An bhfuil gearán agat in aghaidh institiúid nó comhlacht de chuid an Aontais Eorpaigh?
- GA Gaeilge
Is féidir earráidí a bheith i meaisínaistriúcháin a d’fhéadfadh soiléireacht agus cruinneas a laghdú; ní ghlacann an tOmbudsman aon dliteanas i leith aon neamhréireachtaí. Chun an fhaisnéis is iontaofa agus an deimhneacht dhlíthiúil a fháil, féach ar an leagan foinseach i Béarla atá nasctha thuas.
Chun tuilleadh eolais a fháil féach ar ár mbeartas teanga agus aistriúcháin.
Moladh maidir le diúltú Chomhairle an Aontais Eorpaigh rochtain iomlán phoiblí a thabhairt ar thuairim dhlíthiúil a bhaineann le comhaontú trádála an Aontais leis an Ríocht Aontaithe (cás 717/2021/DL)
Moladh
Cás 717/2021/SF - Tosaithe an Dé Céadaoin | 21 Aibreán 2021 - Moladh faoi Déardaoin | 24 Feabhra 2022 - Cinneadh an Dé hAoine | 17 Meitheamh 2022 - Institiúid ábhartha Comhairle an Aontais Eorpaigh ( Cásanna inar aimsíodh míriarachán ) - Tír An Fhionlainn
D’iarr an gearánach rochtain phoiblí ar thuairim ó Sheirbhís Dlí Chomhairle an Aontais Eorpaigh maidir le cineál dlíthiúil an Chomhaontaithe Trádála agus Comhair a tugadh i gcrích idir an Ríocht Aontaithe agus an tAontas Eorpach.
Níor thug an Chomhairle ach rochtain an-teoranta ar an tuairim, agus d’áitigh sí go ndéanfadh nochtadh iomlán dochar dá caidreamh idirnáisiúnta, dá comhairle dlí agus don phróiseas cinnteoireachta leanúnach.
Mheas an tOmbudsman nach raibh an fhaisnéis a bhí sa tuairim íogair. Chinn sí nár léirigh an Chomhairle conas a bhainfeadh nochtadh an bonn go sonrach agus go hiarbhír de leas an phobail maidir le caidreamh idirnáisiúnta. Chinn sí freisin nach raibh sé soiléir conas a bhainfeadh nochtadh an bonn ó chumas na Comhairle comhairle mhacánta, oibiachtúil agus chuimsitheach a fháil. Ina ionad sin, bhí an tOmbudsman den tuairim go dtreiseodh trédhearcacht níos fearr dlisteanacht an Chomhaontaithe.
Mhol an tOmbudsman mar réiteach go dtabharfadh an Chomhairle an rochtain is leithne is féidir ar thuairim a Seirbhíse Dlí. Níor lean an Chomhairle an togra réitigh sin.
Ós rud é nár fhrisnéis an Chomhairle na hargóintí i dtogra an Ombudsman maidir le réiteach ná nár thug sí aghaidh orthu, coinníonn an tOmbudsman a seasamh. Measann sí gurb ionann diúltú na Comhairle rochtain leathan phoiblí a thabhairt ar an tuairim agus drochriarachán agus rinne sí moladh comhfhreagrach chun aghaidh a thabhairt air sin.
Arna dhéanamh i gcomhréir le hAirteagal 4(1) de Reacht an Ombudsman Eorpaigh [1]
Cúlra an ghearáin
1. Tar éis don Ríocht Aontaithe tarraingt siar as an Aontas Eorpach i mí Eanáir 2020, chuir an tAontas agus an Ríocht Aontaithe tús leis an gcaibidlíocht maidir le sonraí comhaontaithe trádála. Is é an toradh a bhí ar an gcaibidlíocht sin an ‘Comhaontú Trádála agus Comhair idir an tAontas Eorpach agus an Ríocht Aontaithe’, a tháinig i bhfeidhm i mí na Bealtaine 2021.[2]
2. Ag cruinniú a tionóladh i mí na Samhna 2020, chuir Seirbhís Dlí Chomhairle an Aontais Eorpaigh a tuairim in iúl i dtaobh an bhféadfaí an Comhaontú a thabhairt i gcrích mar ‘chomhaontú de chuid an Aontais amháin’[3]. Leag an tSeirbhís Dlí a tuairimí amach i scríbhinn ansin trí thuairim dhlíthiúil a eisiúint, i mí Eanáir 2021,‘maidir leis an gComhaontú Trádála agus Comhair idir an tAontas Eorpach agus an Comhphobal Eorpach do Fhuinneamh Adamhach, de pháirt, agus Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann, den pháirt eile’ (‘an tuairim’) [4].
