A Uasail V., a chara,

An 5 Deireadh Fómhair 2006, chuir tú gearán faoi bhráid an Ombudsman Eorpaigh i gcoinne an Choimisiúin Eorpaigh. Bhain do ghearán, a comhlánaíodh le do litir dar dáta an 9 Nollaig 2006, le freagra an Choimisiúin ar ghearán faoi Airteagal 226 i gcoinne na Gréige a chuir tú faoi bhráid an Choimisiúin. Ar an 20 Nollaig 2006, d'oscail mé fiosrúchán ar an gcás seo. An 27 Márta 2006, sheol an Coimisiún a thuairim chugam maidir le do ghearán. Chuir mé ar aghaidh chugat é le cuireadh chun tuairimí a chur isteach. I do chomhfhreagras ina dhiaidh sin, choinnigh tú do ghearán.

Táim ag scríobh chugat anois chun torthaí na bhfiosrúchán a rinneadh a chur in iúl duit.

An Gearán

An 8 Lúnasa 2006, chuir an gearánach, in éineacht le go leor saoránach eile, gearán faoi Airteagal 226 i gcoinne na Gréige faoi bhráid an Choimisiúin. Bhain an gearán le sárú líomhnaithe ar Threoir 85/337/CEE ón gComhairle an 27 Meitheamh 1985, maidir le measúnú a dhéanamh ar éifeachtaí tionscadal poiblí agus príobháideach áirithe ar an gcomhshaol (1), arna leasú le Treoir 97/11/CE ón gComhairle an 3 Márta 1997 (2), maidir le tionscadal mótarbhealaigh ("an Tionscadal"). D’áitigh an gearánach (i) nach ndearnadh measúnú ar an tionchar ar an gcomhshaol (‘MTC’) sular foilsíodh (i mí Mheán Fómhair 2005) an fógra tairisceana maidir le tógáil an Tionscadail (ní dhearnadh MTC ach amháin maidir le bóthar contae a bhain le tionscadal a bhí éagsúil go soiléir leis an gceann atá i gceist); (ii) tar éis gearáin ábhartha, ullmhaíodh staidéar MTC ar an Tionscadal agus cuireadh faoi bhráid Mhaoracht Chalkidiki (an Ghréig) é i mí Feabhra 2006; (iii) chuir an pobal áitiúil, bardas N. Moudania (an Ghréig) agus Comhairle Maorach Chalkidiki in iúl go raibh siad i gcoinne an Tionscadail. Chuir an gearánach roinnt doiciméad isteach in éineacht lena ghearán agus grianghraf de chomhartha lena léirítear go gcosnódh na hoibreacha a bhaineann leis an Tionscadal EUR 25 000 000 agus go ndéanfadh an tógálaí X iad. I litir dar dáta an 15 Meán Fómhair 2006, thug an Coimisiún freagra don ghearánach, agus chuir sé i bhfios go láidir nár suíodh sárú ar Threoir 85/337 toisc gur léirigh an pobal áitiúil agus Comhairle Mhaorlathach Chalkidiki tuairim dhiúltach maidir leis an Tionscadal. Dúirt an Coimisiún, dá bhrí sin, nárbh fhéidir "gearán a chlárú."

I litir dar dáta an 5 Deireadh Fómhair 2006, chuir an gearánach in iúl don Choimisiún nár chuir sé a argóint (i) thuas san áireamh agus d’iarr sé, ar an mbonn sin, go gclárófaí a ghearán um shárú. Seoladh an litir seo freisin (agus seoladh go sainráite í) chuig an Ombudsman Eorpach, a chláraigh í mar ghearán i gcoinne an Choimisiúin. An 1 Nollaig 2006, fuair an tOmbudsman cóip de fhreagra an Choimisiúin (dar dáta an 23 Samhain 2006) ar litir an ghearánaí an 5 Deireadh Fómhair 2006. Chuir an Coimisiún in iúl, ar an gcéad dul síos, gur oth leis nár déileáladh go hiomchuí le hargóint an ghearánaigh (i) ina litir dar dáta an 15 Meán Fómhair 2006. Dúirt an Coimisiún an méid seo a leanas freisin:

