# An bhfuil sé ceart? - An chaoi ar fhreagair institiúidí AE don Ombudsman in 2015
- Údar: Ombudsman Eorpach
- Dáta: 2016-12-16T00:00+01:00[Europe/Paris]
- [URL](https://www.ombudsman.europa.eu/ga/doc/annual-report/ga/74247)
---
Réamhrá
-------
Mar Ombudsman Eorpach, fiafraítear díom go minic "Cá mhéad a éisteann institiúidí an AE leat?" Féachann an tuarascáil seo le freagra staitistiúil a thabhairt ar an gceist sin trí fhéachaint an gcomhlíonann na hinstitiúidí cinntí an Ombudsman. Bhí ráta comhlíonta 83% ann in 2015, an dara ráta is airde go dtí seo. Mar sin, cé go bhfuil laghdú tagtha ar an toradh iontach 90% a bhaineamar amach in 2014, tá áthas orm fós a thabhairt faoi deara go ngníomhaíonn institiúidí an AE i níos mó ná ceithre cinn as gach cúig chás ar an méid a iarrann an tOmbudsman orthu.
Go sonrach, sna 130 cás ina ndearna an tOmbudsman tograí i gcásanna a dúnadh in 2015, thug na hinstitiúidí 108 bhfreagra dhearfacha. Shocraigh na hinstitiúidí 135 chás eile. Scóráil 12 as na 18 n-institiúid a scrúdaíodh 100 % agus scóráil an Coimisiún -- arb ionann é agus formhór na gcásanna os comhair an Ombudsman -- 82 %.
Táim thar a bheith sásta le freagraí na n-institiúidí sna fiosrúcháin straitéiseacha a rinneamar. Glacadh le 43 mholadh as na 45 mholadh a díríodh ar na hinstitiúidí i gcomhthéacs na bhfiosrúchán straitéiseach sin i réimsí ó chaibidlíocht na Comhpháirtíochta Trasatlantaí Trádála agus Infheistíochta ('TTIP') go nós imeachta an Tionscnaimh Eorpaigh ó na Saoránaigh, agus ó oibríochtaí comhpháirteacha Frontex um fhilleadh go beartas comhtháthaithe an Aontais. Ar bhonn níos ginearálta, tá go leor samplaí san iarscríbhinn a ghabhann leis an tuarascáil seo de chásanna inar chuir an tOmbudsman ina luí ar riarachán an Aontais feabhas a chur ar a fheidhmíocht agus ina dtugann sé forléargas ar raon na bhfeabhsuithe seirbhíse poiblí a tháinig as sin. Áirítear orthu sin cinneadh na Gníomhaireachta Feidhmiúcháin um Fhiontair Bheaga agus Mheánmhéide nósanna imeachta athbhreithnithe inghlacthachta agus meastóireachta a bhunú maidir le deontais a dhámhachtain, uirlisí cumarsáide nua a fhorbairt ag an gCoimisiún chun rannpháirtíocht an phobail ina chinnteoireacht a mhéadú agus nósanna imeachta sceithireachta feabhsaithe laistigh de mhisin shibhialtacha na Seirbhíse Eorpaí Gníomhaíochta Seachtraí.
Is léir, áfach, gur trua an laghdú ar chomhlíonadh ó 2014 go 2015. Tráth a bhfuil géarchéimeanna iomadúla ann laistigh den Aontas, is féidir breathnú ar gach diúltú cinneadh ón Ombudsman a chomhlíonadh mar dheis chaillte chun aghaidh a thabhairt ar fhíor-chasaoid saoránach nó ar easnamh riaracháin. Leanfaidh mé de bheith ag obair le hinstitiúidí an Aontais chun an caighdeán seirbhíse is airde is féidir a chur ar fáil a bhfuil an pobal i dteideal a bheith ag súil leis uainn.
Emily O'Reilly
16 Nollaig 2016
**Tuarascáil**
1. Réamhrá
----------
Déantar cur síos sa tuarascáil seo ar a mhéid a d'fhreagair institiúidí an Aontais{#_ftnref1}[\[1\]](/#_ftn1){#_ftnref1} ar bhealach cuiditheach do thograí a rinne an tOmbudsman Eorpach in 2015. Tagann na tograí sin i bhfoirm réiteach, moltaí, barúlacha criticiúla agus barúlacha breise.
