Arna dhéanamh i gcomhréir le hAirteagal 4(1) de Reacht an Ombudsman Eorpaigh ^[1]

Cúlra an ghearáin

1. Tháinig an Rialachán maidir le Clárú, Meastóireacht, Údarú agus Srianadh Ceimiceán (REACH)[2] i bhfeidhm an 1 Meitheamh 2007. Is é is aidhm dó feabhas a chur ar chosaint shláinte an duine agus an chomhshaoil ar na rioscaí a d’fhéadfadh a bheith ag baint le ceimiceáin, agus iomaíochas thionscal ceimiceán an Aontais a fheabhsú ag an am céanna. Cuireann sé modhanna malartacha chun cinn freisin chun measúnú a dhéanamh ar ghuais substaintí chun tástáil ar ainmhithe a laghdú. Mar chuid dá Straitéis Ceimiceán um an Inbhuanaitheacht a glacadh an 14 Deireadh Fómhair 2020, d’fhógair an Coimisiún Eorpach leasú atá beartaithe ar Rialachán REACH chun a uaillmhian a bhaint amach maidir le ceimiceáin shábháilte agus inbhuanaithe agus ardleibhéal cosanta don tsláinte agus don chomhshaol, agus an margadh inmheánach á chaomhnú ag an am céanna.[3]

2. Cumhdaítear saolré iomlán mearcair leis an Rialachán maidir le Mearcair [4]. An 14 Iúil 2023, mhol an Coimisiún a athbhreithniú chun díriú ar na húsáidí deireanacha mearcair a bhí fágtha d’aon ghnó i dtáirgí éagsúla san Aontas, i gcomhréir leis na gealltanais a leagtar amach in Uaillmhian an Aontais maidir le Truailliú Nialasach.[5]

Iarraidh ar rochtain phoiblí ar dhoiciméid a bhaineann le REACH

3. An 25 Samhain 2022, d’iarr an gearánach, eagraíocht de chuid na sochaí sibhialta, rochtain phoiblí [6] ar mheasúnuithe tionchair agus ar thuairimí an Bhoird um Ghrinnscrúdú Rialála (RSB) maidir le haon athbhreithniú atá beartaithe ar Rialachán REACH.

4. An 13 Eanáir 2023, dheonaigh an Coimisiún rochtain phoiblí ar leagan atá folaithe go mór de na doiciméid sin.

5. An 19 Eanáir 2023, rinne an gearánach iarratas dearbhúcháin inar iarradh rochtain níos leithne. Chuaigh an sprioc-am ar cuireadh síneadh leis don Choimisiún chun freagra a thabhairt in éag an 2 Márta 2023.

6. An 12 Meitheamh 2023, gan freagra a fháil, chuaigh an gearánach i dteagmháil leis an Ombudsman.

Iarraidh ar rochtain phoiblí ar dhoiciméid a bhaineann leis an Rialachán maidir le Mearcair

7. An 17 Eanáir 2023, d’iarr an gearánach rochtain phoiblí ar na measúnuithe tionchair agus ar thuairimí an Bhoird um Ghrinnscrúdú Rialála, chomh maith le liosta agus miontuairiscí d’aon ‘chruinnithe réamhtheachtacha’ a tionóladh idir an Bord um Ghrinnscrúdú Rialála agus foireann an Choimisiúin maidir leis an athbhreithniú ar an Rialachán maidir le Mearcair.

8. An 24 Feabhra 2023, dhiúltaigh an Coimisiún na doiciméid a iarradh a nochtadh.

9. An 1 Márta 2023, rinne an gearánach iarratas dearbhúcháin.

10. In éagmais freagra, chuaigh an gearánach i dteagmháil leis an Ombudsman an 12 Meitheamh 2023.

An fiosrúchán

11. D’oscail an tOmbudsman fiosrúchán chun freagra pras a lorg ar iarratais daingniúcháin an ghearánaigh. Rinne foireann fiosrúcháin an Ombudsman iniúchadh freisin ar na doiciméid atá i gceist chun scrúdú a dhéanamh ar mhéid na rochtana poiblí a deonaíodh agus ar na cúiseanna sonracha a sholáthair an Coimisiún lena dtugtar údar le neamhnochtadh na ndoiciméad a iarradh nó a gcodanna.

