Strasbourg, 06/11/2020

Gearán 1598/2020/ΜΟ

Ábhar: An chaoi a ndéanann an Coimisiún Eorpach faireachán agus a gcinntíonn sé go n-urramaíonn údaráis na Cróite cearta bunúsacha i gcomhthéacs oibríochtaí bainistithe teorainneacha a fhaigheann cistí ón Aontas

A Uachtaráin, a chara,

Chinn mé tús a chur le fiosrúchán ar ghearán a fuair mé ó Amnesty International i gcoinne an Choimisiúin Eorpaigh, go háirithe maidir leis an gcaoi a n-áirithíonn an Coimisiún go n-urramaíonn údaráis na Cróite cearta bunúsacha i gcomhthéacs oibríochtaí bainistithe teorainneacha a mhaoinítear le cistí an Aontais.

Maíonn an gearánach nár thug an Coimisiún aghaidh ar líomhaintí leanúnacha maidir le sáruithe tromchúiseacha ar chearta an duine ag údaráis na Cróite i gcomhthéacs oibríochtaí bainistithe teorainneacha, a bhfuair sé cistí ón Aontas ina leith ^[1], go háirithe ag a theorainneacha leis an mBoisnia agus an Heirseagaivéin (BiH) agus leis an tSeirbia. Go háirithe, maíonn an gearánach gur theip ar an gCoimisiún a fhíorú gur bhunaigh údaráis na Cróite ‘sásra faireacháin’ éifeachtach chun a áirithiú go bhfuil oibríochtaí bainistithe teorainneacha i gcomhréir go hiomlán le cearta bunúsacha agus le dlí an Aontais.

De réir an ghearánaigh, rinne an Coimisiún tagairt do shásra faireacháin den sórt sin, agus luaigh sé go bhfuil EUR 300 000 curtha in áirithe chun na críche sin. Níl aon fhianaise ann, áfach, gur bunaíodh sásra den sórt sin, nó cad iad na heagraíochtaí a bhfuil baint acu le faireachán a dhéanamh ar chearta bunúsacha ^[2]. Dá bhrí sin, tá easpa trédhearcachta ann maidir leis an gcaoi ar úsáideadh cistí an Aontais atá i gceist, leanann an gearánach ar aghaidh.

Ar deireadh, de réir an ghearánaigh, in ainneoin go raibh sé ar an eolas faoi na líomhaintí maidir le sáruithe ar chearta an duine, bhronn an Coimisiún cistiú breise ar an gCróit le haghaidh bainistiú teorainneacha i mí na Nollag 2019.

Mar chéad chéim san fhiosrúchán seo, chinn mé freagra i scríbhinn a iarraidh ar an gCoimisiún ar na ceisteanna san Iarscríbhinn.

Bheadh sé ina chuidiú freisin dá bhféadfadh an Coimisiún aon doiciméid a bhaineann leis na saincheisteanna a shainaithnítear thuas a roinnt le m’Oifig, amhail comhfhreagras le húdaráis na Cróite, comhaontuithe le heintitis náisiúnta nó idirnáisiúnta, nó tuarascálacha cur chun feidhme agus measúnaithe.

Tabhair faoi deara le do thoil gur dócha go seolfaidh mé do fhreagra agus iatáin ghaolmhara chuig an ngearánach le haghaidh tuairimí. ^[3] Bheinn buíoch as freagra an Choimisiúin a fháil faoin 31 Eanáir 2021.

Is í Maria Moustakali an láimhseálaí cásanna atá freagrach as an bhfiosrúchán seo.

Más rud é, le linn an fhiosrúcháin seo, go mbeidh an Coimisiún páirteach in imeachtaí cúirte a bhaineann leis an ábhar céanna leis an ngearán seo, iarraim ort é sin a chur in iúl dúinn.

Le dea-mhéin,

Emily O'Reilly An tOmbudsman
Eorpach

Iarscríbhinn

1. Cad atá i gceist le coincheap an tsásra faireacháin faoi chistiú éigeandála an Aontais? Mar shampla, an dtugann sé le tuiscint go maoinítear comhlachtaí idirnáisiúnta nó náisiúnta atá ann cheana chun faireachán a dhéanamh ar chearta bunúsacha agus ar chomhlíonadh dhlí tearmainn an Aontais?

2. Thagair an Coimisinéir Johansson le déanaí do chomhaontú ar dá réir a bheadh Ombudsman na Cróite, Lárionad Dlí na Cróite agus Ard-Choimisinéir na Náisiún Aontaithe le haghaidh Dídeanaithe rannpháirteach san obair sin. An bhféadfadh an Coimisiún tuilleadh faisnéise a chur ar fáil maidir leis an gcomhaontú sin le rialtas na Cróite agus a mhíniú an raibh na heintitis sin rannpháirteach?