Mínítear i Ranna 3, 4 agus 5 thíos cad atá i gceist le réitigh, moltaí, ráitis chriticiúla agus ráitis bhreise an Ombudsman. Déanann 'Forálacha Cur Chun Feidhme' nua an Ombudsman, a tháinig i bhfeidhm an 1 Meán Fómhair 2016, difear go pointe áirithe don úsáid a bhainimid as na téarmaí sin. Cé go ndearnadh na fiosrúcháin a chumhdaítear sa tuarascáil seo faoi na IPanna roimhe seo, mínímid na hathruithe, i gcás inarb ábhartha, thíos.
2. Cumhachtaí agus nósanna imeachta an Ombudsman
------------------------------------------------
Cabhraíonn an tOmbudsman le daoine aonair, le cuideachtaí agus le cumainn a bhfuil fadhb acu le hinstitiúid AE[\[2\]](/#_ftn2){#_ftnref2}. Ag an am céanna, freastalaíonn sí ar leas an phobail trí chabhrú leis na hinstitiúidí feabhas a chur ar cháilíocht na seirbhíse a sholáthraíonn siad. Chomh maith le gearáin a imscrúdú, is féidir leis an Ombudsman fiosrúcháin a oscailt ar a tionscnamh féin freisin.
Féadfaidh an tOmbudsman a cheangal ar an institiúid lena mbaineann faisnéis a sholáthar, a comhaid a iniúchadh agus fianaise a fháil ó oifigigh. Tá na cumhachtaí sin i Reacht an Ombudsman[\[3\]](/#_ftn3){#_ftnref3} ('an Reacht'). Nuair a mheasann sí gur cuí déanamh amhlaidh i gcás ar leith, iarrann an tOmbudsman ar an institiúid a seasamh a athbhreithniú, sásamh a sholáthar nó athruithe ginearálta a dhéanamh don todhchaí. Má dhiúltaíonn an institiúid comhoibriú, féadfaidh sí aird pholaitiúil a tharraingt ar chás trí thuarascáil speisialta a chur faoi bhráid Pharlaimint na hEorpa.
3. Tuaslagáin
-------------
Má mheasann an tOmbudsman gur féidir gearán a réiteach, lorgaíonn sí réiteach leis an institiúid lena mbaineann, bunaithe ar Airteagal 3(5) den Reacht{#_ftnref5}[\[4\]](/#_ftn4){#_ftnref4}. Ceann de chuspóirí na n-athruithe a tugadh isteach in 2016 ar Fhorálacha Cur Chun Feidhme an Ombudsman ná é a dhéanamh níos éasca agus níos tapúla teacht ar réitigh a chuireann deireadh le drochriarachán.
4. Moltaí
---------
Má chinneann an tOmbudsman go raibh drochriarachán i gceist, eisíonn sí an téarma 'dréachtmholadh' in Airteagal 3(6) den Reacht. Déantar moltaí atá dírithe ar na hinstitiúidí a fhoilsiú, ag an am céanna, ar shuíomh gréasáin an Ombudsman. Éilíonn IPanna nua an Ombudsman go n-úsáidfí moltaí chun déileáil le gach toradh drochriaracháin sula ndúntar fiosrúchán.
5. Barúlacha criticiúla agus barúlacha breise
---------------------------------------------
San am a chuaigh thart, d'fhág diúltú institiúide do thogra nó moladh réitigh go raibh roinnt torthaí féideartha ann, lena n-áirítear an cás a dhúnadh le 'barúil chriticiúil'. Chuir ráiteas criticiúil an institiúid ar an eolas faoin méid a rinne sí mícheart sa chás sonrach. Sainaithníodh sa ráiteas an riail nó an prionsabal a sáraíodh agus (mura raibh sé soiléir) míníodh conas ba cheart don institiúid gníomhú i gcomhthéacs an cháis. Thuairiscigh an institiúid ar ais laistigh de shé mhí, má d'iarr an tOmbudsman amhlaidh. I 63% de na cásanna inar aimsíodh drochriarachán in 2015, dúnadh an cás le ráiteas criticiúil.
