# Cinneadh ón Ombudsman Eorpach lena ndúntar a fhiosrúchán ar ghearán 2115/2007/FOR i gcoinne an Choimisiúin Eorpaigh
- Údar: Ombudsman Eorpach
- Dáta: 2010-07-19T00:01+02:00[Europe/Paris]
- [URL](https://www.ombudsman.europa.eu/ga/decision/ga/5098)
---
> Líomhain an gearánach, eagraíocht de chuid na Ríochta Aontaithe agus de chuid na hÉireann a dhéanann ionadaíocht ar fheirmeoirí, gur staon an Coimisiún ó thoirmeasc a chur ar allmhairí mairteola isteach san Aontas ón mBrasaíl, in ainneoin fianaise a fuarthas i mí an Mhárta 2007 go raibh rioscaí ag baint le hallmhairí den sórt sin, go háirithe mar gheall ar ghalar crúb is béil, a théann i bhfeidhm ar ainmhithe áirithe amhail eallach. Le linn fhiosrúchán an Ombudsman, rinne an gearánach líomhain bhreise, eadhon, gur theip ar an gCoimisiún, tar éis don Oifig Bia agus Tréidliachta tuarascáil mhisean mhí na Samhna 2007 chuig an mBrasaíl a fháil, gníomhú go réasúnta agus go comhréireach chun déileáil leis an mbagairt ar shláinte ainmhithe agus ar shláinte phoiblí a bhaineann le hallmhairí mairteola ón mBrasaíl.
>
> Thug an tOmbudsman dá aire gur féidir leis an gCoimisiún, i gcomhréir leis an reachtaíocht is infheidhme, a roghnú déileáil le cásanna neamhchomhlíonta ag an mBrasaíl trí (i) toirmeasc a fhorchur ar allmhairí, (ii) coinníollacha speisialta a leagan síos, nó (iii) ceanglais a tharraingt suas le haghaidh seiceálacha cuí. Bhí an Coimisiún den tuairim, cé gur sainaithníodh easnaimh áirithe le linn mhisean na hOifige Bia agus Tréidliachta i mí an Mhárta 2007, nach raibh na heasnaimh sin de chineál a thabharfadh údar le toirmeasc láithreach. Ina ionad sin, roghnaigh an Coimisiún tuilleadh seiceálacha a dhéanamh. Níor mheas an tOmbudsman, i bhfianaise na faisnéise a bhí ar fáil dó ag an am ábhartha, gur léir go raibh seasamh an Choimisiúin mícheart. Dá réir sin, chinn sé nach raibh aon drochriarachán ann maidir leis an ngné sin den líomhain.
>
> Maidir leis an líomhain bhreise, thug an tOmbudsman dá aire gur sainaithníodh "easnaimh*thromchúiseacha"* tar éis mhisean mhí na Samhna 2007 chun na Brasaíle. Níor chuir siad sin cosc ar allmhairithe mairteola ón mBrasaíl, ach thug siad ar an gCoimisiún "coinníollacha*speisialta"* a fhorchur maidir le hallmhairiú mairteola ón mBrasaíl. Go bunúsach, d'éiligh na coinníollacha speisialta ar údaráis na Brasaíle córas gabháltas eallaigh formheasta a chur chun feidhme lena gcruthófaí 'córas*dúnta'* le haghaidh onnmhairí chuig an Aontas. Níor mheas an tOmbudsman go raibh earráid fhollasach ag an gCoimisiún nuair a d'fhorchuir sé coinníollacha sonracha den sórt sin, seachas toirmeasc iomlán. Dá réir sin, chinn sé nach raibh aon drochriarachán ann maidir leis an ngné sin den líomhain.
>
> Chinn an tOmbudsman, áfach, nár thug an Coimisiún údar leordhóthanach leis an bhfáth, idir an 1 Feabhra 2008 agus an 15 Márta 2008, gur cheadaigh sé coinsíneachtaí mairteola a allmhairiú ón mBrasaíl isteach san AE in ainneoin nach ndearnadh iniúchadh ná cigireacht ar na gabháltais uile as ar tháinig an mhairteoil sin i gcomhréir leis na ceanglais a mheas an Coimisiún a bheith riachtanach chun rioscaí do shláinte ainmhithe a dhíothú. Mar thoradh air sin, rinne sé ráiteas criticiúil maidir leis an ngné seo den líomhain. Rinne an tOmbudsman ráiteas eile freisin gur cheart don Choimisiún leanúint de mhisin rialta chuig tríú tíortha a sheoladh chun críocha seiceálacha córasacha a dhéanamh.
>
An Dlúthpháirtíocht leis an nGearán
-----------------------------------
1. Is galar víreasach an-tógálach é galar crúb agus béil a théann i bhfeidhm ar ainmhithe áirithe, go háirithe eallach, caoirigh, muca, gabhair agus fianna.[\[1\]](#_ftn1){#_ftnref1} Tá stádais dhifriúla galair crúb agus béil ag criosanna éagsúla sa Bhrasaíl. Measann an Eagraíocht Dhomhanda um Shláinte Ainmhithe[\[3\]](#_ftn3){#_ftnref3} nach bhfuil ach Stát amháin[\[4\]](#_ftn4){#_ftnref4} sa Bhrasaíl "saor*ó ghalair crúb is béil 'gan vacsaíniú'* ". Tá criosanna áirithe sa Bhrasaíl "saor*ó ghalair crúb is béil 'le vacsaíniú' ".* Tá gach crios eile sa Bhrasaíl "nach*bhfuil saor ó ghalair crúb is béil* ". Faoi láthair, aithníonn an Eagraíocht Dhomhanda um Shláinte Ainmhithe go bhfuil an tAontas saor*ó ghalair crúb is béil 'gan vacsaíniú'.*{#_ftnref2}
Fo-Mháistir an Fhiosrúcháin
---------------------------
2. Líomhain an gearánach, Cothroime d'Fheirmeoirí san Eoraip (cónaidhm d'eagraíochtaí feirme atá lonnaithe sa Ríocht Aontaithe agus in Éirinn), gur theip ar an gCoimisiún Eorpach beart a dhéanamh a cheanglaítear air faoi dhlí an Aontais nuair a staon sé ó thoirmeasc a chur ar allmhairí mairteola isteach san Aontas ón mBrasaíl, d'ainneoin fianaise a bheith ann go raibh riosca ag baint le hallmhairí den sórt sin do shláinte an duine agus do shláinte ainmhithe. Thuig an tOmbudsman an líomhain maidir le tagairt a dhéanamh don mhainneachtain gníomh a dhéanamh faoin dáta a cuireadh an gearán faoi bhráid an Ombudsman, eadhon, 6 Iúil 2007.
3. Thuig an tOmbudsman go maífeadh an gearánach, go hachomair, gur cheart don Choimisiún toirmeasc a chur ar allmhairiú mhairteoil na Brasaíle.
4. Le linn an fhiosrúcháin, rinne an gearánach líomhain bhreise, eadhon, gur mhainnigh an Coimisiún, tar éis dó an Tuarascáil Deiridh a fháil ón Oifig Bia agus Tréidliachta[\[5\]](#_ftn5){#_ftnref5} maidir le misean na hOifige Bia agus Tréidliachta chun na Brasaíle i mí na Samhna 2007, gníomhú go réasúnta agus go comhréireach chun déileáil leis an mbagairt ar shláinte ainmhithe agus ar shláinte phoiblí.
An Fiosrúchán
-------------
5. An 6 Iúil 2007, chuir an gearánach a ghearán faoi bhráid an Ombudsman. An 20 Iúil 2007, d'oscail an tOmbudsman fiosrúchán. An 10 Nollaig 2007, sheol an Coimisiún a thuairim chuig an Ombudsman. An 31 Eanáir 2008, sheol an gearánach a bharúlacha maidir le tuairim an Choimisiúin chuig an Ombudsman.
6. An 16 Aibreán 2008, chuir an gearánach in iúl do sheirbhísí an Ombudsman gur mhian leis barúlacha breise a thabhairt i bhfianaise fhoilsiú Thuarascáil Chríochnaitheach an Choimisiúin maidir le misean chun na Brasaíle a rinne a Oifig Bia agus Tréidliachta ón 6 go dtí an 9 Samhain 2007. Is é is cuspóir don mhisean meastóireacht a dhéanamh ar na rialuithe sláinte ainmhithe atá i bhfeidhm sa Bhrasaíl a bhaineann, go háirithe, leis an ngalar crúb is béil, le córais rialaithe sláinte poiblí agus le próisis deimhniúcháin. Ar bhonn na Tuarascála Críochnaithí ó mhisean an 6 go dtí an 9 Samhain 2007, ghlac an Coimisiún cinneadh, an 17 Eanáir 2008, lenar forchuireadh srianta áirithe ar allmhairí feola buaibhí úire ón mBrasaíl[\[6\].](#_ftn6){#_ftnref6} D'aontaigh an tOmbudsman le hiarraidh an ghearánaigh barúlacha breise a thabhairt.
7. An 30 Bealtaine 2008, sheol an gearánach tuilleadh barúlacha.
8. An 12 Meán Fómhair 2008, thug an tOmbudsman faoi thuilleadh fiosrúchán trí litir a sheoladh chuig an gCoimisiún. Ina litir, thug an tOmbudsman dá aire, ina bharúlacha breise an 30 Bealtaine 2008, go ndearna an gearánach líomhain bhreise, eadhon, gur mhainnigh an Coimisiún, tar éis dó an Tuarascáil Deiridh a fháil ón Oifig Bia agus Tréidliachta tar éis a mhisin chun na Brasaíle i mí na Samhna 2007, gníomhú go réasúnta agus go comhréireach chun déileáil leis an mbagairt ar shláinte ainmhithe agus ar shláinte phoiblí. Chuir an tOmbudsman in iúl freisin ina litir gur áitigh an gearánach gur freagairt mhíréasúnta agus dhíréireach bheag a bhí i gCinneadh 2008/61/CE ar an mbagairt ar shláinte ainmhithe a sainaithníodh sa Tuarascáil Chríochnaitheach.
9. An 10 Nollaig 2008, chuir an Coimisiún a thuairim bhreise chuig an Ombudsman. An 30 Eanáir 2009, sheol an gearánach a bharúlacha breise maidir le tuairim an Choimisiúin.
Anailís agus Tátail an Ombudsman
--------------------------------
### A. An líomhain gur theip ar an gCoimisiún Eorpach, faoin dáta a cuireadh an gearán faoi bhráid an Ombudsman, beart a dhéanamh a cheanglaítear air faoi dhlí an AE nuair a staon sé ó thoirmeasc a chur ar allmhairí mairteola isteach san Aontas Eorpach ón mBrasaíl, d'ainneoin fianaise go raibh riosca ag baint le hallmhairí den sórt sin do shláinte an duine agus do shláinte ainmhithe.
*Argóintí a cuireadh faoi bhráid an Ombudsman*
10. Ina thuairim chuig an Ombudsman, d'aithin an Coimisiún go bhfuil an galar crúb is béil ar cheann de na galair ainmhithe is tógálaí agus go bhféadfadh sé a bheith ina chúis le caillteanais eacnamaíocha thromchúiseacha.
11. Mhínigh an Coimisiún go bhfuil caighdeáin agus ceanglais mhionsonraithe bunaithe ag an Eagraíocht Dhomhanda um Shláinte Ainmhithe chun leathadh an ghalair crúb is béil a chosc. Tá an Comhaontú maidir le bearta Sláintíochta agus Fíteashláintíochta ('Comhaontú SPS') curtha i bhfeidhm ag an Eagraíocht Dhomhanda Trádála (EDT) freisin. Luaitear i gComhaontú SPS nach mór srianta ar thrádáil i réimse na sábháilteachta bia agus sláinte ainmhithe agus plandaí a bheith bunaithe ar an eolaíocht amháin. Mhínigh an Coimisiún go gceadaíonn Comhaontú SPS do thíortha caighdeáin éagsúla agus modhanna éagsúla a úsáid chun cigireacht a dhéanamh ar tháirgí. Áirítear ann freisin forálacha maidir le rialú, cigireacht, nósanna imeachta formheasa, agus réigiúnú.
12. Mhínigh an Coimisiún ansin ceanglais an Aontais maidir le hallmhairiú mairteola. Tugadh le fios ann go bhfuil beartas allmhairithe éifeachtach i bhfeidhm ag an Aontas le roinnt blianta anuas. Déanann sé an beartas allmhairithe a oiriúnú go leanúnach chun staid reatha an ghalair i dtríú tíortha a chur san áireamh chomh maith le forbairtí eolaíocha. Thug an Coimisiún dá aire go bhfuil ceanglais an Aontais maidir le hallmhairí mairteola i gcomhréir go hiomlán le prionsabail Chomhaontú SPS.
13. I gcomhréir le hAirteagal 8 de Threoir 2002/99/CE ón gComhairle, ní cheadaítear táirgí de bhunadh ainmhíoch a allmhairiú ach ó thríú tíortha, nó ó chodanna díobh, a údaraíodh go sonrach tar éis iniúchadh AE ar an staid sláinte ainmhithe laistigh den tír atá i gceist. Mhínigh an Coimisiún gurb é is aidhm d'iniúchadh an Aontais a léiriú go dtugann na húdaráis inniúla tréidliachta ráthaíochtaí leordhóthanacha maidir le comhlíonadh nó coibhéis choinníollacha ábhartha sláinte ainmhithe an Aontais. Is í Oifig Bia agus Tréidliachta an Choimisiúin a dhéanann na hiniúchtaí sin.
14. Mhínigh an Coimisiún nach mór do na táirgí de bhunadh ainmhíoch na ceanglais a leagtar síos sa deimhniú allmhairiúcháin iomchuí a chomhlíonadh, mar a bunaíodh le Cinneadh 79/542/CEE ón gComhairle[\[7\].](#_ftn7){#_ftnref7} Thug sé dá aire, maidir le feoil bó-ainmhithe, go leagtar síos leis an deimhniú ceanglais ar leibhéil éagsúla, lena n-áirítear ceanglais a bhaineann le (a) an chríoch thionscnaimh, nach mór a bheith saor ón ngalar crúb is béil (le vacsaíniú nó gan vacsaíniú); (b) an gabháltas tionscnaimh; (c) na hainmhithe iad féin; (d) na rialuithe ar ghluaiseachtaí ainmhithe; agus (e) na coinníollacha tráth an mharaithe agus le linn táirgeadh agus stóráil feola.
15. Mheabhraigh an Coimisiún, i gcomhréir le Rialachán 178/2002, gurb é[\[8\]](#_ftn8){#_ftnref8} an tÚdarás Eorpach um Shábháilteacht Bia (EFSA) bunchloch mheasúnú riosca an Aontais maidir le sábháilteacht bia agus beatha. Cuireann EFSA comhairle eolaíoch neamhspleách agus cumarsáid shoiléir ar fáil maidir le rioscaí atá ann cheana agus atá ag teacht chun cinn. Thug an Coimisiún dá aire go ndearna EFSA measúnú ar na sásraí cosanta a d'fhorbair an tAontas chun an riosca go dtabharfaí galar crúb is béil isteach san Aontas a laghdú. Sa tuairim uaidh, d'aithin EFSA go bhfuil na sásraí cosanta a d'fhorbair an tAontas an-éifeachtach chun an riosca go dtiocfadh galar crúb is béil isteach san Aontas a laghdú.
16. Is Stiúrthóireacht de chuid Ard-Stiúrthóireacht Sláinte agus Cosanta Tomhaltóirí an Choimisiúin í an Oifig Bia agus Tréidliachta (tugtar AS SANCO ar an Ard-Stiúrthóireacht). Is iad príomhfhreagrachtaí na hOifige Bia agus Tréidliachta meastóireacht a dhéanamh ar chomhlíonadh (a) chaighdeáin bhia agus thréidliachta an Aontais laistigh den Aontas agus (b) chaighdeáin bhia agus thréidliachta an Aontais, nó a gcoibhéis le caighdeáin den sórt sin, i dtríú tíortha a onnmhairíonn bia chuig an Aontas. Sa chomhthéacs sin, déanann sé cigireachtaí nó iniúchtaí ar an láthair sna Ballstáit agus i dtríú tíortha a onnmhairíonn chuig an Aontas, chun feidhmíocht a gcóras rialaithe bia agus tréidliachta a fhíorú.
17. Nuair a bhraitear cásanna tromchúiseacha neamhchomhlíonta le linn cigireachta i mBallstát nó i dtríú tír, déanann saineolaithe i seirbhísí an Choimisiúin, lena n-áirítear cigirí na hOifige Bia agus Tréidliachta, measúnú teicniúil ar an riosca a bhaineann leis an neamhchomhlíonadh. Ansin, cinntear straitéis "bainistíochta*riosca"*iomchuí agus leagtar síos sceideal le haghaidh gníomhaíochtaí iomchuí ina dhiaidh sin.
18. Leagtar amach torthaí gach cigireachta, mar aon leis na conclúidí agus na moltaí a dhírítear chuig na húdaráis inniúla, i dtuarascáil chigireachta mhionsonraithe. Maidir leis na moltaí atá sa tuarascáil, iarrtar ar an údarás inniúil "*plean gníomhaíochta*" a chur faoi bhráid na hOifige Bia agus Tréidliachta maidir leis an gcaoi a bhfuil sé i gceist aige aghaidh a thabhairt ar na moltaí. Déanann an Oifig Bia agus Tréidliachta, i gcomhar le seirbhísí eile de chuid an Choimisiúin, meastóireacht ar an bplean gníomhaíochta sin agus déanann sí faireachán córasach ar a chur chun feidhme trí roinnt gníomhaíochtaí leantacha. Mhínigh an Coimisiún go bhfuil na tuarascálacha faoi réir sraith seiceálacha cáilíochta agus dlíthiúla agus go dtugtar deis d'údarás inniúil na tíre ar tugadh cuairt uirthi barúil a thabhairt ar na tuarascálacha ag a ndréachtchéim. A luaithe a thabharfar na tuarascálacha chun críche, scaipfear iad ar údaráis inniúla na mBallstát, ar Pharlaimint na hEorpa, agus foilseofar iad ar shuíomh gréasáin na hOifige Bia agus Tréidliachta.
19. Thug an Coimisiún dá aire, ó mhí Mheán Fómhair 2005 go dtí dáta a thuairime, go ndearna an Oifig Bia agus Tréidliachta cúig mhisean chun na Brasaíle chun meastóireacht a dhéanamh ar na rialuithe sláinte ainmhithe atá i bhfeidhm, go háirithe i gcás an ghalair crúb is béil, agus dhá mhisean chun meastóireacht a dhéanamh ar rialú iarmhar agus éilleán in ainmhithe beo agus i dtáirge ainmhithe. Ba mhinicíocht an-ard cigireachtaí é seo don Oifig Bia agus Tréidliachta. Tháinig an Coimisiún ar an gconclúid gur léirigh an tsraith dhian cigireachtaí sin gur choinnigh sé an staid sa Bhrasaíl faoi athbhreithniú leanúnach agus go raibh sé in ann a mheas an ndearna údaráis na Brasaíle obair leantach iomchuí ar na heasnaimh a sainaithníodh i misin roimhe seo. Chuir an Coimisiún in iúl, tar éis gach misin, go ndearna sé measúnú ar na torthaí agus go ndearna sé gníomhaíochtaí iomchuí.
20. Chuir an Coimisiún iarscríbhinn i gceangal lena thuairim inar liostaigh sé na gníomhaíochtaí sriantacha a rinne sé i ndáil le hallmhairí táirgí de bhunadh ainmhíoch ón mBrasaíl. Thug sé dá aire, i mí Dheireadh Fómhair 2005, tar éis ráig den ghalar crúb is béil i stát Mato Grosso do Sul na Brasaíle, gur chuir an Coimisiún allmhairí feola ó bhó-ainmhithe a tháinig ón stát sin agus ó stáit chomharsanachta Paranࡡnd Sao Paulo ar fionraí. (Thug sí dá haire freisin gur ghlac sí, i mí na Samhna 2005, cinneadh práinneach allmhairiú meala agus feola géim saothraithe a chur ar fionraí mar gheall ar fhadhbanna iarmhair.)
