.

72. Rinne an tOmbudsman anailís ar shampla de dheich dtuarascáil iniúchóireachta a foilsíodh ar shuíomh gréasáin FVO maidir le hiniúchtaí a rinneadh sa tréimhse 2012-2014 [48]. Roghnaíodh na deich dtuarascáil chun an tréimhse iomlán a chumhdach, le bheith ionadaíoch ó thaobh na tíreolaíochta de agus chun na Ballstáit a d’aontaigh don Aontas in 2004 agus 2007 agus na Ballstáit eile araon a chumhdach. Murab ionann agus líomhaintí an ghearánaigh, deimhnítear sna tuarascálacha iniúchóireachta sin go ndéanann an FVO iniúchtaí freisin a dhíríonn go hiomlán ar lotnaidicídí. Is fíor gurb é is cuspóir do na hiniúchtaí sin leordhóthanacht an chórais seiceálacha i ngach Ballstát a fhíorú. Mar sin féin, mar a thíolaic an Coimisiún iad, bíonn seiceálacha sonracha ar an láthair i gceist leo freisin, rud a fhágann, dar leis an Ombudsman, gur féidir comhlíonadh na gceanglas atá leagtha amach ag an gCoimisiún ina chinntí formheasa a fhíorú freisin.

73. Mar sin féin, cé nach bhfuil amhras ar an Ombudsman faoi mhínithe agus dearbhuithe an Choimisiúin, níl sí lánchinnte go gcuireann iniúchtaí FVO ar chumas an Choimisiúin a fhíorú go héifeachtach an gcomhlíonann na Ballstáit na coinníollacha, na srianta agus na bearta maolaithe dá bhforáiltear i ngníomhartha dlí an Aontais lena bhformheastar substaintí gníomhacha. Is cosúil gurb é príomhchuspóir na n-iniúchtaí córas na seiceálacha a dhéanann na Ballstáit a fhíorú (Airteagal 68 de Rialachán 1107/2009). Tugtar le fios i dtuarascálacha iniúchóireachta FVO a scrúdaigh an tOmbudsman go gcumhdaítear le hiniúchtaí FVO freisin, a mhéid nach bhfuil sé an-soiléir, áfach, scrúduithe ar shubstaintí gníomhacha áirithe nó ar PPPanna áirithe lena n-áirítear a n-údarú agus a n-úsáid laistigh den Bhallstát sin. Dealraíonn sé, áfach, go bhfuil an mhaoirseacht ar chomhlíonadh théarmaí fhormheas an Choimisiúin an-teoranta. Go háirithe, níor aimsigh an tOmbudsman aon fhianaise go bhfíoraíonn an FVO go córasach an bhfuil na coinníollacha, na srianta agus na bearta maolaithe a fhorchuirtear ar leibhéal an AE á gcomhlíonadh ar leibhéal na mBallstát. Ina ionad sin, is cosúil go mbraitheann an Coimisiún ar thorthaí na seiceálacha a chuir na Ballstáit i bhfeidhm chun maoirseacht a dhéanamh ar chomhlíonadh na gcoinníollacha, na srianta agus na mbeart maolaithe a fhorchuirtear ar leibhéal an Aontais.

74. Aontaíonn an tOmbudsman go hiomlán leis an ngearánach nach féidir leis an gCoimisiún a fhreagracht a chomhlíonadh maidir le cosaint éifeachtach a áirithiú do shláinte an duine, do shláinte ainmhithe agus don chomhshaol agus substaintí gníomhacha á bhformheas aige má cheadaíonn sé lánrogha beagnach do na Ballstáit maidir leis an sainmhíniú ar bhearta maolaithe do shubstaintí a d’fhéadfadh a bheith neamhshábháilte. Tá fadhbanna níos mó fós ag baint leis an gcás sin in imthosca nach bhfíoraíonn an Coimisiún go ndéantar na réamhchúraimí is gá i ndáiríre agus go gcomhlíontar na srianta nó na treoracha, a bheartaítear le formheas an Choimisiúin ar úsáid substaintí gníomhacha.