12. D'iarr an tOmbudsman ar an gCoimisiún aon tuairimí breise a chur ar fáil di lena cur san áireamh le linn an fhiosrúcháin seo. Roghnaigh an Coimisiún gan aon tuairimí breise a chur ar fáil.

13. Le linn an fhiosrúcháin, thug an Coimisiún freagra ar iarratais daingniúcháin an ghearánaigh. Go sonrach, an 5 Iúil 2023, d’eisigh an Coimisiún cinneadh daingniúcháin maidir leis an iarraidh ar rochtain phoiblí ar dhoiciméid a bhaineann le REACH, agus a sheasamh tosaigh á choinneáil aige. An 14 Iúil 2023, d’fhoilsigh an Coimisiún measúnú tionchair athbhreithnithe agus an dara tuairim ghaolmhar ón mBord um Ghrinnscrúdú Rialála maidir leis an athbhreithniú atá beartaithe ar an Rialachán maidir le Mearcair. An 10 Lúnasa 2023, dheonaigh an Coimisiún rochtain phoiblí ar na doiciméid a iarradh, is é sin, rochtain iomlán ar leagan níos luaithe den mheasúnú tionchair agus ar thuairim an Bhoird um Ghrinnscrúdú Rialála, cé is moite de shonraí pearsanta.

14. Fuair an tOmbudsman barúlacha an ghearánaigh maidir le freagraí an Choimisiúin.

Raon feidhme an mholta seo

15. Ós rud é go bhfuair an gearánach rochtain idir an dá linn ar na doiciméid a bhaineann leis an athbhreithniú ar an Rialachán maidir le Mearcair, ní bhaineann an moladh seo ach leis na doiciméid sin a bhaineann leis an athbhreithniú ar Rialachán REACH. É sin ráite, áireoidh an tOmbudsman a measúnú ar an gcaoi ar láimhseáil an Coimisiún an iarraidh ar na doiciméid a bhaineann leis an Rialachán maidir le Mearcair ina cinneadh an fiosrúchán seo a dhúnadh.

Argóintí a cuireadh faoi bhráid an Ombudsman

Ag an ngearánach

16. Mheas an gearánach nár láimhseáladh a iarratais daingniúcháin go tráthúil. Bhí imní air gur iarracht a bhí sna moilleanna a chuir an Coimisiún ar láimhseáil na n-iarrataí gan freagra a thabhairt orthu go dtí gur foilsíodh na tograí reachtacha ábhartha. Ag an bpointe ama sin, áfach, mhaígh an gearánach go mbeadh sé ródhéanach dó an ceart daonlathach chun tionchar a imirt ar an bpróiseas cinnteoireachta a fheidhmiú.

17. D’áitigh an gearánach, i gcomhréir le cásdlí AE, gur doiciméid reachtacha iad [7] ndoiciméad arna dtarraingt suas i gcomhthéacs measúnú tionchair ar thogra reachtach a d’fhéadfadh a bheith ann, ar cheart iad a chur ar fáil go díreach don phobal.[8]

18. D’áitigh an gearánach go raibh ‘faisnéis chomhshaoil’ sna doiciméid a iarradh de réir bhrí Rialachán 1367/2006,[9] lena bhforchuirtear caighdeán trédhearcachta níos airde ar fhaisnéis den sórt sin.

19. D’áitigh an gearánach freisin nach mór eisceachtaí ar an gceart chun rochtain phoiblí a fháil ar dhoiciméid reachtacha a léirmhíniú ar bhealach an-sriantach. Dar leis an ngearánach, níor sholáthair an Coimisiún aon fhianaise shonrach ar an riosca iarbhír agus sonrach dá phróiseas cinnteoireachta trí nochtadh iomlán na ndoiciméad a iarradh.

20. Mheas an gearánach freisin gurb ann, in aon chás, do leas sáraitheach poiblí i nochtadh na ndoiciméad a iarradh, go háirithe i bhfianaise nochtadh leanúnach daoine do shubstaintí ceimiceacha díobhálacha agus a dtionchar ar an gcomhshaol nádúrtha. Dar leis an ngearánach, tá fíorphráinn ann maidir le haghaidh a thabhairt ar aon easnaimh nó easnaimh i ndlíthe an Aontais atá ann cheana agus nach gcuirfeadh ach rochtain phoiblí ar na doiciméid a iarradh ar chumas an ghearánaigh tionchar a imirt ar na próisis reachtacha atá i gceist.

