A Uachtaráin, a chara,

Táim ag scríobh chugat maidir leis an litir ón gCoimisiún an 1 Iúil 2022, a bhí mar fhreagra ar m’iarratas ar fhaisnéis an 24 Feabhra 2022. San iarraidh sin, d’iarr mé do thuairimí maidir le roinnt ábhar i ndáil le trédhearcacht agus cuntasacht na Saoráide Téarnaimh agus Athléimneachta (RRF). Bhain siad sin le trédhearcacht na bpleananna náisiúnta téarnaimh agus athléimneachta agus lena meastóireacht; ceanglais faisnéise, chumarsáide agus phoiblíochta RRF; agus na sásraí a cuireadh i bhfeidhm chun maoirseacht a dhéanamh ar chaiteachas na gcistí.

Ina fhreagra, d’aithin an Coimisiún an tábhacht a bhaineann le hardchaighdeáin trédhearcachta agus cuntasachta i gcur chun feidhme RRF. Mar is eol daoibh, tá roinnt gearán faighte ag m’Oifig idir an dá linn maidir leis an gcaoi ar dhéileáil an Coimisiún le hiarrataí ar rochtain phoiblí ar dhoiciméid a bhaineann le pleananna náisiúnta téarnaimh agus athléimneachta.^[1] Is ábhar misnigh é a léamh go leanann an Coimisiún de bheith ag féachaint ar bhealaí chun foilsiú réamhghníomhach doiciméad a bhaineann leis an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta a mhéadú a thuilleadh.

Tá anailís chúramach déanta ag m’fhoireann fiosrúcháin ar fhreagra an Choimisiúin agus, bunaithe air sin, tá ábhair áirithe sainaitheanta agam anois ar mhaith liom tuilleadh soiléirithe a fháil ina leith ón gCoimisiún. Tá ceisteanna chun na críche sin leagtha amach agam san iarscríbhinn a ghabhann leis an litir seo.

Bheinn buíoch díot dá bhfreagrófá tuairimí an Choimisiúin maidir leis na hábhair sin faoin 1 Nollaig 2022 más féidir. Má bhíonn tuilleadh faisnéise nó soiléirithe ag teastáil, is féidir le foireann an Choimisiúin teagmháil a dhéanamh le Leticia Díez Sánchez.

Le dea-mhéin,

Emily O'Reilly An tOmbudsman
Eorpach

Strasbourg, 05/10/2022

Iarscríbhinn

1. Trédhearcacht na bpleananna náisiúnta téarnaimh agus athléimneachta agus a meastóireacht

Ina fhreagra, míníonn an Coimisiún nach bhfuil clásal i Rialachán RRF maidir le foilsiú pleananna náisiúnta. Cuireann an Coimisiún leis sin, ‘ón nóiméad a léirítear na pleananna sa Chinneadh Cur Chun Feidhme ón gComhairle, beidh a gcur chun feidhme ina ábhar cur chun feidhme do bhuiséad an Aontais’.

An bhféadfadh an Coimisiún a mhíniú cé na codanna de na pleananna náisiúnta atá ‘léirithe’ sa Chinneadh Cur Chun Feidhme ón gComhairle?

Sonraíonn an Coimisiún freisin gur roinneadh na pleananna a chuir na Ballstáit isteach go hoifigiúil le Parlaimint na hEorpa agus leis an gComhairle, i gcomhréir le hAirteagal 25 de Rialachán RRF. Ina Thuarascáil ar chur chun feidhme na Saoráide Téarnaimh agus Athléimneachta,^[2] dúirt an Coimisiún gur chuir sé meaisínaistriúcháin Bhéarla ar fáil ar gach plean a cuireadh faoi bhráid Pharlaimint na hEorpa agus na Comhairle chun a n-athbhreithniú a éascú.

An mbeadh an Coimisiún réidh chun na haistriúcháin sin ar na pleananna náisiúnta a chur ar fáil don phobal, leis na séantaí iomchuí?