75. Tá scrúdú déanta ag an Ombudsman ar thuarascálacha FVO a ndearna an Coimisiún tagairt dóibh. Tugann an tOmbudsman dá haire gur chinn an FVO i gcásanna áirithe sa sampla nár chomhlíon Ballstát srianta áirithe a forchuireadh ar leibhéal an AE [49]. Dealraíonn sé, áfach, go raibh líon na PCCanna a scrúdaigh foireann iniúchóireachta FVO sách teoranta agus, dá bhrí sin, d’fhéadfadh cásanna eile neamhchomhlíonta a bheith ann a d’éalaigh ó aird na foirne iniúchóireachta. Ar an gcaoi chéanna, chinn an tOmbudsman go raibh PCCanna ina bhfuil substaint ghníomhach, ar tarraingíodh siar an formheas ina leith in Aibreán 2013, fós údaraithe i bPoblacht na Seice chomh déanach le Meán Fómhair 2013 agus sa Rómáin chomh déanach le Márta 2014 [50]. Tá an tOmbudsman den tuairim go bhfuil gá, dá bhrí sin, le cur chuige níos córasaí i leith saincheisteanna den sórt sin.

76. Ar na cúiseanna thuasluaite go léir, déanfaidh an tOmbudsman roinnt tograí arb é is aidhm dóibh a áirithiú go bhfíoróidh an Coimisiún go leordhóthanach agus go leordhóthanach go bhfuil téarmaí a fhormheasta maidir le húsáid substaintí gníomhacha á gcomhlíonadh aige. Áirítear leis sin comhlíonadh ar leibhéal na mBallstát le haon choinníoll, srian, beart maolaithe agus fiú aistarraingtí féideartha formheasa. Ba cheart don Choimisiún a áirithiú freisin go ndéanfar iniúchtaí nó seiceálacha le minicíocht leordhóthanach agus go tráthúil. Mar shampla, má chinneann an Coimisiún formheas a tharraingt siar nó a leasú, ba cheart bearta a dhéanamh chun a áirithiú go ngníomhófar air sin ar leibhéal na mBallstát gan mhoill.

Na réitigh atá beartaithe

Agus na torthaí thuas á gcur san áireamh, molann an tOmbudsman an méid seo a leanas:

A mhéid a bhaineann leis an nós imeachta sonraí deimhniúcháin

Agus é ag gníomhú faoi Rialachán 1107/2009, ba cheart don Choimisiún aontú leis an méid seo a leanas:

(i) an nós imeachta a úsáid go sriantach, ach amháin i gcásanna a bhfuil údar cuí leo a chomhfhreagraíonn go docht do na coinníollacha arna sonrú ag an reachtas agus i gcás nach bhfuil aon riosca ann go bhféadfaí an chonclúid maidir le sábháilteacht na substainte gníomhaí a lochtú;

(ii) tabharfaidh sé aird chuí ar na hiarmhairtí uile a d'fhéadfadh a bheith ann do shláinte an duine agus do shláinte ainmhithe agus don chomhshaol, de réir phrionsabal an réamhchúraim, sula gcuirfear an nós imeachta i bhfeidhm i gcás sonrach; agus

(iii) tosaíocht a thabhairt d’aon fhaisnéis ábhartha atá in easnamh a iarraidh agus a mheasúnú sula ndéanfar cinneadh maidir le formheas.

A mhéid a bhaineann leis an measúnú ar na deich substaint

1. Ba cheart don Choimisiún an measúnú ar na sonraí deimhniúcháin a chur i gcrích gan mhoill, agus a mheasúnú a thabhairt cothrom le dáta.

2. I gcás nach féidir é sin a dhéanamh, ba cheart don Choimisiún athbhreithniú a dhéanamh ar a fhormheasanna agus a mheas an raibh údar leo i bhfianaise na dtéarmaí faoinar deonaíodh iad agus (i) an fíoras nach bhféadfaí an measúnú eolaíoch ar na substaintí a chur i gcrích mar gheall ar bhearnaí sonraí tráth a eisíodh na formheasanna agus (ii) na rioscaí sainaitheanta á gcur san áireamh.

3. Ba cheart don Choimisiún an cur chuige céanna a ghlacadh maidir le substaintí gníomhacha eile nach cuid den fhiosrúchán seo iad agus a sainaithnítear easnamh inchomparáide ina leith.

A mhéid a bhaineann leis na bearta maolaithe agus na hiniúchtaí

1. Ba cheart don Choimisiún athbhreithniú a dhéanamh ar a chur chuige maidir le bearta maolaithe a shainiú (coinníollacha, srianta) agus ceanglais bhreise, a léiríonn conclúidí EFSA, a áireamh ina chinntí formheasa.

