Molann an tOmbudsman Eorpach Emily O'Reilly an tÚdarás Baincéireachta Eorpach (ÚBE) as aontú na bearta a mhol sí a thabhairt isteach chun déileáil le cásanna dorais imrothlaigh amach anseo. Tagann sé sin sna sála ar a cinneadh nár cheart do ÚBE cead a thabhairt dá iar-Stiúrthóir Feidhmiúcháin a bheith ina Phríomhoifigeach Feidhmiúcháin ar chomhlachas brústocaireachta airgeadais.

De réir fhreagra ÚBE ar an Ombudsman, tá sé réidh chun cosc a chur ar an bhfoireann shinsearach glacadh le poist áirithe nuair a fhágfaidh siad ÚBE amach anseo. Go gairid tar éis don Ombudsman a cuid torthaí drochriaracháin a dhéanamh sa chás seo – chun a tiomantas don chur chuige seo a léiriú – chuir ÚBE cosc ar a iar-Stiúrthóir Feidhmiúcháin post eile a ghlacadh san earnáil phríobháideach. Ghlac ÚBE beartas nua freisin chun measúnú a dhéanamh ar shrianta agus toirmisc iarfhostaíochta don fhoireann. Ina theannta sin, tá nósanna imeachta curtha i bhfeidhm aige chun rochtain ar fhaisnéis rúnda a chur ar fionraí láithreach do bhaill foirne arb eol go bhfuil siad ag bogadh chuig post eile.

Lean moltaí an Ombudsman fiosrúchán - bunaithe ar ghearán ó Change Finance (comhghuaillíocht de ghrúpaí na sochaí sibhialta) - maidir le cinneadh ÚBE cead a thabhairt dá iar-Stiúrthóir Feidhmiúcháin a bheith ina Phríomhoifigeach Feidhmiúcháin ar an gCumann um Margaí Airgeadais san Eoraip (AFME).

“D’oibrigh ÚBE go dian chun éifeacht iomlán a thabhairt do na moltaí a d’eisigh mé sa chás seo. Tá muinín agam go gcuideoidh an raon leathan beart atá tugtha isteach aige le gluaiseachtaí dochracha dorais imrothlaigh a sheachaint amach anseo. Ba cheart d’institiúidí agus gníomhaireachtaí eile de chuid an Aontais leas a bhaint as na coimircí nua ÚBE sin agus athbhreithniú á dhéanamh acu ar a rialacha féin.

Is díol sásaimh dom freisin cinneadh an Choimisiúin Eorpaigh tréimhse mharana dhá bhliain ar fud an Choimisiúin a chur i bhfeidhm maidir le cruinnithe le POF AFME go dtí an 1 Feabhra 2022,” a dúirt an tUasal O’Reilly.

An fiosrúchán

Tháinig an tOmbudsman ar an gconclúid, cé go raibh srianta fairsinge nasctha ag ÚBE lena fhormheas ar phost nua an iar-Stiúrthóra Feidhmiúcháin ag AFME, nach raibh ÚBE in ann faireachán éifeachtach a dhéanamh ar an gcaoi a gcuirtear chun feidhme iad. Léiríodh san fhiosrúchán freisin, cé gur cuireadh ÚBE ar an eolas faoin aistriú poist an 1 Lúnasa 2019, go raibh rochtain ag a Stiúrthóir Feidhmiúcháin a bhí ag dul as oifig ar fhaisnéis rúnda go dtí an 23 Meán Fómhair 2019.

Rinne an tOmbudsman trí mholadh chun an chaoi a ndéileálann ÚBE le haon chásanna den sórt sin amach anseo a neartú:

1. Amach anseo, ba cheart do ÚBE, i gcás inar gá, an rogha a agairt chun cosc a chur ar a fhoireann shinsearach glacadh le poist áirithe tar éis a dtéarma oifige. Ba cheart teorainn ama dhá bhliain a bheith le haon toirmeasc den sórt sin, mar shampla.
2. Chun soiléireacht a thabhairt don fhoireann shinsearach, ba cheart do ÚBE critéir a leagan amach maidir le cathain a chuirfidh sé cosc ar ghluaiseachtaí den sórt sin amach anseo. Ba cheart iarratasóirí ar phoist shinsearacha ÚBE a chur ar an eolas faoi na critéir nuair a dhéanann siad iarratas.
3. Ba cheart do ÚBE nósanna imeachta inmheánacha a chur i bhfeidhm ionas, a luaithe is eol dó go bhfuil ball dá fhoireann ag bogadh go post eile, go gcuirfear deireadh láithreach leis an rochtain atá acu ar fhaisnéis rúnda.

Cúlra

Déileálann Airteagal 16 de rialacháin foirne an Aontais le cásanna ‘dorais imrothlaigh’, mar a thugtar orthu, faoina gcaithfidh an fhoireann institiúid a chur ar an eolas má tá sé beartaithe acu dul i mbun poist laistigh de 2 bhliain tar éis dóibh seirbhís shibhialta an Aontais a fhágáil. Tá sé de cheart ag an institiúid cosc a chur ar an duine an post a ghlacadh má mheasann sí go mbeadh sé i gcoinbhleacht le leasanna na hinstitiúide de chuid an Aontais. Ní mór d’institiúid de chuid an Aontais cosc a chur ar a hiaroifigigh shinsearacha, le linn an 12 mhí tar éis dóibh an tseirbhís a fhágáil, brústocaireacht a dhéanamh ar fhoireann na hinstitiúide. 

In 2019, thug an tOmbudsman fiosrúchán domhain i gcrích maidir leis an gcaoi a mbainistíonn an Coimisiún Eorpach cásanna den sórt sin, rud a thugann le fios go nglactar cur chuige níos láidre le cásanna a bhaineann le hoifigigh shinsearacha.

Ag an am céanna, chríochnaigh an tOmbudsman scrúdú ar an gcaoi a ndéileálann riarachán an AE leo i gcoitinne, ag déanamh roinnt tograí chun trédhearcacht sa réimse seo a neartú.