Strasbourg, 9 Meitheamh 2004

A Uasail V., a chara,

An 22 Aibreán 2003, rinne tú gearán leis an Ombudsman Eorpach maidir leis an gcaoi ar láimhseáil an Coimisiún Eorpach an gearán a chuir tú isteach leis an 14 Feabhra 2001.

An 30 Meitheamh 2003, chuir mé an gearán ar aghaidh chuig Uachtarán an Choimisiúin Eorpaigh. An 7 Samhain 2003, sheol an institiúid a tuairim chugat agus chuir mé ar aghaidh chugat í le cuireadh chun tuairimí a thabhairt. An 5 Eanáir 2004, fuair mé do chuid tuairimí.

Chun míthuiscint a sheachaint, tá sé tábhachtach a mheabhrú go dtugann Conradh CE cumhacht don Ombudsman Eorpach cásanna féideartha drochriaracháin a fhiosrú i ngníomhaíochtaí institiúidí agus chomhlachtaí an Chomhphobail amháin. Foráiltear go sonrach i Reacht an Ombudsman Eorpaigh nach bhféadfaidh aon ghníomh ag aon údarás nó duine eile a bheith ina ábhar gearáin chuig an Ombudsman.

Dá bhrí sin, díríodh fiosrúcháin an Ombudsman ar an ngearán seo ar scrúdú a dhéanamh ar cé acu a bhí nó nach raibh drochriarachán i ngníomhaíochtaí an Choimisiúin Eorpaigh.

Táim ag scríobh anois chun torthaí na bhfiosrúchán a rinneadh a chur in iúl duit.

Gabhaim leithscéal as an bhfad ama a thóg sé chun déileáil le do ghearán.

An Gearán

De réir an ghearánaigh, is iad seo a leanas na fíorais ábhartha:

An 14 Feabhra 2001, rinne an gearánach gearán leis an gCoimisiún Eorpach inar líomhnaíodh go bhfuil an córas a bhaineann le rochtain ar ghairm an dlíodóra san Iodáil (1) contrártha leis na rialacha iomaíochta dá bhforáiltear sa Chonradh ar an Aontas Eorpach. An 20 Márta 2001, fuair an gearánach litir ó sheirbhísí an Choimisiúin, inar cuireadh in iúl dó gur aistríodh a ghearán chuig Ard-Stiúrthóireacht na hIomaíochta (AS COMP).

De réir an ghearánaigh, ba é an t-aon teachtaireacht a fuair sé ón gCoimisiún idir an dá linn ná freagra cinntitheach a seoladh chuige an 10 Bealtaine 2001.

Dá bhrí sin, an 7 Feabhra 2003, scríobh an gearánach litir eile chuig an gCoimisiún agus d’iarr sé go gcuirfí ar an eolas é faoi chás a cháis. An 31 Márta 2003, thug an Coimisiún freagra ar an ngearánach. Ina freagra, thagair an institiúid do litir an 10 Bealtaine 2001 agus luaigh sí gur bhain an tsaincheist a tharraing an gearánach anuas le hábhair a bhí faoi shainchúram na n-údarás náisiúnta agus nárbh fhéidir leis an gCoimisiún idirghabháil a dhéanamh.

Ina ghearán chuig an Ombudsman, líomhain an gearánach gur theip ar an gCoimisiún mionscrúdú a dhéanamh ar a ghearán agus mhaígh sé gur cheart don institiúid athmhachnamh a dhéanamh ar a ghearán.

An Fiosrúchán

Tuairim an Choimisiúin Eorpaigh

Ina thuairim, rinne an Coimisiún na pointí seo a leanas go hachomair:

An 14 Feabhra 2001, rinne an gearánach gearán leis an gCoimisiún faoi na deacrachtaí a bhí le sárú ag daoine ar mian leo pas a fháil sa scrúdú chun rochtain a fháil ar ghairm an dlíodóra san Iodáil. Dar leis an ngearánach, ba chosúil go raibh na deacrachtaí sin mar thoradh ar an bhfíoras go bhfuil leas ag dlíodóirí ceadúnaithe rochtain ar an ngairm ag comhghleacaithe nua a theorannú agus é sin a dhéanamh trí thástálacha an-chrua a fhorchur. Ina theannta sin, agus fós de réir an ghearánaigh, tá éagsúlacht mhór ann maidir leis an seans pas a fháil sa scrúdú, ag brath ar an áit ina ndéantar an scrúdú.

Ina litir dar dáta an 10 Bealtaine 2001, chuir an Coimisiún an gearánach ar an eolas nár cumhdaíodh, i bprionsabal, leis na rialacha iomaíochta an tsaincheist a d’ardaigh sé ina litir dar dáta an 14 Feabhra 2001.