3. I mí Feabhra 2021, d’iarr an gearánach, ó Ollscoil Heilsincí, rochtain phoiblí ar an tuairim.[5]
4. Níor nocht an Chomhairle ach cuid an-teoranta den tuairim, ag rá go mbainfeadh nochtadh iomlán an bonn de chosaint leas an phobail maidir le caidreamh idirnáisiúnta, comhairle dlí agus an próiseas cinnteoireachta [6].
5. Agus é míshásta le cinneadh na Comhairle gan ach páirt-rochtain a thabhairt, d’iompaigh an gearánach chuig an Ombudsman i mí Aibreáin 2021.
Togra an Ombudsman maidir le réiteach
6. D’oscail an tOmbudsman fiosrúchán maidir le diúltú na Comhairle rochtain phoiblí iomlán a thabhairt ar an tuairim. Le linn an fhiosrúcháin, rinne foireann fiosrúcháin an Ombudsman iniúchadh ar an leagan neamhfholaithe den tuairim.
7. Tar éis iniúchadh a dhéanamh ar an doiciméad, bhí an tOmbudsman den tuairim nach bhféadfaí an fhaisnéis atá sa tuairim a mheas mar fhaisnéis íogair. Mheas sí nach mbaineann an tuairim an bonn ar bhealach ar bith den seasamh poiblí a ghlac an tAontas maidir le daingniú an chomhaontaithe, ná nach nochtann sí faisnéis maidir le seasamh nó straitéis chaibidlíochta an Aontais. Is cuid de dhlí an Aontais iad na cineálacha comhaontuithe trádála is féidir a thabhairt i gcrích agus, dá bhrí sin, tá aithne ag tríú páirtithe orthu. Dá bhrí sin, ní raibh sé soiléir don Ombudsman conas a d’fhéadfadh nochtadh difear a dhéanamh do na caibidlíochtaí trádála leis an Ríocht Aontaithe nuair a bhí siad ar siúl, ná do chaibidlíochtaí AE amach anseo. Os a choinne sin, mheas an tOmbudsman go bhféadfadh nochtadh muinín a chothú i ndlíthiúlacht comhaontuithe trádála.
8. Rinne an tOmbudsman tagairt freisin do bhreithiúnas na Cúirte Ginearálta in ‘Pech v an Chomhairle’[7], agus é den tuairim nach bhféadfaí a mheas go raibh an tuairim dhlíthiúil íogair toisc nach raibh an t-ábhar féin íogair. Dá bhrí sin, ní fhéadfadh nochtadh na tuairime an bonn a bhaint de chosaint comhairle dlí.
9. Thairis sin, gan beann ar na tuairimí éagsúla maidir le cé acu a d’fhéadfadh nó nach bhféadfadh nochtadh na tuairime dlíthiúla tráth a glacadh an ‘cinneadh daingniúcháin’ an bonn a bhaint go mór de phróiseas cinnteoireachta na Comhairle, bhí an Comhaontú tagtha i bhfeidhm anois. Dá bhrí sin, d’áitigh an tOmbudsman ar an gComhairle an fhorbairt sin a chur san áireamh agus athbhreithniú á dhéanamh aici ar a cinneadh i bhfianaise nochtadh breise a d’fhéadfadh a bheith ann.
10. I bhfianaise an mhéid thuas, mhol an tOmbudsman mar réiteach [8] go dtabharfadh an Chomhairle an rochtain is leithne is féidir ar thuairim a Seirbhíse Dlí an 25 Eanáir 2021.
11. Níor ghlac an Chomhairle le moladh an Ombudsman maidir le réiteach.
12. Ina freagra, d’áitigh an Chomhairle, cé go bhfuil deireadh curtha anois leis na nósanna imeachta inmheánacha chun an cinneadh a ghlacadh, go bhfuil ábhar na tuairime dlíthiúla fós íogair i gcomhthéacs comhaontuithe eile a oscailt, a chaibidliú agus a thabhairt i gcrích leis an Ríocht Aontaithe nó le tríú tíortha eile, ós rud é go nochtar straitéis léi a d’fhéadfadh a bheith infheidhme freisin maidir le comhaontuithe eile. Dúirt an Chomhairle nach mbaintear íogaireacht an doiciméid go huathoibríoch toisc gur tugadh na nósanna imeachta inmheánacha sa Chomhairle i gcrích i ndáil le comhaontú sonrach amháin nuair atá an chomhairle dlí sin ábhartha do chomhaontuithe eile a bhfuil feidhm chomhionann ag an eisceacht maidir le caidreamh idirnáisiúnta ina leith.