Arna dhéanamh ag an gCoimisiún

21. Ina chinneadh daingniúcháin maidir leis na doiciméid a bhaineann le REACH, d’áitigh an Coimisiún go mbainfeadh nochtadh iomlán an mheasúnaithe tionchair agus na tuairime gaolmhaire ón mBord um Ghrinnscrúdú Rialála an bonn go mór de phróiseas cinnteoireachta leanúnach an Choimisiúin.

22. Luadh ann go bhfuil faisnéis sna sleachta folaithe maidir le roghanna beartais, na tionchair a d’fhéadfadh a bheith acu, comparáid idir na roghanna, sonraí maidir le rogha thosaíochta agus an mhodheolaíocht chun meastóireacht a dhéanamh ar thionchair. Mhínigh sé go mbaineann na foluithe sna hiarscríbhinní leis na roghanna a d’fhéadfadh a bheith ann, le himpleachtaí praiticiúla na roghanna atá beartaithe agus leis an modheolaíocht chun tionchair a scagadh agus a mheasúnú. Thairis sin, míníonn an Coimisiún go mbaineann na foluithe i dtuairim an Bhoird um Ghrinnscrúdú Rialála agus an achoimre ar na torthaí (atá ar aon dul leis an bhfaisnéis sa mheasúnú tionchair) leis an gconclúid chomh maith le barúlacha mionsonraithe maidir leis an measúnú tionchair.

23. D’áitigh an Coimisiún go raibh an measúnú tionchair fós ina dhréacht agus ina obair idir lámha, a bhí á athbhreithniú i bhfianaise thuairim an Bhoird um Ghrinnscrúdú Rialála. Bhí athbhreithniú á dhéanamh ar ghnéithe bunúsacha an mheasúnaithe tionchair. Má scaoiltear iad ag an gcéim sin, d’fhéadfadh brú seachtrach a bheith mar thoradh ar ábhar na gcodanna folaithe, rud a chuirfeadh glacadh tráthúil an mheasúnaithe tionchair i mbaol. Bheadh tionchar suntasach ag an athbhreithniú ar REACH ar raon leathan páirtithe leasmhara. [10] Dá bhrí sin, dar leis an gCoimisiún, bhí an riosca ‘an-tromchúiseach agus fíor’. Ina theannta sin, bhí imní ar an gCoimisiún go bhféadfaí roinnt codanna folaithe a thógáil as comhthéacs, rud a dhéanfadh dochar do sheoladh an phróisis cinnteoireachta leanúnaigh.

24. Mheas an Coimisiún go raibh a chuid oibre ar an measúnú tionchair trédhearcach agus go raibh na páirtithe leasmhara uile rannpháirteach ann. Cuireadh formhór na staidéar chun an measúnú tionchair a fhorbairt ar fáil don phobal cheana féin.

25. D’áitigh an Coimisiún freisin go mbainfeadh nochtadh iomlán na ndoiciméad a iarradh an bonn de chosaint leasanna tráchtála chonraitheoirí an Choimisiúin a rinne staidéir a bhí mar bhonn taca leis an measúnú tionchair, lena n-áirítear a maoin intleachtúil.

26. Shonraigh an Coimisiún, de réir na socruithe conarthacha atá i bhfeidhm, ‘go bhfaigheann an tAontas na cearta uile ón nóiméad a chruthaíonn an conraitheoir na torthaí’. Is é tuairim an Choimisiúin, faoi na socruithe sin, nach n-aistreofaí maoin intleachtúil na staidéar go dtí go bhformheasfadh an Coimisiún na torthaí deiridh. Ní raibh sé seo amhlaidh fós maidir leis na staidéir go léir ag an am a rinneadh an t-iarratas. Dá bhrí sin, rinneadh roinnt ranna den mheasúnú tionchair a fholú chun maoin intleachtúil tríú páirtithe a chosaint. Dar leis an gCoimisiún, is iad a n-údair amháin a d’fhéadfadh a nochtadh nó a scaipeadh a údarú an tráth sin.

27. Mheas an Coimisiún freisin nach bhfuil ‘faisnéis chomhshaoil’ ná ‘faisnéis a bhaineann le hastaíochtaí isteach sa chomhshaol’ sna doiciméid atá i gceist.[11] Dá bhrí sin, dar leis an gCoimisiún, ní raibh feidhm ag caighdeán trédhearcachta níos airde. Go háirithe, d’áitigh an Coimisiún go raibh meastacháin agus réamh-mheastacháin ar éifeachtacht an bheartais ceimiceán fós á n-athbhreithniú agus á scagadh agus nach bhféadfaí iad a mheas mar ‘fhaisnéis chomhshaoil’. Níor léirigh siad ach oiread faisnéis faoi astaíochtaí iarbhír nó intuartha de réir bhrí chásdlí an Aontais.

