Cúlra an ghearáin

1. Is é is aidhm do chistí comhtháthaithe an Aontais comhtháthú eacnamaíoch, sóisialta agus críochach a neartú san Aontas.[1] I gcás chistí an Aontais atá á mbainistiú go comhpháirteach ag an Aontas agus a Bhallstáit, tá feidhm ag ‘leabhar rialacha aonair’[2], Rialachán na bhForálacha Coiteanna [3] (CPR). Le Rialachán na bhForálacha Coiteanna, cinntear gur cheart Cistí an Aontais a chur chun feidhme i gcomhréir le cearta bunúsacha agus le Cairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh go háirithe.[4] Ina theannta sin, leagtar síos in iarscríbhinní Rialachán na bhForálacha Coiteanna ‘coinníollacha cumasúcháin’ cothrománacha agus téamacha nach mór do na Ballstáit a chomhlíonadh chun aisíocaíochtaí an Aontais a éileamh i leith a gcaiteachas ar chláir arna gcistiú ag an Aontas.[5] Ceann de na coinníollacha cumasúcháin cothrománacha is ea cur i bhfeidhm agus cur chun feidhme éifeachtach na Cairte agus ceanglaítear ar na Ballstáit sásraí éifeachtacha a bheith i bhfeidhm acu chun na críche sin.[6]

2. I mí na Nollag 2022, ghlac an Coimisiún Eorpach an Comhaontú Comhpháirtíochta leis an Ungáir [7] maidir le cistiú ón Aontas don Bhallstát faoi Rialachán na bhForálacha Coiteanna don tréimhse ó 2021 go 2027.[8] Ina Chinntí Cur Chun Feidhme gaolmhara [9], chuir an Coimisiún in iúl go raibh imní air maidir le comhlíonadh an choinníll cumasúcháin chothrománaigh maidir leis an gCairt ag an Ungáir. Go sonrach, i ndáil le neamhspleáchas breithiúnach, chinn an Coimisiún go measfaí an coinníoll cumasúcháin cothrománach a bheith comhlíonta ‘a luaithe a bheidh na bearta maidir leis na breithiúna a bhfuil gealltanas tugtha aici ina leith faoi Phlean Téarnaimh agus Athléimneachta na tíre déanta ag an Ungáir’[10]. Maidir leis an dlí um chosaint leanaí, cosaint na saoirse acadúla agus an ceart chun tearmainn, mheas an Coimisiún nár chomhlíon an Ungáir an coinníoll cumasúcháin cothrománach maidir leis an gCairt.[11]

3. Thart ar an am céanna, ghlac Comhairle an Aontais Eorpaigh, ag gníomhú di ar thogra ón gCoimisiún, Cinneadh Cur Chun Feidhme [12] faoin Rialachán maidir le Coinníollacht [13]. Go nithiúil, chinn an Chomhairle thart ar €6.3 billiún de chistí an Aontais a cuireadh i leith na hUngáire a chur ar fionraí chun buiséad an Aontais a chosaint i bhfianaise sáruithe ar phrionsabail an smachta reachta maidir le soláthar poiblí agus imscrúduithe agus ionchúiseamh frithéillithe.[14]

4. Thart ar bhliain ina dhiaidh sin, i mí na Nollag 2023, tháinig an Coimisiún ar an gconclúid go ndearna an Ungáir ‘na bearta a gheall sí a dhéanamh’ chun a breithiúna a athchóiriú mar a leagtar amach ina Plean Téarnaimh agus Athléimneachta.[15] Dá bhrí sin, chinn an Coimisiún [16] gur chomhlíon an Ungáir an coinníoll cumasúcháin cothrománach ar an gCairt faoi Rialachán na bhForálacha Coiteanna maidir le neamhspleáchas breithiúnach, rud a chuir thart ar €10.2 billiún ar fáil don Ungáir chun aisíocaíochtaí a éileamh. Mar sin féin, chloígh an Coimisiún lena ábhair imní maidir le cosaint leanaí, saoirse acadúil agus an ceart chun tearmainn.[17] Níor cuireadh deireadh fós leis na bearta a forchuireadh ar bhonn an Rialacháin maidir le Coinníollacht.[18]

5. I bhfianaise an mhéid sin, chuir an gearánach iarraidh ar rochtain phoiblí [19] faoi bhráid an Choimisiúin i mí na Samhna 2023, inar iarradh doiciméid ‘a chuir údaráis na hUngáire in iúl don Choimisiún, de bhun Airteagal 15 mír 3 de [Rialachán na bhForálacha Coiteanna], go measann siad gur comhlíonadh coinníoll cumasúcháin nár comhlíonadh tráth formheasta cláir faoin rialachán sin ina dhiaidh sin’. Go háirithe, d’iarr an gearánach rochtain ar fhéinmheasúnú na hUngáire ar chomhlíonadh an choinníll cumasúcháin chothrománaigh maidir leis an gCairt a mhéid a bhaineann le neamhspleáchas breithiúnach. Ina theannta sin, d’iarr an gearánach rochtain ar na malartuithe idir an Coimisiún agus údaráis na hUngáire maidir leis na coinníollacha cumasúcháin sin, agus ar na doiciméid uile ina bhfuil measúnú an Choimisiúin ar an bhfaisnéis a chuir an Ungáir isteach.

6. Fuair an gearánach freagra tosaigh i mí Eanáir 2024. Shainaithin an Coimisiún cúig dhoiciméad mar dhoiciméid a thagann faoi raon feidhme na hiarrata ar rochtain. Litreacha (le ceangaltáin) a sheol an Ungáir chuig an gCoimisiún a bhí in dhá cheann de na doiciméid sin. Litreacha a sheol an Coimisiún chuig údaráis na hUngáire ab ea trí dhoiciméad eile. Bhain na doiciméid uile leis an gcoinníoll cumasúcháin cothrománach maidir leis an gCairt i ndáil le neamhspleáchas breithiúnach.

7. Tar éis dó dul i gcomhairle le húdaráis na hUngáire maidir le nochtadh an dá litir a sheol siad, thug an Coimisiún rochtain (pháirteach)[20] ar chuid dá gceangaltáin agus dhiúltaigh sé rochtain ar na doiciméid a bhí fágtha ina n-iomláine. Agus é sin á dhéanamh aige, d’áitigh an Coimisiún go mbainfeadh nochtadh an bonn de chuspóir na gcigireachtaí, na n-imscrúduithe agus na n-iniúchtaí [21] mar a chosnaítear faoi reachtaíocht an Aontais maidir le rochtain phoiblí ar dhoiciméid (Rialachán 1049/2001). Maidir lena dhoiciméid féin, dheonaigh an Coimisiún rochtain iomlán ar dhoiciméad amháin agus dhiúltaigh sé rochtain ar an dá dhoiciméad eile ina n-iomláine. D’áitigh sé go raibh an diúltú sin bunaithe ar an eisceacht maidir le próiseas cinnteoireachta na hinstitiúide a chosaint [22].  