13. Mheas an Chomhairle, dá bhrí sin, go raibh údar fós le neamhnochtadh na tuairime de bharr na n-eisceachtaí a bhaineann le leas an phobail a chosaint a mhéid a bhaineann le caidreamh idirnáisiúnta agus le comhairle dlí a chosaint.
14. Is oth leis an ngearánach gur roghnaigh an Chomhairle gan togra an Ombudsman maidir le réiteach a leanúint agus mheas sí gur cleachtas imníoch é sin do shaoránaigh an Aontais. Chuir sí in iúl freisin go raibh díomá uirthi faoin gcinneadh ón gComhairle rochtain iomlán a dhiúltú di ar thogra réitigh an Ombudsman agus faoin bhfreagra ón gComhairle air sin [9].
Measúnú an Ombudsman tar éis an togra le haghaidh réitigh
15. Níor thapaigh an Chomhairle an deis athbhreithniú a dhéanamh ar a seasamh maidir le hiarraidh an ghearánaigh ar rochtain, i bhfianaise na n-argóintí mionsonraithe a chuir an tOmbudsman ar fáil ina togra réitigh. Ina ionad sin, sheol an Chomhairle freagra an-ghairid nár thug aghaidh ar argóintí an Ombudsman.
16. Go bunúsach, leag an Chomhairle amach go bhfuil ábhar na tuairime íogair i gcónaí i bhfianaise na caibidlíochta a d’fhéadfaí a dhéanamh amach anseo maidir le comhaontuithe idirnáisiúnta eile. Mar sin féin, bhí argóintí curtha ar aghaidh ag an Ombudsman cheana féin maidir leis an bhfáth a measann sí nach féidir a mheas go bhfuil an fhaisnéis atá sa tuairim íogair, agus nár leag an Chomhairle amach go leordhóthanach conas a d’fhéadfadh nochtadh dochar a dhéanamh dá caidreamh idirnáisiúnta.
17. Ós rud é nár bhréagnaigh an Chomhairle argóintí an Ombudsman, coinníonn an tOmbudsman a seasamh. Cuireann sí i dtábhacht arís eile gur cuid de dhlí an Aontais é an cineál comhaontuithe trádála is féidir a thabhairt i gcrích agus, dá bhrí sin, go bhfuil aithne ag tríú páirtithe air. Tá an chuid is mó den fhaisnéis atá sa tuairim ar fáil go poiblí cheana féin [10]. Dá bhrí sin, tá an tOmbudsman den tuairim nach dócha go mbainfidh nochtadh na tuairime an bonn de sheasamh caibidlíochta an Aontais ná go nochtfaidh sé a straitéis, anois nó i gcaibidlíocht trádála amach anseo.
18. D’áitigh an Chomhairle freisin go raibh an doiciméad fós íogair fiú dá mbeadh nósanna imeachta inmheánacha na Comhairle tugtha i gcrích i ndáil leis an gcomhaontú sonrach sin. Mar sin féin, rinne an tOmbudsman tagairt cheana féin do bhreithiúnas a thug an Chúirt Ghinearálta le déanaí, inar thug an Chúirt dá haire go mbraitheann an cheist an bhfuil tuairim dhlíthiúil an-íogair ar cé acu atá nó nach bhfuil ábhar na tuairime féin an-íogair.[11] I ndáil leis sin, thug an tOmbudsman dá aire nach féidir an fhaisnéis atá sa tuairim atá i gceist a mheas mar fhaisnéis íogair.
19. Níor thug an Chomhairle aghaidh ar na hargóintí sin. Cé gurb eol don Ombudsman go ndearna an Chomhairle achomharc in aghaidh an bhreithiúnais in ‘Pech v an Chomhairle’, tugann sí dá haire go bhfuil sí faoi cheangal ag cinntí na Cúirte Ginearálta fad atá an nós imeachta achomhairc ar siúl. Dá bhrí sin, is oth leis an Ombudsman gur roghnaigh an Chomhairle go dtí seo neamhaird a thabhairt ar an mbreithiúnas agus measúnú á dhéanamh aici ar nochtadh féideartha na tuairime seo.