(a) bhain an nós imeachta tairisceana don Tionscadal, go deimhin, le mótarbhealach a thógáil le bacainní ar an dá thaobh agus ní hamháin le feabhas a chur ar bhóthar contae atá ann cheana, arbh ionann é agus sárú ar Airteagal 2(1) de Threoir 85/337;

(b) ina dhiaidh sin rinne forbróir an Tionscadail MTC nua, a cuireadh faoi bhráid na hAireachta inniúla an 29 Nollaig 2005;

(c) cuireadh an MTC nua faoi réir nós imeachta comhairliúcháin/meastóireachta;

(d) cuireadh an nós imeachta sin i gcrích nuair a glacadh cinneadh comhpháirteach aireachta 1000838 an 16 Deireadh Fómhair 2006, lenar formheasadh dálaí comhshaoil an Tionscadail;

(e) i bhfianaise an mhéid thuas, rinneadh sárú ar dhlí an Chomhphobail, a raibh a éifeachtaí cruthaithe agus "ídithe" aige cheana féin;

(f) rinne údaráis na Gréige na bearta ba ghá chun an sárú a fhoirceannadh, ós rud é gur cuireadh an Tionscadal faoi réir nós imeachta nua MTC;

(g) dá bhrí sin, ní bheadh cuspóir ag nós imeachta um shárú agus ní bheadh sé úsáideach é a thionscnamh;

(h) ba é cuspóir nós imeachta um shárú athrú a bhaint amach ar iompraíocht an Bhallstáit neamhchomhlíontach agus gan a fháil amach, go ginearálta, ar tharla sárú san am a chuaigh thart.

An 9 Nollaig 2006, sheol an gearánach facs chuig an Ombudsman, inar chuir sé in iúl go láidir gur cás drochriaracháin a bhí i bhfreagra an Choimisiúin an 23 Samhain 2006. Líomhain sé gur theip ar an gCoimisiún déileáil i gceart lena ghearán faoi Airteagal 226. Go sonrach, chuir sé i gcoinne chonclúid an Choimisiúin go raibh bearta iomchuí déanta ag na húdaráis náisiúnta chun deireadh a chur leis an sárú ar Threoir 85/337. D’áitigh sé gur cheart don Choimisiún a mheas go raibh sárú leanúnach ann, toisc gur theip ar na húdaráis náisiúnta na gníomhartha náisiúnta ba chúis leis an sárú thuas a chúlghairm nó a neamhniú, eadhon, an nós imeachta tairisceana agus dámhachtain conartha oibreacha poiblí ina dhiaidh sin chun an Tionscadal a thógáil. D'oscail an tOmbudsman fiosrúchán ar an líomhain thuasluaite agus ar an argóint tacaíochta a rinne an gearánach.

An Fiosrúchán

Ina thuairim, thagair an Coimisiún, ar an gcéad dul síos, dá chomhfhreagras thuasluaite leis an ngearánach. Dheimhnigh an Coimisiún a sheasamh go ndearnadh sárú ar Airteagal 2(1) de Threoir 85/337/CEE, lenar táirgeadh agus lenar ídíodh a héifeachtaí (‘infraction consomée’), ós rud é go raibh an Tionscadal atá faoi chonspóid faoi réir MTC ex post. Dúirt an Coimisiún freisin gur cláraíodh líomhaintí an ghearánaigh i gcoinne an MTC sin mar ghearán faoi Airteagal 226 agus go gcuirfeadh sé an gearánach ar an eolas faoina chinneadh ina leith in am trátha. Ina chuid barúlacha, choinnigh an gearánach, go bunúsach, a líomhain.

