# Cinneadh ón Ombudsman Eorpach ag dúnadh a fhiosrúcháin ar ghearán 1480/2011/MHZ i gcoinne an Choimisiúin Eorpaigh
- Údar: Ombudsman Eorpach
- Dáta: 2012-02-27T00:01+01:00[Europe/Paris]
- [URL](https://www.ombudsman.europa.eu/ga/decision/ga/11256)
---
Cúlra an ghearáin
-----------------

**1.** Baineann an gearán leis an bhfad ama a thóg sé ar an gCoimisiún Eorpach measúnú a dhéanamh ar sheasamh údaráis na Polainne i gcás sáraithe.

**2.** Tháinig an gearánach ar an eolas gur sheol an Coimisiún nós imeachta um shárú i gcoinne na Polainne maidir le bacainní ar chlárú feithiclí tiomána ar thaobh na láimhe deise sa Pholainn. De réir reachtaíocht na Polainne, ní féidir feithiclí tiomána ar thaobh na láimhe deise atá nua agus úsáidte a chlárú sa Pholainn.

**3.** Mheas an Coimisiún go bhfuil na srianta clárúcháin sin ina mbac díréireach ar fheithiclí tiomána deise a allmhairiú isteach sa Pholainn. Maidir le feithiclí caite, sáraíonn na bacainní ar a gclárú Airteagal 34 CFAE agus, a mhéid a bhaineann le feithiclí nua, sáraíonn na bacainní sin Treoir 70/311 CEE ón gComhairle maidir le comhfhogasú dhlíthe na mBallstát a bhaineann le trealamh stiúrtha do mhótarfheithiclí agus dá leantóirí[\[1\]](#_ftn1){#_ftnref1} agus Treoir 2007/46/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 5 Meán Fómhair 2007 lena mbunaítear creat chun mótarfheithiclí agus a leantóirí, agus córais, comhpháirteanna agus aonaid theicniúla ar leithligh atá ceaptha le haghaidh feithiclí den sórt sin[a cheadú \[2\]](#_ftn2){#_ftnref2}.

**4.** An 1 Deireadh Fómhair 2010, sheol an Coimisiún tuairim réasúnaithe chuig údaráis na Polainne ag iarraidh orthu a reachtaíocht a chur i gcomhréir le dlí an Aontais. Thug údaráis na Polainne freagra ar thuairim réasúnaithe an Choimisiúin an 2 Nollaig 2010, is é sin, laistigh den sprioc-am dhá mhí a leag an Coimisiún síos.

**5.** I mí an Mheithimh 2011, rinne an gearánach gearán leis an gCoimisiún trí litir agus ríomhphost faoi reachtaíocht na Polainne atá i gceist.

**6.** An 5 Iúil 2011, chuir an Coimisiún in iúl dó go raibh measúnú á dhéanamh aige ar fhreagra údaráis na Polainne ar an tuairim réasúnaithe, dar dáta an 2 Nollaig 2010. "*sula* *bhféadfadh sé a mholadh an cás a tharchur chuig an gCúirt Bhreithiúnais.*" Dúirt sé freisin go gcoinneodh sé an gearánach ar an eolas faoi aon fhorbairt sa chomhad. Seachtain ina dhiaidh sin, chuaigh an gearánach i dteagmháil leis an Ombudsman Eorpach.

**7.** An 15 Iúil 2011, chuir an Coimisiún achoimre ar fáil don ghearánach ar na hargóintí a chuir údaráis na Polainne isteach chun tacú leis na srianta ar chlárú. An lá céanna, thug sé freagra ar an gCoimisiún agus chuir sé frithargóintí ar fáil maidir le seasamh údaráis na Polainne.

Ábhar an fhiosrúcháin
---------------------

**8.** Ina ghearán, chuir an gearánach líomhain amháin agus éileamh amháin isteach. D'oscail an tOmbudsman fiosrúchán ar líomhain an ghearánaigh ach ní ar a éileamh, ar na cúiseanna atá leagtha amach sa chéad mhír eile. Líomhain an gearánach gur theip ar an gCoimisiún measúnú a dhéanamh laistigh de thréimhse réasúnta ar fhreagra údaráis na Polainne ar thuairim réasúnaithe an Choimisiúin maidir leis an nós imeachta um shárú atá i gceist.