Bhí sé d'aidhm ag 'barúil bhreise' freastal ar leas an phobail trí chuidiú leis an institiúid lena mbaineann cáilíocht a riaracháin a ardú amach anseo. Murab ionann agus moladh nó ráiteas criticiúil, ní raibh ráiteas eile bunaithe ar chinneadh go raibh drochriarachán i gceist agus níor thug sé le tuiscint go ndearnadh cáineadh ar an institiúid ar díríodh chuici é.
Leis na Forálacha Cur Chun Feidhme nua, cuirtear an coincheap 'torthaí drochriaracháin' in ionad an choincheapa 'barúlacha criticiúla' agus cuirtear an coincheap 'moltaí le haghaidh feabhais' in ionad an choincheapa 'barúlacha breise'.
6. Tograí réitigh agus moltaí ar glacadh leo in 2015
----------------------------------------------------
In 2015, ghlac institiúidí an Aontais le 15 thogra réitigh san iomlán, agus glacadh le 14 mholadh. Dhiúltaigh an Coimisiún do thrí mholadh, cé go ndearna sé obair leantach dhearfach ar na barúlacha criticiúla ina dhiaidh sin i ngach ceann de na trí chás.
**Tábla 1 - Réitigh agus moltaí ar ghlac institiúid leo in 2015**
|-------------------------------------------------------------------------------|----------------------------|---------------------------|
| **Institiúid** | **Tuaslagáin** **Glactha** | **Moltaí ar glacadh leo** |
| Parlaimint na hEorpa | | 3 |
| An Coimisiún Eorpach | 5 | 7 |
| An tSeirbhís Eorpach Gníomhaíochta Seachtraí (SEGS) | 1 | |
| Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa (CESE) | 1 | |
| Coiste na Réigiún | 1 | |
| An Oifig Eorpach um Roghnú Foirne (EPSO) | 1 | |
| An Ghníomhaireacht Eorpach um Shábháilteacht Eitlíochta (EASA) | 2 | 1 |
| An Ghníomhaireacht Eorpach Ceimiceán (ECHA) | 2 | 1 |
| An tÚdarás Eorpach um Shábháilteacht Bia (EFSA) | 1 | |
| An Ghníomhaireacht Feidhmiúcháin Oideachais, Closamhairc agus Cultúir (EACEA) | 1 | |
| An Ghníomhaireacht Feidhmiúcháin um Fhiontair Bheaga agus Mheánmhéide (EASME) | | 2 |
| **Iomlán** | **15** | **14** |
Déantar achoimre san iarscríbhinn a ghabhann leis an tuarascáil seo ar na cásanna inar glacadh le togra réitigh nó moladh. Is gá tagairt ar leith a dhéanamh do cheann de na cásanna sin mar "chás*réalta",* ar cheart dó a bheith ina shamhail d'institiúidí eile maidir leis an mbealach is fearr chun freagairt do mholtaí an Ombudsman.
7. Obair leantach ar ráitis chriticiúla agus ráitis bhreise a rinneadh in 2015
------------------------------------------------------------------------------
In 2015, rinneadh 22 ráiteas criticiúil i 19 gcinneadh, agus rinneadh 76 ráiteas breise i 30 cinneadh.[\[5\]](/#_ftn5){#_ftnref5} Féadfaidh níos mó ná ráiteas amháin a bheith in aon chinneadh amháin, agus féadfar an dá chineál ráitis a áireamh sa chinneadh céanna.