8. D’iarr an gearánach ar an gCoimisiún athbhreithniú a dhéanamh ar a chinneadh (trí ‘iarratas daingniúcháin’ a dhéanamh), agóid a dhéanamh i gcoinne chur i bhfeidhm na n-eisceachtaí, agus a cheistiú ar shainaithin an Coimisiún na doiciméid uile a thagann faoi raon feidhme na hiarrata ar rochtain. Go sonrach, mheas an gearánach gur cuimsíodh ina iarraidh ar rochtain freisin doiciméid a bhaineann leis na coinníollacha cumasúcháin téamacha nár chomhlíon an Ungáir.

9. I mí an Mhárta 2024, thug Parlaimint na hEorpa caingean os comhair Chúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh (CBAE) chun an Cinneadh ón gCoimisiún maidir le comhlíontacht na hUngáire leis an gCairt a mhéid a bhaineann le neamhspleáchas breithiúnach a neamhniú, lenar líomhnaíodh earráidí follasacha measúnaithe, sárú ar an dualgas cúiseanna a lua agus mí-úsáid cumhachtaí (cás C-225/24). Tá an cás cúirte seo ar feitheamh faoi láthair.^[23] 

10. In éagmais freagra ar a n-iarratas daingniúcháin laistigh den teorainn ama shínithe, a chuaigh in éag i mí Aibreáin 2024, chuaigh an gearánach i dteagmháil leis an Ombudsman. 

An fiosrúchán

11. D’oscail an tOmbudsman fiosrúchán ar chinneadh intuigthe an Choimisiúin rochtain a dhiúltú faoi Rialachán 1049/2001.

12. Le linn an fhiosrúcháin, rinne foireann fiosrúcháin an Ombudsman iniúchadh ar na doiciméid a bhí i gceist in iarratas rochtana an ghearánaigh. D’iarr an tOmbudsman ar an gCoimisiún freisin tuairimí breise a chur ar fáil maidir leis an ngearán.

13. D'iarr an Coimisiún cruinniú [24] le foireann fiosrúcháin an Ombudsman. Le linn an chruinnithe, mhínigh ionadaithe an Choimisiúin go raibh ‘sárú déanta ag imeachtaí ar iarraidh an ghearánaigh ar rochtain’, is é sin caingean neamhnithe na Parlaiminte i gcoinne Chinneadh an Choimisiúin ó mhí na Nollag 2023. Shoiléirigh siad go raibh rochtain phribhléideach ar na doiciméid atá i gceist diúltaithe cheana féin ag an gCoimisiún don Pharlaimint faoin gCreat-Chomhaontú idirinstitiúideach [25]. Níor thoiligh údaráis na hUngáire ach leis na doiciméid ábhartha ^[26] a chur ar aghaidh i gcomhthéacs na dlíthíochta.

14. Chláraigh an Coimisiún freisin iarraidh nua ar rochtain ar dhoiciméid a bhaineann leis an measúnú ar na coinníollacha cumasúcháin téamacha nár chomhlíon an Ungáir. I mí an Mheithimh 2024, dheonaigh an Coimisiún rochtain don ghearánach ar na doiciméid uile a sainaithníodh le folú sonraí pearsanta amháin.

15. I mí Iúil 2024, ghlac an Coimisiún a chinneadh daingniúcháin maidir le hiarraidh an ghearánaigh ar rochtain. Ag céim an deimhniúcháin, shainaithin an Coimisiún trí litir eile (a sheol an Ungáir chuig an gCoimisiún) ar dhiúltaigh sé rochtain orthu, cé is moite de dhá iarscríbhinn a bhí ar fáil go poiblí. Ní raibh an Coimisiún ag brath a thuilleadh ar an ngá lena phróiseas cinnteoireachta a chosaint ach mheas sé gur cumhdaíodh na doiciméid ina n-iomláine leis na heisceachtaí chun imeachtaí cúirte a chosaint [27] agus le cuspóir imscrúdaithe.

16. Sholáthair an gearánach barúlacha maidir le tuarascáil an chruinnithe agus maidir le cinneadh daingniúcháin an Choimisiúin. Chuir siad in iúl freisin go measann siad anois go bhfuil na doiciméid ábhartha uile sainaitheanta ag an gCoimisiún. Dá bhrí sin, ní raibh an fhéidearthacht go mbeadh tuilleadh doiciméad ábhartha ann mar chuid d’fhiosrúchán an Ombudsman a thuilleadh.

Moladh an Ombudsman

17. Bunaithe ar a fiosrúchán, ní raibh an tOmbudsman cinnte faoi chur i bhfeidhm na n-eisceachtaí ar rochtain phoiblí, a d’agair an Coimisiún chun údar a thabhairt lena dhiúltú rochtain phoiblí a thabhairt ar na doiciméid a iarradh.

18. Thug an tOmbudsman dá haire gurb ionann na doiciméid a iarradh agus malartuithe idir an Coimisiún agus údaráis na hUngáire maidir le comhlíonadh na hUngáire, faoi Rialachán na bhForálacha Coiteanna, ar an gcoinníoll cumasúcháin cothrománach maidir leis an gCairt a mhéid a bhaineann le neamhspleáchas breithiúnach. Tá na malartuithe foirmiúla sin mar bhonn leis an gCinneadh ón gCoimisiún ó mhí na Nollag 2023 a ndéanann an Pharlaimint agóid ina choinne faoi láthair os comhair CBAE. Cuireadh na malartuithe atá i gceist i gceangal le cosaint an Choimisiúin sa chás cúirte seo.

19. D’admhaigh an tOmbudsman go bhfuil nasc ábhartha ag na doiciméid a iarradh leis na himeachtaí arna dtionscnamh ag an bParlaimint, mar a cheanglaítear le cásdlí AE [28] chun an eisceacht maidir le cosaint imeachtaí cúirte a chur i bhfeidhm maidir le doiciméid nach dtarraingítear suas chun críche imeachtaí cúirte sonracha. Chuir an tOmbudsman i bhfios go láidir, áfach, nach leor ann féin go bhfuil na doiciméid mar chuid den chomhad cúirte chun an eisceacht a chur i bhfeidhm. Go háirithe, ceanglaítear le cásdlí an Aontais go léireoidh institiúid de chuid an Aontais go mbainfí an bonn de na himeachtaí cúirte ábhartha trí na doiciméid a iarradh a nochtadh.

20. I ndáil leis sin, chuir an tOmbudsman san áireamh go bhfuil rochtain phribhléideach ag an bParlaimint cheana féin ar na doiciméid a iarradh mar chuid de na himeachtaí cúirte. Dá bhrí sin, mheas an tOmbudsman nach raibh feidhm ag an ngnáthúdar le heisceacht na n-imeachtaí cúirte a agairt, is é sin, chun a sheachaint go bhfaigheadh páirtí rochtain ar fhaisnéis inmheánach an pháirtí eile.

21. D’áitigh an Coimisiún ina chinneadh daingniúcháin go mbeadh tionchar ag nochtadh na ndoiciméad iarrtha ar chomhionannas arm trí argóintí an Choimisiúin (agus ní argóintí na Parlaiminte) a nochtadh maidir le ‘díospóireacht phoiblí agus cáineadh a d’fhéadfadh tionchar míchuí a imirt ar thoradh’ na n-imeachtaí sin. Maidir le dea-riarachán an cheartais agus sláine na n-imeachtaí cúirte, mhaígh an Coimisiún go ndéanfadh nochtadh ‘gníomhaíochtaí breithiúnacha a nochtadh do bhrú seachtrach, cé nach mbeadh ann ach dearcadh an phobail’ agus go ndearna eagraíochtaí neamhrialtasacha éagsúla agus an saol acadúil a Chinneadh ‘a cháineadh go poiblí go mór’.