2. Ba cheart don Choimisiún machnamh a dhéanamh ar an mbealach is fearr chun feabhas a chur ar iniúchtaí FVO a dhéantar faoi Airteagal 68 de Rialachán 1107/2009. Mar shampla, d’fhéadfaí cur chuige níos córasaí a bheartú maidir le fíoruithe, lena gcumhdófaí go hidéalach na substaintí gníomhacha uile arna bhformheas ag an gCoimisiún. Má chinneann an FVO nach bhfuil téarmaí cinnidh formheasa maidir le substaint ghníomhach á gcomhlíonadh i mBallstát amháin, ba cheart dó breithniú a dhéanamh ar a sheiceáil, gan mhoill, an bhfuil neamhchomhlíonadh comhchosúil ann i mBallstáit eile.

3. Ba cheart don Choimisiún bearta iomchuí a dhéanamh chun a áirithiú go ndéanfar a iniúchtaí le minicíocht leordhóthanach agus go tráthúil. Go háirithe, má chinneann an Coimisiún formheas a tharraingt siar nó a leasú, ba cheart dó breithniú a dhéanamh ar na bearta ba cheart a dhéanamh chun a áirithiú go léireofar é sin go cuí ar leibhéal na mBallstát gan mhoill.

Togra ginearálta

Ba cheart don Choimisiún bearta iomchuí a dhéanamh chun a chuid fostaithe atá gníomhach sa réimse lena mbaineann a chur ar an eolas faoi thorthaí an Ombudsman chun a áirithiú go léirítear iad i gcleachtas an Choimisiúin. Ba cheart don Choimisiún a threoirlínte inmheánacha a thabhairt cothrom le dáta dá réir sin.

Emily O'Reilly

An tOmbudsman Eorpach

16/06/2015

 

[1] Cinneadh ó Pharlaimint na hEorpa an 9 Márta 1994 maidir leis na rialacháin agus na coinníollacha ginearálta lena rialaítear comhlíonadh dhualgais an Ombudsman (94/262/CEGC, CE, Euratom), IO 1994 L 113, lch. 15.

[2] Rialachán (CE) Uimh. 33/2008 ón gCoimisiún an 17 Eanáir 2008 lena leagtar síos rialacha mionsonraithe maidir le cur i bhfeidhm Threoir 91/414/CEE ón gComhairle a mhéid a bhaineann le nós imeachta rialta agus brostaithe chun measúnú a dhéanamh ar shubstaintí gníomhacha a bhí mar chuid den chlár oibre dá dtagraítear in Airteagal 8(2) den Treoir sin ach nár áiríodh ina Iarscríbhinn I, IO 2008 L15 lch. 5.

Tagraíonn ath-thíolacadh d’iarratas a chur isteach ar fhormheas substainte gníomhaí nár deonaíodh an formheas ina leith roimhe sin.

[3] Tá an córas atá ann faoi láthair bunaithe ar roinnt na bhfreagrachtaí idir leibhéal an Aontais agus leibhéal na mBallstát. Faoi na rialacha ábhartha, tá an Coimisiún freagrach as substaintí gníomhacha a fhormheas agus tá na Ballstáit freagrach as PPPanna ina bhfuil na substaintí gníomhacha sin a údarú.

[4] http://www.pan-europe.info/Resources/Reports/PAN Europe - 2012 - Na rialacha a chasadh agus a lúbadh.pdf

[5] Treoir 91/414/CEE ón gComhairle an 15 Iúil 1991 maidir le táirgí cosanta plandaí a chur ar an margadh, IO 1991 L 230, lch. 40.