An Cinneadh

1.1 An 8 Lúnasa 2006, chuir an gearánach, in éineacht le go leor saoránach eile, gearán faoi Airteagal 226 i gcoinne na Gréige faoi bhráid an Choimisiúin Eorpaigh. Bhain an gearán le sárú líomhnaithe ar Threoir 85/337 ón gComhairle an 27 Meitheamh 1985, maidir le measúnú a dhéanamh ar éifeachtaí tionscadal poiblí agus príobháideach áirithe ar an gcomhshaol (3), arna leasú le Treoir 97/11/CE ón gComhairle an 3 Márta 1997 (4), maidir le tionscadal mótarbhealaigh ("an Tionscadal"). D’áitigh an gearánach, go háirithe, nach ndearnadh measúnú ar an tionchar ar an gcomhshaol (‘MTC’) sular foilsíodh (i mí Mheán Fómhair 2005) an fógra tairisceana maidir le tógáil an Tionscadail. D’áitigh sé freisin nach ndearnadh MTC ach amháin maidir le bóthar contae a bhain le tionscadal a bhí an-éagsúil leis an gceann atá i gceist. Dhiúltaigh an Coimisiún imscrúdú a dhéanamh ar an ngearán. Mar fhreagra ar an argóint thuas, dúirt an Coimisiún an méid seo a leanas:

(a) bhain an nós imeachta tairisceana don Tionscadal, go deimhin, le mótarbhealach a thógáil le bacainní ar an dá thaobh agus ní hamháin le feabhas a chur ar bhóthar contae atá ann cheana, arbh ionann é agus sárú ar Airteagal 2(1) de Threoir 85/337 (5);

(b) ina dhiaidh sin, rinne forbróir an Tionscadail MTC nua, a cuireadh faoi bhráid na hAireachta inniúla an 29 Nollaig 2005;

(c) cuireadh an MTC nua faoi réir nós imeachta comhairliúcháin/meastóireachta;

(d) cuireadh an nós imeachta sin i gcrích nuair a glacadh cinneadh comhpháirteach aireachta 1000838 an 16 Deireadh Fómhair 2006, lenar formheasadh dálaí comhshaoil an Tionscadail;

(e) i bhfianaise an mhéid thuas, tháinig an Coimisiún ar an gconclúid gur sáraíodh dlí an Chomhphobail, a raibh a éifeachtaí táirgthe agus "ídithe" aige cheana féin;

(f) rinne údaráis na Gréige na bearta ba ghá chun an sárú a fhoirceannadh, ós rud é gur cuireadh an Tionscadal faoi réir nós imeachta nua MTC;

(g) dá bhrí sin, ní bheadh cuspóir ag nós imeachta um shárú agus ní bheadh sé úsáideach é a thionscnamh;

(h) ba é cuspóir nós imeachta um shárú athrú a bhaint amach ar iompraíocht an Bhallstáit neamhchomhlíontach agus gan a fháil amach, go ginearálta, ar tharla sárú san am a chuaigh thart.

Ina thuairim ar an ngearán, dheimhnigh an Coimisiún a sheasamh roimhe seo maidir le "consomée sáraithe", ag tabhairt dá aire go raibh an Tionscadal atá faoi chonspóid faoi réir MTC ex post. Dúirt sé freisin go raibh líomhaintí an ghearánaigh i gcoinne an MTC sin cláraithe anois mar ghearán faoi Airteagal 226 agus go gcuirfeadh an Coimisiún an gearánach ar an eolas faoina chinneadh ina leith in am trátha.