22. Mar sin féin, léirigh an t-athbhreithniú a rinne foireann fiosrúcháin an Ombudsman ar na doiciméid go bhfuil méid suntasach faisnéise fíorasaí sna doiciméid agus nach bhfuil ach ‘seasaimh’ nó ‘measúnuithe’ teoranta ag an gCoimisiún. Ina theannta sin, ós rud é gur malartaíodh na doiciméid idir an Coimisiún agus údaráis na hUngáire trí bhealaí oifigiúla, mheas an tOmbudsman gur léir nach ‘doiciméid inmheánacha amháin’ iad [29] ná nár léir go bhfuil seasaimh dhlíthiúla inmheánacha iontu maidir le saincheisteanna conspóideacha. I bhfianaise an mhéid sin, mheas an tOmbudsman go bhfuil an bunús fíorasach do mheasúnú an Choimisiúin ina Chinneadh atá faoi chonspóid sna doiciméid a iarradh.[30]

23. Ar an iomlán, ní raibh an tOmbudsman cinnte go gcuirfí bac ar chumas an Choimisiúin a Chinneadh a chosaint os comhair na Cúirte trí na doiciméid a iarradh a chur ar fáil don phobal.  

24. Maidir le cur i bhfeidhm na heisceachta ag an gCoimisiún a bhaineann le cuspóir imscrúdaithe a chosaint, chinn an tOmbudsman go raibh sé réasúnta don Choimisiún a mheasúnú ar choinníollacha cumasúcháin faoi Rialachán na bhForálacha Coiteanna a mheas mar ‘imscrúdú’ chun críocha Rialachán 1049/2001. Mar sin féin, ní raibh an tOmbudsman cinnte de gur cheart leanúint de chuspóir imscrúdú an Choimisiúin faoi Rialachán na bhForálacha Coiteanna a chosaint tar éis ghlacadh a Chinnidh faoi chonspóid i mí na Nollag 2023. Go sonrach, cheistigh an tOmbudsman spleáchas an Choimisiúin ar thuairim CBAE in an Coimisiún v Editions Odile Jacob [31] chun a mhaíomh go bhféadfaí ‘a iarraidh air tús a chur lena ghníomhaíochtaí imscrúdaithe an athuair d’fhonn go bhféadfaí cinneadh nua a ghlacadh’, rud a d’fhágfadh go mbeadh gá le rúndacht leanúnach na ndoiciméad a iarradh.

25. Ar an gcéad dul síos, rinne an tOmbudsman idirdhealú idir an cás i dtrácht agus an breithiúnas a raibh an Coimisiún ag brath air. Thug sí dá haire gur meabhráin inmheánacha a bhí sna doiciméid atá i gceist sa bhreithiúnas sin a bhí mar chuid de chomhad rialaithe cumaisc ar aithníodh toimhde ghinearálta rúndachta [32] ina leith. Sa chás atá idir lámha, ní féidir a mheas gur doiciméid inmheánacha iad na doiciméid a iarradh, agus níor aithníodh aon toimhde ghinearálta rúndachta.

26. Ar an dara dul síos, chinn an tOmbudsman go mbeadh sé díréireach grinnscrúdú poiblí a eisiamh ar na bearta a mhol na Ballstáit chun ábhair imní a leigheas agus/nó ar an gcaoi a ndearna an Coimisiún measúnú ar chomhlíonadh le coinníollacha cumasúcháin go dtí deireadh an chreata airgeadais ilbhliantúil reatha bunaithe ar an bhféidearthacht go ndéanfadh an Coimisiún measúnú nua. I ndáil leis sin, mheas an tOmbudsman go raibh imscrúdú an Choimisiúin gan aon chuspóir [33]. Go háirithe, cé go bhféadfadh na gnéithe fíorasacha atá sna doiciméid a iarradh a bheith ábhartha i gcónaí, níor mhór measúnú an Choimisiúin - a léirítear sna doiciméid a iarradh ach go pointe an-teoranta - a oiriúnú chun dearcadh CBAE agus faisnéis fhíorasach níos déanaí a chur san áireamh i gcás ina gcuirfeadh an Chúirt an Cinneadh atá faoi chonspóid ón gCoimisiún ar neamhní.  

27. Ar an tríú dul síos, mheas an tOmbudsman nach dócha go ndéanfadh nochtadh na ndoiciméad dochar do thimpeallacht na muiníne frithpháirtí idir an Coimisiún agus Ballstát faoi Rialachán na bhForálacha Coiteanna. Chuir sí i bhfios go láidir go mbunaítear le Conarthaí an Aontais [34] dualgas maidir le comhar dílis idir institiúidí an Aontais agus na Ballstáit.

28. Ar deireadh, roinn an tOmbudsman a barúlacha maidir le leas an phobail sna doiciméid a iarradh. I bhfianaise na Cairte um Chearta Bunúsacha agus Rialachán na bhForálacha Coiteanna [35], mheas sí go bhfuil sé ríthábhachtach an pobal a chur ar an eolas faoi ghníomhaíochtaí an Choimisiúin agus údaráis na hUngáire chun leasanna airgeadais an Aontais a chosaint agus chun a áirithiú go n-urramófar neamhspleáchas na mbreithiúna agus an smacht reachta ar bhonn níos ginearálta. Bhí an tOmbudsman den tuairim go raibh an phreaseisiúint dá dtagraíonn an Coimisiún rótheoranta ó thaobh substainte de chun leas an phobail a shásamh. Ar an gcaoi chéanna, cé nach raibh foilsiú an Chinnidh faoi chonspóid mar chuid d’fhiosrúchán an Ombudsman, mhol sí don Choimisiún breithniú a dhéanamh ar an gCinneadh a (ath)fhoilsiú i bhfianaise leas tábhachtach an phobail a ghabhann leis na coinníollacha cumasúcháin faoi Rialachán na bhForálacha Coiteanna.

29. I bhfianaise an mhéid thuas, chinn an tOmbudsman gurbh ionann diúltú an Choimisiúin rochtain leathan phoiblí a thabhairt ar na doiciméid atá i gceist agus drochriarachán. Dá bhrí sin, mhol sí [36] go ndéanfadh an Coimisiún athmhachnamh ar a sheasamh maidir leis an iarraidh ar rochtain d’fhonn rochtain atá méadaithe go suntasach a sholáthar.

Tuairim an Choimisiúin maidir leis an moladh agus barúlacha an ghearánaigh

30. Sa tuairim uaidh maidir le moladh [37] ón Ombudsman, luaigh an Coimisiún gur doiciméid ullmhúcháin iad na doiciméid a iarradh is bun le glacadh a Chinnidh faoi chonspóid ó mhí na Nollag 2023 chomh maith le doiciméid a chomhroinntear idir an Ungáir agus an Coimisiún de bhun Airteagal 15(3) agus (4) de Rialachán na bhForálacha Coiteanna.