**9.** Maidir le maíomh an ghearánaigh gur cheart don Choimisiún imeachtaí a thionscnamh láithreach i gcoinne na Polainne os comhair na Cúirte Breithiúnais, mhínigh an tOmbudsman don ghearánach nach bhféadfadh sé déileáil lena éileamh ar dhá chúis. Ar an gcéad dul síos, go dtí go ndéanfaidh an Coimisiún measúnú ar fhreagra Ballstáit ar thuairim réasúnaithe, níl sé in ann a chinneadh an ndéanfar an t-ábhar a tharchur chuig an gCúirt Bhreithiúnais nó nach ndéanfar. Ar an dara dul síos, i bhfianaise an chásdlí ábhartha, ní féidir le duine aonair a iarraidh ar an gCoimisiún caingean a thabhairt os comhair na Cúirte Breithiúnais i gcoinne Ballstáit[\[3\].](#_ftn3){#_ftnref3}

**10.** Tar éis don Choimisiún a chur in iúl ina thuairim gur chinn sé, an 28 Meán Fómhair 2011, caingean a thionscnamh maidir leis an sárú atá i gceist os comhair na Cúirte Breithiúnais, chuir an gearánach a éileamh bunaidh isteach arís, le roinnt modhnuithe. Mhaígh sé go substaintiúil gur chinn an Coimisiún moill a chur ar chaingean a thabhairt os comhair na Cúirte agus gur cheart dó staonadh ó thuilleadh moilleanna a thabhú. D'áitigh sé ina leith sin gur chuir Clárlann na Cúirte Breithiúnais in iúl dó an 13 Nollaig 2011 nach raibh aon chás i gcoinne na Polainne go dtí sin maidir le clárú feithiclí tiomána deise ar feitheamh os comhair na Cúirte.

**11.** Ní chuirfidh an tOmbudsman an t-éileamh modhnaithe sin san áireamh san fhiosrúchán, áfach. Ní féidir leis an Ombudsman a chur as an áireamh go bhféadfadh an Coimisiún cúiseanna fónta a thabhairt ar aghaidh gan an cás um shárú a chur faoi bhráid na Cúirte go dtí an 13 Nollaig 2011. Mar sin féin, ní bheadh an tOmbudsman in ann measúnú a dhéanamh ar na cúiseanna sin faoi chuimsiú an fhiosrúcháin seo ach amháin dá rachadh an gearánach i dteagmháil leis an gCoimisiún ar dtús ina leith sin[\[4\]](#_ftn4){#_ftnref4}. Ní dhearna an gearánach amhlaidh agus dá bhrí sin tá a mhaíomh neamh-inghlactha, mar gheall ar easpa cur chuige riaracháin roimh ré i leith an Choimisiúin.

An fiosrúchán
-------------

**12.** An 31 Lúnasa 2011, d'iarr an tOmbudsman ar an gCoimisiún a thuairim a thabhairt ar an ngearán. An 25 Samhain 2011, thíolaic an Coimisiún a thuairim a cuireadh ar aghaidh chuig an ngearánach le haghaidh barúlacha. Chuir sé a bharúlacha isteach an 5 Nollaig 2011 agus chríochnaigh sé iad an 13 Nollaig 2011.

Anailís agus conclúidí an Ombudsman
-----------------------------------

### Réamhbharúlacha

**13.** Tugann an tOmbudsman dá haire go dtagraíonn an gearán do mhainneachtain líomhnaithe údaráis na Polainne reachtaíocht an AE maidir le saorghluaiseacht earraí (Airteagal 34 CFAE) agus Treoracha 70/311/CEE agus 2007/46/CE[\[5\]](#_ftn5){#_ftnref5} a chomhlíonadh. I ndáil leis sin, meabhraíonn an tOmbudsman go bhfuil sé de chumhacht ag an Ombudsman Eorpach, de réir Airteagal 228 CFAE, gearáin faoi dhrochriarachán i ngníomhaíochtaí institiúidí, chomhlachtaí agus ghníomhaireachtaí an Aontais a fháil agus a scrúdú. Dá bhrí sin, ní fhéadfaidh aon ghníomh ag aon údarás nó duine eile a bheith ina ábhar gearáin chuig an Ombudsman.

**14.** Dá bhrí sin, níl sé de chúram ar an Ombudsman scrúdú a dhéanamh ar fhiúntas reachtaíocht an Aontais nó reachtaíocht náisiúnta agus ar cé acu a chuir nó nár chuir na húdaráis náisiúnta an dlí náisiúnta nó an dlí Eorpach i bhfeidhm i gceart. Ar na cúiseanna thuas, ina fhiosrúchán ar an ngearán seo, déileálfaidh an tOmbudsman go heisiach le saincheist an drochriaracháin a d'fhéadfadh a bheith ann ar thaobh an Choimisiúin.

**15.** Measann an tOmbudsman go bhfuil sé úsáideach, ag an bpointe seo, a shainordú a mheabhrú, i bhfianaise ráiteas iontais an Choimisiúin sa tuairim[\[6\]](#_ftn6){#_ftnref6} gur cheart dó a mheas go bhfuil an gearán neamh-inghlactha mar gheall ar a chaingean os comhair na Cúirte. Tá súil aige go bhfuil sé soiléir anois don Choimisiún nach mbaineann athbhreithniú an Ombudsman ach le hiompar an Choimisiúin faoi chuimsiú an nós imeachta réamhdhlíthíochta, agus baineann athbhreithniú na Cúirte le sárú an Bhallstáit.