Léitear na codanna ábhartha d’Airteagal 5 mar a leanas:

"1. I bhfianaise an eolais eolaíoch reatha agus an eolais theicniúil reatha, déanfar substaint ghníomhach a chlárú in Iarscríbhinn I ar feadh tréimhse tosaigh nach faide ná 10 mbliana, más féidir a bheith ag súil leis go gcomhlíonfaidh [PPPanna] ina bhfuil an tsubstaint ghníomhach na coinníollacha seo a leanas:

(a) nach bhfuil aon éifeachtaí díobhálacha ag a n-iarmhair, de dhroim a n-úsáide i gcomhréir le dea-chleachtas cosanta plandaí, ar shláinte an duine ná ar shláinte ainmhithe ná ar screamhuisce ná nach bhfuil aon tionchar do-ghlactha acu ar an gcomhshaol, agus gur féidir na hiarmhair sin, a mhéid atá suntas tocsaineolaíoch nó comhshaoil ag baint leo, a thomhas trí mhodhanna atá in úsáid go ginearálta;

(b) nach bhfuil aon éifeachtaí díobhálacha ag a n-úsáid, de dhroim a n-úsáide i gcomhréir le dea-chleachtas cosanta plandaí, ar shláinte an duine ná ar shláinte ainmhithe ná aon tionchar do-ghlactha ar an gcomhshaol dá bhforáiltear in Airteagal 4 (1) (b) (iv) agus (v).

(...)

4. Féadfaidh clárú substainte gníomhaí in Iarscríbhinn I a bheith faoi réir ceanglas amhail:

— íosmhéid íonachta na substainte gníomhaí,

— cineál agus uaschion eisíontas áirithe,

— srianta a eascraíonn as meastóireacht ar an bhfaisnéis dá dtagraítear in Airteagal 6, agus na dálaí talmhaíochta, sláinte plandaí agus comhshaoil (lena n-áirítear dálaí aeráide) atá i gceist á gcur san áireamh,

— an cineál ullmhúcháin,

— an modh úsáide.“

[6] Rialachán (CE) Uimh. 1107/2009 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 21 Deireadh Fómhair 2009 maidir le táirgí cosanta plandaí a chur ar an margadh agus lena n-aisghairtear Treoir 79/117/CEE agus Treoir 91/414/CEE ón gComhairle, IO 2009 L 309 lch. 1.

[7] Féach fonóta 5 thuas. Is mar seo a leanas atá an chuid ábhartha d’Airteagal 4 de Threoir 91/414:

"1. Áiritheoidh na Ballstáit nach n-údarófar [PPP] mura rud é:

(a) liostaítear a shubstaintí gníomhacha in Iarscríbhinn I agus comhlíontar aon choinníollacha a leagtar síos inti, agus, maidir leis na pointí (b), (c), (d) agus (e) seo a leanas, de bhun na bprionsabal aonfhoirmeach dá bhforáiltear in Iarscríbhinn VI, mura rud é:

(b) go suitear, i bhfianaise an eolais reatha eolaíoch agus theicniúil agus a léirítear ó bhreithmheas ar an sainchomhad dá bhforáiltear in Iarscríbhinn III, nuair a úsáidtear é i gcomhréir le hAirteagal 3 (3), agus ag féachaint do na gnáthchoinníollacha uile faoina bhféadfar é a úsáid, agus do na hiarmhairtí a bhaineann lena úsáid:

(i) go bhfuil sé sách éifeachtach;

(ii) níl aon éifeacht dho-ghlactha aige ar phlandaí ná ar tháirgí plandaí;

(iii) nach cúis é le fulaingt agus pian neamhriachtanach do veirteabraigh atá le rialú;

(iv) níl aon éifeacht dhíobhálach aige ar shláinte an duine ná ar shláinte ainmhithe, go díreach nó go hindíreach (e.g. trí uisce óil, trí bhia nó trí bheatha) ná ar screamhuisce;

(v) níl aon tionchar do-ghlactha aige ar an gcomhshaol, ag féachaint go háirithe do na breithnithe seo a leanas:

— a chinniúint agus a dháileadh sa chomhshaol, go háirithe truailliú uisce lena n-áirítear uisce óil agus screamhuisce,

— a thionchar ar speicis nach spriocspeicis iad ..."

[8] Is mar seo a leanas atá an chuid ábhartha d’Airteagal 6:

" Féadfaidh formheas a bheith faoi réir coinníollacha agus srianta lena n-áirítear:

... (f) tuilleadh faisnéise deimhniúcháin a chur faoi bhráid na mBallstát, an Choimisiúin agus an Údaráis Eorpaigh um Shábháilteacht Bia (an tÚdarás), i gcás ina mbunófar ceanglais nua le linn an phróisis meastóireachta nó mar thoradh ar eolas eolaíoch agus teicniúil nua; ..."

