Chinn an tOmbudsman gur drochriarachán a bhí i mainneachtain leanúnach an Choimisiúin Eorpaigh cloí leis na spriocdhátaí dlíthiúla chun cinntí údarúcháin a ullmhú maidir le substaintí ceimiceacha contúirteacha.

Tógann sé 14.5 mí ar an meán ar an gCoimisiún dréachtchinntí a ullmhú cé gurb é 3 mhí an spriocdháta chun é sin a dhéanamh. I gcásanna áirithe, tógann sé roinnt blianta.

Is bagairt iad na moilleanna sin do shláinte an duine agus don chomhshaol toisc go bhfuil cuideachtaí in ann leanúint de na substaintí ceimiceacha a úsáid, ar substaintí iad a d’fhéadfadh a bheith carcanaigineach, só-ghineach, tocsaineach don atáirgeadh, nó a bhféadfadh airíonna réabtha iontálaigh a bheith acu, le linn an phróisis údaraithe. Níl coinníollacha breise agus socruithe faireacháin a fhéadfaidh an Coimisiún a shainiú ina chinneadh chun dochar na substaintí a theorannú infheidhme le linn an phróisis sin ach oiread.

Faoi Rialachán an Aontais maidir le Clárú, Meastóireacht, Údarú agus Srianadh Ceimiceán (REACH), ní mór do chuideachtaí ar mian leo substaintí ceimiceacha a úsáid a mheastar a bheith ‘ina n-ábhar mór imní’ agus a áirítear ar liosta na substaintí atá faoi réir réamhúdarú iarratas a dhéanamh ar údarú ón gCoimisiún. Ansin cuireann an Coimisiún dréachtchinneadh faoi bhráid Choiste REACH, ar a bhfuil ionadaithe ó na Ballstáit, a vótálann ar údarú.

Ag cur i bhfios go láidir gurb é cuspóir REACH deireadh a chur go práinneach le húsáid substaintí ceimiceacha atá thar a bheith contúirteach nó an úsáid sin a rialú, d’iarr an tOmbudsman ar an gCoimisiún athbhreithniú a dhéanamh ar a nósanna imeachta inmheánacha chun cinntí údarúcháin a ullmhú.

Ós rud é go bhféadfadh easpa faisnéise leordhóthanaí in iarratais go leor cuideachtaí a bheith ina cúis shuntasach leis na moilleanna sin, d’iarr an tOmbudsman ar an gCoimisiún a áirithiú go gcuirfeadh cuideachtaí iarratais isteach ina bhfuil an fhaisnéis uile is gá agus tosaíocht a thabhairt do dhiúltú iarratas nach ndéanann amhlaidh. Ní bheadh cuideachtaí a ndiúltaítear dá n-iarratais in ann na substaintí contúirteacha a úsáid san Aontas a thuilleadh.

Trédhearcacht an phróisis údaraithe

Chinn an tOmbudsman freisin go raibh drochriarachán i mainneachtain an Choimisiúin a áirithiú go raibh an próiseas cinnteoireachta maidir le húdarú trédhearcach go leor.

Go háirithe, cháin sí an easpa faisnéise a d’fhoilsigh sí maidir le plé Choiste REACH, agus ní léiríonn taifid achoimre ar a chruinnithe staid na himeartha maidir le comhaid aonair ná na cúiseanna le moilleanna, amhail easaontais i measc na mBallstát.

D’iarr sí ar an gCoimisiún achoimrí tráthúla agus níos substaintiúla ar chruinnithe an Choiste a fhoilsiú, ag tabhairt dá haire go gcabhródh sé sin leis an bpobal grinnscrúdú a dhéanamh ar chúis na moilleanna iomarcacha agus cinnteoirí a choinneáil cuntasach.