### A. Líomhain maidir le fad ama gan údar chun measúnú a dhéanamh ar fhreagra údaráis na Polainne ar an tuairim réasúnaithe

#### Argóintí a cuireadh faoi bhráid an Ombudsman

**16.** Ina ghearán, chuir an gearánach in iúl gur chuir an Coimisiún in iúl dó, i mí Iúil 2011, go raibh sé i mbun anailíse ar fhreagra údaráis na Polainne ar an tuairim réasúnaithe a seoladh chuige seacht mí roimhe sin, is é sin, i mí na Nollag 2010. Dá bhrí sin, d'áitigh sé go raibh an tréimhse seacht mí a d'éiligh an Coimisiún chun déileáil le freagra údaráis na Polainne ar an tuairim réasúnaithe iomarcach.

**17.** Ina thuairim, shoiléirigh an Coimisiún na fíorais ábhartha ar dtús. Dúirt sé go raibh sé ag déileáil ar fad le 16 ghearán a bhain le bacainní ar chlárú feithiclí tiomána ar thaobh na láimhe deise sa Pholainn. Mar thoradh ar an gcéad cheann, a cláraíodh i mí Lúnasa 2008, tionscnaíodh imeacht um shárú 2008/4700. Ba é gearán an ghearánaí i Meitheamh 2011 an ceann deireanach de na 16 ghearán. An 1 Deireadh Fómhair 2010, faoi chuimsiú imeacht um shárú 2008/4700, sheol an Coimisiún tuairim réasúnaithe chuig údaráis na Polainne. Fuarthas a bhfreagra an 2 Nollaig 2010. An 17 Nollaig 2010, aistríodh an freagra agus cuireadh tús le comhairliúcháin inmheánacha ina dhiaidh sin.

**18.** Ag an am céanna, bhí cás comhchosúil á láimhseáil ag an gCoimisiún i gcoinne na Liotuáine (agus uimhir thagartha 2009/4229 ag gabháil leis). Chuir an Coimisiún tuairim réasúnaithe chuig údaráis na Liotuáine freisin agus thug siad freagra an 19 Eanáir 2011. D'ardaigh údaráis na Liotuáine na hargóintí céanna maidir le sábháilteacht ar bhóithre agus a rinne údaráis na Polainne. Ina theannta sin, d'iarr siad cruinniú leis an gCoimisiún chun an cás a phlé. "*Ar mhaithe le comhsheasmhacht agus cóir chomhionann na mBallstát* ", chinn an Coimisiún "*fanacht ar thoradh an chruinnithe* " ina rabhthas ag súil go molfadh nó go nglacfadh údaráis na Liotuáine rogha eile seachas an toirmeasc ar chlárú. Bhí an cruinniú ar siúl an 17 Márta 2011. Mhol an Coimisiún roghanna éagsúla chun iarracht a dhéanamh teacht ar réiteach cothrom comhréireach ach "ní*bhfuarthas aon fhreagra".*

**19.** An 27 Aibreán 2011, dhréachtaigh seirbhís fhreagrach an Choimisiúin nóta mionsonraithe ina ndearnadh anailís ar na hargóintí go léir a chuir údaráis na Polainne chun cinn. Scaipeadh an dréacht-nóta ansin le haghaidh comhairliúcháin inmheánacha ar na seirbhísí gaolmhara chun 'na*hargóintí a neartú'.*

**20.** An 27 Iúil 2011, d'aontaigh seirbhísí an Choimisiúin leis an " tarchur*molta*" chuig Cúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh. An 28 Meán Fómhair 2011, chinn an Coimisiún an cás a tharchur chuig an gCúirt.

**21.** Ar an dara dul síos, bhí an Coimisiún den tuairim go mbeadh sé dodhéanta measúnú níos tráthúla a dhéanamh ar fhreagra údaráis na Polainne ar thuairim réasúnaithe an Choimisiúin gan cáilíocht an mheasúnaithe a chur i mbaol agus, ar an gcaoi sin, an bonn a bhaint de thoradh na n-imeachtaí um shárú. Bhí gá le hanailís dhlíthiúil fhairsing ar na saincheisteanna casta dlí a d'ardaigh an cás. Ina theannta sin, bhí an t-ábhar an-teicniúil. Bhí gá freisin le comhsheasmhacht a áirithiú sa chur chuige a glacadh i ndáil le feithiclí nua (maidir leis an reachtaíocht chomhchuibhithe atá ann) agus feithiclí a cláraíodh roimhe sin (maidir le nach ann d'aon reachtaíocht chomhchuibhithe). Ar deireadh, ba ghá don Choimisiún a chur san áireamh ina anailís an corrlach lánroghnach leathan atá ag na Ballstáit agus leibhéal na sábháilteachta ar bhóithre á bhunú acu agus an fhéidearthacht atá acu údar a thabhairt le srianta ar chlárú.