Maidir le staid na hIodáile, rialaítear rochtain ar ghairm an dlíodóra leis an dlí agus, mar phrionsabal ginearálta, ní bhaineann sí leis na rialacha iomaíochta. Tar éis litir bhreise an ghearánaigh an 7 Feabhra 2003, inar iarr sé go gcuirfí ar an eolas é faoi chás a cháis, thug an Coimisiún freagra an 31 Márta 2003 agus dheimhnigh sé an méid a luaigh sé sa litir roimhe sin an 10 Bealtaine 2001, is é sin le rá nach raibh idirghabháil ón institiúid indéanta. Thug an Coimisiún freagra i gcónaí ar litreacha an ghearánaigh. Níor mheas sé, áfach, gur ghá diúltú foirmiúil dá litir a sheoladh.

A mhéid a bhaineann le substaint an cháis, bhí eolas maith ag an gCoimisiún ar an tsaincheist a d’ardaigh an gearánach. Go sonrach, bhí sé ina ábhar do dhá achainí ar déileáladh leo agus a bhí dúnta cheana féin ag an gCoiste um Achainíocha ó Pharlaimint na hEorpa (2) agus do ghearán foirmiúil, a cláraíodh faoi thagairt COMP 37713, a dúnadh i mí na Samhna 2002. Ina theannta sin, bhí Cúirt Bhreithiúnais na gComhphobal Eorpach ag déileáil le hiarraidh ar réamhrialú maidir le hábhar gaolmhar.

Barúlacha an ghearánaigh

Ina chuid barúlacha, chuir an gearánach i bhfios go láidir, a bhuí le hidirghabháil an Ombudsman amháin, gur tháinig sé ar an eolas go raibh sé i gceist ag an gCoimisiún, trína litir dar dáta an 10 Bealtaine 2001, a chur in iúl dó go raibh a chás á dhúnadh aige. Mar sin féin, d'athdhearbhaigh sé a thuairim go raibh ton na litreach míthreorach ar a laghad. Ina theannta sin, is ina thuairim don Ombudsman amháin a thug an Coimisiún míniú ar a iompar. Bhí an gearánach den tuairim go raibh an deis ag an gCoimisiún an fhaisnéis ábhartha uile a thabhairt go díreach dó agus gur theip air déanamh amhlaidh.

Maidir le substaint an cháis, chloígh an gearánach lena ghearán agus mhaígh sé gur cheart don Ombudsman a ordú don Choimisiún athmhachnamh a dhéanamh ar a chás.

An Cinneadh

1 Ráitis tosaigh

1.1 Ina ghearán a cuireadh faoi bhráid an Choimisiúin an 14 Feabhra 2001, líomhain an gearánach go raibh reachtaíocht maidir le rochtain ar ghairm an dlíodóra san Iodáil contrártha do rialacha iomaíochta dhlí an Chomhphobail. Thagair an gearánach freisin don sárú líomhnaithe ar Threoir 89/48/CEE ón gComhairle an 21 Nollaig 1988 maidir le córas ginearálta chun aitheantas a thabhairt do dhioplómaí ardoideachais a bhronntar ar chríochnú oideachais ghairmiúil agus oiliúna gairmiúla a mhaireann trí bliana ar a laghad (3), ar Threoir 98/5/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 16 Feabhra 1998 chun cleachtas ghairm an dlíodóra a éascú ar bhonn buan i mBallstát seachas an Ballstát ina bhfuarthas an cháilíocht (4) agus ar Airteagail 3, 10, 12, 44 (c) agus 49 de Chonradh CE.

1.2 Eascraíonn sé as na doiciméid a cuireadh faoi bhráid an Ombudsman gur thuig an Coimisiún nach mbaineann an gearán seo ach le rialacha iomaíochta dhlí an Chomhphobail. Dealraíonn sé freisin nár chuir an gearánach i gcoinne an léirmhínithe sin ar a ghearán.

Sna himthosca sin, tá an tOmbudsman den tuairim nach gá ná nach iomchuí a chuid fiosrúchán a leathnú chun scrúdú a dhéanamh ar cheart don Choimisiún breithniú a dhéanamh freisin ar fhorálacha eile de dhlí an Chomhphobail a luaigh an gearánach ina ghearán agus é ag déileáil leis an ngearán seo. Mar sin féin, ní chuireann sé sin cosc ar an ngearánach a iarraidh ar an gCoimisiún déileáil leis na pointí eile a ardaíodh ina ghearán an 14 Feabhra 2001, más mian leis.

1.3 Ina chuid barúlacha, mhaígh an gearánach gur cheart don Ombudsman a ordú don Choimisiún athmhachnamh a dhéanamh ar a chás.

1.4 Chun aon mhíthuiscint a d'fhéadfadh a bheith ann a sheachaint, ba cheart a chur in iúl nach bhfuil sé de chumhacht ag an Ombudsman treoracha a eisiúint chuig na hinstitiúidí.