31. Shoiléirigh an Coimisiún freisin gur gníomh dlí de chuid na hUngáire a glacadh agus a foilsíodh ceann de na doiciméid a sainaithníodh. Nochtadh an doiciméad sin cheana féin sular chuir an Pharlaimint an cás cúirte isteach agus, le déanaí, tar éis iarrataí eile ar rochtain. Dá bhrí sin, d’fhéadfaí a leagan [38] atá ar fáil go poiblí a roinnt leis an ngearánach.

Imeachtaí cúirte a chosaint

32. D’easaontaigh an Coimisiún le tuairim an Ombudsman go bhfuil gnéithe fíorasacha agus seasaimh nó measúnuithe teoranta sna doiciméid a iarradh den chuid is mó, seachas seasaimh (dhlíthiúla) inmheánacha maidir le saincheisteanna conspóideacha sna himeachtaí cúirte ábhartha.

33. Cé go bhfuil roinnt gnéithe fíorasacha sna doiciméid a iarradh, mheas an Coimisiún go bhfuil mínithe iontu freisin ó údaráis na hUngáire ar na bearta a cuireadh i bhfeidhm agus ar an bhfáth ar cheart a mheas gur leor iad chun an coinníoll cumasúcháin cothrománach maidir leis an gCairt a chomhlíonadh a mhéid a bhaineann le neamhspleáchas breithiúnach. Ina theannta sin, de réir an Choimisiúin, ní cháilíonn na litreacha a sheol sé chuig an Ungáir mar bhunús fíorasach an Chinnidh atá faoi chonspóid. Tá ceisteanna iontu bunaithe ar léirmhíniú dlíthiúil ar athchóirithe breithiúnacha na hUngáire agus ar mheasúnú dlíthiúil an Choimisiúin ar na mínithe a chuir údaráis na hUngáire ar fáil.

34. Ar an iomlán, d’áitigh an Coimisiún go bhfuil sna doiciméid a iarradh ‘measúnú dlíthiúil ar reachtaíocht na hUngáire ag údaráis na hUngáire agus ag an gCoimisiún, agus tuairimí dlíthiúla nó ceisteanna maidir leis an bhfáth ar chomhlíon reachtaíocht na hUngáire an [coinníoll cumasúcháin cothrománach maidir leis an gCairt]’ agus, dá bhrí sin, faisnéis ‘atá ábhartha chun leordhóthanacht an ráitis ar chúiseanna an Chinnidh ón gCoimisiún atá faoi chonspóid a chinneadh’ mar ‘[baineann] sé le réamhcheisteanna maidir le léirmhíniú ar an gcaighdeán is infheidhme maidir le neamhspleáchas breithiúnach’ faoi Rialachán na bhForálacha Coiteanna. Ós rud é gur bhraith an Coimisiún ar ábhar na ndoiciméad chun a Chinneadh atá faoi chonspóid a ghlacadh agus ansin chun a chosaint a ullmhú sna himeachtaí cúirte arna dtionscnamh ag an bParlaimint, mheas sé nach féidir an t-ábhar sin a nochtadh gan an bonn a bhaint de na himeachtaí sin.

35. I ndáil leis sin, d’admhaigh an Coimisiún nach bhféadfar prionsabal chomhionannas na n-arm ‘a agairt toisc go raibh rochtain phribhléideach ag an bParlaimint ar na doiciméid i gcomhthéacs na dlíthíochta’.

36. Mar sin féin, chloígh an Coimisiún lena thuairim gur cheart suaimhneas na n-imeachtaí cúirte a chaomhnú. Go nithiúil, d’áitigh sé gur cheart doiciméid atá mar chuid de chomhad cúirte a chosaint ar nochtadh poiblí chun suaimhneas na malartuithe argóintí ag na páirtithe agus plé na Cúirte a áirithiú. Sa chomhthéacs sin go sonrach, dúirt an Coimisiún go bhfuil riosca intuartha ann nach riosca hipitéiseach amháin é go gcuirfí feidhmiú rianúil na ngníomhaíochtaí breithiúnacha i mbaol toisc gur cháin gníomhaithe éagsúla, amhail an tsochaí shibhialta agus an saol acadúil, an Cinneadh atá faoi chonspóid ón gCoimisiún.

37. D’athdhearbhaigh an gearánach a thuairim nach féidir leis na doiciméid a iarradh a bheith ina ndoiciméid inmheánacha toisc gur malartaíodh iad idir an Ungáir agus an Coimisiún. De réir an ghearánaigh, ní mór doiciméid inmheánacha a bheith ann, amhail doiciméid ullmhúcháin agus teachtaireachtaí a mhalartaítear idir seirbhísí an Choimisiúin, ach níor dhírigh siad orthu ina n-iarraidh ar rochtain.

38. Ina theannta sin, ní raibh an gearánach cinnte fós faoi argóint an Choimisiúin go mbainfí an bonn de sheasmhacht na n-imeachtaí cúirte ábhartha dá nochtfaí na doiciméid atá i gceist. Mheas siad ‘cé gur fíor go ndearnadh cáineadh ar chinneadh mhí na Nollag 2023 ón gCoimisiún, dar leo go raibh sé go beacht mar thoradh ar an easpa trédhearcachta maidir leis an gcás seo, agus ar an easpa soiléireachta maidir leis na cúiseanna atá mar bhonn taca le cinneadh an Choimisiúin’. Chuirfeadh nochtadh na ndoiciméad iarrtha le díospóireacht ar bhonn níos fíorasaí agus chuirfeadh rúndacht leanúnach le hipitéisí agus teoiricí polaitiúla éagsúla a bhaineann leis an gCinneadh atá á chonspóid ag an gCoimisiún.

Cuspóir imscrúdaithe a chosaint

39. Luaigh an Coimisiún go ndearna sé measúnú aonair ar na doiciméid a iarradh agus, dá bhrí sin, nach raibh sé ag brath ar thoimhde ghinearálta maidir le neamhnochtadh chun rochtain orthu a dhiúltú. Dúirt sé go bhfuil an eisceacht maidir le cuspóir imscrúdaithe a chosaint infheidhme, cé nár aithníodh cineál rúnda an nós imeachta faoi Airteagal 15 de Rialachán na bhForálacha Coiteanna faoi dhlí an Aontais.

40. Thairis sin, mheas an Coimisiún nach bhfuil aon chuspóir in easnamh ar a imscrúdú agus nach bhfuil an t-ionchas go ndéanfaí measúnú nua hipitéiseach ós rud é go n-eiseoidh an Chúirt breithiúnas maidir le measúnú an Choimisiúin ar chomhlíontacht na hUngáire leis an gcoinníoll cumasúcháin cothrománach maidir leis an gCairt. Dá gcuirfeadh an Chúirt an Cinneadh atá á chonspóid ag an gCoimisiún ar neamhní, bheadh gá fós le measúnú nua chun na doiciméid a iarradh a chur san áireamh, chomh maith le gnéithe nua a d’fhéadfadh teacht chun cinn.