1.2 Meabhraíonn an tOmbudsman Eorpach, ar an gcéad dul síos, nach mór an cheist ar mhainnigh Ballstát oibleagáidí a chomhlíonadh a chinneadh trí thagairt a dhéanamh don staid atá i réim sa Bhallstát ag deireadh na tréimhse a leagtar amach sa tuairim réasúnaithe (6). I gcás nach ann don sárú a thuilleadh an tráth sin, bheadh an chaingean in aghaidh an Bhallstáit neamh-inghlactha (7). Maidir leis an ngearán seo agus mar thaca lena líomhain, d’áitigh an gearánach go raibh sárú leanúnach ann, toisc gur theip ar na húdaráis náisiúnta na gníomhartha náisiúnta as ar tháinig an sárú a chúlghairm nó a neamhniú. Go sonrach, d’áitigh an gearánach gur theip ar údarás ábhartha na Gréige an nós imeachta tairisceana a chúlghairm agus conradh oibreacha poiblí a dhámhachtain ina dhiaidh sin chun an Tionscadal a chur i gcrích. I ndáil leis sin, is cosúil nach bhfuil aon chásdlí ann lena ndeimhnítear gur ceanglaíodh ar na húdaráis náisiúnta gníomhú ar an mbealach a chuir an gearánach in iúl, chun deireadh a chur leis an sárú (Airteagal 2(1) de Threoir 85/337) a chinn an Coimisiún, i gcás amhail an cás atá i gceist. Thairis sin, tá sé réasúnta a mheas, i gcás den sórt sin, go bhfoirceanntar an sárú nuair (i) a cheanglaíonn na húdaráis náisiúnta inniúla, sula ndéantar na hoibreacha atá beartaithe don Tionscadal, go mbeidh an Tionscadal faoi réir MTC, i gcomhréir leis na forálacha ábhartha de dhlí an Chomhphobail, agus (ii) a dhéanann na húdaráis sin cinneadh (nua) toiliú forbartha a dheonú nó a dhiúltú, i gcomhréir leis an nós imeachta MTC agus i bhfianaise a thorthaí. Is cosúil gur tharla sé seo sa chás atá idir lámha. I bhfianaise an mhéid thuas, níor tugadh bunús le líomhain an ghearánaigh. Dá bhrí sin, ní aimsíonn an tOmbudsman aon chás comhfhreagrach drochriaracháin ar thaobh an Choimisiúin.

1.3 Tugann an tOmbudsman le fios freisin go bhfuil roinnt argóintí curtha ar aghaidh ag an ngearánach a bhaineann, go bunúsach, leis an MTC (nua). Níl tionchar ag na hargóintí sin ar an bhfiosrúchán seo, ach tá siad ábhartha go leor maidir le diúltú an Choimisiúin do ghearán Airteagal 226 an ghearánaigh i gcoinne an MTC seo agus an toiliú forbartha ina dhiaidh sin don Tionscadal. Is ábhar gearáin eile é an diúltú seo a chuir an gearánach faoi bhráid an Ombudsman (gearán 629/2008/ID) agus scrúdófar é sa chomhthéacs sin.

Ar bhonn a chuid fiosrúchán ar an ngearán seo, ní fhaigheann an tOmbudsman aon drochriarachán ón gCoimisiún. Dá bhrí sin, dúnann an tOmbudsman an cás.

Le dea-mhéin,

P. Nikiforos DIAMANDOUROS

(1) IO 1985 L 175, lch. 40.

(2) IO 1997 L 73, lch. 5.

(3) IO 1985 L 175, lch. 40.

(4) IO 1997 L 73, lch. 5.

(5) Is mar seo a leanas atá Airteagal 2(1) de Threoir 85/337, arna leasú le Treoir 97/11: "Glacfaidh na Ballstáit gach beart is gá chun a áirithiú, sula dtabharfar toiliú, go ndéanfar tionscadail ar dócha go mbeidh éifeachtaí suntasacha acu ar an gcomhshaol de bhua, inter alia, a gcineáil, a méide nó a suímh, a chur faoi réir ceanglais maidir le toiliú forbartha agus maidir le measúnú i ndáil lena éifeachtaí. Sainmhínítear na tionscadail sin in Airteagal 4." Dá bhrí sin, mheas an Coimisiún, go bunúsach, go raibh baint ag an bhfógra tairisceana atá i gceist, ar cosúil go raibh cinneadh lena ndámhtar conradh oibreacha poiblí ábhartha mar thoradh air, le "toiliú (...) tugtha" maidir leis an tionscadal a chur i gcrích.

(6) Féach, mar shampla, Cás C-209/02 An Coimisiún v An Ostair [2004] ECR I-1211, mír 16.

(7) Féach, mar shampla, Cás C-362/90 an Coimisiún v an Iodáil [1992] ECR I-2353, mír 13.