[9] Léitear Roinn 2.2 mar a leanas:

"2.2. Tuilleadh faisnéise a chur isteach

I bprionsabal, ní fhormheasfar substaint ghníomhach, teorantóir nó sineirgíoch ach amháin i gcás ina dtíolacfar sainchomhad iomlán.

I gcásanna eisceachtúla, féadfar substaint ghníomhach, teorantóir nó sineirgíoch a fhormheas cé go bhfuil faisnéis áirithe fós le tíolacadh sna cásanna seo a leanas:

(a) rinneadh na ceanglais sonraí a leasú nó a bheachtú tar éis an sainchomhad a thíolacadh; nó

(b) meastar gur faisnéis dheimhnitheach í an fhaisnéis, de réir mar is gá chun muinín as an gcinneadh a mhéadú."

[10] Féach Airteagail 83 agus 84 de Rialachán 1107/2009. Déantar foráil in Airteagal 80, áfach, maidir le roinnt beart idirthréimhseach a chiallaíonn gur lean an Treoir d’fheidhm a bheith aici fiú tar éis an dáta sin maidir le cásanna áirithe.

[11] Tugann an tOmbudsman dá haire gur luaigh an Coimisiún ina fhreagra chuig an ngearánach dar dáta an 13 Iúil 2011 gur"measadh go raibh an CDP inchomparáide le "coinníoll" lena áireamh faoi Airteagal 6(1) de Threoir 91/414/CEE" (béim curtha leis).

[12] Féach togra an Ombudsman maidir le réiteach cairdiúil i gcás 406/2013/JN, mír 30.

[13] Sa doiciméad treorach ón gCoimisiún maidir leis na nósanna imeachta chun faisnéis deimhniúcháin a chur isteach agus a mheasúnú tar éis substaint ghníomhach a fhormheas i gcomhréir le Rialachán (CE) Uimh. 1107/2009 (SANCO/5634/2009 rev. 6.1, Nollaig 2013), luaitear go soiléir "[i] i gcás nach gcuirfidh an t-iarratasóir an fhaisnéis deimhniúcháin isteach ansin beidh ar an gCoimisiún an ghníomhaíocht iomchuí a chinneadh, a d'fhéadfadh a bheith ina tarraingt siar nó ina srian ar fhormheas na substainte gníomhaí" (pointe 4, leathanach 3). Luaitear an méid seo a leanas sa doiciméad freisin: ‘[i] má tá an fhaisnéis deimhniúcháin inghlactha, leanfaidh an formheas de bheith gan leasú nó leasaithe chun aon athrú ar choinníollacha nó ar shrianta a eascraíonn as measúnú na faisnéise deimhniúcháin a léiriú. Mura dtugann an fhaisnéis deimhniúcháin aghaidh ar na pointí a ardaíodh sa Rialachán formheasa nó i gcás ina ndealraíonn sé nach bhfuil na critéir formheasa á gcomhlíonadh a thuilleadh, féadfar formheas na substainte gníomhaí a tharraingt siar nó a shrianadh" (pointe 6, leathanach 6).

[14] Agus an ráiteas seo á dhéanamh aige ina fhreagra ar fhiosrúchán breise an Ombudsman, tagraíonn an Coimisiún d’Airteagal 6(f) de Rialachán 1107/2009. Tugann an tOmbudsman dá haire, áfach, go bhfuil foclaíocht na forála sin an-éagsúil óna chéile.

[15] Chun tuilleadh sonraí a fháil, féach míreanna thíos 47-52.

[16] (i) íosmhéid íonachta na substainte gníomhaí, (ii) cineál agus uaschion eisíontas áirithe, (iii) srianta a eascraíonn as an meastóireacht ar an bhfaisnéis dá dtagraítear in Airteagal 6, agus na dálaí talmhaíochta, sláinte plandaí agus comhshaoil (lena n-áirítear dálaí aeráide) atá i gceist, (iv) an cineál ullmhóide, (v) an modh úsáide á gcur san áireamh.

[17] Tuigeann an tOmbudsman nach féidir ach leis an gCúirt Bhreithiúnais léirmhíniú údarásach a thabhairt ar dhlí AE. Dealraíonn sé nach bhfuil aon chásdlí ann maidir leis an tsaincheist sin.

