A Uasail X, a chara,

Tá gearán faighte ag an Ombudsman i gcoinne an Choimisiúin Eorpaigh. Baineann an gearán leis an gcaoi ar láimhseáil an Coimisiún iarraidh ar rochtain phoiblí ar dhoiciméid a bhaineann leis an Togra ón gCoimisiún le haghaidh cinneadh cur chun feidhme ón gComhairle maidir le bearta chun buiséad an Aontais a chosaint ar sháruithe ar phrionsabail an smachta reachta san Ungáir (COM(2022)485 final).[1]

An 6 Nollaig 2023, d’iarr an gearánach rochtain phoiblí ar cheithre dhoiciméad shonracha a luaitear sa mheabhrán míniúcháin a ghabhann leis an togra ón gCoimisiún. D’iarr an gearánach rochtain freisin ar na doiciméid uile a bhaineann le hiniúchtaí áirithe agus le moltaí airgeadais áirithe de chuid sheirbhísí an Choimisiúin, mar a luaitear sa mheabhrán míniúcháin. Ar deireadh, cumhdaíodh in iarraidh an ghearánaigh ‘gach doiciméad ina bhfuil faisnéis faoi ‘scrúdú a dhéanamh ar shonraí tairisceana áirithe’ agus ‘tuarascálacha ó na meáin agus ó pháirtithe leasmhara’, dá dtagraítear i bpríomhthéacs an togra.

Gan freagra a fháil ón gCoimisiún laistigh den teorainn ama, d’iarr an gearánach ar an gCoimisiún athbhreithniú a dhéanamh ar a dhiúltú intuigthe rochtain a dheonú [2] (trí ‘iarratas deimhniúcháin’ a dhéanamh) an 16 Feabhra 2024.

An 22 Márta 2024, sheol an Coimisiún a fhreagra.[3] Thug sé rochtain iomlán ar staidéar agus ar shé dhoiciméad ina raibh faisnéis faoin scrúdú ar shonraí tairisceana áirithe. Ina theannta sin, chuir an Coimisiún roinnt hipearnasc ar fáil don ghearánach chuig tuarascálacha a bhí ar fáil go poiblí ó na meáin agus ó pháirtithe leasmhara. Thairis sin, thug an Coimisiún rochtain pháirteach ar thrí dhoiciméad: an ‘Iarraidh ar fhaisnéis’, an ‘Fógra i scríbhinn’, agus an ‘Litir intinne’ dá dtagraítear i meabhrán míniúcháin an togra. Agus é sin á dhéanamh aige, d’agair an Coimisiún eisceachtaí faoi reachtaíocht an Aontais maidir le rochtain ar dhoiciméid, agus d’áitigh sé go mbainfeadh nochtadh iomlán an bonn de chosaint imeachtaí cúirte [4] agus dá phróiseas cinnteoireachta [5].

Áitíonn an gearánach gur cheart rochtain iomlán a bheith deonaithe ag an gCoimisiún ar na trí dhoiciméad a nochtadh go páirteach agus fiafraíonn sé ar sainaithníodh na doiciméid uile a thagann faoi raon feidhme a n-iarratais ar rochtain [6].

Chinneamar fiosrúchán a oscailt maidir le diúltú an Choimisiúin rochtain iomlán a thabhairt faoi Rialachán 1049/2001.

Luaitear i Rialachán 1049/2001 gur cheart iarratais ar rochtain a láimhseáil go pras. Tá sé ag teacht leis an bprionsabal seo go bhféachann an tOmbudsman freisin le déileáil le cásanna mar seo chomh tapa agus is féidir.

Mar chéad chéim, measaimid gur gá athbhreithniú a dhéanamh ar na trí dhoiciméad ar diúltaíodh rochtain iomlán orthu (an ‘Iarraidh ar fhaisnéis’, an ‘Fógra i Scríbhinn’, agus an ‘Litir Intinne’). Bheimis buíoch as cóipeanna marcáilte de na doiciméid seo a fháil a léiríonn cé na codanna a nochtadh don ghearánach agus cé na codanna nár nochtadh, agus an réasúnaíocht do na folú. Ba mhór againn é dá bhféadfadh an Coimisiún cóip de na doiciméid sin a chur ar fáil dúinn, i bhformáid leictreonach más féidir trí ríomhphost criptithe [7], faoin 25 Aibreán 2024.  

Déileálfar faoi rún leis na doiciméid atá faoi réir na hiarrata ar rochtain phoiblí, mar aon le haon ábhar eile a roghnaíonn an Coimisiún a roinnt linn go bhfuil sé faoi rún. Déanfar doiciméid den chineál sin a láimhseáil agus a stóráil i gcomhréir leis an stádas rúnda sin agus scriosfar iad ó chomhaid an Ombudsman go gairid tar éis dheireadh an fhiosrúcháin.

Leagadh amach seasamh an Choimisiúin ina fhreagra a seoladh chuig an ngearánach an 22 Márta 2024. Mar sin féin, más mian leis an gCoimisiún tuairimí breise a chur ar fáil a bheidh le cur san áireamh ag an Ombudsman Eorpach le linn an fhiosrúcháin seo, lena n-áirítear tuairimí an ghearánaigh go bhféadfadh doiciméid bhreise a bheith ann a thagann faoi raon feidhme na hiarrata, bheimis buíoch díot dá bhféadfaí iad a chur ar fáil dúinn laistigh de 15 lá oibre ón litir seo a fháil, is é sin, an 10 Bealtaine 2024.

Is í Paulien Van de Velde-Van Rumst an t-oifigeach fiosrúcháin atá freagrach as an gcás.

Tusa ó chroí,

Rosita Hickey
Stiúrthóir Fiosrúcháin

Strasbourg, 18/04/2024

[1] Tá an togra bunaithe ar Rialachán 2020/2092 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 16 Nollaig 2020 maidir le córas ginearálta coinníollachta chun buiséad an Aontais a chosaint: https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2020/2092/oj.

[2] I gcomhréir le hAirteagal 7(4) de Rialachán 1049/2001 maidir le rochtain phoiblí ar dhoiciméid ó Pharlaimint na hEorpa, ón gComhairle agus ón gCoimisiún: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/en/TXT/?uri=CELEX% 3A32001R1049.

[3] Tá uimhir Ares(2024)2129035 ag an bhfreagra tosaigh atá faoi iamh leis an ngearán. Sa litir deiridh den iarratas dearbhúcháin, áfach, thagair an Coimisiún do Ares(2024)2178574.

[4] Airteagal 4(2), an dara fleasc de Rialachán 1049/2001.

[5] Airteagal 4(3) de Rialachán 1049/2001.

[6] Tugann an gearánach le fios nár cuireadh liosta de thairiscintí ábhartha ar fáil dóibh ach amháin gan aon scrúdú a dhéanamh orthu. Mar sin féin, rinneadh tagairt do scrúdú den sórt sin sa togra. Ina theannta sin, bheadh iarscríbhinn in easnamh (a luaitear i bhfonóta 23 den ‘Litir intinne’).

[7] Is féidir ríomhphoist chriptithe a sheoladh chuig ár mbosca ríomhphoist tiomnaithe.