Tugann an Coimisiún dá aire freisin go bhfuair sé 110 n-iarraidh ar rochtain ar dhoiciméid maidir leis an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus, mar fhreagra air sin, gur nocht sé thart ar 1600 doiciméad a bhaineann le pleananna náisiúnta téarnaimh agus athléimneachta éagsúla.

An bhféadfadh an Coimisiún cineál na ndoiciméad ar thug sé rochtain phoiblí orthu a chur in iúl? I bhfianaise líon suntasach na ndoiciméad a nochtadh arna iarraidh sin, ar shainaithin an Coimisiún aon chatagóir doiciméad a mheasfadh sé a nochtadh go réamhghníomhach amach anseo?

2. Faisnéis, cumarsáid agus poiblíocht

Deir an Coimisiún nach bhfuil aon bhunús dlí aige chun iallach a chur ar na Ballstáit uile cur chuige coiteann a leanúint maidir le faisnéis, cumarsáid agus poiblíocht pleananna náisiúnta agus úsáid cistí téarnaimh. Tuigim gur chuir na Ballstáit achoimre ar a straitéisí cumarsáide náisiúnta san áireamh ina bpleananna, agus gur sheiceáil an Coimisiún ar chomhlíon na straitéisí cumarsáide sin na híoscheanglais infheictheachta agus chumarsáide is infheidhme maidir le cistí an Aontais mar a shainmhínítear i Rialachán RRF chomh maith le Rialachán (AE) 2021/241.^[3]

An bhféadfadh an Coimisiún míniú a thabhairt ar an gcaoi a ndearna sé measúnú ar cheanglais faisnéise, chumarsáide agus phoiblíochta na bpleananna náisiúnta? Chuige sin, féadfaidh an Coimisiún tagairt a dhéanamh do na treoirlínte inmheánacha agus do na seicliostaí a chuir sé ar fáil roimh a mheasúnú.

3. Sásraí maoirseachta

Ina fhreagra, míníonn an Coimisiún go gcuirfidh an Coimisiún iniúchtaí ex post chun feidhme ar gharspriocanna agus spriocanna, agus go ndéanfaidh sé iniúchtaí córais ar chórais faireacháin agus rialaithe.

An bhféadfadh an Coimisiún a mhíniú go díreach cad iad na sásraí rialaithe agus iniúchóireachta a chuirfidh sé chun feidhme, agus cad iad na himthosca faoina n-úsáidfear iad?

Ina theannta sin, deir an Coimisiún go bhféadfar a iarraidh ar na Ballstáit rochtain a sholáthar ar shonraí maidir le faighteoirí deiridh chun críoch rialaithe agus iniúchóireachta. Tagraím do mo litir roimhe seo, inar iarr mé ar an gCoimisiún na himthosca faoina n-iarrfaidh sé cuntas mionsonraithe ar fhaighteoirí deiridh na gcistí ó na Ballstáit.

An bhféadfadh an Coimisiún a shoiléiriú cad iad na himthosca a d’fhéadfadh iarraidh ar shonraí maidir le faighteoirí deiridh ón gCoimisiún a spreagadh?

Ar deireadh, deir an Coimisiún go bhféadfadh foilsiú faisnéise áirithe maidir le faighteoirí deiridh an chistithe a bheith éigeantach de bhun rialacha áirithe de chuid an Aontais, mar shampla rialacha a bhaineann le cuspóirí frithsciúrtha airgid.

An bhféadfadh an Coimisiún a mhíniú cén fhaisnéis a bheadh ag teastáil ó na Ballstáit a fhoilsiú, agus cad iad na rialacha a bheadh ag teastáil uathu?

[1] Baineann siad sin leis an Danmhairgis agus leis an tSualainnis

(https://www.ombudsman.europa.eu/en/case/en/61681), na Fraince (https://www.ombudsman.europa.eu/en/case/en/61897), na hÍsiltíre (https://www.ombudsman.europa.eu/en/case/en/61847) agus na Gearmáine (https://www.ombudsman.europa.eu/en/case/en/60962) pleananna náisiúnta téarnaimh agus athléimneachta.

[2] https://ec.europa.eu/info/sites/default/files/com_2022_75_1_en.pdf. 

[3] Ibid.