A Uachtaráin, a chara,

Tá cinneadh déanta agam fiosrúchán a oscailt ar mo thionscnamh féin ar an gceist thuas.

Mar is eol duit, faoin Rialachán maidir le Clárú, Meastóireacht, Údarú agus Srianadh Ceimiceán (REACH),[1] tá an Coimisiún freagrach as bearta a ghlacadh lena gcuirtear úsáid substaintí ceimiceacha contúirteacha áirithe faoi réir réamhúdarú [2] nó srianta [3] bunaithe ar thuairimí nó ar mholtaí ón nGníomhaireacht Eorpach Ceimiceán (ECHA).[4] Glacann an Coimisiún na bearta sin i ‘nós imeachta coiste’, le cúnamh ó choistí ionadaithe ó Bhallstáit an Aontais.

Thar aon ní eile, cé go bhfuil próisis measúnaithe riosca agus bainistithe riosca faoi Rialachán REACH fós ar siúl, féadfar leanúint de na substaintí ábhartha a mhargú (agus a úsáid) laistigh den Aontas. Sa chomhthéacs sin, tá sé ríthábhachtach don tsláinte phoiblí agus don chomhshaol go gcomhlíonfaidh an Coimisiún a ról mar bhainisteoir riosca chomh tapa agus chomh trédhearcach agus is féidir. Tugadh faoi deara gur gá feabhas a chur ar éifeachtúlacht phróisis REACH i meastóireacht 2017 ar oibriú REACH,[5] agus, ina ‘Straitéis Ceimiceán don Inbhuanaitheacht: Towards a Toxic-Free Environment [I dTreo Timpeallacht Saor ó Thocsainí], leag an Coimisiún béim ar an ngá atá le freagairt go tapa d’fhionnachtana eolaíocha maidir le substaintí ceimiceacha contúirteacha.[6]

Rinne mé comhairliúchán poiblí le déanaí maidir le trédhearcacht chinnteoireacht an Aontais a dhéanann difear don chomhshaol.[7] Baineann ceann de na saincheisteanna a d’ardaigh an tsochaí shibhialta sa chomhairliúchán seo [8] leis an am a thógann sé ar an gCoimisiún substaintí contúirteacha (a d’fhéadfadh a bheith ar an margadh cheana féin) a áireamh ar an liosta údarúcháin [9] agus srianta a thabhairt isteach, chomh maith le cinneadh a dhéanamh maidir le hiarratais ar údarú,[10] bunaithe ar mholtaí agus ar thuairimí ECHA. Go sonrach, chinn eagraíocht chomhshaoil a rannchuidigh leis an gcomhairliúchán, bunaithe ar shonraí a bhí ar fáil go poiblí, gurbh é 19 mí an t-am airmheánach don Choimisiún srianta a thabhairt isteach, substaintí a áireamh ar an liosta údaraithe, agus cinneadh a dhéanamh maidir le húdaruithe aonair, gurbh é 16 mhí an t-am sin (ag comhaireamh ón gcomhad ábhartha a fháil ón ECHA).[11] Deimhníodh le réamhanailís a rinne m'fhoireann fiosrúcháin, bunaithe ar shonraí a bhí ar fáil go poiblí, go raibh imní ann faoin am a thóg sé substaintí a chur ar an liosta údaraithe agus srianta a thabhairt isteach. Tá sé seo an-ábhartha.

Sa bhreis ar an am a ghlacann an Coimisiún chun na bearta thuasluaite a ghlacadh, tá imní ann faoin easpa trédhearcachta maidir leis na ‘nósanna imeachta coiste’, nach mór don Choimisiún a leanúint agus rialacháin agus cinntí cur chun feidhme á nglacadh.[12] Déantar foráil sna nósanna imeachta sin maidir le faisnéis theoranta a chur ar fáil go poiblí, rud a fhágann go bhfuil sé deacair don phobal an Coimisiún agus na Ballstáit a thabhairt chun cuntais as a gcuid gníomhaíochtaí. Cé go bhfoilsítear roinnt faisnéise sa Chlár Coisteolaíochta [13], níltear cinnte an leor an fhaisnéis sin don phobal chun dul chun cinn an phlé a rianú agus chun tuiscint a fháil ar na cúiseanna le moilleanna a d’fhéadfadh a bheith ann, agus an bhfoilsítear an fhaisnéis sin go tráthúil.

I bhfianaise an mhéid sin, ba mhór agam dá bhféadfadh an Coimisiún freagra a thabhairt ar na ceisteanna a leagtar amach san iarscríbhinn a ghabhann leis an litir seo. Bheinn buíoch as freagra an Choimisiúin a fháil faoin 8 Meán Fómhair 2023.

Chinn mé freisin gur gá do m’fhoireann fiosrúcháin bualadh le hionadaithe ábhartha an Choimisiúin chun soiléiriú a dhéanamh ar ábhair áirithe a eascraíonn as an bhfaisnéis a fhoilsítear sa Chlár Coisteolaíochta agus ábhar na gcomhad riaracháin a bhaineann le substaintí a áireamh sa liosta údarúcháin, na hiarratais ar údaruithe, agus srianta. Féadfaidh mé iarraidh na comhaid sin a iniúchadh ag céim níos déanaí den fhiosrúchán seo. Bheinn buíoch dá bhféadfadh an Coimisiún teagmháil a dhéanamh leis an Uasal Michał Krajewski (+32 22 84 44 64, michal.krajewski@ombudsman.europa.eu), atá i gceannas ar an bhfiosrúchán seo, chun socrú a dhéanamh go dtionólfar an cruinniú go gairid tar éis duit do fhreagra a fháil ar na ceisteanna atá leagtha amach san iarscríbhinn.