41. Ar deireadh, d’áitigh an Coimisiún nach gciallaíonn comhar na hUngáire faoi Rialachán na bhForálacha Coiteanna, i gcomhréir le prionsabal an chomhair dhílis, go n-aontaíonn údaráis na hUngáire go huathoibríoch lena ndoiciméid erga omnes a nochtadh faoi Rialachán 1049/2001. Mheas sé go raibh údar maith le cur i gcoinne údaráis na hUngáire maidir le nochtadh na ndoiciméad a iarradh agus d’athdhearbhaigh sé a thuairim go bhféadfadh nochtadh na ndoiciméad sin an bonn a bhaint de thoilteanas na hUngáire comhoibriú. Ar an gcaoi chéanna, mhaígh an Coimisiún go mbainfeadh nochtadh an bonn dá údarás measúnuithe a dhéanamh faoi Rialachán na bhForálacha Coiteanna.

42. D’áitigh an gearánach go bhfuil dreasacht láidir airgeadais ag an Ungáir chun comhoibriú leis an gCoimisiún agus nach mbainfeadh easpa comhair a d’fhéadfadh a bheith ann ó thaobh na hUngáire an bonn de chuspóir imscrúdú an Choimisiúin faoi Rialachán na bhForálacha Coiteanna, is é sin a áirithiú nach gcaithfear aon chistí de chuid an Aontais gan na coinníollacha cumasúcháin a chomhlíonadh. Mura soláthraíonn an Ungáir an fhaisnéis is gá, bheadh ar an gCoimisiún a chinneadh nach bhfuil aon fhormhaoirseacht bhreithiúnach chuí ann agus gan cistí a chur ar fáil don Ungáir. I ndáil leis sin, dúirt an gearánach gur cheart imscrúdú an Choimisiúin faoi Rialachán na bhForálacha Coiteanna a idirdhealú ó nósanna imeachta um shárú toisc gurb é cuspóir an Choimisiúin an dlí náisiúnta a ailíniú le dlí an Aontais, rud atá i bhfad níos deacra a bhaint amach gan comhar ó Bhallstát.

43. Ar deireadh, mheas an gearánach nár thug an Coimisiún bunús leis an gcaoi a mbainfeadh nochtadh na ndoiciméad atá i gceist an bonn dá údarás agus nach mbeadh sé in ann measúnú nua a dhéanamh ar neamhspleáchas breithiúnach san Ungáir. In aon chás, chinn siad gur cosúil go bhfuil an argóint sin sách nasctha le próiseas cinnteoireachta an Choimisiúin, ar eisceacht é nár agair an Coimisiún ag céim an daingniúcháin.

Leas sáraitheach an phobail i nochtadh

44. D’athdhearbhaigh an Coimisiún go raibh roinnt preaseisiúintí ann [39] inar leagadh amach na cúiseanna lena mheas gur thug athchóirithe breithiúnacha na hUngáire aghaidh ar na hábhair imní a mhéid a bhaineann le neamhspleáchas breithiúnach. Thairis sin, dheonaigh an Coimisiún an rochtain is leithne is féidir ar dhoiciméid a bhaineann leis an measúnú ar na coinníollacha cumasúcháin téamacha nár chomhlíon an Ungáir. Dá bhrí sin, níorbh fhéidir aon leas sáraitheach poiblí i nochtadh na ndoiciméad a iarradh a shainaithint. 

45. Ina theannta sin, chuir an Coimisiún i dtábhacht gur tarraingíodh suas na doiciméid a iarradh i gcomhthéacs nós imeachta déthaobhach riaracháin agus go ndírítear an Cinneadh atá faoi chonspóid go sonrach ar an mBallstát lena mbaineann. Dá bhrí sin, ní doiciméid reachtacha iad na doiciméid sin, a bhfuil feidhm ag caighdeán trédhearcachta níos airde maidir leo.

46. De réir an ghearánaigh, is cosúil go bhfuil an Coimisiún den tuairim nach bhfuil aon fhaisnéis ábhartha sna doiciméid a iarradh toisc gur foilsíodh an fhaisnéis ábhartha uile cheana féin. D’áitigh an gearánach go bhfuil sé sin ag teacht salach ar mhaíomh an Choimisiúin go mbeadh tionchar míchuí ag nochtadh na ndoiciméad iarrtha ar na himeachtaí cúirte, agus go mbainfeadh sé an bonn d’iontaoibh fhrithpháirteach agus d’údarás an Choimisiúin faoi Rialachán na bhForálacha Coiteanna.

Measúnú an Ombudsman tar éis an mholta

47. Is féidir an eisceacht maidir le cosaint imeachtaí cúirte a chur i bhfeidhm maidir le doiciméid nach dtarraingítear suas chun críche imeachtaí cúirte sonracha i gcás ina gcomhlíontar dhá choinníoll.[40] Ar an gcéad dul síos, tá nasc ábhartha ag na doiciméid a iarrtar le himeachtaí cúirte leanúnacha. Ar an dara dul síos, cuireann a nochtadh sláine na n-imeachtaí cúirte agus prionsabal chomhionannas na n-arm i mbaol. Tá sé ráite ag CBAE go bhféadfadh sé sin tarlú, ‘dá mba rud é go mbainfeadh páirtithe tairbhe as rochtain phribhléideach ar fhaisnéis inmheánach ar leis an bpáirtí eile í agus a bhfuil dlúthbhaint aici leis na gnéithe dlíthiúla a bhaineann le himeachtaí atá ar feitheamh nó a d’fhéadfadh a bheith ann (ach atá ar tí tarlú).’ [41]

48. Maidir le sláine na n-imeachtaí cúirte, shoiléirigh CBAE go mbeadh sé d’éifeacht ag nochtadh doiciméid ina leagtar amach seasamh institiúide maidir le ceist atá i gcroílár díospóide atá ar feitheamh ‘gníomhaíochtaí breithiúnacha a nochtadh do bhrú seachtrach, cé nach mbeadh sé sin amhlaidh ach amháin i dtuairim an phobail, agus go gcuirfeadh sé isteach ar shuantacht na n-imeachtaí’.[42] Go deimhin, ‘tá údar maith le gníomhaíochtaí breithiúnacha a eisiamh ó raon feidhme an chirt rochtana ar dhoiciméid i bhfianaise an ghá atá ann a áirithiú, le linn na n-imeachtaí cúirte, go ndéanfaidh na páirtithe argóintí a mhalartú agus go ndéanfaidh an chúirt lena mbaineann plé sa chás sula ndéanfar é in atmaisféar serenity iomláine, gan aon bhrú seachtrach ar ghníomhaíochtaí breithiúnacha’[43]

49. Cé nach ndéanann an tOmbudsman agóid go bhfuil nasc ábhartha ag na doiciméid iarrtha leis na himeachtaí arna dtionscnamh ag an bParlaimint, níl sí cinnte fós go gcuirfí na himeachtaí cúirte i mbaol i bhfianaise ábhar nithiúil na ndoiciméad atá i gceist.