**Tábla 2 - Barúlacha criticiúla agus barúlacha breise a thug an institiúid in 2015**
|-------------------------------------------------------------------------------|--------------------------|----------------------|
| **Institiúid** | **Barúlacha criticiúla** | **Barúlacha breise** |
| An Coimisiún Eorpach | 17 | 52 |
| Cúirt Iniúchóirí na hEorpa (CIE) | 0 | 1 |
| An tSeirbhís Eorpach Gníomhaíochta Seachtraí (SEGS) | 0 | 1 |
| Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa (CESE) | 1 | 0 |
| An Banc Eorpach Infheistíochta (BEI) | 2 | 0 |
| An Oifig Eorpach um Roghnú Foirne (EPSO) | 0 | 2 |
| An Oifig Eorpach Frith-Chalaoise (OLAF) | 0 | 2 |
| An Ghníomhaireacht Eorpach um Shábháilteacht Eitlíochta (EASA) | 1 | 2 |
| An tÚdarás Baincéireachta Eorpach (ÚBE) | 0 | 1 |
| An tÚdarás Eorpach um Shábháilteacht Bia (EFSA) | 1 | 1 |
| An Institiúid Eorpach um Chomhionannas Inscne (EIGE) | 0 | 3 |
| Europol | 0 | 1 |
| Frontex | 0 | 8 |
| An Ghníomhaireacht Feidhmiúcháin um Fhiontair Bheaga agus Mheánmhéide (EASME) | 0 | 2 |
| **Iomlán** | **22** | **76** |
Iarradh ar na hinstitiúidí freagra a thabhairt ar na barúlacha laistigh de thréimhse sé mhí. Cé is moite d'eisceacht[amháin \[6\],](/#_ftn6){#_ftnref6} fuarthas freagraí ar na barúlacha uile a rinneadh in 2015, cé go raibh moill ann i gcásanna áirithe.
Agus ráitis chriticiúla agus ráitis bhreise á dtabhairt le chéile, ba é 81 % an ráta d'obair leantach shásúil, síos ón ráta is airde riamh in 2014 de 94 %. Bhí an obair leantach ar bharúlacha breise sásúil in 92 % de na cásanna, agus ba é 41 % ráta na hoibre leantaí sásúla ar bharúlacha criticiúla, ráta a bhí níos ísle ná riamh. Is iad na figiúirí is airde a taifeadadh go dtí seo ná 100% in 2008, maidir le hobair leantach dhearfach ar ráitis bhreise, agus 88% in 2014 maidir le hobair leantach dhearfach ar ráitis chriticiúla.
Tugtar le fios in athbhreithniú ar fhreagraí na n-institiúidí ar ráitis chriticiúla, fiú tar éis deireadh a bheith curtha le fiosrúchán, go leanann cuid acu de bheith ag cur in aghaidh thorthaí an Ombudsman agus de na hargóintí a chuir siad chun cinn le linn an fhiosrúcháin a athdhearbhú. Cé gur féidir a thuiscint ar bhealach éigin, tar éis don Ombudsman dul i ngleic le cáineadh poiblí, gur deacair d'institiúid obair leantach chuiditheach a dhéanamh, tá sé tábhachtach go mbeidh institiúidí toilteanach ceachtanna a fhoghlaim ó fhiosrúcháin an Ombudsman agus go bhféachfaidh siad leis an mbaol go dtiocfaidh fadhbanna comhchosúla chun cinn amach anseo a laghdú.
**Tábla 3 - Freagraí sásúla ar bharúlacha a thug institiúid in 2015**
|-------------------------------------------------------------------------------|------------------------------------------------|---------------------|---------------------------|
| **Institiúid** | **Barúlacha criticiúla agus barúlacha breise** | **Freagraí sásúla** | **%** **freagraí sásúla** |
| An Coimisiún Eorpach | 69 | 57 | 83% |
| Cúirt Iniúchóirí na hEorpa (CIE) | 1 | 1 | 100% |
| An tSeirbhís Eorpach Gníomhaíochta Seachtraí (SEGS) | 1 | 1 | 100% |
| Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa (CESE) | 1 | 0 | 0% |
| An Banc Eorpach Infheistíochta (BEI) | 2 | 1 | 50% |
| An Oifig Eorpach um Roghnú Foirne (EPSO) | 2 | 2 | 100% |
| An Oifig Eorpach Frith-Chalaoise (OLAF) | 2 | 1 | 50% |
| An Ghníomhaireacht Eorpach um Shábháilteacht Eitlíochta (EASA) | 3 | 1 | 33% |
| An tÚdarás Baincéireachta Eorpach (ÚBE) | 1 | 1 | 100% |