21. Mhínigh an Coimisiún nach raibh gníomhaíochtaí comhchosúla mar thoradh ar thuarascálacha na hOifige Bia agus Tréidliachta maidir le hallmhairí mairteola a thagann ó stáit fhormheasta sa Bhrasaíl. Sainaithníodh easnaimh áirithe le linn mhisin na hOifige Bia agus Tréidliachta, ach ní raibh siad de chineál a thabharfadh údar le haon srianta breise ar allmhairí láithreach. Thug an Coimisiún dá aire gur iarr sé ar údaráis na Brasaíle fianaise in-iniúchta a sholáthar, faoi dheireadh na bliana 2007, maidir le ceartú na n-easnamh atá fágtha. Is tar éis scrúdú a dhéanamh ar na sonraí sin amháin a bhreithneodh an Coimisiún an tsaincheist maidir le honnmhairí mairteola a údarú. Go dtí an dáta a scríobh sé a thuairim[\[9\],](#_ftn9){#_ftnref9} sheol údaráis na Brasaíle roinnt doiciméad mar fhreagairt ar a iarraidh. Ina theannta sin, bhí misean breise chun na Brasaíle sceidealta ag an Oifig Bia agus Tréidliachta do mhí na Samhna 2007 chun a chinntiú gur thug údaráis na Brasaíle aghaidh ar na heasnaimh sin i gceart.
22. Fuair an Coimisiún comhfhreagras flúirseach ó chomhlachais feirmeoirí, ó FPEnna agus ó rialtais náisiúnta maidir le hallmhairí mairteola ón mBrasaíl. Dúirt sé gur fhreagair sé go críochnúil na Ceisteanna Parlaiminte i scríbhinn agus ó bhéal a fuair sé. Thug an Coimisiún dá aire freisin gur bhuail a oifigigh, lena n-áirítear Stiúrthóir na hOifige Bia agus Tréidliachta, an 10 Iúil 2006 agus an 16 Iúil 2007, le hionadaithe ó chomhlachais feirmeoirí, lena n-áirítear cónaidhm an ghearánaigh, agus FPEnna. Mheabhraigh an Coimisiún ar deireadh gur mhínigh sé, an 16 Iúil 2007, a bheartas allmhairithe maidir le mairteoil ón mBrasaíl chuig an gCoiste um Thalmhaíocht agus um Fhorbairt Tuaithe i bParlaimint na hEorpa.
23. Dúirt an Coimisiún freisin gur ullmhaigh sé measúnú mionsonraithe ar na héilimh a rinne ceann de na cumainn i gcónaidhm an ghearánaí i dtuarascáil ar chleachtais thionscal mairteola na Brasaíle a d'fhoilsigh an cumann. Líomhnaítear gur léiríodh sa tuarascáil sin easnaimh thromchúiseacha i gcur chun feidhme cheanglais allmhairiúcháin an Aontais maidir le mairteoil, easnaimh ba cheart a spreag an Coimisiún chun allmhairí mairteola ón mBrasaíl a chur ar fionraí. Thug an Coimisiún dá aire gur seoladh a mheasúnú ar na saincheisteanna ar tugadh aghaidh orthu i dtuarascáil an chomhlachais chuig na Feisirí uile lena mbaineann agus gur cuireadh faoi bhráid na mBallstát é ag cruinniú an Choiste um an mBiashlabhra agus um Shláinte Ainmhithe an 19 Iúil 2007. Níor léirigh aon Bhallstát tacaíocht don chomhlachas ná níor iarr sé go n-athrófaí an beartas allmhairiúcháin atá ann faoi láthair maidir le mairteoil ón mBrasaíl.
24. Ina theannta sin, mheabhraigh an Coimisiún gur mhínigh an Coimisinéir atá freagrach as AS SANCO, an 9 Deireadh Fómhair 2007, do Choiste Pharlaimint na hEorpa um Thalmhaíocht agus um Fhorbairt Tuaithe cén fáth nár thug torthaí na hOifige Bia agus Tréidliachta sa Bhrasaíl údar le hathrú láithreach ar bheartas AE *i leith allmhairí mairteola ஶis* ón mBrasaíl. Mhínigh sé freisin, i bhfianaise cásanna áirithe neamhchomhlíonta a sainaithníodh le linn chigireachtaí na hOifige Bia agus Tréidliachta, gur iarradh ar údaráis na Brasaíle fianaise in-iniúchta a sholáthar maidir le ceartú na n-easnamh sin a bhí fós ann faoi dheireadh na bliana.
25. Dhiúltaigh an Coimisiún d'aon líomhain maidir le drochriarachán toisc nach raibh argóint bhailí ann a thabharfadh bunús leis an líomhain gur mhainnigh an Coimisiún gníomhú i gcomhréir leis na rialacha nó na prionsabail atá ina gceangal air.
26. Mhínigh an Coimisiún go ndearnadh a chinntí maidir leis na bearta is iomchuí chun a áirithiú go bhfuil mairteoil a allmhairítear isteach san Aontas ón mBrasaíl i gcomhréir le reachtaíocht an Aontais, i gcomhréir leis an reachtaíocht is infheidhme agus tar éis breithniú críochnúil a dhéanamh ar an eolas fíorasach agus eolaíoch atá ar fáil.
27. Mheabhraigh an Coimisiún go dtugtar de chumhacht dó le Treoir 2002/99/CE ón gComhairle an liosta de thríú tíortha (nó codanna díobh) a bhunú, óna gceadaítear allmhairí táirgí de bhunadh ainmhíoch. Is gníomhaíocht "*bainistíochta riosca*" é an cinneadh tríú tír a áireamh ar an liosta sin, a dtugtar inniúlacht don Choimisiún ina leith.
28. Mheabhraigh an Coimisiún freisin, agus an liosta sin á bhunú aige, a leagtar síos i gCinneadh 79/542/CEE ón gComhairle, gur thug an Coimisiún aird ar leith ar eagrú an údaráis inniúil tréidliachta sa tríú tír agus ar a sheirbhísí cigireachta, chomh maith leis na dearbhuithe a thug an t-údarás inniúil tréidliachta maidir le comhlíonadh nó coibhéis choinníollacha ábhartha sláinte ainmhithe an Aontais.
29. Chuir an Coimisiún i dtábhacht go ndearna sé measúnú iomlán ar thorthaí na seacht misean a rinne an Oifig Bia agus Tréidliachta sa Bhrasaíl. Rinneadh gníomhaíocht iomchuí tar éis gach ceann de na cigireachtaí, ar bhealach trédhearcach. Níor shainaithin cigireachtaí na hOifige Bia agus Tréidliachta sa Bhrasaíl torthaí a thabharfadh údar, suas go dtí an dáta scríofa, le toirmeasc a chur ar allmhairí mairteola ón mBrasaíl. Chreid an Coimisiún go raibh a chuid gníomhaíochtaí comhréireach agus neamh-idirdhealaitheach.
*Barúlacha an ghearánaigh*
30. Thug an gearánach dá aire ar dtús, i mí Eanáir 2008, gur ghlac an Coimisiún cinneadh a thosaigh ar laigí bunúsacha sna nósanna imeachta a cheartú chun deireadh a chur leis an mbaol go dtarlódh galar crúb is béil i mairteoil allmhairithe ón mBrasaíl. Mar sin féin, ní dhearna an cinneadh seo difear don líomhain a rinne an gearánach (is é sin, gur theip ar an gCoimisiún, faoin dáta a cuireadh an gearán faoi bhráid an Ombudsman, cosc a chur ar allmhairiú mairteola ón mBrasaíl).
31. Dúirt an gearánach gur theip ar an gCoimisiún Eorpach toirmeasc a chur ar allmhairí mairteola ón mBrasaíl *agus gur chuir sé moill orthu freisin,* d'ainneoin fianaise go raibh riosca láithreach agus substaintiúil do shláinte ainmhithe ag baint le hallmhairí den sórt sin i bhfoirm galar crúb is béil a thabhairt isteach agus a leathadh. I bhfianaise chineál agus nimhneacht an víris crúb is béil, mar gheall ar an mainneachtain sin gníomhú, agus/nó mar gheall ar an moill ar ghníomhú, fágadh feirmeoirí agus an pobal tuaithe i gcoitinne i mbaol ard gan údar go dtarlódh caillteanais shuntasacha mar thoradh ar an ngalar sin. Nuair a theip air gníomhú, nó nuair a chuir sé moill air gníomhú i gcomhréir le caighdeáin sheanbhunaithe agus inghlactha agus le dlí an Aontais, d'iompair an Coimisiún Eorpach é féin ar bhealach faillíoch, neamhinniúil agus idirdhealaitheach.
32. Shonraigh an gearánach gurbh ionann glacadh an Choimisiúin le socruithe sa Bhrasaíl, a sháraigh go bunúsach na coimircí a cheanglaítear le caighdeáin idirnáisiúnta agus le caighdeáin an Aontais agus le dlí an Aontais, agus drochriarachán. Rinne an gearánach tagairt, go háirithe, do thorthaí thuarascáil na hOifige Bia agus Tréidliachta ar a misean chun na Brasaíle ón 14 go dtí an 27 Márta 2007.
33. Dúirt an gearánach nach dtugann na forálacha i ndlí an AE lena leagtar amach na ceanglais maidir le hallmhairiú dleathach mairteola isteach san AE údar leis an leibhéal discréide agus moille a ghlac an Coimisiún Eorpach leis sa chás seo.
34. Rinne an gearánach tagairt ansin do ráiteas a rinne an Coimisinéir Kyprianou mar fhreagra ar cheisteanna a ardaíodh an 9 Deireadh Fómhair 2007 ag an gCoiste um Thalmhaíocht agus um Fhorbairt Tuaithe i bParlaimint na hEorpa. Ar an ócáid sin, dúirt an tUasal Kyprianou go ndearna an*tÚdarás Eorpach um Shábháilteacht Bia (EFSA) measúnú ar bheartas an AE agus d'aithin sé go bhfuil na bearta atá i bhfeidhm an-éifeachtach chun an riosca a bhaineann le galar crúb is béil a thabhairt isteach san AE a laghdú.* I bhfocail eile, mheas an gearánach gur dhéileáil tuairim EFSA leis an "*múnla* " de bhearta " a*mhol* údaráis na Brasaíle, ní leis na bearta "*a cuireadh i bhfeidhm i ndáiríre*" sa Bhrasaíl. Tháinig an gearánach ar an gconclúid nár "aithin" EFSA riamh go raibh na bearta a cuireadh i bhfeidhm an-éifeachtach chun an baol go dtiocfadh galar crúb is béil isteach san AE a laghdú.
35. Thug an gearánach dá aire freisin, ina thuairim, go raibh an Coimisiún ag brath ar thuairim EFSA, ach thug sé neamhaird ar an bhfianaise a chuir tuarascálacha na hOifige Bia agus Tréidliachta ar fáil ar dá réir nach raibh gnéithe bunúsacha den chóras rialaithe sofaisticiúil ag feidhmiú go sásúil nó go raibh siad in easnamh go hiomlán sa Bhrasaíl.
36. Ina thuairim, thug EFSA rabhadh freisin i gcoinne an riosca go scaipfí galar crúb is béil trí ghníomhaíochtaí dlíthiúla agus neamhdhleathacha. Dúirt an gearánach nach bhféadfadh an rabhadh sin údar a thabhairt le cur chuige an Choimisiúin i ndáil le heasnaimh thromchúiseacha nó gan córais faireacháin ainmhithe a bheith ann sa Bhrasaíl.
37. Rinne an gearánach achoimre ansin ar na bearta Eorpacha atá i bhfeidhm agus atá infheidhme maidir le mairteoil allmhairithe. Thug sé dá aire, cé go bhfuil roinnt ceanglas Eorpach, amhail díchnámhú, níos déine ná caighdeáin idirnáisiúnta, go bhfuil sé *i gceist i gcónaí go n-oibreodh na ceanglais sin sa bhreis ar* *na caighdeáin idirnáisiúnta (amhail sainaithint agus inrianaitheacht ainmhithe), agus ní ina n-ionad* sin.
38. Ansin phléigh an gearánach an tuarascáil ón Aonad um Thaighde ar Eipidéimeolaíocht agus Eacnamaíocht Tréidliachta in Ollscoil Reading, a choimisiúnaigh cónaidhm an ghearánaí. Tá an tuarascáil bunaithe go príomha ar thuarascálacha na hOifige Bia agus Tréidliachta a dréachtaíodh tar éis na gcigireachtaí sa Bhrasaíl maidir le galar crúb is béil. De réir na tuarascála, bhí sáruithe móra ar rialacha agus ar chaighdeáin sa Bhrasaíl. Rinneadh measúnú sa tuarascáil ar a dtionchar ó thaobh anailís riosca tréidliachta de agus thángthas ar an gconclúid: "Léiríonn*an staidéar seo, sa Bhrasaíl, go bhfuil na rialuithe sláinte ainmhithe agus sláinteachais ar tháirgeadh eallaigh agus mairteola do mhargadh onnmhairithe an AE níos lú ná na rialuithe a choinnítear laistigh den AE. Léiríonn an anailís riosca go bhfuil teipeanna córais ar fud an tslabhra onnmhairiúcháin chomh mór sin go bhfuil féidearthacht shuntasach ann go bhféadfadh víreas an ghalair crúb is béil dul isteach sa Chomhphobal le mairteoil allmhairithe ón mBrasaíl.*
39. Thug an gearánach aghaidh ar ráiteas an Choimisiúin á rá, i gcás ina mbraitear neamhchomhlíonadh tromchúiseach le linn cigireachta, go ndéantar measúnú ar an neamhchomhlíonadh agus go suitear an straitéis bainistithe riosca iomchuí. Chuir sé iontas in iúl ar dtús nach gcuirtear toirmeasc go huathoibríoch ar chinneadh maidir le neamhchomhlíonadh tromchúiseach (amhail na teipeanna i ndáil le sainaithint eallaigh). Bhí sé den tuairim, mar a áitíodh sa tuarascáil a chuir sé i gceangal lena bharúlacha, go n-eascraíonn féidearthacht shuntasach as na teipeanna follasacha i gcóras agus i gcleachtais na Brasaíle go bhféadfadh víreas an ghalair crúb is béil teacht isteach san Aontas le mairteoil allmhairithe ón mBrasaíl. Dúirt sé go raibh sé do-ghlactha agus an-neamhstuama don Choimisiún a lua go bhféadfadh straitéis iomchuí bainistithe riosca, ar bhealach fóinteach ar bith, neamhchomhlíonadh tromchúiseach a chúiteamh.
40. Chloígh an gearánach lena líomhain nach raibh údar leis an gCoimisiún agus é ag teacht ar an gconclúid nach raibh na heasnaimh a sainaithníodh le linn mhisin na hOifige Bia agus Tréidliachta de chineál a mbeadh srian láithreach nó toirmeasc iomlán ag teastáil ina leith.
41. Thug an gearánach dá aire freisin nach mbaineann an lánrogha a deonaíodh don Choimisiún le Treoir 2002/99/CE ón gComhairle le sáruithe bunúsacha ar dhlí agus ar chaighdeáin an Aontais a cheadú, agus is é an toradh atá air sin nach bhfuil brí ar bith leis an gcosaint eolaíochtbhunaithe atá ceaptha chun allmhairiú an ghalair crúb is béil a chosc.
42. Ina bharúlacha breise, luaigh an gearánach, nuair a d'fhorchuir an Coimisiún (ar deireadh) srianta diana ar allmhairí mairteola ón mBrasaíl i mí Eanáir 2008, gur thug sé tuairisc bheacht agus gur aithin sé 'mórgacht*an riosca sheanbhunaithe'* a d'eascair as allmhairiú mairteola ón mBrasaíl.
43. Dúirt an gearánach ina dhiaidh sin nach raibh gníomh an Choimisiúin in Eanáir 2008 "mar*gheall ar riosca méadaithe nochta ach mar gheall ar fhreagairt dhéanach ón gCoimisiún ar riosca seanbhunaithe a raibh siad ar an eolas faoi nó ar cheart dóibh a bheith ar an eolas faoi*". I ndáil leis sin, d'áitigh sé gur léiríodh i dTuarascáil Mhisin mhí na Samhna 2007, in éineacht le Tuarascálacha Misin roimhe sin, agus san eolas a mbeifí ag súil leis go réasúnta go mbeadh fáil ag an gCoimisiún air, go raibh neamhchomhlíonadh dhlí an Aontais fós ar siúl, agus go raibh an staid ag dul in olcas. Mar achoimre, d'áitigh sé, gan údar oibiachtúil, agus gan aird a thabhairt ar phrionsabail na comhréireachta ná ar ionchais dhlisteanacha, gur cheadaigh an Coimisiún sáruithe neamhnáireacha agus sistéamacha a dhéanamh ar dhlí an Aontais thar roinnt blianta.
44. D'áitigh sé freisin go léirítear i dTuarascáil Mhisin mhí an Mhárta 2008 go ndearna údaráis inniúla na Brasaíle gníomhaíocht láidir, thapa agus éifeachtach ar bhonn Chinneadh 2008/61/CE ón gCoimisiún. Dá réir sin, *dá* bhforchuirfeadh an Coimisiún smachtbhannaí den sórt sin ag pointe níos luaithe, bhainfí an toradh céanna amach níos luaithe, rud a laghdódh go suntasach an riosca a bhaineann leis an gCoimisiún do shláinte ainmhithe agus don tsláinte phoiblí. Ní féidir cur síos a dhéanamh ar an mainneachtain gníomhú níos luaithe ach mar dhrochriarachán.
45. Thug an gearánach dá aire nach bhfuil aon údar le neamhchomhlíonadh na rialacha atá ceaptha chun déileáil leis an riosca go n-allmhaireofar Galar Crúibe agus Béil mar gheall ar aon ráig de ghalar crúb agus béil a bheith ann go dtí seo mar thoradh ar allmhairiú mairteola ón mBrasaíl. Ina theannta sin, ní féidir an fíoras sin a úsáid chun údar a thabhairt le maíomh go raibh freagra an Choimisiúin comhréireach. Mar achoimre, ní fhéadfadh an argóint nár tharla an Galar Crúb agus Béil riamh mar gheall ar mhairteoil a allmhairíodh go dleathach an cineál cur chuige lax a ghlac an Coimisiún chun glacadh leis an staid sa Bhrasaíl roimh Eanáir 2008 a shaoradh ná údar a thabhairt leis. D'áitigh sé go raibh sainaithint iomlán, rialú gluaiseachta agus bearta eile fíor-riachtanach d'fheidhmiú éifeachtach an chórais allmhairiúcháin a leagtar amach i ndlí an Aontais chun leathadh an Ghalair Crúb agus Béil a chosc. D'áitigh sé go bhfuil réimis láidre a aithnítear go hidirnáisiúnta ann mar thoradh ar na bagairtí ón nGalar Crúb agus Béil chun leathadh an Ghalair Crúb agus Béil a chosc. Dar leis an ngearánach, rinne an Coimisiún neamhaird de na prionsabail sheanbhunaithe rialaithe sin.
46. Agus é ag teacht ar an gconclúid, bhí an gearánach fós den tuairim go raibh údar leis an ngearán maidir le drochriarachán agus gur thacaigh imeachtaí agus patrúin go hiomlán leis roimh an ngearán. Thairis sin, tá údar leis an ngearán freisin de bharr ghníomhaíochtaí agus ráitis an Choimisiúin tar éis an ghearáin. Cheistigh an gearánach cén fáth, má bhí iompar an Choimisiúin roimh an ngearán i bhfeidhmiú cuí a fhreagrachtaí, an nglacann sé anois le méid agus cineál dochosanta an riosca a bhí á thógáil aige le sláinte ainmhithe laistigh den AE.
