D’iarr an tOmbudsman Eorpach, P. Nikiforos Diamandouros, ar an gCoimisiún Eorpach machnamh a dhéanamh ar a rialacha maidir le rochtain ar dhoiciméid a shoiléiriú. Tagann sé seo sna sála ar ghearán ó shaoránach Éireannach ar diúltaíodh a iarratas ar rochtain ar dhoiciméid. Cé gur chinn an tOmbudsman go raibh údar leis an diúltú sin, léirigh a imscrúdú fadhb le rialacha an Choimisiúin lena gcuirtear chun feidhme Rialachán 1049/2001 maidir le rochtain phoiblí ar dhoiciméid (1). De réir an Ombudsman:

"ní dhéantar na rialacha nós imeachta arna nglacadh ag an gCoimisiún ... a dhréachtú chomh beacht agus is gá chun na forálacha substainteacha a leagtar síos i ... an Rialachán a léiriú".

D'iarr saoránach Éireannach ar an gCoimisiún rochtain a fháil ar dhoiciméid áirithe. Soláthraíodh na doiciméid, cé is moite de dhá litir a sheol Éire chuig an gCoimisiún (2). Líomhain an gearánach go raibh an Coimisiún mícheart rochtain ar na doiciméid sin a dhiúltú ós rud é nach gcuirfeadh a nochtadh aon cheann de na leasanna a leagtar amach i Rialachán 1049/2001 i mbaol.

D’áitigh an Coimisiún nach raibh sé in ann na doiciméid ábhartha a scaoileadh, toisc gur iarr údaráis na hÉireann air gan é sin a dhéanamh. Dúirt an Coimisiún go raibh sé d’oibleagáid air dul i gcomhairle le húdaráis na hÉireann, ós rud é gur cuireadh na doiciméid ábhartha isteach sular tháinig Rialachán 1049/2001 i bhfeidhm. Dheimhnigh sí go dtéann sí i gcomhairle go córasach leis na Ballstáit ina n-iarrtar rochtain ar dhoiciméid den sórt sin.

Chinn an tOmbudsman go raibh sé sin ag teacht le rialuithe Cúirte sa réimse seo. Lean sé air ag rá, áfach, de réir a rialacha cur chun feidhme, go gcaithfidh an Coimisiún scrúdú a dhéanamh ar an bhféidearthacht doiciméad a nochtadh sula rachaidh sé i gcomhairle leis an údar tríú páirtí. I gcás nach bhfuil an Coimisiún in ann rochtain a dhiúltú nó a dheonú é féin, agus sa chás sin amháin, tá oibleagáid ann dul i gcomhairle leis an tríú páirtí.

I bhfianaise na contrárthachta idir na rialacha agus an nós imeachta cuí, tháinig an tOmbudsman ar an gconclúid go bhféadfadh an Coimisiún breithniú a dhéanamh ar a rialacha a shoiléiriú. Dúirt sé freisin go bhféadfadh rialacha na Comhairle sa réimse seo a bheith ina dtreoir úsáideach. Chun an cinneadh iomlán a léamh, tabhair cuairt ar:

(1) IO 2001 uimh. L 145, lch. 43.

(2) Faoi Airteagal 27 (1) den Séú Treoir ón gComhairle an 17 Bealtaine 1977 maidir le comhchuibhiú dhlíthe na mBallstát a bhaineann le cánacha láimhdeachais – Comhchóras cánach breisluacha: bonn comhionann measúnachta.