28. Mheas an Coimisiún nach raibh aon leas sáraitheach poiblí ann maidir le nochtadh.

Measúnú an Ombudsman as a dtagann moladh

Maidir le cineál na ndoiciméad atá i gceist san fhiosrúchán seo

29. Faoi Chonarthaí an Aontais Eorpaigh, tá sé de cheart ag saoránaigh ‘a bheith rannpháirteach i saol daonlathach an Aontais’. [12] Dá bhrí sin, ní mór cinntí uile an Aontais a dhéanamh ‘ar bhealach chomh hoscailte agus chomh gar agus is féidir do na saoránaigh’.[13] Tá tábhacht ar leith ag baint leis sin nuair a ghníomhaíonn institiúidí an Aontais ina ‘n-inniúlacht reachtach’. [14] Tá prionsabal na trédhearcachta reachtaí cumhdaithe i gConarthaí an Aontais Eorpaigh [15] agus léirítear é i ndlí an Aontais maidir le rochtain phoiblí ar dhoiciméid, ina luaitear nach mór ‘doiciméid reachtacha’ a bheith inrochtana go díreach don phobal, mura rud é go mbainfeadh a nochtadh an bonn de leas poiblí nó príobháideach amháin nó níos mó a chosnaítear go sainráite. [16] Is réamhchoinníoll é an deis a bheith ag saoránaigh grinnscrúdú a dhéanamh ar an bhfaisnéis uile atá mar bhonn do ghníomhaíocht reachtach an Aontais chun a gcearta daonlathacha a fheidhmiú go héifeachtach.[17]

30. Is doiciméid reachtacha shoiléire iad na doiciméid atá i gceist san fhiosrúchán seo, nach mór feidhm a bheith ag na caighdeáin trédhearcachta is airde maidir leo. Chinn an Chúirt Bhreithiúnais gur príomhuirlisí iad measúnuithe tionchair chun a áirithiú go bhforbraítear tograí reachtacha an Aontais bunaithe ar fhaisnéis thrédhearcach, chuimsitheach agus chothrom. Dá bhrí sin, is gnéithe tábhachtacha de phróiseas reachtach an Aontais iad na tuarascálacha ar an measúnú tionchair agus na tuairimí ón mBord um Ghrinnscrúdú Rialála a ghabhann leo.[18]

31. Ina theannta sin, measann an tOmbudsman, cé go bhféadfadh sé nach mbainfeadh na codanna ábhartha de na doiciméid a iarradh le ‘faisnéis maidir le hastaíochtaí isteach sa chomhshaol’, go bhfuil ‘faisnéis chomhshaoil’ sna codanna sin. Is éard a fhéadfaidh a bheith i gceist le ‘faisnéis chomhshaoil’ aon fhaisnéis a úsáidtear i mbeartais nó i reachtaíocht a bhaineann leis an gcomhshaol. Sa mheasúnú tionchair atá i gceist anseo tá staidéar ar thionchar na roghanna beartais éagsúla atá beartaithe i leith cúrsaí comhshaoil. I gcomhréir le cásdlí an Aontais [19], ní mór a mheas gur faisnéis chomhshaoil é sin.

32. Faoi Rialachán Aarhus an Aontais, má tá ‘faisnéis chomhshaoil’ i ndoiciméad, ní mór na heisceachtaí dá bhforáiltear i reachtaíocht an Aontais maidir le rochtain phoiblí a léirmhíniú go sriantach.[20]

33. Ós rud é gur ‘doiciméid reachtacha’ iad na doiciméid a iarradh agus go bhfuil ‘faisnéis chomhshaoil’ iontu, ní mór na heisceachtaí a leagtar amach i Rialachán 1049/2001 a léirmhíniú go han-sriantach.

Maidir le cur i bhfeidhm na heisceachta a bhaineann le próiseas cinnteoireachta leantach a chosaint

34. Tar éis dó iniúchadh a dhéanamh ar na leaganacha neamhfholaithe de na doiciméid a bhaineann le REACH, chinn an tOmbudsman nach bhfuil na codanna folaithe an-íogair. Ina ionad sin, is sampla iad den chineál oibre a bheadh mar bhonn taca le haon togra reachtach, go háirithe a mhéid a bhfuil roghanna beartais éagsúla iontu, anailísí ar na roghanna sin agus na hiarmhairtí a d’fhéadfadh a bheith acu.