*Measúnú an Ombudsman*
47. Tugann an tOmbudsman dá haire ag an tús go mbaineann an chéad líomhain agus an t-éileamh gaolmhar le mainneachtain líomhnaithe an Choimisiúin beart a dhéanamh faoi Iúil 2007 (nuair a cuireadh an gearán maidir le hallmhairiú mairteola de thionscnamh na Brasaíle faoi bhráid an Ombudsman). Mar thoradh air sin, ní dhéanfaidh an tOmbudsman, agus an líomhain seo á hathbhreithniú aige, ach an fhaisnéis atá ar fáil don Choimisiún faoi Iúil 2007 a chur san áireamh.
48. Luaitear an méid seo a leanas in Airteagal 11 de Rialachán 178/2002, lena leagtar síos prionsabail ghinearálta agus ceanglais ghinearálta dhlí bia an Aontais:
"Maidir*le bia agus beatha a allmhairítear isteach sa Chomhphobal lena gcur ar an margadh laistigh den Chomhphobal, comhlíonfaidh siad ceanglais ábhartha dhlí an bhia nó coinníollacha arna n-aithint ag an gComhphobal a bheith coibhéiseach leo ar a laghad nó, i gcás ina bhfuil comhaontú sonrach ann idir an Comhphobal agus an tír is onnmhaireoir, comhlíonfaidh siad na ceanglais atá iontu."*
49. In Airteagal 7 de Threoir 2002/99/CE ón gComhairle, lena leagtar síos na rialacha sláinte ainmhithe lena rialaítear táirgeadh, próiseáil, dáileadh agus tabhairt isteach táirgí de bhunadh ainmhíoch lena gcaitheamh ag an duine, sonraítear an méid seo a leanas:
"Glacfaidh*na Ballstáit bearta chun a áirithiú nach dtabharfar táirgí de bhunadh ainmhíoch atá ceaptha lena gcaitheamh ag an duine isteach ó thríú tíortha ach amháin má chomhlíonann siad ceanglais Chaibidil I is infheidhme maidir le gach céim de tháirgeadh, de phróiseáil agus de dháileadh na dtáirgí sin sa Chomhphobal nó má thugann siad ráthaíochtaí coibhéiseacha maidir le sláinte ainmhithe.*"
50. Is iad seo a leanas príomhcheanglais Chaibidil I de Threoir 2002/99/CE ón gComhairle. Ní mór táirgí de bhunadh ainmhíoch a fháil ó ainmhithe nach dtagann ó ghabháltas, ó bhunaíocht, ó chríoch ná ó chuid de chríoch atá faoi réir srianta sláinte ainmhithe[\[10\].](#_ftn10){#_ftnref10} Luaitear i gCaibidil I freisin, má shainaithnítear "*riosca tromchúiseach do shláinte ainmhithe* " le linn iniúchta nó cigireachta de chuid an Choimisiúin, go ndéanfar "*gach beart is gá chun sláinte ainmhithe a chosaint*" láithreach. Is léir go bhféadfaí a áireamh ar na bearta sin, dá measfaí go mbeadh gá leis, díol táirgí de bhunadh ainmhíoch ón limistéar atá buailte a chur ar fionraí go hiomlán. Mar sin féin, d'fhéadfaí bearta nach bhfuil chomh trom céanna a áireamh ar na bearta sin, ar choinníoll gur leor na bearta sin chun sláinte ainmhithe agus sláinte phoiblí a chosaint.
51. Luaitear in Airteagal 8 de Threoir 2002/99/CE ón gComhairle, chun a áirithiú go gcomhlíonfar an oibleagáid ghinearálta a leagtar síos in Airteagal 7 de Threoir 2002/99/CE ón gComhairle, go mbunófar liostaí de thríú tíortha, nó de réigiúin de thríú tíortha, óna gceadaítear táirgí sonraithe de bhunadh ainmhíoch a allmhairiú[\[11\].](#_ftn11){#_ftnref11} Ní féidir le tríú tír a bheith ar liostaí den sórt sin ach amháin má rinneadh iniúchadh AE ar an tír sin agus má léiríonn sí go dtugann an t-údarás inniúil tréidliachta "ráthaíochtaí*iomchuí"* maidir le comhlíonadh reachtaíocht an AE. Tuigeann an tOmbudsman go dtagraíonn "ráthaíochtaí*cuí"* don ghá atá ann don tríú tír a léiriú go bhfuil gach beart "is*gá chun sláinte ainmhithe a chosaint"*déanta aici.
52. Is mar seo a leanas atá Airteagal 10 de Threoir 2002/99/CE ón gComhairle:
"*1. Féadfaidh saineolaithe ón gCoimisiún cigireachtaí agus/nó iniúchtaí Comhphobail ag gach céim a chumhdaítear leis an Treoir seo a dhéanamh i dtríú tíortha chun comhréireacht nó coibhéis le rialacha an Chomhphobail maidir le sláinte ainmhithe a fhíorú. Féadfaidh saineolaithe ó na Ballstáit arna n-údarú ag an gCoimisiún na cigireachtaí agus/nó na hiniúchtaí sin a dhéanamh a bheith in éineacht leis na saineolaithe ón gCoimisiún.*
*2. Déanfar na cigireachtaí agus/nó na hiniúchtaí i dtríú tíortha dá dtagraítear i mír 1 thar ceann an Chomhphobail, agus seasfaidh an Coimisiún na costais arna dtabhú.*
*3. Féadfar an nós imeachta maidir leis na cigireachtaí agus/nó na hiniúchtaí a dhéanamh i dtríú tíortha dá dtagraítear i mír 1 a bhunú nó a mhodhnú i gcomhréir leis an nós imeachta dá dtagraítear in Airteagal 12(2).*
*4. Má shainaithnítear riosca tromchúiseach do shláinte ainmhithe le linn cigireachta nó iniúchta Comhphobail, déanfaidh an Coimisiún na bearta is gá láithreach chun sláinte ainmhithe a chosaint, i gcomhréir le hAirteagal 22 de Threoir 97/78/CE, agus cuirfidh sé na Ballstáit ar an eolas faoi sin.*"
53. Luaitear an méid seo a leanas in Airteagal 53 de Rialachán 178/2002 freisin:
"*I gcás inar léir gur dócha go mbeidh riosca tromchúiseach do shláinte an duine, do shláinte ainmhithe nó don chomhshaol ag baint le bia nó beatha de thionscnamh an Chomhphobail nó a allmhairítear ó thríú tír, agus nach féidir an riosca sin a shrianadh go sásúil Ŭ glacfaidh an Coimisiún Š ceann amháin nó níos mó de na bearta seo a leanas láithreach, ag brath ar thromchúis an cháis: Š*
*(b) i gcás bia nó beatha a allmhairítear ó thríú tír:*
*(i) fionraí allmhairí an bhia nó na beatha atá i gceist ón tríú tír ar fad lena mbaineann nó ó chuid di agus, i gcás inarb infheidhme, ón tríú tír idirthurais;*
*(ii) lena leagtar síos coinníollacha speisialta don bhia nó don bheatha i dtrácht ón tríú tír ar fad lena mbaineann nó ó chuid di;*
*(iii) aon bheart eatramhach iomchuí eile.*"
54. Is léir ón méid thuas go mbeidh cineál agus méid na mbeart arna nglacadh chun déileáil le bagairt shonrach thromchúiseach ar shláinte ainmhithe nó ar shláinte phoiblí a eascraíonn as táirgí de bhunadh ainmhíoch a allmhairítear isteach san Aontas ó thríú tíortha ag brath ar "thromchúis*an cháis"* a bhaineann le sláinte ainmhithe sa tríú tír lena mbaineann. Cé go bhfuil sé de chumhacht ag an gCoimisiún allmhairiú táirgí ainmhithe ó thríú tír ar fad nó ó chuid di a chur ar fionraí (is é sin, féadfaidh sé "toirmeasc" ama a fhorchur ar allmhairí den sórt sin), féadfaidh sé freisin, más rud é go bhfuil na rioscaí do shláinte ainmhithe agus do shláinte an duine, cé "tromchúiseach", a mheastar nach bhfuil siad chomh dian céanna, bearta nach bhfuil chomh trom céanna a fhorchur. Áirítear ar na bearta sin nach bhfuil chomh trom sin "*coinníollacha speisialta* " a leagan síos i ndáil le hallmhairiú táirgí den sórt sin ón tríú tír nó "*ceanglais a tharraingt suas le haghaidh seiceálacha iomchuí*".
55. Measann an tOmbudsman freisin, trína chinntiú go bhfuil srianta i réimse na sábháilteachta bia agus sláinte ainmhithe agus plandaí bunaithe ar "thromchúis*an cháis",* go n-áiritheoidh an Coimisiún go mbeidh aon bhearta a dhéanfaidh sé i gcomhréir le hoibleagáidí an AE faoi Chomhaontú na hEagraíochta Domhanda Trádála maidir le Bearta Sláintíochta agus Fíteashláintíochta a Chur i bhFeidhm (Comhaontú SPS). Meabhraítear go luaitear i gComhaontú SPS nach mór srianta ar thrádáil i réimse na sábháilteachta bia agus sláinte ainmhithe agus plandaí a bheith bunaithe ar an eolaíocht amháin, nach mór dóibh a bheith comhréireach agus nach mór dóibh a bheith neamh-idirdhealaitheach[\[12\]](#_ftn12){#_ftnref12}.
56. Measann an tOmbudsman anois go bhfuil sé úsáideach idirdhealú a dhéanamh idir (1) torthaí na hOifige Bia agus Tréidliachta a bhaineann le bagairtí ar shláinte ainmhithe nó ar shláinte an duine a bheith i dtréada atá suite i réigiúin shonracha sa Bhrasaíl agus (2) torthaí na hOifige Bia agus Tréidliachta a bhaineann le heasnaimh i rialuithe sláintíochta, amhail i gcórais inrianaitheachta ainmhithe agus i gcórais rialaithe gluaiseachtaí ainmhithe.
57. Maidir le pointe (1), eadhon, torthaí na hOifige Bia agus Tréidliachta a bhaineann le bagairtí ar shláinte ainmhithe nó ar shláinte an duine a bheith i dtréada atá suite i réigiúin shonracha sa Bhrasaíl, tugann an tOmbudsman dá aire go roinneann an Eagraíocht Dhomhanda um Shláinte Ainmhithe an Bhrasaíl ina criosanna a bhfuil stádais éagsúla galair crúb is béil acu. Is iad seo a leanas na stádais sin: (i) " saor*ó ghalar crúb is béil 'gan vacsaíniú'* "; (ii) " saor*ó ghalar crúb is béil 'le vacsaíniú' ";* agus (iii) 'ní*saor ó ghalar crúb is béil'.* Cuireann an Coimisiún cosc ar *gach* allmhairiú mairteola ó na limistéir sin go léir sa Bhrasaíl atá ionfhabhtaithe le galar crúb is béil. Dá réir sin, nuair a dheimhnigh an Bhrasaíl don Eagraíocht Dhomhanda um Shláinte Ainmhithe an 14 Deireadh Fómhair 2005 gur tharla ráig den ghalar crúb is béil i gceann de na "*criosanna saor ó chois agus ó bhéal",* eadhon, Mato Grosso do Sul, chuir an Coimisiún[\[13\]](#_ftn13){#_ftnref13} allmhairí uile mairteola ón stát sin agus ó stáit chomharsanachta Paranᡡnd Sao Paulo ar fionraí i gcás ainmhithe a maraíodh tar éis an 30 Meán Fómhair 2005[\[14\].](#_ftn14){#_ftnref14}
58. Dá réir sin, tuigeann an tOmbudsman, maidir leis an meastóireacht ar "thromchúis*an cháis",* gurb é tuairim an Choimisiúin gur leor na rioscaí a bhaineann le hallmhairiú mairteola a thagann ó réigiúin ina bhfuil an víreas crúb is béil, nó ó limistéir atá cóngarach do na réigiúin sin, chun údar a thabhairt leis an toirmeasc ar allmhairiú táirgí de bhunadh ainmhíoch ó na limistéir sin.
59. Maidir le pointe (2), eadhon, torthaí na hOifige Bia agus Tréidliachta a bhaineann le heasnaimh i rialuithe sláintíochta, amhail i gcórais inrianaitheachta ainmhithe nó i gcórais rialaithe gluaiseachtaí ainmhithe, tugann an tOmbudsman dá aire ar dtús go bhfuil sásraí rialaithe sláintíochta tábhachtach *beag beann* ar phaiteolaíochtaí ainmhithe a bheith i láthair i limistéar ar leith.
60. Ar an gcéad dul síos, tá rialuithe sláintíochta tábhachtach toisc go n-áirithítear leo nach ndéantar ainmhithe agus feoil ó limistéir atá ionfhabhtaithe leis an ngalar crúb is béil a shainaithint trí dhearmad mar ainmhithe agus feoil ó limistéir nach bhfuil ionfhabhtaithe leis an ngalar crúb is béil. Áirithítear leo freisin nach dtagann ainmhithe ó limistéir atá ionfhabhtaithe leis an ngalar crúb is béil i dteagmháil le hainmhithe ó limistéir nach bhfuil ionfhabhtaithe leis an ngalar crúb is béil (le linn idirthuras ainmhithe).
61. Ar an dara dul síos, cé go bhfuil rialuithe sláintíochta ríthábhachtach i ndáil le bagairtí *sláinte poiblí aitheanta* agus bagairtí sláintíochta *aitheanta* (amhail an bhagairt ón ngalar crúb is béil), tá rialuithe sláintíochta ríthábhachtach freisin toisc go n-áirithíonn siad go bhfuil na húdaráis phoiblí in ann déileáil go tapa agus go héifeachtach le haon bhagairtí sláinte poiblí nó sláintíochta *atá ag teacht chun cinn nó a* *bheidh ann amach anseo.* Go háirithe, ní hamháin go bhféachann córais chuimsitheacha inrianaitheachta[\[15\]](#_ftn15){#_ftnref15} agus córais rialaithe gluaiseachtaí ainmhithe le bagairtí *aitheanta* sláintíochta agus/nó sláinte poiblí ar an mbiashlabhra a rialú, amhail an bhagairt reatha a bhaineann leis an ngalar crúb is béil. Áirithíonn siad freisin go bhfuil na húdaráis in ann déileáil go tapa agus go héifeachtach le haon bhagairtí sláinte poiblí nó sláintíochta *atá ag teacht chun cinn* nó a *bheidh ann amach anseo,* trí thionscnamh na dtáirgí a shainaithint, a luaithe is féidir tar éis riosca a shainaithint, agus go bhfuil siad in ann na bearta is gá a dhéanamh láithreach chun an riosca do shláinte ainmhithe nó do shláinte phoiblí a dhíothú[\[16\]](#_ftn16){#_ftnref16}. Go háirithe, tá gá le hinrianaitheacht, a chuireann ar chumas na n-údarás inniúil riosca a rianú siar agus ar aghaidh feadh an bhiashlabhra, chun freagairt do rioscaí a *d'fhéadfadh* teacht chun cinn i mbia agus i mbeatha[\[17\].](#_ftn17){#_ftnref17}
62. Dá réir sin, is féidir le heasnaimh i rialuithe sláintíochta údar a thabhairt le srianta a fhorchur fiú i ndáil le hallmhairí mairteola ó na limistéir sin den Bhrasaíl nach bhfuil an víreas crúb is béil iontu faoi láthair[\[18\].](#_ftn18){#_ftnref18}
63. Tugann an tOmbudsman dá haire gur thug "measúnú*riosca* " a rinne EFSA i ndáil le táirgeadh mairteola na Brasaíle le fios go raibh an "*múnla* " de bhearta sláintíochta " a*mhol* údaráis na Brasaíle, lena n-áirítear na bearta a moladh i ndáil le hinrianaitheacht agus rialuithe ar ghluaiseacht ainmhithe, leordhóthanach. Aontaíonn an tOmbudsman leis an ngearánach, áfach, go bhfuil sé ríthábhachtach, go háirithe i gcomhthéacs ina bhfuil sláinte ainmhithe agus sláinte phoiblí i gceist, go bhfíoróidh an Coimisiún go bhfuil na bearta *atá beartaithe* curtha i bhfeidhm i ndáiríre. Tugann sé dá aire freisin go bhfuil fíoruithe den sórt sin ríthábhachtach, ós rud é nach mór aon srianta ar allmhairí, má fhorchuirtear iad, a bheith bunaithe ar fhianaise eolaíoch chun a bheith dlíthiúil faoi Chomhaontú SPS[\[19\].](#_ftn19){#_ftnref19} Mar achoimre, measann an tOmbudsman go bhfuil sé i gcomhréir le prionsabail an dea-riaracháin go ndéanfaidh an Coimisiún gach beart is gá chun fianaise eolaíoch chruinn agus rialta a fháil maidir le mairteoil a fhéadfar a allmhairiú isteach san AE ón mBrasaíl.
64. I ndáil leis sin, tugann an tOmbudsman dá aire go ndearna Oifig Bia agus Tréidliachta an Choimisiúin iniúchtaí rialta ar thionscal mairteola na Brasaíle agus go gcuireann sí tuarascálacha ar fáil maidir le hiniúchtaí den sórt sin. Is é is aidhm do na hiniúchtaí a fháil amach an gcuireann na húdaráis inniúla tréidliachta sa Bhrasaíl na bearta atá beartaithe i bhfeidhm go hiarbhír. Ó 2005 go 2007, rinne an Oifig Bia agus Tréidliachta cúig mhisean chun na Brasaíle chun meastóireacht a dhéanamh ar na rialuithe sláinte ainmhithe atá i bhfeidhm, go háirithe maidir leis an ngalar crúb is béil, agus dhá mhisean chun meastóireacht a dhéanamh ar rialú iarmhar agus éilleán in ainmhithe beo agus i dtáirge ainmhithe. Ba mhinicíocht an-ard cigireachtaí é seo don Oifig Bia agus Tréidliachta. I bhfianaise a ríthábhachtaí atá misin den sórt sin chun sláinte ainmhithe agus sláinte an duine a chosaint in AE, mheas an tOmbudsman gur ghá ráiteas eile a dhéanamh thíos (féach freisin mír 129 thíos).
65. Tugann an tOmbudsman dá haire nár caitheadh amhras ar chainníocht agus ar cháilíocht na n-iniúchtaí a rinne Oifig Bia agus Tréidliachta an Choimisiúin i gcomhthéacs an fhiosrúcháin seo. Ina ionad sin, baineann cineál an ghearáin le mainneachtain líomhnaithe an Choimisiúin beart a dhéanamh, *d'ainneoin* fianaise a fuair an Oifig Bia agus Tréidliachta go raibh riosca ag baint leis na hallmhairí sin do shláinte an duine agus do shláinte ainmhithe.
66. Rinne an tOmbudsman scrúdú cúramach ar an tuarascáil a bhaineann le misean mhí an Mhárta 2007. Chun a tuarascáil a chur i dtoll a chéile, rinne an Oifig Bia agus Tréidliachta measúnú ar na nithe seo a leanas go háirithe:
a. staid an Ghalair Crúb agus Béil sa Bhrasaíl, lena n-áirítear rialuithe réigiúnaithe agus bearta eile;
b. cur chun feidhme an chláir vacsaínithe arna dhéanamh ag údaráis na Brasaíle, lena n-áirítear a chumhdach agus a éifeachtúlacht;
c. cur chun feidhme an chláir séirfhaireachais i ngach speiceas atá soghabhálach i leith Galar Crúibe agus Béil arna dhéanamh ag údaráis na Brasaíle;
d. deimhniú ainmhithe agus feola i ndáil le ceanglais Threoir 96/93/CEE ón gComhairle;
e. gluaiseachtaí ainmhithe a rialú agus a thaifeadadh, lena n-áirítear na rialuithe sin is gá le haghaidh deimhniúcháin i gcomhréir le ceanglais Chinneadh 79/542/CEE ón gComhairle; agus
f. na rialuithe atá i bhfeidhm maidir le táirgeadh feola úire agus cásálacha.