2 An chaoi ar láimhseáil an Coimisiún Eorpach gearán an ghearánaigh

2.1 Líomhain an gearánach gur theip ar an gCoimisiún mionscrúdú a dhéanamh ar an ngearán a rinne sé an 14 Feabhra 2001.

2.2 Ina thuairim, chuir an Coimisiún in iúl gur tugadh freagra pras ar na litreacha uile a sheol an gearánach agus nár mheas sé gur ghá diúltú foirmiúil dá ghearán a sheoladh chuig an ngearánach.

2.3 Ceanglaítear le prionsabail an dea-riaracháin go ngníomhóidh institiúid go comhsheasmhach. Ceann de bhunchúraimí an Choimisiúin ina ról mar "Chaomhnóir an Chonartha" faoi Airteagal 211 de Chonradh CE is ea a áirithiú go gcuirtear dlí an Chomhphobail i bhfeidhm i gceart sna Ballstáit uile. Agus a dhualgas á chomhlíonadh aige, déanann an Coimisiún imscrúdú ar sháruithe féideartha ar dhlí an Chomhphobail a thagann ar a aire den chuid is mó mar thoradh ar ghearáin ó shaoránaigh.

Maidir leis na rialacha nós imeachta a bheidh le leanúint ag an gCoimisiún agus gearáin fhoirmiúla na saoránach á láimhseáil aige, leag an institiúid amach na critéir ábhartha ina freagra a cuireadh faoi bhráid an Ombudsman an 22 Lúnasa 1997 faoi chuimsiú fhiosrúchán féintionscnaimh an Ombudsman 303/97/PD (5) maidir le nósanna imeachta riaracháin chun déileáil le gearáin a bhaineann le sáruithe na mBallstát ar dhlí an Chomhphobail, agus sa nóta míniúcháin a ghabhann lena fhoirm ghearáin chaighdeánach (6).

Ina fhreagra ar fhiosrúchán féintionscnaimh an Ombudsman, chuir an Coimisiún an méid seo a leanas in iúl:

“Tá coimircí nós imeachta ag […] gearáin ó dhaoine aonair […] atá forbartha agus feabhsaithe go leanúnach ag an gCoimisiún […].

[..] Cláraítear gach gearán a shroicheann an Coimisiún agus ní dhéantar aon eisceacht ón riail sin. A luaithe a fhaigheann an Coimisiún gearán, admhaíonn sé go bhfuarthas é trí litir chuig an ngearánach agus iarscríbhinn ag gabháil leis, ina mínítear mionsonraí na n-imeachtaí um shárú’.

Mínítear go mion sa nóta míniúcháin a ghabhann le foirm ghearáin an Choimisiúin na coimircí nós imeachta, a eascraíonn as litir a chlárú mar ghearán:

“(a) A luaithe a bheidh sé cláraithe le hArdrúnaíocht an Choimisiúin, sannfar uimhir thagartha oifigiúil d’aon ghearán a mheasfar a bheith inghlactha. * Cuirfear admháil ar a bhfuil an uimhir thagartha, ar chóir í a lua in aon chomhfhreagras, chuig an ngearánach láithreach […].

(b) I gcás ina ndéanfaidh seirbhísí an Choimisiúin uiríll chuig údaráis na mBallstát a ndearnadh an gearán ina gcoinne, cloífidh siad leis an rogha a rinne an gearánach i Roinn 15 den fhoirm seo [rúndacht].

(c)Déanfaidh an Coimisiún iarracht cinneadh a dhéanamh maidir leis an tsubstaint […] laistigh de dhá mhí dhéag ó chlárú an ghearáin […].

(d)Cuirfidh an roinn ábhartha an gearánach ar an eolas roimh ré má bheartaíonn sí a mholadh go ndúnfadh an Coimisiún an cás. […]”

2.4 Ina theannta sin, tugann an tOmbudsman dá aire gur thagair an Coimisiún ina fhreagra an 20 Márta 2001 do litir an ghearánaigh mar "ghearán". Sa chás seo, áfach, níor chláraigh an Coimisiún litir an ghearánaigh an 14 Feabhra 2001 mar ghearán, cé gur chuir an gearánach in iúl go soiléir ina litir gur mhian leis gearán a dhéanamh.

2.5 Ós rud é nár chláraigh an Coimisiún an litir a sheol an gearánach mar ghearán, níor chomhlíon sé na coimircí nós imeachta a bhí curtha ar bun ag an institiúid féin chun nós imeachta cuí a fháil. B'ionann an mhainneachtain sin ag seirbhísí an Choimisiúin agus cás drochriaracháin.

Dá bhrí sin, déanann an tOmbudsman ráiteas criticiúil thíos.