50. Go sonrach, d’áitigh an Coimisiún gur ‘doiciméid ullmhúcháin’ iad na doiciméid a iarradh is bun le glacadh a Chinnidh atá faoi chonspóid i mí na Nollag 2023 chomh maith le doiciméid a chomhroinntear idir an Ungáir agus an Coimisiún faoi Rialachán na bhForálacha Coiteanna. De réir an Choimisiúin, tá sna doiciméid sin ‘measúnú dlíthiúil a rinne údaráis na hUngáire agus an Coimisiún ar reachtaíocht na hUngáire, agus tuairimí dlíthiúla nó ceisteanna maidir leis an bhfáth ar chomhlíon reachtaíocht na hUngáire an [coinníoll cumasúcháin cothrománach maidir leis an gCairt]’.

51. Léirigh an t-iniúchadh a rinne foireann fiosrúcháin an Ombudsman ar na doiciméid, áfach, gur malartuithe foirmiúla iad na doiciméid uile a iarradh idir an Coimisiún agus údaráis na hUngáire faoi Rialachán na bhForálacha Coiteanna agus go bhfuil méid suntasach gnéithe fíorasacha iontu, fiú más de chineál dlíthiúil iad. Go sonrach, tugtar tuairisc sna doiciméid ar na bearta (reachtacha) a gheall an Ungáir i gcomhréir lena Plean Téarnaimh agus Athléimneachta [44]. Tá na bearta (reachtacha) sin soiléir ón bPlean agus ó Chinntí Cur Chun Feidhme gaolmhara an Choimisiúin araon.

52. Ós rud é gur malartaíodh na doiciméid idir an Coimisiún agus údaráis na hUngáire trí bhealaí oifigiúla, coinníonn an tOmbudsman a tuairim nach bhfuil seasaimh dhlíthiúla inmheánacha iontu maidir le saincheisteanna conspóideacha mar a cheanglaítear le cásdlí CBAE.[45] Is dócha go bhfuil measúnú dlíthiúil inmheánach an Choimisiúin ar an bhfaisnéis arna soláthar ag údaráis na hUngáire i sraith dhifriúil doiciméad.

53. Cé gur admhaigh an Coimisiún nach bhfuil prionsabal chomhionannas na n-arm i gceist sa chás seo, d’athdhearbhaigh sé a thuairim go gcoisctear nochtadh doiciméad atá mar chuid de chomhad cúirte mar gheall ar an ngá atá le suaimhneas na malartuithe argóintí ag na páirtithe agus plé na Cúirte a chosaint.

54. Ní féidir leis an Ombudsman glacadh le hargóint an Choimisiúin sa chás seo. Cuireann sí i bhfios go láidir nár aithin CBAE toimhde ghinearálta rúndachta ach amháin le haghaidh pléadálacha [46]. I gcás doiciméid nach dtarraingítear suas chun críche imeachtaí cúirte sonracha, fiú má bhíonn siad mar chuid de chomhad na cúirte ar deireadh thiar, ní mór riosca intuartha nach riosca hipitéiseach amháin é go mbainfí an bonn de na himeachtaí cúirte a léiriú. Ós rud é go bhféadfadh doiciméid atá ar fáil go poiblí a bheith i gcomhaid Chúirte fiú, ba cheart ábhar nithiúil na ndoiciméad i gcomhaid chúirte a mheas i gcónaí. Dá bhrí sin, níl an tOmbudsman cinnte de go raibh údar maith ag an gCoimisiún rochtain ar na doiciméid a iarradh ina n-iomláine a dhiúltú bunaithe ar an eisceacht maidir le himeachtaí cúirte a chosaint.

55. A mhéid a bhaineann le spleáchas an Choimisiúin ar an eisceacht a bhaineann le cuspóir imscrúdaithe a chosaint, athdhearbhaíonn an tOmbudsman go bhfuil imscrúdú an Choimisiúin curtha i gcrích, cé go bhfuil a thoradh faoi chonspóid anois. Is fíor, mar a d’áitigh an Coimisiún, nach bhfuil sé hipitéiseach go n-eiseoidh an Chúirt breithiúnas maidir le measúnú an Choimisiúin ar chomhlíontacht na hUngáire leis an gcoinníoll cumasúcháin cothrománach maidir leis an gCairt a mhéid a bhaineann le neamhspleáchas breithiúnach. Mar sin féin, dá gcuirfeadh an Chúirt an Cinneadh atá faoi chonspóid ón gCoimisiún ar neamhní, bheadh ar an gCoimisiún a mheasúnú a ionadú chun dearcadh CBAE agus faisnéis fhíorasach níos déanaí a chur san áireamh.  

56. Ina theannta sin, ós rud é gur thug an Coimisiún le fios go gcaithfeadh a mheasúnú nua na doiciméid a iarradh a chur san áireamh fós, cuireann an tOmbudsman i bhfios go láidir go ndéantar cur síos sna doiciméid sin ar athchóirithe breithiúnacha a rinne an Ungáir idir an dá linn mar a leagtar amach i bpreaseisiúintí an Choimisiúin. Dá bhrí sin, i bhfianaise ábhar na ndoiciméad, níl sí cinnte fós go mbainfeadh a nochtadh an bonn d’imscrúduithe leantacha (féideartha) an Choimisiúin faoi Rialachán na bhForálacha Coiteanna nó de thoilteanas na hUngáire comhoibriú leis an gCoimisiún sa chomhthéacs sin. I ndáil leis sin, tugann an tOmbudsman faoi deara, “mura bhfuil faisnéis leordhóthanach ag an gCoimisiún, ní féidir leis teacht ar chinneadh dearfach [maidir le comhlíonadh an choinníll cumasúcháin chothrománaigh] agus, dá bhrí sin, ar mhaithe le cur chun feidhme cuí bhuiséad AE, ní fhéadfadh sé ach cinneadh diúltach a ghlacadh”.[47]

57. Ar an iomlán, ós rud é gurb é ról an Choimisiúin faoi Rialachán na bhForálacha Coiteanna faireachán leanúnach a dhéanamh ar chomhlíonadh an choinníll cumasúcháin chothrománaigh maidir leis an gCairt, measann an tOmbudsman nach bhféadfaí aon ghrinnscrúdú poiblí a dhéanamh go dtí deireadh an chreata airgeadais ilbhliantúil reatha dá nglacfaí le hargóintí an Choimisiúin. Bheadh sé sin díréireach, go háirithe ós rud é, mar a chuir an gearánach in iúl, gurb é an cuspóir deiridh atá leis an gcoinníoll cumasúcháin maidir leis an gCairt nach gcaitear aon chistí de chuid an Aontais de shárú air.