| An tÚdarás Eorpach um Shábháilteacht Bia (EFSA) | 2 | 0 | 0% |
| An Institiúid Eorpach um Chomhionannas Inscne (EIGE) | 3 | 3 | 100% |
| Europol | 1 | 1 | 100% |
| Frontex | 8 | 8 | 100% |
| An Ghníomhaireacht Feidhmiúcháin um Fhiontair Bheaga agus Mheánmhéide (EASME) | 2 | 2 | 100% |
| **Iomlán** | **98** | **79** | **81%** |
Áirítear san iarscríbhinn a ghabhann leis an tuarascáil seo anailís mhionsonraithe ar gach ceann de na cásanna ina ndearnadh ráiteas criticiúil amháin nó níos mó agus/nó barúlacha breise. Is gá tagairt speisialta a dhéanamh do cheithre cinn de na bearta leantacha mar "cásanna*réalta".*
8. Ráta comhlíontachta foriomláine de réir institiúide
------------------------------------------------------
Is é 83% an figiúr foriomlán i dtéarmaí chomhlíonadh mholtaí an Ombudsman in 2015. Tá an ráta comhlíonta bunaithe ar líon na bhfreagraí dearfacha ar na tograí réitigh, na moltaí, na ráitis chriticiúla agus na ráitis bhreise a rinneadh i gcásanna a dúnadh in 2015. As na 130 cás, thug na hinstitiúidí 108 bhfreagra dhearfacha[\[7\]](/#_ftn7){#_ftnref7}. Shocraigh na hinstitiúidí 135 fiosrúchán eile a d'oscail an tOmbudsman.
Mar is léir ó Thábla 4 thíos, tá éagsúlacht shuntasach sa ráta comhlíontachta ó institiúid amháin go hinstitiúid eile --- ó 100 % i mórán cásanna go 33 % sa chás is measa. Cé gur minic a bhíonn na staitisticí sin bunaithe ar fhíorbheagán cásanna, ciallaíonn aon toradh atá níos ísle ná 100% gur theip ar an institiúid togra ón Ombudsman a chomhlíonadh.
**Tábla 4 - Ráta comhlíontachta foriomláine de réir institiúide in 2015**
|----------------|---|---------|---------|---|---------------------------|
| **Institiúid** | **Barúlacha agus moltaí** || **Freagraí sásúla** || **%** **freagraí sásúla** |
| Parlaimint na hEorpa || 3 | 3 | 100% ||
| An Coimisiún Eorpach || 84 | 69 | 82% ||
| Cúirt Iniúchóirí na hEorpa (CIE) || 1 | 1 | 100% ||
| An tSeirbhís Eorpach Gníomhaíochta Seachtraí (SEGS) || 2 | 2 | 100% ||
| Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa (CESE) || 2 | 1 | 50% ||
| Coiste na Réigiún || 1 | 1 | 100% ||
| An Banc Eorpach Infheistíochta (BEI) || 2 | 1 | 50% ||
| An Oifig Eorpach um Roghnú Foirne (EPSO) || 3 | 3 | 100% ||
| An Oifig Eorpach Frith-Chalaoise (OLAF) || 2 | 1 | 50% ||
| An Ghníomhaireacht Eorpach um Shábháilteacht Eitlíochta (EASA) || 6 | 4 | 67% ||
| An tÚdarás Baincéireachta Eorpach (ÚBE) || 1 | 1 | 100% ||
| An Ghníomhaireacht Eorpach Ceimiceán (ECHA) || 3 | 3 | 100% ||
| An tÚdarás Eorpach um Shábháilteacht Bia (EFSA) || 3 | 1 | 33% ||
| An Institiúid Eorpach um Chomhionannas Inscne (EIGE) || 3 | 3 | 100% ||
| Europol || 1 | 1 | 100% ||
| Frontex || 8 | 8 | 100% ||
| An Ghníomhaireacht Feidhmiúcháin Oideachais, Closamhairc agus Cultúir (EACEA) || 1 | 1 | 100% ||
| An Ghníomhaireacht Feidhmiúcháin um Fhiontair Bheaga agus Mheánmhéide (EASME) || 4 | 4 | 100% ||
| **Iomlán** || **130** | **108** | **83%** ||
| | | | | | |
9. Conclúid
-----------
Mar chonclúid ar thuarascáil na bliana seo caite, d'fhógraíomar roinnt athruithe ar úsáid an téarma 'réitigh' agus 'barúlacha breise'. Tháinig athbhreithniú níos críochnúla an Ombudsman ar na Forálacha Cur Chun Feidhme a tháinig i bhfeidhm an 1 Meán Fómhair 2016 in ionad na n-athruithe sin den chuid is mó. Ciallaíonn tabhairt isteach na bhForálacha Cur Chun Feidhme nua go n-áireofar i dtuarascáil na bliana seo chugainn cásanna faoin seannós imeachta agus faoin nós imeachta nua araon.
