# An chaoi ar fhreagair an Banc Eorpach Infheistíochta (BEI) d’iarraidh ar athbhreithniú inmheánach faoina chinneadh tionscadal feirme gaoithe a mhaoiniú sa Bhoisnia agus sa Heirseagaivéin
- Údar: Ombudsman Eorpach
- Dáta: 2026-05-05T00:00+02:00[Europe/Paris]
- [URL](https://www.ombudsman.europa.eu/ga/opening-summary/ga/225021)
---
|------------------------------------------|
| Uachtarán An Banc Eorpach Infheistíochta |

A Uachtaráin, a chara,

Fuair mé gearán ó Líonra CEE Bankwatch i gcoinne an Bhainc Eorpaigh Infheistíochta (BEI).

Baineann an gearán le freagra BEI ar iarraidh ar athbhreithniú inmheánach, a chuir an gearánach isteach an 14 Bealtaine 2024, maidir le cinneadh Bhord Stiúrthóirí BEI an togra maoinithe le haghaidh Fheirm Ghaoithe Poklečani ('an Tionscadal') sa Bhoisnia agus sa Heirseagaivéin a fhormheas.

Ina fhreagra, tháinig BEI ar an gconclúid nár thug na gnéithe a ardaíodh san iarraidh údar leis an ngá atá le haon ghníomhaíocht bhreise ó BEI i ndáil le maoiniú an Tionscadail.

Ina ghearán chuig an Ombudsman, cuireann an gearánach i gcoinne fhreagra BEI ar an iarraidh ar athbhreithniú inmheánach, agus coinníonn sé a sheasamh gur fhormheas BEI maoiniú an Tionscadail gan a rioscaí comhshaoil agus sóisialta a chatagóiriú i gceart, rud a raibh iarmhairtí aige do dhícheall cuí comhshaoil agus sóisialta BEI.[\[1\]](#_ftn1){#_ftnref1} Líomhnaíonn an gearánach freisin easpa nochta faisnéise comhshaoil i ndáil leis an Tionscadal, mar a cheanglaítear le Rialachán Aarhus an Aontais[^\[2\]^](#_ftn2){#_ftnref2}.

Tar éis measúnú cúramach a dhéanamh ar an bhfaisnéis uile a cuireadh ar fáil, chinn mé fiosrúchán a oscailt maidir le gné an ghearáin a bhaineann le freagra BEI ar an iarraidh ar athbhreithniú inmheánach.

Mar chéad chéim, chinn mé go mbeadh sé úsáideach **freagra i scríbhinn a fháil** ó BEI ar an ábhar, ar cheart dó aghaidh a thabhairt freisin ar na ceisteanna atá i gceangal leis an litir seo.

Bheinn buíoch as freagra BEI a fháil faoin **5 Lúnasa 2026.**

Tabhair faoi deara le do thoil gur dócha go seolfaidh mé do fhreagra agus iatáin ghaolmhara chuig an ngearánach le haghaidh tuairimí. Is féidir liom cinneadh a dhéanamh freisin do fhreagra a fhoilsiú. Más mian leat doiciméid nó faisnéis a chur isteach a mheasann tú a bheith rúnda, agus nár cheart a nochtadh don ghearánach, déan iad a mharcáil 'Rúnda'[\[3\].](#_ftn3){#_ftnref3}

Ina theannta sin, measaim gur gá do m'fhoireann fiosrúcháin **iniúchadh a dhéanamh ar na doiciméid ábhartha** agus ar an gcomhfhreagras ábhartha a bhaineann le formheas BEI ar an Tionscadal. Ba cheart an méid seo a leanas a áireamh leis sin:

**1. Doiciméadacht**BEI, amhail malartuithe, nótaí agus tuarascálacha a bhaineann leis an togra, ag céim an réamh-mheasúnaithe agus an bhreithmheasa, maidir leis an bpróiseas díchill chuí comhshaoil, aeráide agus shóisialta don Tionscadal atá i gceist.

**2.**an conradh airgeadais, lena n-áirítear na hiarscríbhinní a ghabhann leis amhail an Plean Gníomhaíochta Comhshaoil agus Sóisialta (ESAP);

**3.** na measúnuithe comhshaoil agus sóisialta ábhartha uile agus barúlacha BEI ina leith, lena n-áirítear an dréacht-Réamh-Mheasúnú ar an Tionchar ar an gComhshaol (MTC) ó 2023, an Measúnú ar an Tionchar ar an gComhshaol agus ar an Tionchar Sóisialta (ESIA) ó mhí Lúnasa 2023, an Measúnú ar Ghnáthóga Criticiúla ó mhí na Samhna 2023, Plean Rannpháirtíochta na nGeallsealbhóirí (SEP) ó mhí Feabhra 2024, Dréacht-Phlean Fála agus Cúitimh Talún (LACP) ó mhí Feabhra 2024, Dréacht-Phlean Bainistíochta Bithéagsúlachta (BMP).