58. Ar deireadh, meabhraíonn an tOmbudsman go bhfuil spéis mhór ag an bpobal sna bearta atá molta ag na Ballstáit chun na coinníollacha cumasúcháin faoi Rialachán na bhForálacha Coiteanna a chomhlíonadh agus freisin ar an mbealach a ndéanann an Coimisiún measúnú ar a gcomhlíonadh. Measann sí go bhfuil na preaseisiúintí dá dtagraíonn an Coimisiún gonta agus nach gceadaíonn siad do shaoránaigh tuiscint iomlán a fháil ar conas agus cad iad na cúiseanna a ghlac an Coimisiún a Chinneadh atá faoi chonspóid. Is measa fós é sin toisc nár foilsíodh an Cinneadh atá faoi chonspóid. Mar a chuir an tAbhcóide Ginearálta in iúl ina tuairim le déanaí sna himeachtaí cúirte atá ar feitheamh dá dtagraíonn an Coimisiún, ós rud é ‘go bhfuil leasanna poiblí níos mó taobh thiar den Chinneadh [atá faoi chonspóid], eadhon eisíocaíocht airgid phoiblí [...] tá míniú ag an gCoimisiún ní hamháin don Ungáir, ach do shaoránacht AE i gcoitinne’ [48] I ndáil leis sin, cuireann an tOmbudsman i dtábhacht gur iarr sí cheana féin go mbeadh trédhearcacht (réamhghníomhach) níos mó ann maidir le measúnú an Choimisiúin ar an gcoinníoll cumasúcháin cothrománach maidir leis an gCairt chun grinnscrúdú agus cuntasacht phoiblí a áirithiú.[49]

59. I bhfianaise a bhfuil thuas, measann an tOmbudsman nár thug an Coimisiún mínithe áititheacha maidir leis an bhfáth nach bhféadfaí rochtain phoiblí níos leithne a thabhairt ar na doiciméid a iarradh. Dúnann sí an fiosrúchán, ag deimhniú a cinneadh go raibh drochriarachán ann.

Conclúid

Bunaithe ar an bhfiosrúchán, dúnann an tOmbudsman an cás seo leis an gcinneadh seo a leanas:

Ós rud é nár thug an Coimisiún mínithe áititheacha maidir leis an bhfáth nach bhféadfaí rochtain phoiblí níos leithne a thabhairt ar na doiciméid a iarradh, deimhníonn an tOmbudsman a cinneadh go raibh drochriarachán ann sa chás seo.

Cuirfear an gearánach agus an Coimisiún Eorpach ar an eolas faoin gcinneadh sin.

Teresa Anjinho An tOmbudsman
Eorpach

Strasbourg, 14/04/2026

 

[1] Chun tuilleadh eolais a fháil, féach: https://ec.europa.eu/regional_policy/2021-2027_en.

[2] Chun tuilleadh eolais a fháil, féach: https://commission.europa.eu/funding-tenders/find-funding/funding-management-mode/common-provisions-regulation_en.  

[3] Rialachán 2021/1060 an 24 Meitheamh 2021 lena leagtar síos forálacha coiteanna maidir le Ciste Forbraíochta Réigiúnaí na hEorpa, Ciste Sóisialta na hEorpa Plus, an Ciste Comhtháthaithe, an Ciste um Aistriú Cóir agus an Ciste Eorpach Muirí, Iascaigh agus Dobharshaothraithe agus rialacha airgeadais maidir leis na cistí sin agus maidir leis an gCiste um Thearmann, Imirce agus Lánpháirtíocht, an Ciste Slándála Inmheánaí agus an Ionstraim le haghaidh Tacaíocht Airgeadais don Bhainistiú Teorainneacha agus don Bheartas Víosaí, atá le fáil ag: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=CELEX% 3A02021R1060-20251025.

[4] Airteagal 9(1) de Rialachán 2021/1060.

[5] Airteagal 15 de Rialachán 2021/1060.

[6] Iarscríbhinn III a ghabhann le Rialachán 2021/1060.

[7] Féach: https://commission.europa.eu/publications/partnership-agreement-hungary-2021-2027_en.

[8] Chun tuilleadh eolais a fháil, féach: https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/en/ip_22_7801.

[9] C(2022)10019, C(2022)10020, C(2022)10022, C(2022)10010, C(2022)10007, C(2022)10008, C(2022)10011, C(2022)10004, C(2022)10009 agus C(2022)10018 (iad uile ar fáil i gClár Dhoiciméid an Choimisiúin).

[10] Féach: https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/en/ip_22_7801. Chun forléargas a fháil: https://www.europarl.europa.eu/RegData/etudes/BRIE/2023/741581/IPOL_BRI(2023)741581(ANN01)_EN.pdf#page=8 agus https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/en/ip_22_7273. Comhaontaíodh Pleananna Téarnaimh agus Athléimneachta na mBallstát leis an gCoimisiún agus d’fhormheas an Chomhairle iad i gcomhthéacs na Saoráide Téarnaimh agus Athléimneachta (RRF), clár cistiúcháin sealadach de chuid an Aontais a cruthaíodh mar fhreagairt ar phaindéim COVID-19 (féach: https://commission.europa.eu/business-economy-euro/economic-recovery/recovery-and-resilience-facility_en).

[11] ibid.

[12] Cinneadh Cur Chun Feidhme 2022/2506 ón gComhairle an 15 Nollaig 2022 maidir le bearta chun buiséad an Aontais a chosaint ar sháruithe ar phrionsabail an smachta reachta san Ungáir, ar fáil ag: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/PDF/?uri=CELEX:32022D2506.

[13] Rialachán 2020/2092 an 16 Nollaig 2020 maidir le córas ginearálta coinníollachta chun buiséad an Aontais a chosaint, ar fáil ag: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=uriserv:OJ.LI.2020.433.01.0001.01.ENG&toc=IO:L:2020:433I:TOC.

[14] Chun tuilleadh eolais a fháil, féach: https://www.consilium.europa.eu/en/press/press-releases/2022/12/12/rule-law-conditionality-mechanism/.  

[15] Chun tuilleadh eolais a fháil, féach: https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/en/ip_23_6465.

[16] Cinneadh ón gCoimisiún maidir le formheas agus síniú mheasúnú an Choimisiúin, i gcomhréir le hAirteagal 15(4) de Rialachán (AE) 2021/1060, ar chomhlíonadh an choinníll cumasúcháin chothrománaigh ‘3. Cur i bhfeidhm agus cur chun feidhme éifeachtach na Cairte um Chearta Bunúsacha’ maidir leis na heasnaimh sa neamhspleáchas breithiúnach san Ungáir an 13 Nollaig 2023, C(2023)9014, atá ar fáil lena iarraidh ag: https://ec.europa.eu/transparency/documents-register/detail?ref=C(2023)9014&lang=ga.   

[17] Chun tuilleadh eolais a fháil, féach: https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/en/ip_23_6465.

[18] Cinneadh ón gCoimisiún an 13.12.2023 maidir leis an athmheasúnú, ar thionscnamh an Choimisiúin, ar chomhlíonadh na gcoinníollacha faoi Airteagal 4 de Rialachán (AE, Euratom) 2020/2092 tar éis Chinneadh Cur Chun Feidhme (AE) 2022/2506 ón gComhairle an 15 Nollaig 2022 maidir leis an Ungáir, atá le fáil ag: https://commission.europa.eu/document/83f08b3a-bf4a-4462-a361-88d44692452b_en. I mí na Nollag 2024, chloígh an Coimisiún lena thuairim nach féidir deireadh a chur leis na bearta go fóill, féach: Cinneadh ón gCoimisiún an 16.12.2024 de bhun Airteagal 7(2) de Rialachán 2020/2092 an 16 Nollaig 2020 maidir le córas ginearálta coinníollachta chun buiséad an Aontais a chosaint, a bhaineann le fógra i scríbhinn ón Ungáir maidir le hAirteagal 2(2) de Chinneadh Cur Chun Feidhme (AE) 2022/2506 ón gComhairle an 15 Nollaig 2022, atá le fáil ag: https://commission.europa.eu/document/8003e1ad-8e79-4238-bf76-af1fcd2b5efe_en. Fad nach bhfuil aghaidh tugtha ag an Ungáir ar gach ábhar imní maidir leis an smacht reachta faoin gcóras coinníollachta, ní féidir léi eisíocaíochtaí a éileamh faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta ach oiread. 