67. Tugann an tOmbudsman dá haire ar dtús, cé gur sainaithníodh earráidí áirithe *sa tuarascáil, nach bhfuil aon léiriú sonrach sa tuarascáil féin* gur cheart na hearráidí a sainaithníodh inti agus a bhaineann le misean mhí an Mhárta 2007 a aicmiú mar "rioscaí*tromchúiseacha sláinte ainmhithe"* de réir bhrí Airteagal 10(4) de Threoir 2002/99/CE ón gComhairle.[\[20\]](#_ftn20){#_ftnref20} Sa tuarascáil a bhaineann le misean mhí an Mhárta 2007, tháinig an Oifig Bia agus Tréidliachta ar an gconclúid:
"Bhí*na córais rialaithe sláinte poiblí a bhí i bhfeidhm sásúil tríd is tríd. Tugadh faoi deara roinnt easnamh a bhí fós ann, e.g. i ndáil le gníomhaíochtaí a rinneadh mar fhreagairt ar mholtaí áirithe ó thuarascálacha roimhe seo a bhí neamhiomlán ż/em\>*
*Cé gur thacaigh deimhnithe náisiúnta agus doiciméid tacaíochta bhreise go maith leis na deimhnithe a eisíodh, níl an bunachar sonraí le haghaidh deimhniúcháin slán go hiomlán i gcoinne calaoise.*
*Tá tús curtha ag an údarás inniúil le córas nua gabháltas eallaigh formheasta a chur chun feidhme arb é is aidhm dó córas dúnta a chruthú le haghaidh onnmhairí chuig an Aontas ó 2009 ar aghaidh. Cé go gceadaítear rialuithe níos fearr leis an gcoincheap, tugadh go leor fadhbanna faoi deara sa chéim thionscnaimh agus, maidir leis an idirthréimhse, níor tugadh aghaidh go sásúil ar mholtaí uile mhisin 2006, rud a d'fhág go raibh amhras ann faoi iontaofacht an chórais faoi láthair.*
*Maidir le sláinte ainmhithe, cuireadh clár vacsaínithe an ghalair crúb is béil chun feidhme ar bhealach sásúil go ginearálta sna stáit ar tugadh cuairt orthu. Bhí roinnt mioneasnaimh fós ann maidir le dearadh agus maoirseacht an chláir agus maidir le clárú ainmhithe vacsaínithe. Níl aon chlár beartaithe do 2007 chun éifeachtúlacht chlár vacsaínithe an ghalair crúb is béil a rialú, ar ábhar imní é toisc go gcuireann sé deimhniú mairteola amach anseo i mbaol.*
*Le linn 2006/2007, cuireadh cláir shéireolaíocha spriocdhírithe agus ghinearálta i gcrích chun a sheiceáil nach raibh víreas an ghalair crúb is béil á scaipeadh. Dúirt an (údarás náisiúnta) go léiríonn torthaí go bhfuil \[an\] víreas fós ag scaipeadh i gcodanna de Mato Grosso do Sul. Mar thoradh air sin, rinneadh marú coisctheach ar gach ainmhí in 2007 i bhfeirmeacha a bhfuil víreas i gcúrsaíocht iontu.*
*Ní dhearnadh roinnt easnamh a braitheadh cheana féin in 2006 (e.g. tástáil réamhghluaiseachta in ainmhithe a bhogann amach as limistéar srianta na mBallstát chuig Stáit atá formheasta ag an AE, níor tugadh aghaidh go leordhóthanach ar mhoilleanna fada idir an chéad agus an dara rialú séireolaíoch, moilleanna fada idir an tsampláil agus torthaí na saotharlainne, etc.).*"
Ní luaitear *go sonrach* sna conclúidí sin gur cheart na hearráidí a sainaithníodh a aicmiú mar "rioscaí*tromchúiseacha do shláinte ainmhithe"*de réir bhrí Airteagal 10(4) de Threoir 2002/99/CE ón gComhairle.
68. Maidir le hinrianaitheacht, luadh an méid seo a leanas sa tuarascáil:
"Bhí*na córais inrianaitheachta a bhí i bhfeidhm i ngach bunaíocht ar tugadh cuairt uirthi sásúil[go ginearálta](#_ftn21){#_ftnref21} \[21\]* *In aon bhunaíocht amháin ar tugadh cuairt uirthi, onnmhairíodh feoil ainmhí a aicmíodh mar ainmhí neamh-AE incháilithe (ar chúiseanna aitheantais) chuig an Aontas. Mar sin féin, bhí feoil an ainmhí seo fós faoi réir aibithe agus díchnámhaithe. Ní raibh roinnt tréidlianna oifigiúla eolach ar an gcóras inrianaitheachta atá i bhfeidhm.*" (béim curtha leis)
Ní luaitear *go sonrach* sna conclúidí sin gur cheart na hearráidí a sainaithníodh a aicmiú mar "rioscaí*tromchúiseacha do shláinte ainmhithe"*de réir bhrí Airteagal 10 (4) de Threoir 2002/99/CE ón gComhairle.
69. Cuireadh ábhair imní in iúl maidir le cumas údaráis na Brasaíle iniúchadh a dhéanamh ar chóras iomlán táirgthe mairteola na Brasaíle, agus na hiarmhairtí a bheadh ag cliseadh den sórt sin ar an gcóras inrianaitheachta. Tugann an tOmbudsman dá haire go ndearna an Oifig Bia agus Tréidliachta an chonclúid seo a leanas maidir le cumas na Brasaíle iniúchadh a dhéanamh ar a córas iomlán:
"Ní*raibh na hiniúchtaí a rinneadh in 2007 dírithe ach ar na córais a bhí i bhfeidhm sna bunaíochtaí a ndearna an CCA iniúchadh orthu agus dá bhrí sin níor fíoraíodh an slabhra inrianaitheachta iomlán ó bhunú onnmhairithe ar ais go dtí an gabháltas tionscnaimh."* [\[22\]](#_ftn22){#_ftnref22} (béim curtha leis)
Ní luaitear *go sonrach* sna conclúidí sin gur cheart na hearráidí a sainaithníodh a aicmiú mar "rioscaí*tromchúiseacha do shláinte ainmhithe"*de réir bhrí Airteagal 10 (4) de Threoir 2002/99/CE ón gComhairle.
70. A mhéid a bhaineann le rialuithe ar ghluaiseachtaí ainmhithe, luadh an méid seo a leanas sa tuarascáil:
"Tá*neamhréireacht idir an ceanglas atá ar thréidlia oifigiúil diúltú do choinsíneacht iomlán na n-ainmhithe lena marú san Aontas mura gcomhlíonann ainmhí aonair sa bhaisc na ceanglais maidir le sainaithint nó cónaí* [\[23\],](#_ftn23){#_ftnref23}*agus an ceanglas atá ar Što diúltú don ainmhí neamh-chomhréireach amháin, lena gceadaítear do \[an tréidlia oifigiúil\] glacadh leis an gcuid eile den bhaisc.*
*Ós rud é nach n-úsáidtear an fhaisnéis ábhartha uile roimh fhormheas roinnt gabháltas agus gur cuireadh ceanglais NI 17/2006 ag coimeádaithe áirithe ainmhithe chun feidhme go mícheart, cuirtear amhras ar iontaofacht chónaí 40 lá gach eallaigh ar na gabháltais sin agus ar an áit chónaithe 90 lá sa limistéar nó sna limistéir atá formheasta ag an Aontas.*
Ní luaitear *go sonrach* sna conclúidí sin gur cheart na hearráidí a sainaithníodh a aicmiú mar "rioscaí*tromchúiseacha do shláinte ainmhithe"*de réir bhrí Airteagal 10 (4) de Threoir 2002/99/CE ón gComhairle.
71. Tugann an tOmbudsman dá aire, áfach, gur mar seo a leanas atá Aithris 2 de Chinneadh 2008/61/CE ón gCoimisiún:
"*Ó 2003 i leith, sainaithníodh easnaimh maidir le ceanglais allmhairithe an Chomhphobail d'fheoil bó-ainmhithe le linn mhisin an Choimisiúin chun na Brasaíle. Thug an Bhrasaíl aghaidh ar chuid de na heasnaimh sin, ach mar sin féin shainaithin misin an Choimisiúin le déanaí cásanna tromchúiseacha neamhchomhlíontachta maidir le clárú gabháltas, sainaithint ainmhithe agus rialú gluaiseachta agus mainneachtain na gealltanais a thug siad roimhe seo na bearta ceartaitheacha iomchuí a dhéanamh a urramú.*" (béim curtha leis)
72. Is cosúil go léiríonn foclaíocht Aithris 2 gur sainaithníodh "cásanna*tromchúiseacha neamhchomhlíonta* " maidir le "*clárú gabháltais, sainaithint ainmhithe agus rialú gluaiseachta* ", a thug údar le srianta a fhorchur ar allmhairiú mairteola ón mBrasaíl, i níos mó ná misean amháin de chuid na hOifige Bia agus Tréidliachta. Dá bhrí sin, d'fhéadfaí a áitiú go raibh na heasnaimh a sainaithníodh sa tuarascáil ar mhisean mhí an Mhárta 2007 sách tábhachtach freisin chun go n-aicmeofaí*iad mar "chásanna tromchúiseacha neamhchomhlíonta".* Mar sin féin, fiú dá mba amhlaidh an cás, tugann an tOmbudsman dá aire arís go luaitear in Airteagal 22 de Threoir 97/78/CE ón gComhairle, lena leagtar síos na prionsabail lena rialaítear eagrú seiceálacha tréidliachta ar tháirgí a thagann isteach san Aontas ó thríú tíortha, go nglacfaidh an Coimisiún ceann de na bearta seo a leanas gan mhoill, más gá sin ar aon chúis thromchúiseach sláinte ainmhithe nó sláinte poiblí, ag brath ar thromchúis an cháis:
(i) allmhairí ón tríú tír lena mbaineann, nó ó chuid di, a chur ar fionraí, agus i gcás inarb iomchuí ón tríú tír idirthurais,
(ii) coinníollacha speisialta a leagan síos maidir le táirgí a thagann ón tríú tír uile lena mbaineann nó ó chuid di,
(iii) ceanglais a tharraingt suas, ar bhonn torthaí iarbhír, maidir le seiceálacha iomchuí, lena bhféadfaí a áireamh rioscaí don tsláinte phoiblí nó do shláinte ainmhithe a lorg go sonrach agus, ag brath ar thoradh na seiceálacha sin, minicíocht na seiceálacha fisiceacha a mhéadú.
Dá réir sin, ní chuireann an reachtaíocht is infheidhme d'oibleagáid ar an gCoimisiún allmhairí mairteola a chur ar fionraí go huathoibríoch aon uair a bhíonn "cúis*thromchúiseach* " sláinte ainmhithe nó sláinte poiblí ann. Ina ionad sin, is féidir leis an gCoimisiún a roghnú freisin, má éilíonn tromchúis an cháis amhlaidh, déileáil leis an gcás trí choinníollacha speisialta a leagan síos nó trí cheanglais a tharraingt suas le haghaidh seiceálacha iomchuí (féach pointí (ii) agus (iii) d'Airteagal 22 de Threoir 97/78/CE ón gComhairle).
73. Sonraíonn an Coimisiún ina thuairim gur iarr sé, ar bhonn thuarascáil mhisin na hOifige Bia agus Tréidliachta i Márta 2007, ar údaráis na Brasaíle "fianaise*in-iniúchta a sholáthar maidir le ceartú na n-easnamh atá fágtha faoi dheireadh na bliana 2007".* Dúirt sé freisin go raibh misean breise sceidealta ag an Oifig Bia agus Tréidliachta go dtí an Bhrasaíl do mhí*na Samhna 2007 " chun a chinntiú gur thug údaráis na Brasaíle aghaidh ar na heasnaimh sin i gceart* ". Dá bhrí sin, is cosúil gur ghlac an Coimisiún an tríú rogha a leagtar amach in Airteagal 22 de Threoir 97/78/CE ón gComhairle, eadhon, dhréachtaigh sé ceanglais le haghaidh seiceálacha iomchuí. Tuigeann an tOmbudsman gur ghlac an Coimisiún an rogha seo toisc go raibh sé den tuairim nach raibh "tromchúis*an cháis"*de chineál a thabharfadh údar le bearta níos déine a fhorchur, amhail allmhairí mairteola ón mBrasaíl a chur ar fionraí.
74. Tá sé ráite go seasta ag an Ombudsman, aon uair a bhíonn lamháil discréide os comhair institiúide, nach n-aimseoidh sé drochriarachán ach amháin má tá earráid fhollasach breithmheasa ann maidir le feidhmiú an chorrlaigh discréide sin. I ndáil leis sin, mhínigh an Coimisiún, ina thuairim don Ombudsman, gur sainaithníodh easnaimh áirithe le linn mhisean na hOifige Bia agus Tréidliachta i mí an Mhárta 2007, ach nach raibh na heasnaimh sin de chineál a thabharfadh údar le srian láithreach ar allmhairiú.
75. Maidir leis an bpost seo, tugann an tOmbudsman faoi deara, cé gur aithníodh easnaimh go cinnte tar éis mhisean mhí an Mhárta 2007, gur luaigh an Oifig Bia agus Tréidliachta an méid seo a leanas maidir leis an misean sin:
"Bhí*na córais rialaithe sláinte poiblí a bhí i bhfeidhm sásúil go ginearálta"*
"Maidir*le sláinte ainmhithe, cuireadh an clár vacsaínithe crúb is béil chun feidhme ar bhealach sásúil sna stáit ar tugadh cuairt orthu.*"
"Bhí*na córais inrianaitheachta a bhí i bhfeidhm sna bunaíochtaí uile ar tugadh cuairt orthu sásúil tríd is tríd.*"
Bhain na hearráidí is tromchúisí a sainaithníodh tar éis mhisean mhí an Mhárta 2007 le neamhábaltacht údaráis na Brasaíle iniúchadh a dhéanamh ar chóras iomlán rialuithe sláintíochta na Brasaíle. Tugann an tOmbudsman dá haire nach earráid fhollasach measúnaithe ar thaobh an Choimisiúin é ceangal a chur ar údaráis na Brasaíle seiceálacha cuí a dhéanamh chun na hearráidí sin a leigheas.
76. Meabhraíonn an tOmbudsman freisin gurb é an chéad líomhain ná gur theip ar an gCoimisiún Eorpach, faoin dáta ar cuireadh an gearán faoi bhráid an Ombudsman, is é sin, an 6 Iúil 2007, beart a dhéanamh a cheanglaítear air faoi dhlí AE nuair a staon sé ó thoirmeasc a chur ar allmhairithe mairteola isteach san Aontas Eorpach ón mBrasaíl, d'ainneoin fianaise go raibh riosca ag baint le hallmhairí den sórt sin do shláinte an duine agus do shláinte ainmhithe. Dá réir sin, ós rud é gur aimsigh an Oifig Bia agus Tréidliachta go leor fianaise ar easnaimh thromchúiseacha le linn a misin chun na Brasaíle i mí na Samhna 2007, rud a d'fhág gur chuir sí teorainn le hallmhairí mairteola ón mBrasaíl[\[24\],](#_ftn24){#_ftnref24} ní féidir é sin a chur san áireamh agus meastóireacht á déanamh ar an gcéad líomhain. B'amhlaidh an cás freisin fiú dá bhféadfaí a bhaint amach, ón bhfianaise a fuarthas i mí na Samhna 2007, go raibh easnaimh thromchúiseacha áirithe ann le fada an lá. Ar an gcaoi chéanna, ós rud é gur eascair gníomhaíocht láithreach ó údaráis inniúla na Brasaíle as Cinneadh 2008/61/CE ón gCoimisiún, a glacadh i mí Eanáir 2008 mar fhreagairt ar thuarascáil mhisean Shamhain 2007 chun na Brasaíle, ní féidir a thabhairt le tuiscint gur féidir locht a chur ar an gCoimisiún toisc nár fhorchuir sé srianta ar allmhairiú mairteola ón mBrasaíl níos luaithe. Is amhlaidh atá toisc nach féidir leis an gCoimisiún srianta a fhorchur ach amháin ar bhonn na fianaise atá ar fáil dó tráth a fhorchuireann sé srianta den sórt sin.
77. Mar achoimre, tar éis athbhreithniú cúramach a dhéanamh ar an tuarascáil a bhaineann le misean mhí an Mhárta 2007, ní féidir leis an Ombudsman aon earráid fhollasach breithmheasa a aithint maidir leis an seasamh a ghlac an Coimisiún ag an am sin.
78. Dá bhrí sin, ní aimsíonn an tOmbudsman aon drochriarachán i ndáil leis an gcéad líomhain.
### B. An líomhain gur theip ar an gCoimisiún, tar éis dó an Tuarascáil Deiridh a fháil ón Oifig Bia agus Tréidliachta maidir le misean na hOifige Bia agus Tréidliachta chun na Brasaíle i mí na Samhna 2007, gníomhú go réasúnta agus go comhréireach, chun déileáil leis an mbagairt ar shláinte ainmhithe agus ar shláinte phoiblí
*Argóintí a cuireadh faoi bhráid an Ombudsman*
79. Cé gur chuir an gearánach fáilte roimh ghlacadh Chinneadh 2008/61/CE an 17 Eanáir 2008, thug sé faoi deara go mbeadh cead fós ag mairteoil a deimhníodh roimh an 31 Eanáir 2008 teacht isteach san AE go dtí an 15 Márta 2008. Mheas an gearánach gur éascú domhínithe é sin ar earnáil mairteola na Brasaíle, in ainneoin gur lig an Coimisiún isteach go foirmiúil é go raibh cásanna tromchúiseacha neamhchomhlíonta sa Bhrasaíl. D'áitigh an gearánach go raibh an chaoi ar ghlac an Coimisiún le córas atá an-easnamhach sa Bhrasaíl cosúil le teipeanna an Choimisiúin roimhe seo cosc a chur ar allmhairí mairteola ón mBrasaíl nó srian a chur ar onnmhairí chuig tréada a chomhlíonann ceanglais allmhairithe an Aontais ina n-iomláine.
80. Thug an gearánach dá aire, ina phreaseisiúint an 19 Nollaig 2007, gur admhaigh an Coimisiún gur sainaithníodh i gcigireacht na hOifige Bia agus Tréidliachta i mí na Samhna 2007 roinnt easnamh tromchúiseach agus arís agus arís eile i gcóras ainmhithe agus inrianaitheachta ӳ na Brasaíle. D'áitigh an gearánach, i bhfianaise chineál an ghalair crúb is béil, go bhforchuirfeadh aon riarachán stuama toirmeasc iomlán mar thoradh ar chinneadh go raibh easnaimh thromchúiseacha ann.
81. Thug an gearánach dá aire go ndearna an Coimisiún na hiontrálacha céanna in Aithris (2) de Chinneadh 2008/61/CE ón gCoimisiún, eadhon: (i) easnaimh maidir le hallmhairí AE, a bhí ar eolas ag an gCoimisiún Eorpach ó 2003 i leith; (ii) teagmhais thromchúiseacha neamhchomhlíonta a tharla le déanaí; agus (iii) ligean isteach nár urramaigh Údaráis na Brasaíle na gealltanais a thug siad roimhe seo gníomhaíocht iomchuí a dhéanamh. 1 (Irish) Thug an gearánach dá aire gur fianaise iad na ráitis seo ar mhainneachtain an Choimisiúin ӳ gníomhú agus moill a sheachaint maidir leis an ngníomh a cheanglaítear le dlí an AE a dhéanamh. D'áitigh sé go raibh an ligean isteach sin *per se* ina fhianaise ar dhrochriarachán a rinne an Coimisiún.
82. D'áitigh sé freisin, dá n-aimseodh misean na hOifige Bia agus Tréidliachta i mí na Samhna 2007 easnaimh atá difriúil go hábhartha agus níos tromchúisí, seachas leanúint d'easnaimh a taifeadadh roimhe sin, nár cheart go saorfadh sé sin an Coimisiún ar bhealach ar bith ó chinneadh go raibh drochriarachán ann mar gheall ar an moill a bhí air beart a dhéanamh.