Bheinn buíoch as na doiciméid thuas a fháil, i bhformáid leictreonach más féidir trí ríomhphost criptithe,[^\[4\]^](#_ftn4){#_ftnref4} faoin **27 Bealtaine 2026.**

A luaithe a bheidh measúnú déanta ag m'fhoireann fiosrúcháin ar na doiciméid agus ar fhreagra i scríbhinn BEI, cinnfidh mé an gá cruinniú a shocrú le hionadaithe ábhartha BEI chun an cás sin a phlé.

Is í Kristina Wittkopp an t-oifigeach fiosrúcháin atá freagrach as an gcás.

Más rud é, le linn an fhiosrúcháin seo, go mbeidh baint ag BEI le himeachtaí cúirte a bhaineann leis an ábhar céanna leis an ngearán seo, iarraim ort é sin a chur in iúl dúinn.

Tabhair do d'aire gur mheas mé go raibh an ghné den ghearán a bhaineann le neamhnochtadh líomhnaithe faisnéise comhshaoil faoi Rialachán Aarhus[\[5\]](#_ftn5){#_ftnref5} neamh-inghlactha, ós rud é nár ardaíodh an argóint sin san iarraidh ar athbhreithniú inmheánach agus, dá bhrí sin, nach dtagann sí faoi raon feidhme an fhiosrúcháin seo. Chuir mé an gearánach ar an eolas dá réir sin.

Le dea-mhéin,

Teresa Anjinho An tOmbudsman


Eorpach

Strasbourg, 05/05/2026

### Iarscríbhinn: Ceisteanna ar BEI i gcás 3556/2025/KW

*Argóintí a cuireadh faoi bhráid an Ombudsman*

Áitíonn an gearánach gur fhormheas BEI maoiniú Fheirm Ghaoithe Poklečani gan riosca comhshaoil agus sóisialta an Tionscadail a chatagóiriú i gceart, de shárú ar a Bheartas Comhshaoil agus Sóisialta féin, ar a Lámhleabhar Comhshaoil agus Sóisialta agus ar na Caighdeáin Chomhshaoil agus Shóisialta is infheidhme. De réir an ghearánaigh, bhain an t-easnamh sin faisnéis bhunriachtanach chomhshaoil de Bhord Stiúrthóirí BEI agus bhain sé an bonn de chinnteoireacht eolasach.

Measann an gearánach freisin, murab ionann agus maíomh BEI, go raibh éifeachtaí nithiúla ag an easnamh sin ar an dícheall cuí comhshaoil agus sóisialta. Go háirithe, áitíonn sé gur fíor an méid seo a leanas maidir leis an mainneachtain an Tionscadal a chatagóiriú:

(i) chruthaigh sé éiginnteacht maidir leis na caighdeáin chomhshaoil agus shóisialta a cuireadh i bhfeidhm, lena n-áirítear cé acu a bhí nó nach raibh MTC nó ESIA agus rannpháirtíocht phoiblí ag teastáil. De réir an ghearánaigh, is réamhriachtanas é catagóiriú tionscadal faoi Chreat Comhshaoil agus Sóisialta BEI chun na caighdeáin is infheidhme, oibleagáidí faireacháin, agus ceanglais rannpháirtíochta páirtithe leasmhara a chinneadh. D'ainneoin gur aithin BEI go raibh gá le staidéir chomhshaoil níos cuimsithí, ní dhearna sé an tionscadal a chatagóiriú agus theip air an pobal agus a Bhord Stiúrthóirí araon a chur ar an eolas go soiléir faoi na caighdeáin is infheidhme agus faoi na coinníollachtaí a d'eascair astu.

(ii) in éagmais measúnú dleathach ar an tionchar ar an gcomhshaol agus rannpháirtíocht fhóinteach phoiblí, mar a cheanglaítear faoin Treoir maidir le Measúnú ar an Tionchar ar an gComhshaol[\[6\]](#_ftn6){#_ftnref6}. Cé gur iarr agus gur nocht BEI staidéir chomhshaoil bhreise, áitíonn an gearánach nach féidir iad sin a chur in ionad MTC a rinne an t-údarás náisiúnta inniúil trí phróiseas foirmiúil cinnteoireachta poiblí‑.

(iii) mar thoradh air sin, ní raibh 'Measúnú Iomchuí' ann a cheanglaítear faoin Treoir maidir le Gnáthóga[\[7\]](#_ftn7){#_ftnref7} agus faoi Chaighdeán 4 BEI, d'ainneoin ghaireacht an tionscadail do láithreáin Natura 2000 atá beartaithe agus do limistéir eile faoi chosaint. Cé go raibh gá ag BEI le staidéir bhithéagsúlachta bhreise, áitíonn an gearánach nach féidir iad sin a chur in ionad Measúnú Iomchuí arna dhéanamh ag údarás inniúil agus atá leabaithe i bpróiseas cinnteoireachta foirmiúil.