[19] Faoi Rialachán 1049/2001 maidir le rochtain phoiblí ar dhoiciméid de chuid Pharlaimint na hEorpa, na Comhairle agus an Choimisiúin:

https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=celex:32001R1049.

[20] Nochtadh doiciméad amháin le folú sonraí pearsanta amháin (faoi Airteagal 4(1)(b) de Rialachán 1049/2001). Ós rud é nach gcuireann an gearánach in aghaidh na bhfoluithe sin, ní thagann siad faoi raon feidhme an fhiosrúcháin seo.

[21] Airteagal 4(2), an tríú fleasc de Rialachán 1049/2001.

[22] Airteagal 4(3), an dara mír, de Rialachán 1049/2001.

[23] Caingean arna tabhairt an 25 Márta 2024 – an Pharlaimint v an Coimisiún, Cás C-225/24, féach: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=CELEX:62024CN0225.

[24] Tá tuarascáil an chruinnithe ar fáil ag https://www.ombudsman.europa.eu/en/doc/inspection-report/en/196933.

[25] Creat-Chomhaontú maidir leis an gcaidreamh idir Parlaimint na hEorpa agus an Coimisiún Eorpach, IO L 304, 20/11/2010, lgh. 47-62, ar fáil ag: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=CELEX% 3A02010Q1120%2801%29-20180207.

[26] I gcomhréir le hAirteagal 2.1 d’Iarscríbhinn II a ghabhann leis an gCreat-Chomhaontú.

[27] Airteagal 4(2), an dara fleasc de Rialachán 1049/2001.

[28] Féach, mar shampla, Breithiúnas an 24 Eanáir 2024, Veneziana Energia Risorse Idriche Territorio Ambiente Servizi SpA (Veritas) v an Coimisiún, T-602/22, mír 58: https://curia.europa.eu/juris/liste.jsf?num=T-602/22&language=EN.

[29] Breithiúnas an 26 Iúil 2023, Troy Chemical Company v an Coimisiún, T‑662/21, mír 65: https://curia.europa.eu/juris/liste.jsf?language=en&td=ALL&num=T-662/21.

[30] Chuir an tOmbudsman in iúl go bhfuil sé ráite ag CBAE go bhféadfadh nochtadh doiciméad ‘ina bhfuil eilimintí atá mar bhonn fíorasach d’fheidhmiú a chumhachtaí ag an gCoimisiún [...] a bheith riachtanach chun cuspóirí Rialachán 1049/2001 a bhaint amach’, féach Breithiúnas an 15 Meán Fómhair 2016, Philip Morris v an Coimisiún, T‑18/15, mír 73: https://curia.europa.eu/juris/liste.jsf?language=en&num=T-18/15; Breithiúnas an 15 Meán Fómhair 2016, Philip Morris v An Coimisiún, T-796/14, mír 97: https://curia.europa.eu/juris/liste.jsf?num=T-796/14.

[31] Breithiúnas an 28 Meitheamh 2012, An Coimisiún v Éditions Odile Jacob, C-404/10 P, mír 130: https://curia.europa.eu/juris/liste.jsf?num=C-404/10&language=EN.

[32] ibid, mír 123.

[33] Breithiúnas an 14 Meán Fómhair 2022, Pollinis France v an Coimisiún, T‑371/20 agus T‑554/20, mír 56: https://curia.europa.eu/juris/liste.jsf?num=T-371/20&language=en mar a deimhníodh i mBreithiúnas an 16 Eanáir 2025, an Coimisiún v Pollinis France, C-726/22 P: https://curia.europa.eu/juris/liste.jsf?language=en&td=ALL&num=C-726/22%20P. 

[34] Airteagal 4(3) CAE. Féach freisin: Pollinis France v an Coimisiún, mír 113.  

[35] Airteagal 9(1) de Rialachán 2021/1060.

[36] Tá Moladh an Ombudsman ar fáil ag: https://www.ombudsman.europa.eu/en/moladh/en/199551.

[37] Tá tuairim an Choimisiúin maidir leis an Moladh ón Ombudsman ar fáil ag: https://www.ombudsman.europa.eu/doc/correspondence/214485.

[38] https://magyarkozlony.hu/dokumentumok/e9aa99db5db7678c89fc54f3f818a1a06c204c92/megtekintes.

[39] Amhail https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/en/ip_23_6465 agus https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/en/ip_22_7801.

[40] Philip Morris v An Coimisiún, T-796/14, mír 88; Breithiúnas an 9 Iúil 2025, Kaili v an Pharlaimint, T-1031/23, mír 41, ar fáil ag: https://curia.europa.eu/juris/liste.jsf?num=T-1031/23&language=ga.  

[41] Philip Morris v An Coimisiún, T-796/14, mír 90. Féach freisin: Philip Morris v An Coimisiún, T‑18/15, mír 65; Kaili v an Pharlaimint, mír 40; Veritas v an Coimisiún, mír 58 agus Breithiúnas na Cúirte Ginearálta an 6 Feabhra 2020, Compañía de Tranvías de la Coruña v an Coimisiún, T-485/18, mír 42, ar fáil ag: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=CELEX% 3A62018TJ0485.

[42] Veritas v an Coimisiún, mír 67.

[43] ibid; Compañía de Tranvías de la Coruña v An Coimisiún, T-485/18, mír 40.

[44] Chun forléargas a fháil, féach: https://www.europarl.europa.eu/RegData/etudes/BRIE/2023/741581/IPOL_BRI(2023)741581(ANN01)_EN.pdf#page=8 agus https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/en/ip_22_7273.

[45] Féach, le déanaí, Breithiúnas an 25 Feabhra 2026, Edward William Batchelor v An Coimisiún, T-433/24, míreanna 40-52: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=CELEX:62024TJ0433.

[46] Breithiúnas an 21 Meán Fómhair 2010, an tSualainn agus API v an Coimisiún, C‑514/07 P, C‑528/07 P agus C‑532/07 P, mír 94: https://curia.europa.eu/juris/liste.jsf?language=en&td=ALL&num=C-514/07%20P.

[47] Tuairim ón Abhcóide Ginearálta Ćapeta a tugadh an 12 Feabhra 2026, an Pharlaimint v an Coimisiún, C‑225/24, mír 84: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=CELEX:62024CC0225. 

[48] Tuairim ón Abhcóide Ginearálta Ćapeta a tugadh an 12 Feabhra 2026, mír 68. Féach freisin míreanna 135-139 den Tuairim.

[49] Cinneadh maidir leis an gcaoi a ndéanann an Coimisiún Eorpach faireachán ar chomhlíonadh na gceart bunúsach i gcomhthéacs chistí an Aontais a deonaíodh don Ghréig le haghaidh bainistiú teorainneacha (cás 1418/2023/VS), le fáil ag: https://www.ombudsman.europa.eu/en/decision/en/200015.