[18] Léitear an dara fleasc d'Airteagal 4(1) mar a leanas: "Leis an measúnú ar an tsubstaint ghníomhach, suífear ar dtús an bhfuil na critéir formheasa a leagtar amach i bpointe 3.6.2 go pointe 3.6.4 agus i bpointe 3.7 d'Iarscríbhinn II á gcomhlíonadh. Má chomhlíontar na critéir sin, leanfaidh an measúnú de bheith ag suí an gcomhlíontar na critéir formheasa eile a leagtar amach i bpointe 2 agus i bpointe 3 d’Iarscríbhinn II. Comhfhreagraíonn pointe 2 do ‘roinn 2’ dá dtagraíonn an Coimisiún agus baineann pointe 3.6 leis an tionchar ar shláinte an duine agus baineann pointe 3.7 leis an gcomhshaol.

[19] Foráiltear le hAithris 8 inter alia "gur cheart prionsabal an réamhchúraim a chur i bhfeidhm ...". Foráiltear an méid seo a leanas in Airteagal 1(4): "[i] tá prionsabal an réamhchúraim mar bhonn taca le forálacha an Rialacháin seo chun a áirithiú nach ndéanfaidh substaintí gníomhacha ná táirgí a chuirtear ar an margadh dochar do shláinte an duine ná do shláinte ainmhithe ná don chomhshaol. Go háirithe, ní chuirfear cosc ar na Ballstáit prionsabal an réamhchúraim a chur i bhfeidhm i gcás ina bhfuil éiginnteacht eolaíoch ann maidir leis na rioscaí do shláinte an duine nó do shláinte ainmhithe nó don chomhshaol a bhaineann leis na [PPPanna] atá le húdarú ina gcríoch".

[20] Féach Cás T-257/07 Poblacht na Fraince v An Coimisiún Eorpach [2011] ECR II-5827, míreanna 66-69 agus an cásdlí a luaitear ann.

[21] Cás T-311/06, FMC&Arysta v EFSA, ordú an 17 Meitheamh 2008, nár foilsíodh in ECR, míreanna 52-56, Cás C-174/05, Stichting Zuid-Hollandse Milieufederatie [2006] ECR I-2443, mír 29; Cás T-13/99 Pfizer Animal Health SA v an Chomhairle [2002] ECR II-3305, míreanna 166-169; Cás T-158/03, Industrias Químicas del Vallés SA v An Coimisiún [2005] ECR II-2425, mír 95 (arna dheimhniú ar achomharc Cás C-326/05P, Industrias Químicas del Vallés SA v An Coimisiún, 18 Iúil 2007, míreanna 75-76).

[22] Rialachán (CE) Uimh. 178/2002 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 28 Eanáir 2002 lena leagtar síos prionsabail agus ceanglais ghinearálta dhlí an bhia, lena mbunaítear an tÚdarás Eorpach um Shábháilteacht Bia agus lena leagtar síos na nósanna imeachta in ábhair a bhaineann le sábháilteacht bia IO 2002 L 31, lch. 1, aithrisí 18, 35, 53 agus Airteagal 3(12).

[23] Údaraíodh brómúconasól le Treoir 2010/92/AE ón gCoimisiún an 21 Nollaig 2010 lena leasaítear Treoir 91/414/CEE ón gComhairle chun brómúconasól a áireamh mar shubstaint ghníomhach, IO 2010 L 338, lch. 44. Údaraíodh an tsubstaint ón 1 Feabhra 2011.

[24] Míníonn EFSA go n-úsáidtear an frása "saincheist nárbh fhéidir a thabhairt chun críche" "i gcás nach bhfuil dóthain faisnéise ar fáil chun measúnú a dhéanamh, fiú ar an leibhéal is ísle, ar na húsáidí ionadaíocha ... agus i gcás ina bhfuil an tsaincheist chomh tábhachtach sin go bhféadfadh sí, nuair a bheidh sí tugtha chun críche, a bheith ina hábhar imní ..."(féach EFSA 2013 Conclúid maidir leis an athbhreithniú piaraí ar an measúnú riosca lotnaidicídí ar shonraí deimhniúcháin a cuireadh isteach maidir leis an tsubstaint ghníomhach oryzalin. Féach http://www.efsa.europa.eu/en/efsajournal/pub/3351.htm, leathanach 8).