83. Chuir an gearánach i dtábhacht go bhfuil sé tábhachtach go gcinnteofar do shaoránaigh agus do ghnólachtaí an Aontais Eorpaigh go bhfuil dlí an Aontais á chur chun feidhme ag an gCoimisiún agus go dtabharfar chun cuntais é as a mhainneachtain gníomhú nó as moilleanna ar ghníomhú.
84. An 11 Aibreán 2008, d'fhoilsigh an Coimisiún Eorpach an Tuarascáil Deiridh ar mhisean a cuireadh i gcrích sa Bhrasaíl ón 6 go dtí an 9 Samhain 2007 chun meastóireacht a dhéanamh ar rialuithe sláinte ainmhithe atá i bhfeidhm, go háirithe maidir le galar crúb is béil agus córais rialaithe sláinte poiblí agus próisis deimhniúcháin. Ós rud é go raibh baint dhíreach ag an tuarascáil le hargóintí a rinneadh i mbarúlacha an ghearánaí an 31 Eanáir 2008, chuir an gearánach in iúl do sheirbhísí an Ombudsman an 16 Aibreán 2008 gur mhian leis barúlacha breise a thabhairt i bhfianaise fhoilsiú na Tuarascála Críochnaithí le déanaí. D'aontaigh an tOmbudsman leis an iarraidh sin.
85. An 30 Bealtaine 2008, sheol an gearánach tuilleadh barúlacha. Ina bharúlacha breise, thug an gearánach dá aire gur nochtadh torthaí nua i dtuarascáil mhí na Samhna 2007 agus go raibh faisnéis nua inti nár soláthraíodh i dtuarascálacha roimhe seo ón Oifig Bia agus Tréidliachta. 1 (Irish) Léirigh na torthaí seo imní ӳ don Oifig Bia agus Tréidliachta maidir le fadhbanna struchtúracha tromchúiseacha a bhaineann leis an gcaoi a raibh meicníochtaí cosanta á gcur i bhfeidhm sa Bhrasaíl.
86. · Chuir an gearánach achoimre mhionsonraithe ar fáil ar ábhair imní ӳ na hOifige Bia agus Tréidliachta atá liostaithe i dtuarascáil mhí na Samhna 2007. Áiríodh orthu sin an easpa doiciméadachta i gceannoifig údarás tréidliachta na Brasaíle, teipeanna maidir le formheas agus maoirseacht gabháltas, ábhair imní maidir le rialuithe gluaiseachta, sáruithe ar rialacha an Aontais i roinnt seamlas, drochbhainistíocht agus iniúchadh ar an mbunachar sonraí eallaigh náisiúnta, agus teipeanna sna nósanna imeachta deimhniúcháin.
87. 1 (Irish) Thug an gearánach faoi deara gur thángthas ar an gconclúid i dtuarascáil na hOifige Bia agus Tréidliachta ӳ Samhain 2007 nach raibh feidhmíocht Chomhlachtaí Deimhniúcháin Creidiúnaithe na Brasaíle éifeachtach. Thug an gearánach dá aire freisin gur luaigh an Oifig Bia agus Tréidliachta go raibh imní leordhóthanach ann maidir le gabháltais a cheadú agus a mhaoirsiú a mhéid a baineadh úsáid chalaoiseach as clibeanna cluaise chun dul timpeall ar an riail chónaithe 90/40 lá. Ina theannta sin, dúirt an Oifig Bia agus Tréidliachta "nach*n-athneartaíonn an rialú oifigiúil reatha ar ghluaiseachtaí an ráthaíocht go n-eisiatar ainmhithe ó limistéir neamhcheadaithe ó mharú le haghaidh onnmhairiú ón AE agus nach bhfuil sé iontaofa don riail chónaithe 90/40 lá. " Agus tagairt á déanamh don* bhunachar sonraí náisiúnta eallaigh, tháinig an Oifig Bia agus Tréidliachta ar an gconclúid go*bhfuil " míchruinnis shuntasacha Š \[a\] a* *bhaineann an bonn de na ráthaíochtaí a sholáthraíonn (an bunachar sonraí) chun tacú le ceanglais deimhniúcháin an AE* ". Ar deireadh, thug an Oifig Bia agus Tréidliachta faoi deara gur*theip ar na " hiniúchtaí a rinne an CCA fadhbanna móra an chórais a aithint.*"
88. Thug an gearánach dá aire, cé gur sainaithníodh go soiléir i dtuarascáil mhí an Mhárta 2007 easnaimh agus easnaimh sa chóras, nocht tuarascáil mhí na Samhna 2007 faisnéis nua maidir leis na "laigí*struchtúracha"*sna sásraí a úsáidtear sa Bhrasaíl chun dlí an AE a chomhlíonadh. Chuir an gearánach achoimre mhionsonraithe ar fáil ar na hábhair imní a liostaítear i dtuarascáil mhí na Samhna 2007. Áiríodh orthu sin:
* an easpa doiciméadachta, i gceannoifig Chomhlachtaí Deimhniúcháin Creidiúnaithe na Brasaíle, maidir le formheas agus maoirseacht feirmeacha;
* ábhair imní maidir le rialuithe ar ghluaiseachtaí ainmhithe;
* sáruithe ar rialacha an Aontais i roinnt seamlas;
* drochbhainistiú agus drochiniúchadh ar an mbunachar sonraí náisiúnta eallaigh[\[25\]](#_ftn25){#_ftnref25}; agus
* teipeanna i nósanna imeachta deimhniúcháin.
89. Shonraigh an gearánach gur thángthas ar an gconclúid i dtuarascáil Shamhain 2007 nach raibh Comhlachtaí Deimhniúcháin Creidiúnaithe na Brasaíle éifeachtach. Sainaithníodh sa tuarascáil freisin ábhair imní maidir le gabháltais feirme a fhormheas agus maoirseacht a dhéanamh orthu agus maidir le húsáid chalaoiseach clibeanna cluaise chun dul timpeall ar riail chónaithe 90/40 lá. Thairis sin, luadh sa tuarascáil nach gcuireann an rialú oifigiúil reatha ar ghluaiseachtaí leis an ráthaíocht go n-eisiatar ainmhithe ó limistéir neamhcheadaithe ó mharú le haghaidh onnmhairiú ón Aontas agus nach bhfuil sé iontaofa don riail chónaithe 90/40 lá. Maidir leis an mbunachar sonraí náisiúnta eallaigh, tháinig an Oifig Bia agus Tréidliachta ar an gconclúid go*bhfuil " míchruinnis shuntasacha Š* \[a\]*bhaineann an bonn de na ráthaíochtaí a tugadh Što chun tacú le ceanglais deimhniúcháin an AE.*" Ar deireadh, thug an Oifig Bia agus Tréidliachta faoi deara gur theip ar na hiniúchtaí a rinne údaráis na Brasaíle fadhbanna móra an chórais a shainaithint.
90. Tháinig an gearánach ar an gconclúid gur sainaithníodh i dtuarascáil mhí na Samhna 2007 staid a bhí i bhfad níos measa ó thaobh ábhair de ná mar a sainaithníodh i dtuarascáil mhí an Mhárta 2007. Rinne an gearánach a líomhain bhunaidh arís agus arís eile agus chuir sé na hargóintí seo a leanas ar aghaidh.
a. Nocht an Oifig Bia agus Tréidliachta teipeanna sistéamacha sa Bhrasaíl a mhéid nach bhféadfadh an Coimisiún a chinneadh go dleathach go raibh an riail chónaithe 90/40 á cur i bhfeidhm. Dá bhrí sin, bhí sé neamhdhleathach mairteoil ón mBrasaíl a ligean isteach san Aontas.
b. I bhfianaise na dtuarascálacha ón Oifig Bia agus Tréidliachta, agus in éagmais fianaise mhalartach, d'fheidhmigh an Coimisiún a lánrogha go héagórach.
c. Níor thug an Coimisiún cúiseanna le feidhmiú a lánrogha maidir le mairteoil ón mBrasaíl a ligean isteach i margadh an Aontais in ainneoin na fianaise atá i dtuarascálacha na hOifige Bia agus Tréidliachta.
d. Tar éis dó tuarascálacha ӳ ón Oifig Bia agus Tréidliachta a fháil, theip ar an gCoimisiún gníomhú go réasúnta agus go comhréireach i bhfianaise na bagartha do shláinte ainmhithe agus do shláinte an phobail; ina theannta sin, ba fhreagairt mhíréasúnta agus dhíréireach bheag é Cinneadh 2008/61/CE ón gCoimisiúnӳ ar an mbagairt sláinte a sainaithníodh sna tuarascálacha ón Oifig Bia agus Tréidliachta.
e. I bhfianaise na dtuarascálacha ón Oifig Bia agus Tréidliachta, bhain an Coimisiún mí-úsáid as a chumhachtaí nó ní raibh an inniúlacht aige mairteoil Bhrasaíleach a thabhairt isteach ar liosta Iarscríbhinn II a ghabhann le Cinneadh 79/542/CE ón gComhairle, arna leasú.
f. De rogha air sin, i bhfianaise na dtuarascálacha ón Oifig Bia agus Tréidliachta, chuir an Coimisiún moill ar na gníomhaíochtaí is gá a dhéanamh chun sláinte ainmhithe agus sláinte phoiblí a chosaint go dtí Cinneadh 2008/61/CE ón gCoimisiún.
91. Thug an gearánach dá aire, cé gur sainaithníodh go soiléir i dtuarascáil mhí an Mhárta 2007 easnaimh agus easnaimh sa chóras, gur nochtadh i dtuarascáil mhí na Samhna 2007 faisnéis nua maidir leis na laigí struchtúracha sna sásraí a úsáidtear sa Bhrasaíl chun dlí an Aontais a chomhlíonadh. Dá bhrí sin, bhí difríocht shuntasach san anailís a bhí sa dá thuarascáil ón Oifig Bia agus Tréidliachta. Thug an gearánach dá aire go raibh sainaithint na n-ítimí nár*tugadh aghaidh orthu go leordhóthanach* i dtuarascáil mhí an Mhárta 2007 difriúil go cáilíochtúil ón gconclúid anailíseach maidir le "*teipeanna sistéamacha"*a sainaithníodh i dtuarascáil mhí na Samhna 2007.
92. I bhfianaise na conclúide sin, líomhain an gearánach nach raibh sé soiléir ar chuir an Coimisiún torthaí thuarascáil mhí na Samhna 2007 san áireamh ina Chinneadh 2008/61/CE.
*Tuilleadh fiosrúchán*
93. An 12 Meán Fómhair 2008, rinne an tOmbudsman tuilleadh fiosrúchán. Ina litir chuig an gCoimisiún, thug sé dá aire go ndearna an gearánach líomhain bhreise, ina bharúlacha breise an 30 Bealtaine 2008, eadhon, gur mhainnigh an Coimisiún, tar éis dó an Tuarascáil Deiridh a fháil ón Oifig Bia agus Tréidliachta maidir le misean mhí na Samhna 2007 chun na Brasaíle, gníomhú go réasúnta agus go comhréireach chun déileáil leis an mbagairt ar shláinte ainmhithe agus ar shláinte phoiblí. Ina litir, thug an tOmbudsman dá aire gur áitigh an gearánach gur freagairt mhíréasúnta agus dhíréireach bheag a bhí i gCinneadh 2008/61/CE ar an mbagairt ar shláinte ainmhithe a sainaithníodh sa Tuarascáil Chríochnaitheach. D'iarr sé ar an gCoimisiún a dheimhniú ar cuireadh tuarascálacha iomlána ar iniúchtaí agus ar chigireachtaí ar fáil dó i ndáil le gach gabháltas sa Bhrasaíl atá údaraithe chun feoil bó-ainmhithe a onnmhairiú chuig an Aontas.
94. Ina litir chuig an gCoimisiún, d'iarr an tOmbudsman ar an gCoimisiún a dheimhniú an ndearna sé cigireachtaí, nó an raibh sé beartaithe aige cigireachtaí a dhéanamh, chun a fhíorú go bhfuil ceanglais an Aontais maidir le hallmhairiú á gcomhlíonadh i ndáil leis na gabháltais atá údaraithe chun feoil ó bhó-ainmhithe a onnmhairiú chuig an Aontas.
*Argóintí a cuireadh faoi bhráid an Ombudsman: Tuairim an Choimisiúin*
95. Thug an Coimisiún dá aire, i gcomhréir le prionsabail Chomhaontú SPS, nach mór na teorainneacha a fhorchuirtear ar allmhairiú mairteola ón mBrasaíl a bheith eolaíochtbhunaithe, comhréireach agus neamh-idirdhealaitheach. Mheabhraigh sé freisin go bhfíoraíonn an Oifig Bia agus Tréidliachta, trí chigireachtaí, go gcomhlíontar ceanglais allmhairiúcháin an Aontais Eorpaigh. I mí na Samhna 2007, shainaithin an Oifig Bia agus Tréidliachta "cásanna*tromchúiseacha neamhchomhlíontachta* " le ceanglais allmhairithe an AE d'fheoil bó-ainmhithe sa Bhrasaíl maidir le (1) gabháltas a chlárú, (2) sainaithint ainmhithe agus (3) gluaiseacht a rialú, agus mainneachtain ag an mBrasaíl gealltanais roimhe seo a urramú chun na bearta ceartaitheacha iomchuí a dhéanamh. Tar éis na dtorthaí sin, chuir Cinneadh 2008/61/CE ón gCoimisiún srian ar allmhairí mairteola ón mBrasaíl chun a áirithiú go ndéanfaí "rialú*agus faireachas éifeachtach"*ar ghabháltais óna bhféadfaí ainmhithe atá incháilithe lena n-onnmhairiú chuig an Aontas a fháil. I gcomhréir leis an gCinneadh, bheadh ar ghabháltais na Brasaíle atá in ann mairteoil a onnmhairiú chuig an Aontas roinnt ceanglas a chomhlíonadh, lena n-áirítear gach ainmhí a shainaithint agus a chlárú i gcóras náisiúnta na Brasaíle le haghaidh bó-ainmhithe, agus iad a chur faoi rialú éifeachtach sheirbhísí tréidliachta na Brasaíle. Chun comhlíonadh na gcoinníollacha sin a áirithiú, ceanglaíodh ar údaráis na Brasaíle liosta de ghabháltais incháilithe a chur ar fáil don Choimisiún, chomh maith le tuarascálacha iniúchóireachta agus cigireachta lena léirítear go bhfuil ceanglais uile an Aontais á gcomhlíonadh. Ba cheart don Choimisiún ansin liosta na ngabháltas a chur ar fáil go poiblí. Bhí an Oifig Bia agus Tréidliachta i dteideal a fhíorú gur chomhlíon na gabháltais liostaithe ceanglais allmhairiúcháin an Aontais trí chigireachtaí a dhéanamh sa Bhrasaíl.
96. Tar éis theacht i bhfeidhm an Chinnidh, thit allmhairí chuig an Aontas go leibhéil an-íseal. Amhail ón 9 Deireadh Fómhair 2008, bhí 412 ghabháltas bó-ainmhithe ón mBrasaíl liostaithe mar ghabháltas údaraithe chun feoil bó-ainmhithe a onnmhairiú chuig an AE. Roimhe seo, meastar go raibh 10,000 gabháltas incháilithe lena n-onnmhairiú chuig an Aontas. Cuireadh tuarascálacha iomlána ar iniúchtaí agus ar chigireachtaí ar fáil don Choimisiún i ndáil leis na 412 ghabháltas sin go léir sa Bhrasaíl atá údaraithe faoi láthair chun feoil ó bhó-ainmhithe a onnmhairiú chuig an Aontas. Bhí tionchar tromchúiseach ag na bearta sin ar an trádáil. Le linn na tréimhse ó Aibreán go Lúnasa 2008, allmhairíodh 3 294 thona de mhairteoil na Brasaíle isteach san AE, agus allmhairíodh 102 470 tona le linn na tréimhse céanna in 2007.
97. Idir an 27 Feabhra agus an 13 Márta 2008, rinne an Oifig Bia agus Tréidliachta cigireacht ar rogha gabháltas liostaithe chun a fhíorú go raibh ceanglais uile an Aontais á gcomhlíonadh. Níor thug torthaí an mhisin sin údar le haon ghníomhaíocht bhreise láithreach i ndáil le hallmhairí mairteola ón mBrasaíl. Foilsíodh tuarascáil an mhisin sin an 24 Meán Fómhair 2008. Bhí sé beartaithe iniúchadh breise a dhéanamh ar an Oifig Bia agus Tréidliachta go dtí an Bhrasaíl roimh dheireadh 2008, chun a fhíorú go gcomhlíonann gabháltais liostaithe na Brasaíle ceanglais an Aontais.
98. Le linn Aibreán 2008, arna iarraidh sin d'údaráis na Brasaíle, chuir oifigigh ó AS SANCO oiliúint ar fáil sa Bhrasaíl maidir le hinrianaitheacht agus maidir le hiniúchadh gabháltas, chun tuiscint níos fearr ar cheanglais an Aontais a áirithiú.
99. Maidir leis an líomhain, go sonrach, gur theip ar an gCoimisiún, tar éis dó an Tuarascáil Chríochnaitheach a fháil, gníomhú go réasúnta agus go comhréireach i bhfianaise na bagartha a mheastar a bheith ann do shláinte ainmhithe agus don tsláinte phoiblí, níor aontaigh an Coimisiún go raibh argóint bhailí ann a thabharfadh bunús leis an líomhain gur theip ar an gCoimisiún gníomhú i gcomhréir leis na rialacha nó na prionsabail atá ina gceangal air. Thug sé faoi deara nár shainaithin cigireacht na hOifige Bia agus Tréidliachta sa Bhrasaíl i mí na Samhna 2007 torthaí a thabharfadh údar le "toirmeasc*iomlán"*ar allmhairí mairteola na Brasaíle. Measadh go raibh gá leis na bearta a glacadh i gCinneadh 2008/61/CE ón gCoimisiún chun a áirithiú go raibh ceanglais allmhairiúcháin an Aontais á gcomhlíonadh, agus ag an am céanna ligean don trádáil chomhlíontach fanacht oscailte, i gcomhréir le rialacha EDT. Bhí tionchar tromchúiseach ag na bearta sin ar thrádáil, ach creideann an Coimisiún go raibh na gníomhaíochtaí a rinne sé comhréireach agus neamh-idirdhealaitheach.
100. Mar fhocal scoir, chreid an Coimisiún, agus na rioscaí a d'fhéadfadh a bheith ag baint le hallmhairiú mairteola ón mBrasaíl á meas agus á mbainistiú aige, gur ghníomhaigh sé i gcomhréir leis na rialacha agus na prionsabail atá ina gceangal air agus, ina theannta sin, gur lean sé prionsabail eolaíocha atá fónta ó thaobh na teicneolaíochta de i gcomhréir le caighdeáin idirnáisiúnta. Thairis sin, d'fhorchuir an Coimisiún srianta tromchúiseacha ar allmhairí mairteola ón mBrasaíl i mí Eanáir 2008, agus bhí tionchar tromchúiseach ag na bearta sin ar thrádáil.
101. Ina theannta sin, luaigh sé, ó bunaíodh beartas allmhairiúcháin an Aontais i réimse na sláinte ainmhithe in 1972, nach raibh an galar crúb is béil riamh mar thoradh ar choinsíneachtaí a tugadh isteach go dleathach lena gceadaítear feoil bó-ainmhithe dhíchnámhaithe agus aibithe ó thíortha ina ndearnadh vacsaíniú in aghaidh an ghalair crúb is béil. Go deimhin, dúirt sé go raibh an ráig dheireanach mar thoradh ar sceitheadh ó shaotharlann sa Ríocht Aontaithe a láimhseálann víreas an ghalair crúb is béil.
