Tá roinnt cásanna drochriaracháin aimsithe ag an Ombudsman Eorpach Teresa Anjinho maidir leis an gcaoi a dtacaíonn Gníomhaireacht an Aontais Eorpaigh um Thearmann (EUAA) le húdaráis na Gréige iarratais ar thearmann a phróiseáil. 

Áiríodh orthu sin gan a áirithiú go raibh oiliúint leordhóthanach ar a chásoibrithe chun agallaimh a dhéanamh le hiarrthóirí tearmainn leochaileacha agus gan nós imeachta a chur ar fáil d’iarrthóirí tearmainn chun botúin a d’fhéadfadh a bheith iarmhartach a rinne cásoibrithe le linn agallamh a thuairisciú.

Lean an fiosrúchán gearán ó dhá eagraíocht neamhrialtasacha a chuireann tacaíocht dhlíthiúil ar fáil d’iarrthóirí tearmainn ar Oileán Samos.

Thug an tOmbudsman dá haire nach mór do EUAA cosaint na gceart bunúsach a ráthú ina ghníomhaíochtaí, lena n-áirítear nuair nach bhfuil ach ról tacaíochta á chomhlíonadh aige. Ar an gcúis sin, ba cheart d’fhoirne tacaíochta tearmainn EUAA agallaimh a dhéanamh ar bhealach a chuirfidh ar chumas iarrthóirí tearmainn a bhfuil tráma orthu fianaise a thabhairt chun tacú lena n-éilimh ar thearmann.

Chun feabhas a chur ar an gcaoi a ndéanann sé obair leis na Ballstáit a bhaineann leis an imirce a bhainistiú ag teorainneacha seachtracha an Aontais, dúirt an tOmbudsman gur cheart do EUAA an méid seo a leanas a áirithiú:

- cuirtear oiliúint rialta ar chásoibrithe atá rannpháirteach i bhfoirne tacaíochta tearmainn maidir le leochaileacht agus íospartaigh na gáinneála ar dhaoine;

- tá nósanna imeachta ann chun íospartaigh na gáinneála a threorú chuig na húdaráis náisiúnta iomchuí;

- déanann na húdaráis náisiúnta obair leantach nuair a shainaithnítear leochaileachtaí – go háirithe leochaileachtaí leighis;

- tá córas bunaithe ann lena gceadaítear do dhaoine a iarrann tearmann botúin a thuairisciú in agallamh tearmainn agus go ndéanann Gníomhaireacht an Aontais Eorpaigh um Thearmann measúnú tráthúil ina dhiaidh sin.

Tuairisciú ar sháruithe ar chearta bunúsacha na mBallstát

D’iarr an tOmbudsman freisin ar EUAA athbhreithniú a dhéanamh ar a chóras tuairiscithe inmheánach maidir le sáruithe líomhnaithe ar chearta bunúsacha iarrthóirí tearmainn ag aon Bhallstát. Ina theannta sin, ba cheart dó a áirithiú go gcuirfear aon sáruithe dealraitheacha in iúl don Choimisiún Eorpach, lena n-áirítear tuarascálacha ar bhrú siar.

Dúirt an tOmbudsman gur cheart go gcuirfeadh an t-athbhreithniú le forbairt leanúnach ‘sásra géaraithe’ EUAA agus a luaithe a bhunófar é sin, ba cheart an fhoireann a chur ar an eolas faoina n-oibleagáidí tuairiscithe.

Chun forléargas a fháil ar an staid i mBallstáit eile, d’iarr an tOmbudsman ar a gcomhghleacaithe i Líonra Eorpach na nOmbudsman a dtuairimí a thabhairt maidir leis an gcaoi a bhfuiltear ag seasamh le cearta bunúsacha le linn an chomhair idir EUAA agus oifigigh náisiúnta tearmainn.

Cúlra

Leis an ‘gClár Oibre Eorpach maidir leis an Imirce’, a cuireadh i láthair in 2015, tugadh isteach ‘cur chuige na dteophointí’ ina n-oibríonn gníomhaireachtaí an Aontais agus na Ballstáit le chéile chun an imirce a bhainistiú ag teorainneacha seachtracha an Aontais.

Sa Ghréig, mar thoradh air sin, cruthaíodh roinnt saoráidí in Oileáin Aeigéacha an Oirthir chun daoine a thagann ar muir a óstáil agus a n-iarratais á bpróiseáil.

Faoi phleananna oibríochtúla a tugadh i gcrích leis an nGréig, tá cásoibrithe EUAA i láthair sna saoráidí sin agus déanann siad agallaimh le hiarrthóirí tearmainn. Féadfaidh siad tuairimí a dhréachtú freisin maidir le hiarratais ar thearmann. Úsáideann údaráis na Gréige tras-scríbhinní agus tuairimí an agallaimh chun cinntí aonair a dhéanamh maidir le hiarratais ar thearmann.