35. D’áitigh an Coimisiún go raibh na codanna folaithe de na doiciméid a iarradh fós ag obair idir lámha. Dá réir sin, mhaígh sé go bhféadfaí míthuiscint a bhaint as na codanna sin dá nochtfaí iad agus go bhféadfadh brú seachtrach a bheith mar thoradh orthu, rud a chuirfeadh glacadh tráthúil an mheasúnaithe tionchair i mbaol.

36. Mar a chinn Cúirteanna an Aontais Eorpaigh arís agus arís eile, tá an pobal go hiomlán in ann a thuiscint gur doiciméid shealadacha iad doiciméid áirithe agus, dá bhrí sin, go bhféadfadh siad a bheith faoi réir athraithe.[21] Thar aon ní eile, mheabhraigh an Chúirt Bhreithiúnais gur cuid lárnach d’fheidhmiú a gceart daonlathach ag saoránaigh an Aontais é tuairimí an phobail nó na bpáirtithe leasmhara a chur in iúl maidir leis na roghanna beartais atá beartaithe ag an gCoimisiún sula bhfógrófar tograí reachtacha sonracha.[22]

37. De réir chásdlí an Aontais, d’fhéadfadh riosca an bhrú sheachtraigh a bheith ina fhoras dlisteanach chun srian a chur le rochtain ar dhoiciméid a bhaineann leis an bpróiseas cinnteoireachta. Mar sin féin, ní mór réaltacht an bhrú sheachtraigh sin a shuí go cinnte agus ní mór ‘fianaise inláimhsithe’ a thabhairt ar aird chun a léiriú go bhfuil riosca measartha intuartha ann go ndéanfaí difear substaintiúil don chinneadh mar gheall ar an mbrú seachtrach sin.[23] Ní mór don Choimisiún a léiriú go ndéanfadh an brú agus an tionchar sin difear tromchúiseach d’iompar cuí chinnteoireacht an Choimisiúin, go gcuirfeadh sé leis nó go ndéanfadh sé níos casta é.

38. Tuigeann an tOmbudsman go bhféadfadh drogall a bheith ar riarachán AE a réamhthuairimí a roinnt a d’fhéadfadh a bheith faoi réir cáineadh agus brú poiblí. Mar a chinn an Chúirt Bhreithiúnais, áfach, is faoin gCoimisiún atá sé cosc a chur ar aon drochthionchar ina phróiseas cinnteoireachta a eascraíonn as brúnna seachtracha den sórt sin. Ní féidir le hinstitiúidí an Aontais rochtain phoiblí ar dhoiciméid reachtacha a dhiúltú mar chosaint nuair a bhíonn brú seachtrach orthu.[24]

39. Tagraíonn an Coimisiún d’alt ar líne ó 2020, inar tuairiscíodh brú seachtrach ar an gCoimisiún agus a bheartas ceimiceach nua á fhorbairt aige.[25] Mar sin féin, tugtar le fios san airteagal sin go bhféadfadh sé go raibh rochtain phribhléideach ag tionscal na gceimiceán ar phróiseas cinnteoireachta an Choimisiúin in 2020. Dá mba amhlaidh an cás, bheadh sé níos tábhachtaí fós na doiciméid a iarradh a nochtadh toisc go bhféadfadh sé an tionscal agus an tsochaí shibhialta a chur ar comhchéim. In aon chás, ní thugtar mionléiriú san airteagal ar an bhfáth a mbeadh an riosca brú sheachtraigh sa chás seo níos tromchúisí ná i gcásanna tionscnaimh reachtacha eile de chuid an Choimisiúin agus ar an bhfáth a ndéanfadh an riosca sin difear suntasach do chumas an Choimisiúin a chuid oibre a chur i gcrích. Níor mhínigh an Coimisiún ach oiread cén fáth a measann sé go méadófaí an brú seachtrach a thuilleadh mar gheall ar nochtadh na ndoiciméad sin.