[25] Údaraíodh míclóbútáinil le Treoir 2011/2/AE ón gCoimisiún an 7 Eanáir 2011 lena leasaítear Treoir 91/414/CEE ón gComhairle chun míclóbútáinil a áireamh mar shubstaint ghníomhach agus lena leasaítear Cinneadh 2008/934/CE, IO 2011 L 5. lch. 7. Údaraíodh an tsubstaint ón 1 Meitheamh 2011.

[26] Formheasadh hipeacsasól le Treoir 2011/5/AE ón gCoimisiún an 20 Eanáir 2011 lena leasaítear Treoir 91/414/CEE ón gComhairle chun iomeacsasól a áireamh mar shubstaint ghníomhach agus lena leasaítear Cinneadh 2008/934/CE, IO 2011 L 18 lch. 34. Údaraíodh an tsubstaint ón 1 Meitheamh 2011.

[27] Formheasadh piridibein le Treoir 2010/90/AE ón gCoimisiún an 7 Nollaig 2010 lena leasaítear Treoir 91/414/CEE ón gComhairle chun piridibein a áireamh mar shubstaint ghníomhach agus lena leasaítear Cinneadh 2008/934/CE, IO 2010 L 322, lch. 38. Formheasadh an tsubstaint ón 1 Bealtaine 2011.

[28] Rinneadh Halocsafop-P a fhormheas le Treoir 2010/86/AE ón gCoimisiún an 2 Nollaig 2010 lena leasaítear Treoir 91/414/CEE ón gComhairle chun halocsafop-P a áireamh mar shubstaint ghníomhach, IO 2010 L 317 lch. 36. Formheasadh an tsubstaint ón 1 Eanáir 2011.

[29] Formheasadh Quinmerac le Treoir 2010/89/AE ón gCoimisiún an 6 Nollaig 2010 lena leasaítear Treoir 91/414/CEE ón gComhairle chun cuinmeireac a áireamh mar shubstaint ghníomhach agus lena leasaítear Cinneadh 2008/934/CE, IO 2010 L 320 lch. 3. Formheasadh an tsubstaint ón 1 Bealtaine 2011.

[30] Formheasadh meatasulam le Treoir 2010/91/AE ón gCoimisiún an 10 Nollaig 2010 lena leasaítear Treoir 91/414/CEE ón gComhairle chun meatasulam a áireamh mar shubstaint ghníomhach agus lena leasaítear Cinneadh 2008/934/CE, IO 2010 L 327 lch. 40. Formheasadh an tsubstaint ón 1 Bealtaine 2011.

[31] Dealraíonn sé ón bhfreagra ón gCoimisiún go bhfuarthas na sonraí deimhniúcháin maidir le géineatocsaineacht fhéideartha eisíontais amháin ach go bhfuil siad fós á scrúdú.

[32] Formheasadh naprópaimíd le Treoir 2010/83/AE ón gCoimisiún an 30 Samhain 2010 lena leasaítear Treoir 91/414/CEE ón gComhairle chun naprópaimíd a áireamh mar shubstaint ghníomhach, IO 2010 L 315, lch. 29. Formheasadh an tsubstaint ón 1 Eanáir 2011.

[33] Is é seo a leanas sainmhíniú amháin ar an téarma sin: “Saol ceimiceáin (amhail lotnaidicíd) nó truailleáin bhitheolaíocha (amhail einsím) tar éis a scaoilte sa chomhshaol.”

[34] Formheasadh Oryzalin le Treoir 2011/27/AE ón gCoimisiún an 4 Márta 2011 lena leasaítear Treoir 91/414/CEE ón gComhairle chun oiríosailin a áireamh mar shubstaint ghníomhach agus lena leasaítear Cinneadh 2008/934/CE, IO 2011 L 60, lch. 12. Formheasadh an tsubstaint ón 1 Meitheamh 2011.

[35] Maidir leis an dara saincheist, níor iarradh an fhaisnéis deimhniúcháin ach amháin ar choinníoll go n-aicmítear an tsubstaint ghníomhach.

[36] Formheasadh malaitian le Treoir 2010/17/AE ón gCoimisiún an 9 Márta 2010 lena leasaítear Treoir 91/414/CEE ón gComhairle chun malaitian a áireamh mar shubstaint ghníomhach, IO 2010 L 60 lch. 17. Formheasadh an tsubstaint amhail ón 1 Bealtaine 2010.