3. Ar réamhriachtanas é sásra faireacháin éifeachtach a chruthú chun cistiú ón Aontas a leithdháileadh ar an gCróit faoi thionscadal cúnaimh éigeandála mhí na Nollag 2018 ^[4]?

4. De réir an Choimisinéara Johansson ^[5], fuair an Coimisiún an tuarascáil deiridh cur chun feidhme maidir leis an tionscadal cúnaimh éigeandála thuas ó údaráis na Cróite. An bhféadfadh an Coimisiún an tuarascáil sin a chomhroinnt chomh maith lena mheasúnú féin ar an gcaoi a ndearnadh an tionscadal?

5. Bunaithe ar an tuarascáil sin, an bhfuil faisnéis nithiúil ag an gCoimisiún maidir le (i) cé acu a bunaíodh nó nár bunaíodh an sásra faireacháin, (ii) cé acu a tháinig nó nár tháinig sé chun bheith oibríochtúil, (iii) a chuspóirí agus a ghníomhaíochtaí, agus (iv) na heintitis lena mbaineann?

Má bunaíodh an sásra go deimhin, agus má d’fhíoraigh an Coimisiún an méid sin:

6. An bhfuil faisnéis ag an gCoimisiún faoin méid cistí a chaitear go hiarbhír ar an sásra?

7. Conas a d’fhíoraigh an Coimisiún neamhspleáchas agus éifeachtacht an tsásra go díreach? Ar eagraigh sé misean aimsithe fíoras chun na Cróite? Ar phléigh an Coimisiún torthaí an tsásra faireacháin le húdaráis na Cróite, le hOmbudsman na Cróite agus le heagraíochtaí na sochaí sibhialta, mar a bheartaítear sa Teachtaireacht chuig Parlaimint na hEorpa agus chuig an gComhairle maidir le fíorú a dhéanamh ar chur i bhfeidhm iomlán acquis Schengen ag an gCróit ^[6]?

8. Ar iarr an Coimisiún aon bhearta breise ó údaráis na Cróite chun feabhas a chur ar éifeachtacht an chaoi a ndéanann siad faireachán ar chearta bunúsacha i gcomhthéacs bainistiú teorainneacha?

9. An bhfuil aon ghníomhaíocht bhreise beartaithe ag an gCoimisiún chun feabhas a chur ar an gcaoi a ndéantar faireachán ar chearta bunúsacha i gcomhthéacs oibríochtaí teorann na Cróite? Mar shampla, an eagróidh an Coimisiún misean ar an láthair chun cabhrú le húdaráis na Cróite? Más amhlaidh a bheidh, cad é ról agus cúraimí nithiúla an mhisin sin, faoi chistiú éigeandála an Aontais?

10. An raibh tionchar ag na líomhaintí maidir le sáruithe córasacha ar chearta bunúsacha ag teorainn na Cróite ar chistí nua (a bhaineann le himirce) a leithdháileadh ar an gCróit i mí na Nollag 2019?

11. Ar bhreithnigh an Coimisiún cistí a aisghabháil má tá fianaise ann nár chomhlíon an Chróit coinníollacha an tionscadail?

12. Cad iad na nósanna imeachta atá i bhfeidhm ag an gCoimisiún (i) chun freagairt má tá fianaise ann nár chomhlíon an Chróit coinníollacha an tionscadail, agus (ii) chun a áirithiú go rannchuidíonn cistiú ón Aontas i gcomhthéacs bainistiú teorainneacha le cosaint na gceart bunúsach a fheabhsú?

[1] Faoi Chiste Tearmainn, Imirce agus Idirnáisiúnta (AMIF) an Aontais agus faoin gCiste Slándála Inmheánaí (ISF) 2014-2020.

[2] De réir an ghearánaigh, dúirt Ard-Choimisinéir na Náisiún Aontaithe le haghaidh Dídeanaithe agus Ionad Dlí na Cróite nach bhfuil baint acu leis an gcás.

[3] Más mian leat doiciméid nó faisnéis a chur isteach a mheasann tú a bheith rúnda, agus nár cheart a nochtadh don ghearánach, déan iad a mharcáil ‘Rúnda’. Is féidir doiciméid den sórt sin a sheoladh trí bhealaí slána, amhail Ares, CIRCABC nó feidhmchláir choibhéiseacha. Is féidir teagmháil a dhéanamh leis an láimhseálaí cásanna roimh ré, más gá.

[4] HOME/2017/ISFB/AG/EMAS/0076

[5] http://hr.n1info.com/English/NEWS/a567446/Johansson-We-have-to-make-sure-the-protection-of-borders-does-not-involve-abuse.html

[6] COM(2019) 497 final an 22 Deireadh Fómhair 2019: https://ec.europa.eu/home-affairs/sites/homeaffairs/files/what-we-do/policies/european-agenda-migration/20191022_com-2019-497-communication_en.pdf.