40. Tugann an tOmbudsman dá haire go meallann líon mór de thionscnaimh reachtacha an Choimisiúin spéis shuntasach an phobail ó pháirtithe leasmhara éagsúla agus ó na meáin. Dá bhféadfadh an Coimisiún údar a thabhairt le neamhnochtadh a mheasúnuithe tionchair trí thagairt a dhéanamh don leas sin agus don bhrú poiblí a d’fhéadfadh a bheith ann, chiallódh sé nach mbeadh aon bhrí phraiticiúil le prionsabal na trédhearcachta i reachtóireacht an Aontais. Níl aon rud in argóint an Choimisiúin a thabharfadh le fios go bhfuil an chinnteoireacht atá i gceist eisceachtúil chun údar a thabhairt le heisceacht ar an gceart bunúsach chun rochtain phoiblí a fháil ar dhoiciméid reachtacha.

41. D’áitigh an Coimisiún freisin go raibh an obair ar a mheasúnú tionchair trédhearcach agus cuimsitheach, agus gur foilsíodh roinnt doiciméad eile a bhaineann leis an measúnú tionchair sin cheana féin. Mar sin féin, ós rud é go bhfuil foinsí eile faisnéise a d’fhéadfadh a bheith ábhartha ar fáil, níl sé ábhartha maidir le measúnú a dhéanamh ar iarratas ar rochtain phoiblí ar dhoiciméid.[26]

Maidir le cur i bhfeidhm na heisceachta a bhaineann le leasanna tráchtála a chosaint

42. D’áitigh an Coimisiún freisin gur cuireadh cosc ar nochtadh iomlán na ndoiciméad a iarradh mar gheall ar an ngá le leasanna tráchtála agus maoin intleachtúil na gconraitheoirí a rinne na staidéir a bhí mar bhonn taca leis an measúnú tionchair a chosaint.

43. Ina chinneadh daingniúcháin, luaigh an Coimisiún, de réir an tsocraithe lena chonraitheoirí, ‘go bhfaigheann an tAontas na cearta uile ón nóiméad a chruthaíonn an conraitheoir na torthaí...’. Áitíonn an Coimisiún ansin, áfach, nár aistríodh maoin intleachtúil roinnt staidéar, ar áiríodh a dtorthaí sa mheasúnú tionchair, chuig an gCoimisiún go fóill tráth na hiarrata toisc nár fhormheas an Coimisiún na torthaí sin go fóill. Ní mheasann an tOmbudsman go bhfuil an argóint sin go hiomlán soiléir. Bunaithe ar an socrú conarthach a luaigh an Coimisiún, dealraíonn sé, dá mbeadh torthaí áirithe curtha san áireamh cheana féin sa dréachtmheasúnú tionchair, nach mór iad a bheith ‘cruthaithe’ cheana féin agus, dá bhrí sin, faighte ag an Aontas bunaithe ar an bhforáil chonarthach a luaitear thuas.

44. Mar sin féin, beag beann ar cé acu a fuair nó nach bhfuair an Coimisiún na cearta maoine intleachtúla cheana féin, chun brath ar an eisceacht sin, ní mór don Choimisiún a léiriú go bhfuil eilimintí sna doiciméid a iarradh a d’fhéadfadh, dá nochtfaí iad, an bonn a bhaint go mór de leasanna tráchtála duine.[27] De réir an chásdlí, níl tosaíocht chórasach ag an gcosaint a thugtar do chearta maoine intleachtúla ar thoimhde an nochta trí bhíthin an chirt chun rochtain phoiblí a fháil ar dhoiciméid faoi Rialachán Uimh. 1049/2001.[28] Measann an tOmbudsman gur theip ar an gCoimisiún a léiriú conas a bhainfí an bonn de leasanna tráchtála a chonraitheoirí.

45. Ar an iomlán, tagann an tOmbudsman ar an gconclúid nach dtugann aon cheann de na hargóintí a chuir an Coimisiún i láthair údar leis an diúltú rochtain phoiblí iomlán a sholáthar ar na doiciméid a iarradh i gcomhréir le Rialachán 1049/2001 agus le cásdlí Chúirteanna an Aontais Eorpaigh. Sa chomhthéacs sin, ba cheart a mheabhrú gur doiciméid reachtacha iad na doiciméid a iarrtar agus go bhfuil faisnéis chomhshaoil iontu, agus mar sin tá feidhm ag ardchaighdeán trédhearcachta ar leith maidir leo.