*Argóintí a cuireadh faoi bhráid an Ombudsman: Barúlacha an ghearánaigh*
102. Mheabhraigh an gearánach a ráiteas gur leagadh amach i dTuarascáil Mhisin na hOifige Bia agus Tréidliachta i mí na Samhna 2007 "ábhair*imní thromchúiseacha struchtúracha"* maidir le gluaiseacht ainmhithe, formheas agus maoirseacht gabháltas, an bunachar sonraí náisiúnta eallaigh agus nósanna imeachta deimhniúcháin. Chuir sí in iúl go raibh "na*teipeanna sistéamacha"* a sainaithníodh i dtuarascáil mhí na Samhna 2007 ina staid mheathlaithe ó thuarascáil mhí an Mhárta 2007. Dheimhnigh conclúidí na hOifige Bia agus Tréidliachta na hábhair imní a chuir an gearánach in iúl roimhe seo ina thuarascálacha féin. Thug sé dá aire nár sainaithníodh i gCinneadh 2008/61/CE ón gCoimisiún an chaoi a moltar go sonrach leis na bearta a rinneadh aghaidh a thabhairt ar na teipeanna sistéamacha a shainaithin an Oifig Bia agus Tréidliachta. Chuir sí in iúl go raibh sí den tuairim go raibh na laigí struchtúracha sna sásraí cosanta ba ghá chun dlí an Aontais a chomhlíonadh de chineál a d'fhágfadh nach bhféadfaí sláinte ainmhithe agus sláinte phoiblí san Aontas a chosaint go hiomlán le haon ghníomhaíocht nach mbeadh toirmeasc (iomlán) uirthi. Tháinig sé ar an gconclúid, i bhfianaise na fianaise ón Oifig Bia agus Tréidliachta maidir le "*teipeanna sistéamacha",* nach féidir leis an gCoimisiún a chinneadh go dleathach go bhfuil an riail chónaithe 90/40 á cur i bhfeidhm, agus, mar thoradh air sin, go bhfuil sé neamhdhleathach mairteoil na Brasaíle a ligean isteach san Aontas. Shonraigh an gearánach, in éagmais aon fhianaise mhalartach, gur fheidhmigh an Coimisiún a lánrogha go héagórach chun cead a thabhairt do mhairteoil na Brasaíle teacht isteach ar mhargadh an Aontais trí Chinneadh 2008/61/CE ón gCoimisiún. D'áitigh sé gur theip ar an gCoimisiún cúiseanna a thabhairt gan an toirmeasc a fhorchur i gcomhthéacs fianaise ollmhór a thacaíonn le toirmeasc. Sa tuairim uaidh, ní mór a bhaint de thátal as sin gur cuireadh san áireamh saincheisteanna nár cheart a bheith ábhartha do shláinte ainmhithe agus don tsláinte phoiblí. Dúirt sé freisin gur theip ar an gCoimisiún conclúidí Thuarascáil Mhisin na hOifige Bia agus Tréidliachta a chur san áireamh, agus dá bhrí sin gur sháraigh sé ionchais dhlisteanacha an ghearánaigh agus gur bhain sé mí-úsáid as a chumhachtaí.
103. Ar deireadh, agus de rogha air sin, tháinig sé ar an gconclúid, i bhfianaise na fianaise láidre i dTuarascálacha Misin na hOifige Bia agus Tréidliachta roimhe seo, gur chuir an Coimisiún moill mhíréasúnta agus gan ghá ar an ngníomhaíocht ba ghá a dhéanamh chun sláinte ainmhithe agus sláinte an duine a chosaint, rud a rinne sé go déanach i gCinneadh 2008/61/CE ón gCoimisiún. D'áitigh sé gur cheadaigh an Coimisiún ֠ go héifeachtach ar feadh tréimhse éiginnte go dtí gur glacadh Cinneadh 2008/61/CE ón gCoimisiún ֠chúrsaíocht mhairteoil na Brasaíle atá faoi bhun an chaighdeáin agus atá neamhdhleathach laistigh den Aontas. Dá bhrí sin, níor áirithíodh sláine an tsoláthair mairteola do mhargadh an Aontais go fóill. Dá réir sin, ní féidir a shuí gur freagra dlíthiúil "iomchuí*agus comhréireach"*ar thuarascáil na hOifige Bia agus Tréidliachta i mí na Samhna 2007 a bhí i gCinneadh 2008/61/CE ón gCoimisiún.
104. Áitíonn an gearánach gur dualgas dea-riaracháin é cúiseanna a thabhairt, agus, dá réir sin agus ar an gcéad dul síos, go bhfuil sé de dhualgas ar an gCoimisiún údar a thabhairt leis na gníomhaíochtaí a rinneadh i gCinneadh 2008/61/CE ón gCoimisiún agus leis na cúiseanna nach mbeadh toirmeasc iomchuí. Áitíonn sé go mainníonn an Coimisiún fós cúiseanna a thabhairt leis an bhfáth go mbeadh toirmeasc míchuí in imthosca inar léir go n-éilíonn na fíorais a shainaithin a údaráis féin an ghníomhaíocht feabhais is láidre.
105. Thairis sin, i bhfianaise neart na dtorthaí i dtuarascáil mhí na Samhna 2007, agus go háirithe i bhfianaise na dteipeanna leanúnacha a braitheadh i dtuarascáil mhí an Mhárta 2008, d'áitigh an gearánach nach bhféadfaí trádáil atá go hiomlán comhlíontach leis an Aontas a áirithiú le haon ghníomhaíocht nach mbeadh toirmeasc iomlán uirthi. Dar leis an ngearánach, ní shárófaí aon rialacha EDT le toirmeasc den sórt sin.
*Measúnú an Ombudsman*
106. Tugann an tOmbudsman dá haire go ndéanann tuarascáil na hOifige Bia agus Tréidliachta ar mhisean Shamhain 2007 easnaimh áirithe i gcóras rialuithe sláintíochta na Brasaíle a chatagóiriú mar "tromchúiseach". Áitíonn an gearánach féin gur aimsigh misean na hOifige Bia agus Tréidliachta i mí na Samhna 2007 easnaimh a bhí difriúil go hábhartha agus níos tromchúisí ná na heasnaimh a taifeadadh roimhe sin.
107. Tugann an tOmbudsman dá haire, maidir le hinrianaitheacht, gur thángthas ar an gconclúid seo a leanas i dtuarascáil mhí na Samhna 2007 ó mhisean na hOifige Bia agus Tréidliachta:
"*In dhá bhunaíocht ar thug cigirí na hOifige Bia agus Tréidliachta cuairt orthu, braitheadh teipeanna tromchúiseacha sa chóras inrianaitheachta, teipeanna nár shainaithin údaráis na Brasaíle. Rinneadh na bunaíochtaí sin a dhíliostú le linn an mhisin arna iarraidh sin d'fhoireann an mhisin.'*
108. Sainaithníodh teipeanna sistéamacha freisin i dtuarascáil na hOifige Bia agus Tréidliachta i mí na Samhna 2007. Thug sí an méid seo a leanas dá haire:
"Níl*feidhmíocht na gComhlachtaí Deimhniúcháin Creidiúnaithe éifeachtach. Theip ar Chomhlachtaí Deimhniúcháin Creidiúnaithe easnaimh mhóra i sainaithint ainmhithe agus i ngluaiseacht ainmhithe a shainaithint, agus theip orthu bunachar sonraí SISBOV a nuashonrú.*"
"Ní*leor na seiceálacha a dhéanann Comhlachtaí Deimhniúcháin Creidiúnaithe sula ndéantar iad a fhormheas nó a athchigireacht chun neamhréireachtaí a bhrath nó chun iontaofacht na sonraí a dheimhniú. Dá bhrí sin, ní léiríonn na sonraí atá ar fáil i gcóras SISBOV líon iarbhír na n-eallaí atá ar na Šholdings i líon suntasach cásanna. Thairis sin, sainaithníodh easnaimh thromchúiseacha ar 3 cinn de na 10 Šholdings ar tugadh cuairt orthu. Leis na heasnaimh sin, d'fhéadfaí clibeanna cluaise SISBOV a úsáid go calaoiseach chun dul timpeall ar riail an chónaithe 90/40 lá.'*
"Ní*neartaíonn an rialú oifigiúil reatha ar ghluaiseachtaí an ráthaíocht go n-eisiatar ainmhithe ó limistéir neamhcheadaithe ó mharú le haghaidh onnmhairithe AE agus níl sé iontaofa don riail chónaithe 90/40 lá.*"
"I*seamlas amháin ar tugadh cuairt air, áfach, dearbhaíodh go mícheart go raibh baisceanna incháilithe don Aontas i gcásanna áirithe.*"
" Feidhmíonn bunachar sonraí*nua SISBOV go héifeachtúil mar chóras TF ach tá míchruinnis shuntasacha sa bhunachar sonraí cheana féin mar gheall ar na heasnaimh Šas chomh maith le droch-chaighdeán na sonraí arna soláthar ag Comhlachtaí Deimhniúcháin Creidiúnaithe agus an easpa tástálacha inchreidteachta. Baineann na míchruinnis sin an bonn de na ráthaíochtaí arna soláthar ag SISBOV chun tacú le ceanglais deimhniúcháin an Aontais.'*
"*Cé gur bunaíodh critéir chun rannpháirtithe a bhfuil iniúchadh le déanamh orthu a shainaithint, níor cuireadh san áireamh sna critéir sin na pointí is criticiúla de chóras SISBOV. Theip ar na hiniúchtaí a rinneadh Šfailed fadhbanna móra an chórais a aithint.*"
109. Tháinig sé ar an gconclúid, i ndáil leis an méid thuas ar fad, maidir leis an méid seo a leanas:
"Sainaithníodh teipeanna*sistéamacha i ndáil le clárú gabháltais, sainaithint ainmhithe agus rialuithe gluaiseachta. Tá an staid maidir le clárú gabháltas, sainaithint ainmhithe agus rialú gluaiseachta de chineál nach féidir le húdaráis na Brasaíle na ráthaíochtaí a sholáthar i leith cónaitheachta i limistéir fhormheasta agus ar ghabháltais fhormheasta a éilíonn an tAontas Eorpach.*"
110. Meabhraíonn an tOmbudsman arís nach féidir le tríú tír a bheith ar liosta na dtíortha atá i dteideal feoil a onnmhairiú chuig an AE *ach amháin* má rinneadh iniúchadh AE ar an tír sin agus má léiríonn sé go soláthraíonn an t-údarás inniúil tréidliachta "ráthaíochtaí*iomchuí"* maidir le comhlíonadh reachtaíocht an AE. Tuigeann an tOmbudsman go dtagraíonn "ráthaíochtaí*cuí"* don ghá atá ann don tríú tír a léiriú go bhfuil gach beart "is*gá chun sláinte ainmhithe a chosaint"* déanta aici. Meabhraíonn sé arís go luaitear in Airteagal 10 de Threoir 2002/99/CE ón gComhairle, má shainaithnítear "riosca*tromchúiseach sláinte ainmhithe"* le linn cigireachta nó iniúchta AE, go nglacfaidh an Coimisiún láithreach "*na bearta is gá chun sláinte ainmhithe a chosaint*". Meabhraíonn sé freisin go luaitear an méid seo a leanas in Airteagal 53 de Rialachán 178/2002:
"*I gcás inar léir gur dócha go mbeidh riosca tromchúiseach do shláinte an duine, do shláinte ainmhithe nó don chomhshaol ag baint le bia nó beatha de thionscnamh an Chomhphobail nó a allmhairítear ó thríú tír, agus nach féidir an riosca sin a shrianadh go sásúil Ŭ glacfaidh an Coimisiún Š ceann amháin nó níos mó de na bearta seo a leanas láithreach, ag brath ar thromchúis an cháis: ż/em\>*
*(b) i gcás bia nó beatha a allmhairítear ó thríú tír:*
*(i) fionraí allmhairí an bhia nó na beatha atá i gceist ón tríú tír ar fad lena mbaineann nó ó chuid di agus, i gcás inarb infheidhme, ón tríú tír idirthurais;*
*(ii) lena leagtar síos coinníollacha speisialta don bhia nó don bheatha i dtrácht ón tríú tír ar fad lena mbaineann nó ó chuid di;*
*(iii) aon bheart eatramhach iomchuí eile.*"
Is léir ón méid thuas go mbeidh cineál agus méid na mbeart arna nglacadh chun déileáil le bagairt thromchúiseach shonrach do shláinte ainmhithe nó don tsláinte phoiblí a eascraíonn as táirgí de bhunadh ainmhíoch a allmhairítear isteach san Aontas ó thríú tíortha ag brath ar "thromchúis*an cháis"* a bhaineann le sláinte ainmhithe sa tríú tír lena mbaineann. Mar achoimre, cé go dtugtar de chumhacht don Choimisiún allmhairiú táirgí ainmhithe ó thríú tír ar fad nó ó chuid di a chur ar fionraí, féadfaidh sé freisin, má mheastar nach bhfuil na rioscaí do shláinte ainmhithe agus do shláinte an duine chomh dian céanna, bearta nach bhfuil chomh trom céanna a fhorchur. Áirítear ar na bearta sin nach bhfuil chomh trom sin "*coinníollacha speisialta* " a leagan síos i ndáil le táirgí ón tríú tír nó "*ceanglais maidir le seiceálacha iomchuí " a* tharraingt suas.
111. Níor chuir na "*heasnaimh thromchúiseacha"* a aithníodh tar éis mhisean mhí na Samhna 2007 chun na Brasaíle cosc ar allmhairí mairteola ón mBrasaíl, ach thug siad ar an gCoimisiún*"coinníollacha speisialta"* a fhorchur maidir le hallmhairiú mairteola ón mBrasaíl. Leis na coinníollacha speisialta, ceanglaítear go bunúsach ar údaráis inniúla na Brasaíle córas gabháltas eallaigh formheasta a chur chun feidhme lena gcruthófaí córas dúnta gabháltais a bheadh údaraithe chun onnmhairiú chuig an Aontas. Tugann an tOmbudsman dá haire gur thug na coinníollacha seo chun cinn go bunúsach in am tionscadal a bhí curtha ar aghaidh cheana féin do thionscal mairteola na Brasaíle[\[26\]](#_ftn26){#_ftnref26}.
112. Tugann an tOmbudsman argóint an ghearánaigh faoi deara go bhfuil dualgas ar an gCoimisiún údar a thabhairt leis an bhfáth go mbeadh toirmeasc *míchuí* (go hachomair, tuigeann an tOmbudsman an gearánach chun argóint a dhéanamh, ba cheart don Choimisiún toirmeasc a fhorchur *mura* féidir leis a thaispeáint go mbeadh an toirmeasc míchuí). Ní aontaíonn an tOmbudsman leis sin. Seachas dualgas a bheith air údar a thabhairt leis an bhfáth go mbeadh toirmeasc míchuí, ceanglaítear ar an gCoimisiún go dlíthiúil, má tá sé chun toirmeasc a fhorchur, údar a thabhairt leis an bhfáth go mbeadh toirmeasc *iomchuí*. Mar achoimre, is ar an gCoimisiún atá an dualgas cruthúnais aon uair a fhorchuireann sé srianta ar allmhairí. Sa chomhthéacs sin, tugann sé dá aire, i gcomhréir le prionsabail Chomhaontú SPS, nach mór na srianta a fhorchuirtear ar allmhairiú a bheith eolaíochtbhunaithe, comhréireach agus neamh-idirdhealaitheach.
*An chéad bhrainse den tástáil SPS - ní mór na srianta a bheith bunaithe ar an eolaíocht*
113. Maidir leis an gcéad bhrainse den tástáil, eadhon an ceanglas go mbeadh aon srianta bunaithe ar an eolaíocht, tugann an tOmbudsman dá aire gur chuir EFSA comhairle eolaíoch neamhspleách ar fáil don Choimisiún maidir leis na sásraí cosanta a d'fhorbair an tAontas chun an riosca go dtabharfaí galar crúb is béil isteach san Aontas a laghdú. Tuigeann an tOmbudsman go raibh EFSA den tuairim go raibh gá leis na sásraí cosanta a d'fhorbair an tAontas chun an baol go dtiocfadh galar crúb is béil isteach san Aontas a laghdú.
*An dara brainse den tástáil SPS -- ní mór na srianta a bheith comhréireach*
114. Maidir leis an dara brainse den tástáil, eadhon, an ceanglas go mbeadh aon srianta comhréireach, tugann an tOmbudsman dá aire go dtugtar le tuiscint le coincheap na comhréireachta nach mór do bheart, go carnach:
a. oiriúnach;
b. riachtanach; agus
c. comhréireach (sa chiall dhocht).
115. Ceanglaítear leis an gcéad chritéar laistigh den tástáil chomhréireachta,*eadhon an critéar oiriúnachta,* go mbeadh gaolmhaireacht chúise idir an beart a fhorchuirtear agus torthaí an bhirt sin a dhéanamh.[\[27\]](#_ftn27){#_ftnref27} Ní chomhlíonfar an tástáil sin le bearta nach mbaineann amach an cuspóir atá beartaithe acu a bhaint amach.
116. Is léir go gcomhlíonfadh toirmeasc ar allmhairiú mairteola ón mBrasaíl an critéar oiriúnachta, a mhéid is cinnte go gcuirfeadh toirmeasc deireadh le haon rioscaí sláinte ainmhithe nó poiblí a d'eascródh as allmhairiú mairteola ón mBrasaíl.
117. Maidir le cé acu a chomhlíonann nó nach gcomhlíonann an ceanglas nach féidir mairteoil a allmhairiú ach ó "*ghabháltais cheadaithe* " an critéar*oiriúnachta* " seo freisin, tugann an tOmbudsman dá aire nár ghlac an Coimisiún leis na gabháltais údaraithe go dtí *go bhfuair sé* tuarascálacha iomlána ar iniúchtaí agus ar chigireachtaí maidir leis na gabháltais cheadaithe go léir[\[28\]](#_ftn28){#_ftnref28}. Tugann sé dá aire freisin go ndearna an Oifig Bia agus Tréidliachta meastóireacht ar éifeachtacht na nósanna imeachta ceadaithe agus cigireachta a bhaineann leis na gabháltais sin trí iniúchadh a dhéanamh ar shampla de 27 de na gabháltais liostaithe i 5 Stát éagsúla de chuid na Brasaíle. D'ainmnigh agus chuir údaráis na Brasaíle oiliúint ar iniúchóirí chun iniúchtaí a dhéanamh i 'gsealúchais*fhormheasta'.* Thángthas ar an gconclúid freisin ag deireadh mhisean na hOifige Bia agus Tréidliachta i bhFeabhra-Márta 2008 go raibh ceanglais an AE á gcomhlíonadh sna gabháltais iniúchta agus formheasta[\[29\]](#_ftn29){#_ftnref29}. Beartaíodh cigireacht bhreise ón Oifig Bia agus Tréidliachta chun na Brasaíle a dhéanamh roimh dheireadh 2008, chun a fhíorú go gcomhlíonann gabháltais liostaithe na Brasaíle ceanglais an Aontais[\[30\].](#_ftn30){#_ftnref30} Is léir, dá bhrí sin, gur chomhlíon na coinníollacha speisialta a forchuireadh an critéar 'oiriúnacht' *freisin.*
118. Leis an dara critéar laistigh den tástáil chomhréireachta, eadhon, 'critéar an*riachtanais',* cuirtear cosc ar bheart a fhorchur i gcás ina bhfuil beart malartach ann nach bhfuil chomh sriantach céanna agus lena mbaintear amach an cuspóir céanna (is é sin sláinte ainmhithe agus an tsláinte phoiblí a chosaint). Ós rud é go bhfuil trí chritéar na tástála comhréireachta carnach, ní mór an critéar a chomhlíonadh freisin sula gceadaítear don Aontas beart a fhorchur lena gcuirtear srian ar thrádáil. Le forchur coinníollacha speisialta, lena gcuirtear toirmeasc ar allmhairithe mairteola mura dtagann an t-eallach ó "*ghabháltais fhormheasta* ", baintear amach an cuspóir céanna le toirmeasc iomlán ar allmhairithe mairteola ón mBrasaíl (féach mír 117 thuas). Is léir nach bhfuil na coinníollacha speisialta chomh trom le toirmeasc iomlán. I bhfianaise rogha idir dhá rogha, eadhon, toirmeasc nó forchur coinníollacha speisialta, a bhfuil an dá cheann acu "*oiriúnach"* chun an cuspóir sonraithe a bhaint amach (is é sin sláinte ainmhithe agus sláinte phoiblí a chosaint), bhí *oibleagáid dhlíthiúil ar* an gCoimisiún an beart nach bhfuil chomh trom céanna a roghnú.