[37] Conclúidí EFSA maidir le míclóbútáinil, leathanaigh 20 agus 36 (http://www.efsa.europa.eu/en/efsajournal/doc/1682.pdf)

[38] Conclúidí EFSA maidir le himeacsasól, leathanaigh 13-14; Conclúidí EFSA maidir le piridibein, leathanach 16; Conclúidí EFSA maidir le meiteasulam, leathanach 14, conclúidí EFSA maidir le naprópaimíd, leathanach 35.

[39] Shainaithin EFSA réimsí ríthábhachtacha imní i seacht gcinn de na deich gcás a phléigh na páirtithe.

[40] EFSA 2013 Conclúid maidir leis an athbhreithniú piaraí ar an measúnú riosca lotnaidicídí ar shonraí deimhniúcháin a cuireadh isteach le haghaidh na substainte gníomhaí orzalin. Féach http://www.efsa.europa.eu/en/efsajournal/pub/3351.htm, leathanach 8.

[41] Léitear Airteagal 17 mar a leanas:

"Déanfaidh na Ballstáit na socruithe is gá maidir le [PPPanna] a cuireadh ar an margadh agus maidir lena n-úsáid a sheiceáil go hoifigiúil féachaint an gcomhlíonann siad ceanglais na Treorach seo agus go háirithe ceanglais an údaraithe agus na faisnéise atá ar an lipéad.

Tuairisceoidh na Ballstáit go bliantúil roimh an 1 Lúnasa do na Ballstáit eile agus don Choimisiún maidir le torthaí na mbeart cigireachta a rinneadh an bhliain roimhe sin."

[42] Léitear Airteagal 68 mar a leanas:

"Déanfaidh na Ballstáit rialuithe oifigiúla chun comhlíonadh an Rialacháin seo a fhorfheidhmiú. Tabharfaidh siad tuarascáil maidir le raon feidhme agus torthaí na rialuithe sin chun críche agus tarchuirfidh siad chuig an gCoimisiún í laistigh de shé mhí ó dheireadh na bliana lena mbaineann na tuarascálacha.

Déanfaidh saineolaithe an Choimisiúin iniúchtaí ginearálta agus sonracha sna Ballstáit chun críocha na rialuithe oifigiúla arna ndéanamh ag na Ballstáit a fhíorú..."

[43] http://ec.europa.eu/food/fvo/index_en.cfm

[44] Tá easpa soiléireachta, i mbarúlacha an ghearánaigh, maidir le minicíocht thuarascálacha iniúchóireachta FVO.

[45] D'admhaigh an Coimisiún nach de chineál ceangailteach iad conclúidí EFSA.

[46] Tá an frása seo le feiceáil i ngach ceann de na deich dTreoir údarúcháin a phléigh na páirtithe.

[47] Féach, mar shampla, Treoir 2010/92/AE ón gCoimisiún maidir le brómúconasól, Treoir 2011/2/AE ón gCoimisiún maidir le míclóbútáinil nó Treoir 2011/5/AE ón gCoimisiún maidir le himeacsasól.

[48] An Fhrainc 2012, An Ghearmáin 2012, An Iodáil 2012, An Laitvia 2012, Poblacht na Seice 2013, An Spáinn 2013, An Ríocht Aontaithe 2013, An Rómáin 2014, An tSlóvaic 2014, An tSualainn 2014.

http://ec.europa.eu/food/fvo/audit_reports/index.cfm

[49] Fuair an fhoireann iniúchóireachta amach gur údaraíodh PPP amháin sa Rómáin le haghaidh ceithre úsáid nár chomhlíon an Treoir lena n-údaraítear an tsubstaint ghníomhach ábhartha (leathanach 6 de thuarascáil iniúchóireachta 2014). I gcás Phoblacht na Seice agus na Rómáine, léirigh na hiniúchtaí gur leanadh de PPPanna ina bhfuil an tsubstaint ghníomhach chéanna ar ghá údaruithe an Choimisiúin a tharraingt siar ina leith in Aibreán 2013 a údarú ar an margadh (leathanach 7 de thuarascáil iniúchóireachta 2013 ar Phoblacht na Seice agus leathanach 7 de thuarascáil iniúchóireachta 2014 ar an Rómáin).

[50] Féach fonóta 49 thuas.