46. I bhfianaise an mhéid thuas, measann an tOmbudsman gur dhrochriarachán a bhí i ndiúltú an Choimisiúin rochtain iomlán a thabhairt ar an measúnú tionchair a iarradh agus ar thuairim RSB a bhaineann leis an athbhreithniú ar Rialachán REACH. Dá bhrí sin, déanann sí moladh comhfhreagrach thíos.

47. Maidir leis an am a thóg sé ar an gCoimisiún iarratais rochtana an ghearánaigh a phróiseáil, tugann an tOmbudsman dá aire gur sampla eile é an cás seo de na moilleanna suntasacha agus sistéamacha a bhíonn ar an gCoimisiún agus é ag déileáil le hiarratais daingniúcháin, ar mheas an tOmbudsman gurb ionann iad agus drochriarachán i gcomhthéacs fiosrúcháin féintionscnaimh ar an ábhar níos luaithe i mbliana.^[29] Le déanaí, tharraing an tOmbudsman aird Pharlaimint na hEorpa ar an ábhar trí Thuarascáil Speisialta.[30] Léiríonn an cás seo a ríthábhachtaí atá sé do shaoránaigh rochtain phoiblí thráthúil a bheith acu ar dhoiciméid reachtacha, ionas gur féidir leo a gceart daonlathach a fheidhmiú chun tionchar a imirt ar reachtóireacht AE.

Moladh

Ar bhonn an fhiosrúcháin ar an ngearán seo, cuireann an tOmbudsman an moladh seo a leanas faoi bhráid an Choimisiúin:

Ba cheart don Choimisiún Eorpach na doiciméid a iarradh maidir leis an athbhreithniú ar Rialachán REACH a nochtadh go hiomlán gan a thuilleadh moille.

Cuirfear an Coimisiún agus an gearánach ar an eolas faoin moladh sin. I gcomhréir le hAirteagal 4(2) de Reacht an Ombudsman Eorpaigh, seolfaidh an Coimisiún tuairim mhionsonraithe faoin 22 Nollaig 2023.

 

Emily O'Reilly An tOmbudsman
Eorpach

Strasbourg, 25/09/2023

 

[1] Ar fáil ag: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=uriserv%3AOJ.L_.2021.253.01.0001.01.ENG&toc=OJ%3AL%3A2021%3A253%3ATOC

[2] Rialachán 1907/2006 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 18 Nollaig 2006 maidir le Clárú, Meastóireacht, Údarú agus Srianadh Ceimiceán (REACH), IO L 396/1.

[3] https://environment.ec.europa.eu/news/chemicals-commission-seeks-views-revision-reach-eus-chemicals-legislation-2022-01-20_en

[4] Rialachán (AE) 2017/852 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 17 Bealtaine 2017 maidir le mearcair, IO L 137/1, https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?qid=1531231211865&uri=CELEX:32017R0852

[5] https://environment.ec.europa.eu/topics/chemicals/mercury_en#:~:text=I%20Iúil%202023%20an%20An%20An%20Rialáil tarmligthe%20%20trasuí,lampaí%20agus%20non%2Trealamh leictreach%20

[6] Faoi Rialachán (CE) 1049/2001 maidir le rochtain phoiblí ar dhoiciméid de chuid Pharlaimint na hEorpa, na Comhairle agus an Choimisiúin: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/PDF/?uri=CELEX:32001R1049&from=EN

[7] Breithiúnas an 4 Meán Fómhair 2018, Cás C-57/16 P, Client Earth v An Coimisiún, https://curia.europa.eu/juris/document.jsf?text=&docid=205322&pageIndex=0&doclang=EN&mode=lst&dir=&occ=first&part=1&cid=1918932, míreanna 84-93

[8] Airteagal 12(2) de Rialachán 1049/2001

[9] Rialachán 1367/2006 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 6 Meán Fómhair 2006 maidir le forálacha Choinbhinsiún Aarhus maidir le Rochtain ar Fhaisnéis, Rannpháirtíocht Phoiblí i gCinnteoireacht agus Rochtain ar Cheartas i gCúrsaí Comhshaoil a chur i bhfeidhm ar institiúidí agus comhlachtaí an Chomhphobail, IO L 264/13, https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=celex%3A32006R1367

[10] Rinne an Coimisiún tagairt don alt seo a leanas a foilsíodh ar líne: https://corporateeurope.org/en/2020/09/will-eu-commission-stand-firm-against-toxic-lobbying-pressure

[11] Airteagal 2(d)(iii) agus Airteagal 6 de Rialachán 1367/2006. I gcás ina meastar go bhfuil faisnéis chomhshaoil sa doiciméad, ní mór eisceachtaí faoi Rialachán 1049/2001 a léirmhíniú go sriantach. I gcás ina meastar go bhfuil faisnéis sa doiciméad maidir leis na hastaíochtaí sa chomhshaol, mheasfaí gurb ann don leas sáraitheach maidir le nochtadh sa dlí.