Le dea-mhéin, 

Emily O'Reilly

An tOmbudsman Eorpach

Strasbourg, 08/06/2023

Iarscríbhinn - Ceisteanna ar an gCoimisiún:

1) Maidir leis an am a thógann sé ar an gCoimisiún na comhaid a phróiseáil:

a) Cén t-am airmheánach a bhí ag an gCoimisiún substaintí a áireamh ar an liosta údarúcháin, údaruithe a dheonú, nó srianta a thabhairt isteach, ag comhaireamh ón dáta a fuair an Coimisiún an comhad ó ECHA go dtí dáta foilsithe oifigiúil an ghnímh ábhartha? Cuir san áireamh na nósanna imeachta uile a seoladh ó tháinig Rialachán REACH i bhfeidhm.

b) Cén t-am airmheánach a bhí ag an gCoimisiún chun comhaid atá ar feitheamh a bhaineann leis na trí nós imeachta a liostaítear faoi phointe (a) a phróiseáil, ag comhaireamh ón dáta a fuair an Coimisiún an comhad ó ECHA go dtí dáta na litreach seo?

c) Tabhair miondealú ar chomhaid a thóg nó a bhí ar feitheamh ar feadh sé mhí, dhá mhí dhéag, ocht mí dhéag, ceithre mhí is fiche, tríocha, sé mhí is tríocha etc. (i.e. an miondealú sé mhí). Tabhair tuairisc ar leithligh ar na comhaid atá dúnta agus ar feitheamh amhail faoi phointí (a) agus (b).

d) Soláthair sonraí a léiríonn an bhfuil an t-am a glacadh chun na nósanna imeachta thuas a chur i gcrích ag méadú nó ag laghdú le himeacht ama, ó tháinig Rialachán REACH i bhfeidhm.

2) Cad iad na céimeanna éagsúla a ghlacann an Coimisiún chun na comhaid thuasluaite a phróiseáil tar éis dó iad a fháil ó ECHA? Cén chéim/cé na céimeanna den phróiseas sin ina dtarlaíonn moilleanna? Mar shampla, an bhfuil moill idir an comhad a fháil ó ECHA agus é a chur ar chlár oibre Choiste REACH? Má tá, cén fáth?

3) An bhfoilsíonn an Coimisiún go córasach na doiciméid uile a liostaítear in Airteagal 10 den Rialachán Coisteolaíochta (nuair a bhaineann sé le Coiste REACH)? Cá fhad a thógann sé doiciméid den sórt sin a fhoilsiú sa Chlár Coisteolaíochta? An bhféadfadh an Coimisiún doiciméid agus faisnéis bhreise a chur ar fáil le linn nósanna imeachta coisteolaíochta chun cur ar chumas an phobail dul chun cinn an phlé a rianú ar bhealach níos fearr agus na cúiseanna le moilleanna a d’fhéadfadh a bheith ann a thuiscint, go háirithe i bhfianaise ábhar na n-iarrataí ar rochtain phoiblí ar dhoiciméid a fhaigheann an Coimisiún maidir leis na nósanna imeachta sin?

[1] Rialachán 1907/2006 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 18 Nollaig 2006 maidir le Clárú, Meastóireacht, Údarú agus Srianadh Ceimiceán (REACH) https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/ALL/?uri=celex%3A32006R1907

[2] Teideal VII de Rialachán REACH

[3] Teideal VIII de Rialachán REACH

[4] Tá tuilleadh eolais faoi nósanna imeachta REACH le fáil ar shuíomh gréasáin ECHA: https://echa.europa.eu/regulations/reach/understanding-reach

[5] Doiciméad Inmheánach Oibre de chuid an Choimisiúin a ghabhann leis an Doiciméad Teachtaireacht ón gCoimisiún chuig Parlaimint na hEorpa, chuig an gComhairle agus chuig Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa dar teideal Commission General Report on the operation of REACH and review of certain elements: Conclúidí agus Gníomhaíochtaí’, SWD/2018058 final, ranna 5.6. agus 5.7: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=COM%3A2018%3A116%3AFIN

[6] Teachtaireacht ón gCoimisiún chuig Parlaimint na hEorpa, chuig an gComhairle, chuig Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa agus chuig Coiste na Réigiún dar teideal Chemicals Strategy for Sustainability: I dTreo Timpeallacht Saor ó Thocsainí, COM(2020) 667 final, lgh. 9 agus 14: https://environment.ec.europa.eu/strategy/chemicals-strategy_en

[7] https://www.ombudsman.europa.eu/en/document/en/168767 

[8] https://www.ombudsman.europa.eu/en/doc/correspondence/en/169594

[9] Iarscríbhinn XIV a ghabhann le Rialachán REACH

[10] Cé go ndéanann an Coimisiún cinneadh maidir le húdaruithe, féadfaidh na cuideachtaí tairbhe a bhaint fós as rochtain ar mhargadh an Aontais faoi Airteagal 56(1)(d) REACH.

[11] An Tuarascáil ón mBiúró Eorpach Comhshaoil maidir leis an nGá le Luas: https://eeb.org/library/the-need-for-speed-why-it-takes-the-eu-a-decade-to-control-harmful-chemicals-and-how-to-secure-more-rapid-protections/

[12] Bunaithe ar thuairimí agus ar mholtaí ECHA, dréachtaíonn an Coimisiún dréachtbhearta, a scrúdaíonn coiste saineolaithe a dhéanann ionadaíocht ar rialtais an Aontais ina dhiaidh sin (Coiste REACH https://ec.europa.eu/transparency/comitology-register/screen/committees/C34200/consult?lang=en), mar chuid den phróiseas coisteolaíochta.

[13] https://ec.europa.eu/transparency/comitology-register/screen/committees/C34200/consult?lang=ga