119. Cuireann an tOmbudsman i bhfios go láidir arís go bhfuil trí chritéar na tástála comhréireachta carnach; is é sin, ní mór gach ceann de na trí chritéar a chomhlíonadh le beart má tá sé chun an tástáil a chomhlíonadh. Dá réir sin, ní chomhlíonfadh toirmeasc iomlán ar allmhairiú mairteola ón mBrasaíl an tástáil chomhréireachta ós rud é nach gcomhlíonfadh sé an dara critéar den tástáil sin.
120. Ós rud é go bhfuil na trí ghné den tástáil chomhréireachta carnach, agus ós rud é nach gcomhlíonfadh toirmeasc iomlán an dara cuid den tástáil seo, ní gá scrúdú mionsonraithe a dhéanamh, ag[an gcéim seo, ar an](#_ftn31){#_ftnref31} tríú cuid den tástáil chomhréireachta (arb é an critéar é nach mór do bheart a bheith comhréireach *sa chiall dhocht* ). Is leor a thabhairt faoi deara go n-éilítear *leis an gcomhréireacht, sa chiall bheacht*, anailís ar cé acu atá nó nach bhfuil beart iomarcach i ndáil leis na leasanna éagsúla lena mbaineann.
*An tríú brainse den tástáil SPS - ní mór na srianta a bheith neamh-idirdhealaitheach*
121. Leis an gceanglas go mbeadh aon bhearta lena gcuirtear srian ar thrádáil i dtáirgí ainmhithe neamh-idirdhealaitheach, tugtar le tuiscint nach féidir leis an gCoimisiún caitheamh le hallmhairí táirgí ainmhithe ar bhealach níos srianta ná mar a dhéileálann sé le trádáil i dtáirgí ainmhithe laistigh den Aontas. I ndáil leis sin, tugann an tOmbudsman dá aire *nach n-eascraíonn, *go huathoibríoch,* toirmeasc ar thrádáil táirgí ón limistéar lena mbaineann[as gach](#_ftn32){#_ftnref32} easnamh i gcórais rialaithe laistigh den Aontas \[32\].* Nuair a shainaithníonn an Oifig Bia agus Tréidliachta easnaimh laistigh den Aontas, tá an rogha ag an gCoimisiún, chomh maith leis an rogha toirmeasc a fhorchur, a cheangal go ndéanfar bearta iomchuí chun déileáil leis na heasnaimh nó leis an rogha coinníollacha speisialta a fhorchur. Ní mór an rogha maidir leis an leigheas sonrach atá le forchur a bheith bunaithe i gcónaí ar thromchúis an cháis. Níl sé idirdhealaitheach, dar leis an Ombudsman, go ngníomhódh an Coimisiún ar bhealach comhionann maidir le hallmhairí ó thríú tíortha.
122. Tugann an tOmbudsman dá haire freisin gur féidir gabháltais talmhaíochta laistigh den AE a thoirmeasc ó thrádáil i dtáirgí ainmhithe mura gcomhlíonann siad ceanglais sláintíochta an AE. Sa chomhthéacs sin, tá an tOmbudsman den tuairim nach bhfuil sé idirdhealaitheach, faoi Chomhaontú SPS agus faoi rialacha infheidhme an Aontais, toirmeasc a chur ar allmhairiú táirgí ainmhithe isteach san Aontas nuair a thagann na táirgí sin ó ghabháltais neamhcheadaithe. Dá réir sin, ní raibh na bearta a forchuireadh trí Chinneadh 2008/61/CE ón gCoimisiún idirdhealaitheach. Mar sin féin, d'fhéadfadh sé nach mbeadh an chonclúid chéanna fíor dá bhforchuirfí toirmeasc freisin i ndáil le hallmhairiú táirgí ainmhithe isteach san Aontas, nuair a thagann na táirgí sin ó ghabháltais atá iniúchta agus formheasta go hiomlán agus atá lonnaithe i limistéir a mheastar, tar éis anailís eolaíoch a dhéanamh, a bheith saor ó chois agus ó bhéal (le vacsaíniú nó gan vacsaíniú).
123. Cuireann an tOmbudsman béim arís ar a thuairim chomhsheasmhach, aon uair a bhíonn ar institiúid aghaidh a thabhairt ar chinneadh lena gceadaítear di corrlach lánroghnach a fheidhmiú, nach n-aimseoidh sé drochriarachán ach amháin má bhíonn earráid *fhollasach* breithmheasa ann maidir le feidhmiú an chorrlaigh lánrogha sin. I bhfianaise na dtorthaí thuas, ní mheasann an tOmbudsman go raibh earráid fhollasach ag an gCoimisiún nuair a d'fhorchuir sé, mar fhreagairt ar na heasnaimh thromchúiseacha a sainaithníodh sa tuarascáil ar mhisean Shamhain 2007, coinníollacha sonracha maidir le hallmhairiú mairteola ón mBrasaíl, seachas allmhairí mairteola ón mBrasaíl a chur ar fionraí go hiomlán. Dá réir sin, measann sé nach raibh aon drochriarachán ann maidir leis an ngné sin den líomhain.
124. D'áitigh an gearánach freisin go ndearna an Coimisiún earráid trí *mhoill a chur* ar ghlacadh na srianta a bhaineann le hallmhairiú mairteola ón mBrasaíl.
125. Ar an gcéad dul síos, tugann an tOmbudsman faoi deara, i bhfianaise chineál na n-easnamh tromchúiseach a sainaithníodh i gcigireachtaí na hOifige Bia agus Tréidliachta i mí na Samhna 2007 (eadhon, easpa inrianaitheachta, easpa rialuithe ar ghluaiseacht ainmhithe, ní féidir a chur as an áireamh, ar bhealach ar bith, go bhféadfadh na heasnaimh thromchúiseacha a sainaithníodh a bheith ann fiú roimh mhí na Samhna 2007. Neartófaí an tuiscint sin toisc, a luaithe a iarradh ar údaráis na Brasaíle tuarascálacha iomlána ar iniúchtaí agus ar chigireachtaí a sholáthar d'fhonn liosta de 'sealúchais*fhormheasta'* a bhunú i mí Eanáir 2008, nach raibh údaráis na Brasaíle in ann ach 412 ghabháltas a shainaithint (as thart ar 10,000 gabháltas a údaraíodh roimhe sin lena n-onnmhairiú chuig an Aontas). Mar a tugadh faoi deara thuas, áfach, níor ceadaíodh don Choimisiún, i gcomhréir leis na rialacha dlíthiúla atá ina gceangal air, bearta srianta a fhorchur, amhail coinníollacha sonracha a fhorchur, *ach amháin nuair* a bhí an fhianaise riachtanach aige a thabharfadh údar le srianta den sórt sin a fhorchur. Ní bhfuair an Coimisiún an fhianaise sin ach amháin mar thoradh ar chigireacht mhí na Samhna 2007. Dá réir sin, ní féidir locht a chur ar an gCoimisiún as moill a chur ar fhorchur na srianta sula ndéanfaidh sé anailís ar thuarascáil na hOifige Bia agus Tréidliachta tar éis na gcigireachtaí a rinne sé i mí na Samhna 2007. Dá réir sin, measann sé nach raibh aon drochriarachán ann maidir leis an ngné sin den líomhain.
126. Mar sin féin, tugann an tOmbudsman dá aire nár fhorchuir an Coimisiún na coinníollacha speisialta láithreach maidir le gach allmhairiú mairteola ón mBrasaíl *nuair a* bhí anailís déanta aige ar thuarascáil mhisean mhí na Samhna 2007. Ina ionad sin, ceadaíodh leis coinsíneachtaí feola, ar eisíodh deimhnithe tréidliachta ina leith roimh an 31 Eanáir 2008 agus a bhí "ar*an mbealach"* chuig an AE ar an dáta sin, a allmhairiú isteach san AE go dtí an 15 Márta 2008. Tugann sé dá aire go luaitear ina chinneadh gurbh é cuspóir na heisceachta "cur*isteach ar thrádáil a sheachaint".* [\[33\]](#_ftn33){#_ftnref33}
127. Áitíonn an tOmbudsman gurb é an chúis gur ceadaíodh eisceacht den sórt sin maidir le mairteoil *ar an mbealach* chuig an AE faoin 31 Eanáir 2008 ná go ndearna an Coimisiún iarracht cothromaíocht a bhaint amach idir leasanna contrártha. Ba iad na leasanna sin 1) an spéis i mbearta a chur i bhfeidhm chun déileáil leis na rioscaí a bhaineann leis na heasnaimh thromchúiseacha (a sainaithníodh anois) i ndáil le córas táirgthe mairteola na Brasaíle, agus 2) an spéis i gcostais a sheachaint a thabhófaí trí dhiúltú do choinsíneachtaí feola a bhí *ar an mbealach* chuig an Aontas cheana féin teacht isteach san Aontas. Thiocfadh cothromaíocht leasanna den sórt sin, ó thaobh struchtúir de, faoin anailís ar chomhréireacht sa chiall dhocht[\[34\].](#_ftn34){#_ftnref34} Meabhraítear go n-éilítear le comhréireacht sa chiall dhocht nár cheart srian a bheith iomarcach i ndáil leis na leasanna lena mbaineann[\[35\]](#_ftn35){#_ftnref35}.
128. Measann an tOmbudsman, áfach, nuair a dhéanann an Coimisiún cothromaíocht idir leasanna coinbhleachta (agus gurb é an t-aon mhíniú ar chead a thabhairt, go dtí an 15 Márta 2008, d'allmhairí áirithe mairteola ó lasmuigh den ghabháltas formheasta go ndearnadh cleachtadh cothromaíochta den sórt sin, i ndáiríre), gur cheart go mbeadh réasúnú cuí leis an gcleachtadh cothromaíochta sin seachas é a fhógairt go simplí. Tugann an tOmbudsman dá haire nach ndearna an Coimisiún, ar bhealach ar bith is léir don Ombudsman, na costais atá i gceist a chainníochtú, eadhon, na costais a bhaineann le cur isteach ar thrádáil agus na costais a bhaineann leis na rioscaí (atá fíoraithe anois) a thabhú a bhaineann le hallmhairiú mairteola a thagann ó lasmuigh de na gabháltais cheadaithe. Níor mhínigh sé conas a d'fhéadfadh na costais a bhaineann le cur isteach ar thrádáil a bheith níos mó ná na rioscaí (atá fíoraithe anois) a bhaineann le hallmhairiú mairteola a thagann ó lasmuigh de na gabháltais cheadaithe. \[36\] Sa chomhthéacs seo, déanfaidh an tOmbudsman ráiteas criticiúil maidir leis an ngné seo den líomhain.{#_ftnref36}
129. Tuigeann an tOmbudsman go hiomlán gur gá an leibhéal cosanta is airde is féidir a chur ar fáil do shláinte an duine agus do shláinte ainmhithe san AE. Tá sé go hiomlán ar an eolas freisin faoi na contúirtí a bhaineann le bagairtí sláintíochta, mar shampla galar crúb agus béil. Ós rud é nach dtugann na rialacha dlíthiúla is infheidhme ach teideal don Aontas srianta a fhorchur ar allmhairí isteach san Aontas, chun sláinte an duine agus sláinte ainmhithe a chosaint agus nuair atá fianaise eolaíochtbhunaithe ann chun údar a thabhairt le srianta den sórt sin, is léir go bhfuil sé tábhachtach go leanfaidh an Coimisiún de sheiceálacha córasacha rialta agus críochnúla a dhéanamh chun a áirithiú go ndéanfaidh tríú tíortha rialuithe sláintíochta leordhóthanacha a mholadh, ach go ndéanfaidh siad iad a ghlacadh agus a choinneáil i bhfeidhm freisin. Le rialuithe sláintíochta leordhóthanacha, ba cheart leibhéal cosanta atá coibhéiseach ar a laghad a chur ar fáil mar a chuirtear ar fáil laistigh den Aontas. Sa chomhthéacs sin, déanfaidh an tOmbudsman ráiteas eile thíos.
### C. An maíomh gur cheart don Choimisiún toirmeasc a chur ar allmhairiú mhairteoil na Brasaíle
130. Cuireadh an gearán isteach sular glacadh Cinneadh 2008/61/CE ón gCoimisiún inar fhorchuir an Coimisiún coinníollacha speisialta i ndáil le hallmhairiú mairteola a tháirgtear sa Bhrasaíl isteach san Aontas. D'ainneoin na moille ar choinníollacha speisialta den sórt sin a chur i bhfeidhm maidir le mairteoil a tháirgtear sa Bhrasaíl (féach mír 128 thuas), cuireadh na coinníollacha speisialta sin i bhfeidhm go hiomlán tar éis an 15 Márta 2008. Thairis sin, i bhfianaise na gconclúidí ar thángthas orthu i mír 78 maidir leis an gcéad líomhain agus i míreanna 123 go 125 maidir leis an dara líomhain, ní féidir leanúint leis an maíomh.
### D. Conclúidí
Maidir leis an líomhain gur theip ar an gCoimisiún Eorpach, faoin dáta a cuireadh an gearán faoi bhráid an Ombudsman, beart a dhéanamh a cheanglaítear air faoi dhlí an Aontais, nuair a staon sé ó thoirmeasc a chur ar allmhairí mairteola isteach san Aontas Eorpach ón mBrasaíl, d'ainneoin fianaise go raibh riosca ag baint le hallmhairí den sórt sin do shláinte an duine agus do shláinte ainmhithe, ní raibh aon drochriarachán ag an gCoimisiún.
Maidir leis an líomhain gur theip ar an gCoimisiún, tar éis dó an Tuarascáil Deiridh a fháil ón Oifig Bia agus Tréidliachta i ndáil le misean na hOifige Bia agus Tréidliachta i mí na Samhna 2007 sa Bhrasaíl, gníomhú go réasúnta agus go comhréireach chun déileáil leis an mbagairt ar shláinte ainmhithe agus ar shláinte phoiblí, tagann an tOmbudsman ar an gconclúid nach raibh aon drochriarachán ag an gCoimisiún nuair a d'fhorchuir sé coinníollacha speisialta, seachas toirmeasc iomlán a fhorchur ar allmhairiú mhairteoil uile na Brasaíle, nach bhféadfaí mairteoil a allmhairiú ach ó ghabháltais cheadaithe.
Mar sin féin, maidir le mairteoil faoi bhealach ón 1 Feabhra 2008 go dtí an 15 Márta 2008, déanann an tOmbudsman an ráiteas criticiúil seo a leanas:
{#CR17/2010}
Níor thug an Coimisiún údar leordhóthanach leis an bhfáth ar cheadaigh sé, idir an 1 Feabhra 2008 agus an 15 Márta 2008, coinsíneachtaí mairteola a allmhairiú ón mBrasaíl isteach san AE.
Maidir leis an maíomh gur cheart don Choimisiún toirmeasc a chur ar allmhairiú mairteola ón mBrasaíl, ní féidir an maíomh a dhéanamh.
Cuirfear an gearánach agus an Coimisiún ar an eolas faoin gcinneadh sin.
RÉAMHRÁ breise
--------------
{#FR09/2010}
Ba cheart don Choimisiún leanúint de mhisin rialta chuig tríú tíortha a sheoladh chun seiceálacha córasacha a dhéanamh chun a áirithiú go ndéanfaidh na tíortha sin rialuithe sláintíochta leordhóthanacha a mholadh, ach go ndéanfaidh siad iad a ghlacadh agus a choinneáil i bhfeidhm freisin. Le rialuithe sláintíochta leordhóthanacha, ba cheart leibhéal cosanta atá coibhéiseach ar a laghad a chur ar fáil mar a chuirtear ar fáil laistigh den Aontas.
P. Nikiforos DIAMANDOUROS
Arna dhéanamh in Strasbourg an 12 Iúil 2010
*** ** * ** ***
[\[1\]](#_ftnref1){#_ftn1} Tá an Eagraíocht Dhomhanda um Shláinte Ainmhithe tar éis galar crúb is béil a chatagóiriú mar "liosta*A*" galar. Sainmhíníonn an Eagraíocht Dhomhanda um Shláinte Ainmhithe galair Liosta A mar ghalair in-tarchurtha:
- a d'fhéadfadh leathadh an-tromchúiseach agus an-tapa a dhéanamh, beag beann ar theorainneacha náisiúnta;
- a bhfuil iarmhairt thromchúiseach shocheacnamaíoch nó sláinte poiblí acu;
- a bhfuil tábhacht mhór leo i dtrádáil idirnáisiúnta ainmhithe agus táirgí ainmhithe.
[\[2\]](#_ftnref2){#_ftn2} Sonraí nuashonraithe an 20 Feabhra 2009.
[\[3\]](#_ftnref3){#_ftn3} Is é sin, Santa Catarina.
[\[4\]](#_ftnref4){#_ftn4} Is cónaidhm í an Bhrasaíl atá comhdhéanta de shé Stát is fiche agus ceantar cónaidhme amháin (ina bhfuil an phríomhchathair, Brasa).
[\[5\]](#_ftnref5){#_ftn5} Is Stiúrthóireacht í an Oifig Bia agus Tréidliachta in Ard-Stiúrthóireacht um Shláinte agus um Chosaint Tomhaltóirí an Choimisiúin (ar a dtugtar AS SANCO).
[\[6\]](#_ftnref6){#_ftn6} D'fhoilsigh an Coimisiún Eorpach an Tuarascáil Deiridh an 11 Aibreán 2008.
[\[7\]](#_ftnref7){#_ftn7} Cinneadh ón gComhairle an 21 Nollaig 1976 ag tarraingt suas liosta de thríú tíortha óna n-údaraíonn na Ballstáit bó-ainmhithe, mucra agus feoil úr a allmhairiú (Iris Oifigiúil L 146, 14 Meitheamh 1979, lgh. 15ֱ7).
[\[8\]](#_ftnref8){#_ftn8} 178/2002 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 28 Eanáir 2002 lena leagtar síos prionsabail ghinearálta agus ceanglais ghinearálta dhlí an bhia, lena mbunaítear an tÚdarás Eorpach um Shábháilteacht Bia agus lena leagtar síos nósanna imeachta in ábhair a bhaineann le sábháilteacht bia (Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh L 31, Feabhra 2002, leathanaigh 1-24).
[\[9\]](#_ftnref9){#_ftn9} Tugann an tOmbudsman dá aire gur seoladh an tuairim chuige an 10 Nollaig 2007. Mar sin féin, i bhfianaise na ráiteas a rinneadh sa tuairim, tuigeann sé gur dréachtaíodh an tuairim am éigin roimh mhisean mhí na Samhna 2007 chun na Brasaíle.
[\[10\]](#_ftnref10){#_ftn10} Cé nach féidir táirgí a údarú riamh, áfach, má thagann siad ó ghabháltas atá ionfhabhtaithe nó a bhfuil amhras ann go bhfuil sé ionfhabhtaithe, féadfaidh táirgeadh, próiseáil agus dáileadh táirgí de bhunadh ainmhíoch teacht ó chríoch nó ó chuid de chríoch atá faoi réir srianta sláinte ainmhithe ar choinníoll:
(i) Déantar cóireáil ar na táirgí ionas gur féidir deireadh a chur leis an bhfadhb sláinte ainmhithe lena mbaineann;
(ii) Cuirtear an chóireáil i bhfeidhm ag bunaíocht arna formheas chun na críche sin ag an mBallstát inar tharla an fhadhb sláinte ainmhithe;
(iii) Sainaithnítear go soiléir na táirgí a bhfuil cóireáil le déanamh orthu; agus
(iv) Sular cuireadh faoi réir na cóireála dá dtagraítear thuas iad, rinneadh na táirgí a fháil, a láimhseáil, a iompar agus a stóráil ar leithligh, nó ag tráthanna éagsúla, ó tháirgí a chomhlíonann na coinníollacha sláinte ainmhithe uile, agus d'fhormheas an t-údarás inniúil na coinníollacha maidir le hiompar amach as an gcríoch atá faoi réir srianta sláinte ainmhithe.