3 Éileamh an ghearánaigh

3.1 Mhaígh an gearánach gur cheart don Choimisiún athmhachnamh a dhéanamh ar a ghearán.

3.2 Sa tuairim uaidh, chuir an Coimisiún in iúl go bhfuil rochtain ar chleachtadh ghairm an dlíodóra san Iodáil á rialú leis an dlí agus, mar phrionsabal ginearálta, nach gcumhdaítear í leis na rialacha iomaíochta.

3.3 Mar a chinn an Chúirt Bhreithiúnais go comhsheasmhach, ní bhaineann Airteagail 81 agus 82 (sean-Airteagail 85 agus 86) den Chonradh ann féin ach le hiompar gnóthas agus ní le hiompar na mBallstát. Mar sin féin, ceanglaítear le hAirteagail 81 agus 82 den Chonradh, i gcomhar le hAirteagal 10 (sean-Airteagal 5), ar na Ballstáit gan bearta a thabhairt isteach ná a choimeád i bhfeidhm, fiú bearta de chineál reachtach, a d’fhéadfadh na rialacha iomaíochta is infheidhme maidir le gnóthais a dhéanamh neamhéifeachtach. Mar a chinn an Chúirt, b’amhlaidh a bheadh dá gceanglódh nó dá bhfágfadh Ballstát go nglacfaí comhaontuithe, cinntí nó cleachtais chomhbheartaithe atá contrártha d’Airteagal 81 nó chun a n-éifeachtaí a threisiú, nó chun a reachtaíocht féin a bhaint dá chineál oifigiúil trí fhreagracht as cinntí a dhéanamh a dhéanann difear don réimse eacnamaíoch (7) a tharmligean chuig trádálaithe príobháideacha.

3.4 Measann an tOmbudsman nár chuir an gearánach aon fhianaise faoi bhráid an Choimisiúin go dtí seo chun a thaispeáint go gcomhlíontar na coinníollacha sin. Dá bhrí sin, is cosúil go bhfuil seasamh an Choimisiúin réasúnta. Tá an deis ag an ngearánach, áfach, gearán nua a thaisceadh leis an gCoimisiún, más mian leis.

4 Conclúid

Ar bhonn fhiosrúcháin an Ombudsman ar an ngearán seo, is gá an ráiteas criticiúil seo a leanas a dhéanamh:

Ós rud é nár chláraigh an Coimisiún an litir a sheol an gearánach mar ghearán, níor chomhlíon sé na coimircí nós imeachta a bhí curtha ar bun ag an institiúid féin chun nós imeachta cuí a fháil. B'ionann an mhainneachtain sin ag seirbhísí an Choimisiúin agus cás drochriaracháin.

I bhfianaise na dtorthaí thuas (féach pointe 3), measann an tOmbudsman nach iomchuí réiteach cairdiúil ar an ábhar a shaothrú. Dá bhrí sin, dúnann an tOmbudsman an cás.

Cuirfear Uachtarán an Choimisiúin Eorpaigh ar an eolas faoin gcinneadh sin freisin.

Le dea-mhéin,

 

P. Nikiforos DIAMANDOUROS

---

(1) Tá na forálacha a bhaineann le gabháil le gairm an dlíodóra san Iodáil agus lena saothrú le fáil i nDlí Foraithne Ríoga Uimh. 1578 maidir le heagrú ghairmeacha avvocato agus procuratore an 27 Samhain 1933, arna thiontú i nDlí Uimh. 36 an 22 Eanáir 1934, arna leasú. De réir na bhforálacha ábhartha, chun dul isteach i ngairm an dlíodóra san Iodáil, ní mór d’aon duine a chuireann an staidéar acadúil ar an dlí i gcrích go rathúil tréimhse oiliúna 2 bhliain a chur i gcrích agus ní mór dó pas a fháil i scrúdú.

(2) Achainí Uimh. 606/99 arna déanamh ag Giustina Angelillo agus Achainí Uimh. 797/99 arna déanamh ag Michele Parravicini.

(3) Iris Oifigiúil L 19 an 24 Eanáir 1989, lgh. 16-23.

(4) Iris Oifigiúil L 77 an 14 Márta 1998, lgh. 36-43.

(5) Is féidir teacht ar chinneadh an Ombudsman maidir leis an bhfiosrúchán féintionscnaimh ar an Idirlíon faoin seoladh seo a leanas: http://www.ombudsman.europa.eu/decision/en/970303.htm

(6) IO C 119 an 30 Aibreán 1999, lch. 5.

(7) Féach cás C-267/86, Pascal Van Eycke v ASPA NV [1988] ECR, lch. 4769; breithiúnas an 9 Meán Fómhair 2003 i gcás C-198/01, Consorzio Industrie Fiammiferi (CIF) v. Autoritá Garante della Concorrenza e del Mercato.