[12] Airteagal 10 den Chonradh ar an Aontas Eorpach (CAE)

[13] Airteagail 1 agus 10(3) CAE

[14] Aithris 6 de Rialachán 1049/2001

[15] Airteagal 15(2) CFAE

[16] Airteagal 12(2) agus Aithris 6 de Rialachán 1049/2001

[17] Féach, chuige sin, breithiúnais na Cúirte Breithiúnais an 1 Iúil 2008, Cásanna Uamtha C-39/05 P agus C-52/05 P, an tSualainn agus Turco v an Chomhairle, mír 46, https://curia.europa.eu/juris/liste.jsf?num=C-39/05&language=en agus an 17 Deireadh Fómhair 2013, Cás C-280/11 P, an Chomhairle v Access Info Europe, mír 33, https://curia.europa.eu/juris/liste.jsf?num=C-280/11&language=EN

[18] Cás C-57/16 P, Client Earth v An Coimisiún, míreanna 90-91

[19] Féach measúnú comhchosúil i gCás C-57/16 P, Client Earth v an Coimisiún, míreanna 97 agus 101

[20] Airteagal 6(1) de Rialachán 1367/2006 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 6 Meán Fómhair 2006 maidir le forálacha Choinbhinsiún Aarhus maidir le Rochtain ar Fhaisnéis, Rannpháirtíocht Phoiblí i gCinnteoireacht agus Rochtain ar Cheartas i gCúrsaí Comhshaoil a chur i bhfeidhm ar institiúidí agus comhlachtaí an Chomhphobail, IO L 264/13, https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=celex%3A32006R1367

[21] Breithiúnas na Cúirte Ginearálta an 22 Márta 2018, Cás T-540/15, De Capitani v an Pharlaimint, mír 120. https://curia.europa.eu/juris/document/document.jsf?text=&docid=200551&pageIndex=0&doclang=en&mode=lst&dir=&occ=first&part=1&cid=774069

[22] Cás C-57/16 P, Client Earth v An Coimisiún, mír 108

[23] Cás T-252/19, Pech v an Chomhairle, mír 92, https://curia.europa.eu/juris/document.jsf?text=&docid=240171&pageIndex=0&doclang=EN&mode=lst&dir=&occ=first&part=1&cid=1916898

[24] Cás C-57/16 P, Client Earth v An Coimisiún, mír 124

[25] https://corporateeurope.org/en/2020/09/will-eu-commission-stand-firm-again-toxic-lobbying-pressure

[26] Cás T-540/15, De Capitani v an Pharlaimint, mír 108

[27] Breithiúnas ón gCúirt Ghinearálta an 5 Feabhra 2018, Cás T-718/15, PTC Therapeutics International v EMA, https://curia.europa.eu/juris/document/document.jsf?text=&docid=199044&pageIndex=0&doclang=EN&mode=lst&dir=&occ=first&part=1&cid=1918748, míreanna 64 agus 85

[28] Féach freisin breithiúnas na Cúirte Ginearálta an 13 Eanáir 2017, Cás T-189/14, Deza v ECHA, https://curia.europa.eu/juris/document/document.jsf?text=&docid=186721&pageIndex=0&doclang=EN&mode=lst&dir=&occ=first&;part=1&cid=1918841, mír 119

[29] Moladh maidir leis an am a thógann sé ar an gCoimisiún Eorpach déileáil le hiarrataí ar rochtain phoiblí ar dhoiciméid (fiosrúchán straitéiseach OI/2/2022/OAM), ar fáil ag: https://www.ombudsman.europa.eu/en/recommendation/en/167661

[30] Tuarascáil Speisialta ón Ombudsman Eorpach ina fiosrúchán straitéiseach maidir leis an am a thógann sé ar an gCoimisiún Eorpach déileáil le hiarrataí ar rochtain phoiblí ar dhoiciméid (OI/2/2022/OAM), https://www.ombudsman.europa.eu/en/special-report/en/175425