*Ceisteanna ar BEI*

Bheadh an tOmbudsman buíoch dá bhféadfadh BEI, ina fhreagra i scríbhinn,

aghaidh a thabhairt ar na hábhair a ardaíodh sa ghearán maidir le freagra BEI ar an iarraidh ar athbhreithniú inmheánach, lena n-áirítear freisin freagra ar na ceisteanna seo a leanas:

**1.** An bhféadfadh BEI míniú a thabhairt ar an gcaoi a láimhseálann sé iarrataí ar athbhreithniú inmheánach, i dtéarmaí an nós imeachta lena mbaineann agus chomhdhéanamh an eintitis inmheánaigh a dhéanann an t-athbhreithniú?

**2.** An bhféadfadh BEI míniú a thabhairt ar an gcuspóir atá le catagóiriú riosca na dtionscadal agus an ndéanann toradh an chatagóirithe sin difear d'infheidhmeacht caighdeán áirithe maidir leis an tionscadal? Cén fáth nár rangaigh BEI an riosca don Tionscadal atá i gceist, i gcomhréir le mír 43 de Lámhleabhar Comhshaoil agus Sóisialta BEI, ón 2 Nollaig 2013, agus mír 4.18 de Bheartas Comhshaoil agus Sóisialta Ghrúpa BEI, ón 3 Feabhra 2022?

**3.** Cathain a tháinig BEI ar an eolas faoi bhreithiúnas na Cúirte Uachtaraí sa Bhoisnia agus sa Heirseagaivéin a ghlac Ionad Aarhus sa Bhoisnia agus sa Heirseagaivéin lena ndearnadh agóid i gcoinne an chinnidh maidir le scagadh amach i mí Lúnasa 2023? Ar bhreithnigh BEI an breithiúnas sin sa chás sonrach seo?

**4.** Conas a d'áirithigh BEI go gcomhlíonfaí an ceanglas maidir le scagadh bithéagsúlachta roimh an gcinneadh iasachtú a fhormheas don tionscadal? Go háirithe, conas a áirithíonn BEI go gcomhlíontar an oibleagáid scagadh bithéagsúlachta a dhéanamh i gcás nach ndearnadh an Treoir maidir le Gnáthóga a thrasuí go fóill i ndlí náisiúnta na tíre is iarrthóir agus/nó i gcás nár ceapadh aon údarás inniúil ar an leibhéal náisiúnta, agus cé na caighdeáin/creat dlíthiúil a bheadh infheidhme sa chás sin?

[\[1\]](#_ftnref1){#_ftn1} Leagtar amach cuntas níos mionsonraithe ar argóintí an ghearánaigh san Iarscríbhinn.

[\[2\]](#_ftnref2){#_ftn2} Rialachán (CE) Uimh. 1367/2006 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 6 Meán Fómhair 2006 maidir le forálacha Choinbhinsiún Aarhus maidir le Rochtain ar Fhaisnéis, Rannpháirtíocht Phoiblí i gCinnteoireacht agus Rochtain ar Cheartas i gCúrsaí Comhshaoil a chur i bhfeidhm ar institiúidí agus comhlachtaí an Chomhphobail

[\[3\]](#_ftnref3){#_ftn3} Is féidir ríomhphoist chriptithe a sheoladh chuig ár mbosca ríomhphoist tiomnaithe.

[\[4\]](#_ftnref4){#_ftn4} Is féidir ríomhphoist chriptithe a sheoladh chuig ár mbosca ríomhphoist tiomnaithe. Scriosfar faisnéis agus doiciméid den chineál sin ó chomhaid an Ombudsman Eorpaigh go gairid tar éis dheireadh an fhiosrúcháin.

[\[5\]](#_ftnref5){#_ftn5} Rialachán (CE) Uimh. 1367/2006 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 6 Meán Fómhair 2006 maidir le forálacha Choinbhinsiún Aarhus maidir le Rochtain ar Fhaisnéis, Rannpháirtíocht Phoiblí i gCinnteoireacht agus Rochtain ar Cheartas i gCúrsaí Comhshaoil a chur i bhfeidhm ar institiúidí agus comhlachtaí an Chomhphobail.

[\[6\]](#_ftnref6){#_ftn6} [Treoir 2011/92/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 13 Nollaig 2011 maidir le measúnú a dhéanamh ar éifeachtaí tionscadal poiblí agus príobháideach áirithe ar an gcomhshaol,](https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=celex%3A32011L0092) IO L 26, 28.1.2012, lgh. 1--21.

[\[7\]](#_ftnref7){#_ftn7} [Treoir 92/43/CEE ón gComhairle an 21 Bealtaine 1992 maidir le gnáthóga nádúrtha agus fauna agus flora fiáine a chaomhnú](https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=CELEX%3A01992L0043-20250714)

IO L 206, 22.7.1992, lgh. 7--50.