Tá súil againn an bhliain seo chugainn a bheith in ann freagra níos fearr fós a thuairisciú ar an gceist 'Cá mhéad a éisteann institiúidí an Aontais leis an Ombudsman?' Tá súil againn go leanfaidh riarachán an Aontais de bheith rannpháirteach ar bhealach cuiditheach chun a chinntiú go mbeidh an figiúr chomh hard agus is féidir.
[\[1\]](/#_ftnref1){#_ftn1} Ar mhaithe le géire, úsáidtear an téarma 'institiúid' sa tuarascáil seo chun tagairt a dhéanamh d'institiúidí, comhlachtaí, oifigí agus gníomhaireachtaí uile an Aontais.
[\[2\]](/#_ftnref2){#_ftn2} Le hAirteagal 228 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, tugtar de chumhacht don Ombudsman fiosrú a dhéanamh faoi dhrochriarachán i ngníomhaíochtaí institiúidí an Aontais, cé is moite de Chúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh ag gníomhú di ina ról breithiúnach.
[\[3\]](/#_ftnref3){#_ftn3} Cinneadh 2008/587 ó Pharlaimint na hEorpa an 18 Meitheamh 2008, lena leasaítear Cinneadh 94/262 maidir leis na rialacháin agus na coinníollacha ginearálta lena rialaítear comhlíonadh dhualgais an Ombudsman, IO 2008 L 189, lch. 25.
[\[4\]](/#_ftnref4){#_ftn4} Foráiltear le hAirteagal 3(5) den Reacht *'A mhéid is féidir, lorgóidh an tOmbudsman réiteach leis an institiúid nó leis an gcomhlacht lena mbaineann chun deireadh a chur leis an gcás drochriaracháin agus chun an gearán a shásamh.'*
[\[5\]](/#_ftnref5){#_ftn5} Chun críocha na tuarascála seo, déileáiltear mar bharúlacha breise leis na treoirlínte maidir le feabhsú, na tograí agus na moltaí atá dírithe ar na hinstitiúidí i gcinntí an Ombudsman lena ndúntar a fiosrúcháin féintionscnaimh OI/9/2013/TN, OI/7/2014/NF, OI/8/2014/AN, OI/9/2014/MHZ agus OI/10/2014/RA.
[\[6\]](/#_ftnref6){#_ftn6} Nuair a dréachtaíodh an tuarascáil seo, ní raibh a fhreagra leantach breise seolta fós ag an gCoimisiún ar ráiteas breise an Ombudsman i gcás 1832/2014/TN. Dá bhrí sin, níl an cás san áireamh sa tuarascáil seo.
[\[7\]](/#_ftnref7){#_ftn7} I dtrí chás, dhiúltaigh na hinstitiúidí do thogra réitigh ach ghlac siad le moladh nó ráiteas criticiúil ina dhiaidh sin. Chun comhaireamh dúbailte a sheachaint, ní áirítear san fhigiúr 130 ach na moltaí/barúlacha sna cásanna sin seachas na tograí réitigh. I seacht gcás eile, dhiúltaigh an institiúid do thogra réitigh nó do mholadh agus ina dhiaidh sin theip uirthi obair leantach shásúil a dhéanamh ar an ráiteas criticiúil. Arís, chun comhaireamh dúbailte a sheachaint, ní áirítear sa staidreamh thuas ach an obair leantach dhiúltach ar an ráiteas criticiúil.