[\[11\]](#_ftnref11){#_ftn11} Agus na liostaí sin á dtarraingt suas nó á dtabhairt cothrom le dáta, tabharfar aird ar leith ar na nithe seo a leanas:
(a) reachtaíocht an tríú tír;
(b) Eagrú an údaráis inniúil tréidliachta agus a sheirbhísí cigireachta sa tríú tír, cumhachtaí na seirbhísí sin, an mhaoirseacht a bhfuil siad faoina réir, agus na modhanna atá ar fáil dóibh, lena n-áirítear cumas foirne, chun a reachtaíocht a chur i bhfeidhm go héifeachtach;
(c) Na ceanglais sláinte ainmhithe iarbhír a bhfuil feidhm acu maidir le táirgeadh, monarú, láimhseáil, stóráil agus seoladh táirgí de bhunadh ainmhíoch atá beartaithe don Aontas;
(d) Na dearbhuithe is féidir le húdarás inniúil tréidliachta an tríú tír a thabhairt maidir le comhlíonadh nó coibhéis na gcoinníollacha sláinte ainmhithe ábhartha;
(e) Aon taithí ar mhargú an táirge ón tríú tír agus torthaí aon rialuithe allmhairiúcháin a rinneadh;
(f) Torthaí chigireachtaí agus/nó iniúchtaí an Aontais a rinneadh sa tríú tír, go háirithe, torthaí mheasúnú na n-údarás inniúil nó, i gcás ina n-iarrann an Coimisiún amhlaidh, an tuarascáil a thíolaic údaráis inniúla an tríú tír maidir leis na cigireachtaí a rinne siad;
(g)Stádas sláinte beostoic, ainmhithe clóis eile agus fiadhúlra sa tríú tír, agus aird ar leith á tabhairt ar ghalair ainmhithe coimhthíocha agus ar aon ghnéithe den staid sláinte ghinearálta sa tír a d'fhéadfadh a bheith ina riosca don tsláinte phoiblí nó do shláinte ainmhithe san Aontas;
(h) An rialtacht, an luas agus an cruinneas lena soláthraíonn an tríú tír faisnéis maidir le galair ainmhithe ionfhabhtaíocha nó thógálacha a bheith ina críoch, go háirithe na galair infhógartha atá liostaithe ag an Eagraíocht Dhomhanda um Shláinte Ainmhithe;
(i) Na rialacha maidir le cosc agus rialú galar tógálach nó tógálach ainmhithe atá i bhfeidhm sa tríú tír agus a gcur chun feidhme, lena n-áirítear rialacha maidir le hallmhairí ó thíortha eile.
[\[12\]](#_ftnref12){#_ftn12} Tuigeann an tOmbudsman go mbeidh beart atá bunaithe ar eolaíocht amháin comhréireach, de bharr a chineáil féin. Maidir leis an gceanglas go mbeadh beart neamh-idirdhealaitheach, tuigeann an tOmbudsman go dtugann an ceanglas seo le tuiscint nach féidir leis na srianta a fhorchuirtear ar allmhairí ó thríú tíortha a bheith níos déine ná na srianta a fhorchuirtear maidir le trádáil táirgí laistigh den AE. Ba cheart go seachnófaí leis freisin idirdhealú idir tríú tíortha.
[\[13\]](#_ftnref13){#_ftn13} Féach Tuarascáil 2006-8301 ón Oifig Bia agus Tréidliachta maidir le misean chun na Brasaíle i mí Eanáir-Feabhra 2006 agus a foilsíodh i mí na Nollag 2006. Tugadh faoin misean mar fhreagairt ar 34 ráig den Ghalar Crúb agus Béil a fógraíodh in Mato Grosso do Sul agus i bParanᡳ ó Dheireadh Fómhair 2005.
[\[14\]](#_ftnref14){#_ftn14} Ceadaíodh allmhairí feola díchnámhaithe ó na criosanna eile saor ó chois agus ó bhéal sa Bhrasaíl. An 29 Iúil 2008, d'aithin Coimisiún Eolaíochta na hEagraíochta Domhanda um Shláinte Ainmhithe gur cheart do Stát Mato Grosso do Sul a stádas 'saor*ó ghalar crúb is béil' a fháil ar ais le vacsaíniú'.*
[\[15\]](#_ftnref15){#_ftn15} Maidir le raon feidhme na gceanglas inrianaitheachta, tugann an tOmbudsman dá aire go luaitear an méid seo a leanas in Airteagal 18 de Rialachán 178/2002: "Bunófar*inrianaitheacht bia, beatha, bia-ainmhithe, agus aon substainte eile a bheartaítear a ionchorprú i mbia nó i mbeatha, nó a bhfuiltear ag súil go n-ionchorprófar i mbia nó i mbeatha í, ag gach céim den táirgeadh, den phróiseáil agus den dáileadh.* " Ina theannta sin, luaitear an méid seo a leanas in Aithris 29 de Rialachán 178/2002: "*Is gá a áirithiú gur féidir le gnólacht bia nó beatha, lena n-áirítear allmhaireoir, ar a laghad an gnó ónar soláthraíodh an bia, an bheatha, an t-ainmhí nó an tsubstaint a d'fhéadfadh a bheith ionchorpraithe i mbia nó i mbeatha a shainaithint, chun a áirithiú, tráth an imscrúdaithe, gur féidir inrianaitheacht a áirithiú ag gach céim.*"
[\[16\]](#_ftnref16){#_ftn16} Go deimhin, ní fhéadfaí an cinneadh toirmeasc a chur ar gach allmhairiú mairteola ó stát Mato Grosso do Sul, agus ó stáit chomharsanachta Paranࡡnd Sao Paulo, tar éis na ráige crúb is béil i mí Dheireadh Fómhair 2005, a bhaint amach ach amháin dá mbeadh an sásra leordhóthanach inrianaitheachta i bhfeidhm *cheana féin* roimh an ráig. Go deimhin, tugann an tOmbudsman dá haire, cé nár deimhníodh an ráig go dtí an 15 Deireadh Fómhair 2005, gur chuir an Coimisiún cosc ar allmhairiú mairteola ó gach ainmhí ó na criosanna sin a maraíodh tar éis an 30 Meán Fómhair 2005.
[\[17\]](#_ftnref17){#_ftn17} Luaitear an méid seo a leanas in Aithris 28 de Rialachán 178/2002: "Tá*sé léirithe ag \[e\]xperience gur féidir feidhmiú an mhargaidh inmheánaigh i mbia nó i mbeatha a chur i mbaol i gcás nach féidir bia agus beatha a rianú. Is gá, dá bhrí sin, córas cuimsitheach inrianaitheachta a bhunú laistigh de ghnólachtaí bia agus beatha ionas gur féidir aistarraingtí spriocdhírithe agus cruinne a dhéanamh nó faisnéis a thabhairt do thomhaltóirí nó d'oifigigh rialaithe, agus ar an gcaoi sin an fhéidearthacht go gcuirfí isteach ar bhealach níos leithne gan ghá i gcás fadhbanna sábháilteachta bia a sheachaint.*
[\[18\]](#_ftnref18){#_ftn18} Tugann an tOmbudsman dá haire go bhféadfadh an easpa muiníne inchosanta atá ag an bpobal as mairteoil a bheith mar thoradh ar mhainneachtain a chinntiú go bhfuil na ráthaíochtaí riachtanacha i bhfeidhm maidir le mairteoil a *allmhairítear* isteach san AE tionchar diúltach tromchúiseach a *imirt* ar tháirgeoirí mairteola uile an AE, mar gheall ar laghdú ar mhuinín an phobail i gcoitinne sa bhiashlabhra agus cé go gcomhlíonann táirgeoirí den sórt sin san AE ceanglais dhiana an AE maidir le mairteoil a tháirgeadh.
[\[19\]](#_ftnref19){#_ftn19} Maidir le hallmhairí mairteola isteach san AE, is mar seo a leanas atá Comhaontú SPS, in Airteagal 2:
"*1.Tá sé de cheart ag na comhaltaí na bearta sláintíochta agus fíteashláintíochta is gá a dhéanamh chun beatha nó sláinte an duine, ainmhithe nó plandaí a chosaint, ar choinníoll nach bhfuil na bearta sin ar neamhréir le forálacha an Chomhaontaithe seo.*
*2.Áiritheoidh na comhaltaí nach gcuirfear aon bheart sláintíochta nó sláintíochta i bhfeidhm ach a mhéid is gá chun beatha nó sláinte an duine, ainmhithe nó plandaí a chosaint, go mbeidh sé bunaithe ar phrionsabail eolaíocha agus nach gcoinneofar ar bun é gan fianaise eolaíoch leordhóthanach, ach amháin mar a fhoráiltear i mír 7 d'Airteagal 5.*
*3. Áiritheoidh na Comhaltaí nach ndéanfaidh a mbearta sláintíochta agus sláintíochta idirdhealú go treallach ná gan údar idir na Feisirí i gcás ina bhfuil dálaí comhionanna nó comhchosúla i réim, lena n-áirítear idir a gcríoch féin agus críoch na bhFeisirí eile. Ní chuirfear bearta sláintíochta agus sláintíochta i bhfeidhm ar bhealach a bheadh ina shrian faoi cheilt ar thrádáil idirnáisiúnta ż/em\>" (béim curtha leis)*
Dá réir sin, ní mór "*fianaise eolaíoch leordhóthanach"* a agairt chun srianta a fhorchur ar allmhairithe mairteola isteach san AE. Tugann an tOmbudsman dá haire, in éagmais Airteagal 5, mír 7 de Chomhaontú SPS, i gcásanna nach bhfuil "*fianaise eolaíoch"* ábhartha ar fáil, go bhféadfaidh Comhalta de Chomhaontú SPS bearta sláintíochta nó sláintíochta a ghlacadh go sealadach ar bhonn "faisnéis*ábhartha atá ar fáil".*
[\[20\]](#_ftnref20){#_ftn20} Féach mír 53 thuas.
[\[21\]](#_ftnref21){#_ftn21} Áiríodh an méid seo a leanas sna ráitis shonracha a áiríodh sa tuarascáil:
"Bhí*córais inrianaitheachta i bhfeidhm i ngach bunaíocht ar tugadh cuairt uirthi le haghaidh feola a raibh sé beartaithe í a onnmhairiú chuig an Aontas.*
*Bhí doiciméadacht chun an nasc idir na céimeanna táirgthe éagsúla a bhunú seanbhunaithe i bhformhór na mbunaíochtaí ar tugadh cuairt orthu. Sainaithníodh roinnt mioneaspaí ż/em\>"*
[\[22\]](#_ftnref22){#_ftn22} Mar achoimre, dealraíonn sé, cé nár aimsigh an Oifig Bia agus Tréidliachta aon chásanna sonracha d'easpa inrianaitheachta i mí an Mhárta 2007, nach bhféadfadh sí, toisc go raibh córas iniúchtaí na Brasaíle neamhleor, ráthaíocht a thabhairt go raibh córas inrianaitheachta iomlán na Brasaíle ar an gcaighdeán riachtanach.
"Níor*bunaíodh aon chomhordú leis an roinn sláinte ainmhithe ná le hionadaithe SISBOV ón rúnaí forbartha tuaithe chun iniúchadh a dhéanamh ar an slabhra iomlán ar ais go dtí an gabháltas tionscnaimh."*
"*(Poist Teorann) ar tugadh cuairt orthu idir na Stáit, bhí an trealamh agus an fhoireann chuí acu. Bhí lámhleabhar nósanna imeachta, treoracha agus reachtaíochta ar fáil ag na poist ar tugadh cuairt orthu.*
*Rinneadh an obair a rinneadh ag na poist a dhoiciméadú i gceart, lena n-áirítear gníomhaíochtaí a rinneadh i gcás neamhchomhlíonta.*"
"*2 Níor choinnigh Comhlachtaí Deimhniúcháin Creidiúnaithe (ACBanna) ar tugadh cuairt orthu an bunachar sonraí cothrom le dáta maidir le hainmhithe cláraithe ar ghabháltais.*"
"Ní*raibh nósanna imeachta rialaithe sainithe i bhfeidhm ag aon cheann de na ACBanna ar tugadh cuairt orthu maidir le rialuithe féinseiceála, agus níor bunaíodh pleananna iniúchóireachta do 2007. "*
"Rinneadh*rialuithe i limistéar teoranta, in aice leis an gceannoifig amháin.*"
[\[23\]](#_ftnref23){#_ftn23} Is é seo, tuigeann an tOmbudsman, an caighdeán atá ag teastáil chun sábháilteacht bia a chinntiú.
[\[24\]](#_ftnref24){#_ftn24} Forchuireadh coinníollacha speisialta a d'éiligh nach bhféadfaí mairteoil a allmhairiú isteach san AE ach ó ghabháltais údaraithe aitheanta a bhféadfaí ráthaíochtaí leordhóthanacha agus in-iniúchta a sholáthar ina leith.
[\[25\]](#_ftnref25){#_ftn25} Is é SISBOV Córas Aitheantais agus Deimhniúcháin na Brasaíle de Bhunús Bólachta agus Bubaline. Tá sé á reáchtáil ag Aireacht Talmhaíochta na Brasaíle.
[\[26\]](#_ftnref26){#_ftn26} Tugann an tOmbudsman dá haire go dtagraítear cheana féin do chóras dúnta den sórt sin sa tuarascáil a bhaineann le misean Mhárta 2007 chun na Brasaíle. Luadh sa tuarascáil sin go raibh sé d'aidhm ag údaráis na Brasaíle córas dúnta gabháltas údaraithe a chur i bhfeidhm faoi 2009. Comhaontaíodh sa tuarascáil gur féidir rialuithe níos fearr a dhéanamh leis an gcoincheap maidir le córas dúnta gabháltas. Thug an tOmbudsman faoi deara, sa tuarascáil a bhaineann le misean mhí an Mhárta 2007, gur breathnaíodh fadhbanna sa chéim thionscnaimh agus san idirthréimhse. Thug sé dá aire freisin nár tugadh aghaidh go sásúil ar mholtaí uile mhisin 2006, rud a d'fhág go raibh amhras ann faoi iontaofacht an chórais tráth na scríbhneoireachta (a bhí ann go luath in 2007).
[\[27\]](#_ftnref27){#_ftn27} Mar shampla den triail oiriúnachta, mar a úsáidtear i ndlí an Aontais í, féach Cás C-240/95 *Imeachtaí coiriúla i gcoinne Rꮹ Schmit* \[1996\] ECR I-3179, mír 25.
[\[28\]](#_ftnref28){#_ftn28} Mhol údaráis na Brasaíle ar dtús, an 28 Eanáir 2008, go gcuirfí 2681 ghabháltas ar an liosta. Mar sin féin, ós rud é nár cuireadh aon tuarascálacha iniúchóireachta ná cigireachta isteach i ndáil leis na gabháltais sin go léir, níor ghlac an Coimisiún leis an liosta molta sin.
[\[29\]](#_ftnref29){#_ftn29} Sainaithníodh sa mhisean freisin easnaimh leanúnacha in áiteanna eile i gcóras táirgthe mairteola na Brasaíle, agus moladh bearta chun déileáil leis na heasnaimh leanúnacha sin.
[\[30\]](#_ftnref30){#_ftn30} Tuigeann an tOmbudsman gur cuireadh an misean i gcrích ón 20 Eanáir go dtí an 2 Feabhra 2009.
[\[31\]](#_ftnref31){#_ftn31} Scrúdófar saincheist na leasanna cothromaíochta ar bhealach níos mionsonraithe i mír 129 thíos.
[\[32\]](#_ftnref32){#_ftn32} Féach, mar shampla, Tuarascáil DG(SANCO)/7044/2004 ֠MR Final (Tuarascáil Chríochnaitheach ar mhisean a rinneadh sa Ríocht Aontaithe ón 26 Aibreán go dtí an 7 Bealtaine 2004 maidir le hathbhreithniú ginearálta a mhéid a bhaineann le bearta cosanta i gcoinne einceifileapaite spúinseach bhólachta). · Ní raibh na "easnaimh" a sainaithníodh sa Tuarascáil DG(SANCO)/7044/2004 ֠MR Final de chineál a d'fhágfadh go mbeadh gá le coinníollacha speisialta ná le toirmeasc. Ina ionad sin, d'eascair ceanglas astu go ndéanfaí bearta ceartaitheacha.
[\[33\]](#_ftnref33){#_ftn33} Féach Aithris 8, atá mar a leanas:
'Chun*cur isteach ar thrádáil a sheachaint, ba cheart coinsíneachtaí d'fheoil bó-ainmhithe úr dhíchnámhaithe agus aibithe arna ndeimhniú agus arna seoladh roimh theacht i bhfeidhm an Chinnidh seo a cheadú lena n-allmhairiú isteach sa Chomhphobal ar feadh tréimhse shonraithe.'*
[\[34\]](#_ftnref34){#_ftn34} Féach mír 120 thuas.
[\[35\]](#_ftnref35){#_ftn35} Tugann an tOmbudsman dá haire, mar thoradh ar ráigeanna den ghalar crúb is béil in Mato Grosso do Sul i mí Dheireadh Fómhair 2005, gur chuir an Coimisiún allmhairí uile mairteola ó stát Mato Grosso do Sul, agus ó stáit chomharsanacha Paranࡡnd Sao Paulo, ar fionraí i gcás ainmhithe a maraíodh tar éis an 30 Meán Fómhair 2005. Dá réir sin, tuigeann an tOmbudsman go bhfuil sé indéanta, má éilíonn an cás amhlaidh, srianta a fhorchur láithreach ar allmhairiú mairteola.
[\[36\]](#_ftnref36){#_ftn36} Maidir leis an gcleachtadh cothromaíochta, tugann an tOmbudsman dá aire go bhfuil an galar crúb is béil, dar leis an gCoimisiún féin, ar cheann de na galair ainmhithe is tógálaí. Is féidir le ráig den ghalar crúb is béil a bheith ina cúis le caillteanais eacnamaíocha an-dian (i gcomhthuarascáil ó Roinn Comhshaoil, Bia agus Gnóthaí Tuaithe na Ríochta Aontaithe agus ón Roinn Cultúir, Meán agus Spóirt, cuireadh costas na ráige crúb is béil 2001 sa Ríocht Aontaithe ag Sterling 3 bhilliún do thionscal talmhaíochta/bia na Ríochta Aontaithe ('Costas*Eacnamaíoch an Ghalair Crúibe agus Béil sa Ríocht Aontaithe: Páipéar Oibre Comhpháirteach* ()). Ina theannta sin, tugann an tOmbudsman dá aire go raibh sé ar cheann de chuspóirí Chinneadh 2008/61/CE a áirithiú go mbeadh aon fheoil a allmhairítear ón mBrasaíl inrianaithe. Meabhraíonn an tOmbudsman go gceadaíonn inrianaitheacht d'údaráis phoiblí freagairt go tapa agus go héifeachtach d'aon bhagairtí sláinte poiblí nó sláintíochta atá ag teacht chun cinn trí thionscnamh feola a shainaithint, a luaithe is féidir, tar éis ráig a shainaithint. Dá bhrí sin, cuireann inrianaitheacht ar chumas na n-údarás poiblí bearta a dhéanamh láithreach chun deireadh a chur le rioscaí do shláinte ainmhithe nó don tsláinte phoiblí.