20. I bhfianaise an mhéid thuas, measann an tOmbudsman gurbh ionann diúltú na Comhairle an rochtain is leithne is féidir a thabhairt ar an tuairim agus drochriarachán. Dá bhrí sin, molann sí gur cheart don Chomhairle athbhreithniú a dhéanamh ar thuairim a Seirbhíse Dlí, d’fhonn an rochtain is leithne is féidir a thabhairt.
Moladh
Ar bhonn an fhiosrúcháin ar an ngearán seo, cuireann an tOmbudsman an moladh seo a leanas faoi bhráid na Comhairle:
Ba cheart don Chomhairle an rochtain is leithne is féidir a thabhairt ar thuairim a Seirbhíse Dlí.
Cuirfear an Chomhairle agus an gearánach ar an eolas faoin moladh sin. I gcomhréir le hAirteagal 4(2) de Reacht an Ombudsman Eorpaigh, seolfaidh an Chomhairle tuairim mhionsonraithe faoin 24 Bealtaine 2022.
Emily O'Reilly An tOmbudsman
Eorpach
Strasbourg, 24/02/2022
[1] Ar fáil ag: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=uriserv%3AOJ.L_.2021.253.01.0001.01.ENG&toc=IO%3AL%3A2021%3A253%3ATOC.
[2] An Comhaontú Trádála agus Comhair idir an tAontas Eorpach agus an Comhphobal Eorpach do Fhuinneamh Adamhach, de pháirt, agus Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann, den pháirt eile: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/PDF/?uri=CELEX:22021A0430(01)&from=EN.
[3] Chun tuilleadh eolais a fháil, féach: https://trade.ec.europa.eu/doclib/docs/2012/june/tradoc_149616.pdf.
[4] Doiciméad ón gComhairle ag a bhfuil an uimhir thagartha 5591/21.
[5] I gcomhréir le Rialachán 1049/20012001 maidir le rochtain phoiblí ar dhoiciméid ó Pharlaimint na hEorpa, ón gComhairle agus ón gCoimisiún: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/en/TXT/?uri=CELEX% 3A32001R1049.
[6] I gcomhréir le hAirteagal 4(1)(a), an tríú fleasc, Airteagal 4(2), an dara fleasc, agus Airteagal 4(3) de Rialachán 1049/2001.
[7] Breithiúnas na Cúirte Ginearálta (an Dara Dlísheomra) an 21 Aibreán 2021, Pech v an Chomhairle, T-252/19: https://curia.europa.eu/juris/liste.jsf?language=en&num=T-252/19. Tá an breithiúnas faoi achomharc faoi láthair.
[8] Chun tuilleadh faisnéise a fháil faoi chúlra an ghearáin, faoi argóintí na bpáirtithe agus faoi fhiosrúchán an Ombudsman, féach téacs iomlán thogra an Ombudsman maidir le réiteach atá ar fáil ag: https://www.ombudsman.europa.eu/en/solution/en/149544.
[9] Ina freagra ar thogra réitigh an Ombudsman, shainaithin an Chomhairle codanna den togra réitigh ar mheas sí go raibh faisnéis rúnda iontu. Chuir sé in iúl freisin go raibh gnéithe ina fhreagra ar an togra réitigh faoi rún. Dá réir sin, níl an tOmbudsman in ann na heilimintí sin a nochtadh sa mholadh seo.
[10] Tá an chuid is mó de na codanna féin foilsithe ag an gComhairle. Féach, mar shampla, na haithrisí i gCinneadh 2020/2252 ón gComhairle maidir le síniú, thar ceann an Aontais, agus cur i bhfeidhm sealadach an Chomhaontaithe Trádála agus Comhair idir an tAontas Eorpach agus an Comhphobal Eorpach do Fhuinneamh Adamhach, de pháirt, agus Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann, den pháirt eile, agus an Chomhaontaithe idir an tAontas Eorpach agus Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann a bhaineann le nósanna imeachta slándála le haghaidh malartú agus cosaint faisnéise rúnaicmithe, atá le fáil ag: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/PDF/?uri=CELEX:32020D2252&from=EN.
[11] Pech v an Chomhairle, mír 85 (féach fonóta 7).