**22.** Ar an tríú dul síos, bhí an Coimisiún den tuairim gur chinntigh sé an gearánach a chur ar an eolas in am trátha faoi na forbairtí sa nós imeachta um shárú.

**23.** Ar deireadh, thagair an Coimisiún do chásdlí na Cúirte lena leagtar síos nach mór rialacha Airteagal 258 CFAE a chur i bhfeidhm "*gan aon oibleagáid chomhfhreagrach ar an gCoimisiún gníomhú laistigh de thréimhse shonrach, ach amháin i gcás ina bhféadfadh fad iomarcach an nós imeachta réamhdhlíthíochta a leagtar síos le hAirteagal* \[258\]*é a dhéanamh níos deacra don Bhallstát lena mbaineann argóintí an Choimisiúin a bhréagnú agus, ar an gcaoi sin, cearta cosanta[a shárú](#_ftn7){#_ftnref7} " \[7\]* . Ní hamhlaidh a bhí. Thairis sin, dúirt sé "gur*cheart go gceadódh an t-am a chaitheann an Coimisiún le linn an nós imeachta réamhdhlíthíochta atá i gceist don Bhallstát lena mbaineann a reachtaíocht a chur in ord le reachtaíocht an AE."*

**24.** Ina bharúlacha maidir le freagra an Choimisiúin, d'áitigh an gearánach nach raibh réasúnú an Choimisiúin soiléir. D'fhiafraigh sé cén fáth ar tabhaíodh moill (cé gur moill bheag í) mar gheall ar an ngá freagra údaráis na Polainne a aistriú nuair is léir go bhfuil fostaithe ag an gCoimisiún a thuigeann Polainnis. D'fhiafraigh an gearánach freisin cén fáth nár dhréachtaigh an Coimisiún an nóta ina raibh a anailís ar fhreagra údaráis na Polainne go dtí an 27 Aibreán 2011. Dar leis an ngearánach, tá aon mhoill a chuirtear ar chás na Polainne mar gheall ar an ionchas go dtiocfar ar réiteach i gcás na Liotuáine éagórach do na gearánaigh sa Pholainn. Fiú má bhain rialtas na Liotuáine úsáid as na hargóintí céanna agus a bhain rialtas na Polainne, bhí gach cúis ann dul ar aghaidh leis an anailís dhlíthiúil go gasta chun a bheith ullamh don chruinniú a rabhthas ag súil leis an 17 Márta.

**25.** Mheas an gearánach, in imthosca an tsáraithe reatha, gur cheart go ligfeadh an t-am a chaitheann sé ar an nós imeachta réamhdhlíthíochta don Bhallstát a reachtaíocht náisiúnta a ailíniú le reachtaíocht an AE a bheith "is*scanrúla".* Chuir sé in iúl ina leith sin gurbh é freagra údaráis na Polainne, go hachomair, go mbeadh an Pholainn réidh chun a dlí a bhfuil agóid á déanamh ina choinne a athrú a luaithe a bheadh a bonneagar bóithre cothrom le bonneagar bóithre Iarthar na hEorpa[\[8\].](#_ftn8){#_ftnref8} D'fhéadfadh sé seo "blianta*nó glúnta"*a thógáil go réasúnta. Dá bhrí sin, d'fhéadfadh barúil an Choimisiúin a léiriú nár léigh sé freagra údaráis na Polainne go cúramach nó ar a laghad nach measann sé gur deis é fiosrúchán an Ombudsman chun fíor-athbhreithniú a dhéanamh.

**26.** Chuir an gearánach amhras in iúl maidir le cé acu a bhí nó nach raibh na saincheisteanna dlíthiúla lena mbaineann casta go leor chun údar a thabhairt leis na míonna éagsúla a thóg sé ar an gCoimisiún measúnú a dhéanamh ar fhreagra údaráis na Polainne. Chuir sé in iúl go raibh gá ag an gCoimisiún leis na míonna sin ar fad chun measúnú a dhéanamh ar fhreagra nár tugadh ach dhá mhí do rialtas na Polainne a dhréachtú. Bhí formhór na n-argóintí sa fhreagra ar eolas go maith ag an gCoimisiún óna theagmhálacha roimhe sin le húdaráis na Polainne, nuair a bhí frithargóintí tábhachtacha forbartha cheana féin ag an gCoimisiún. Baineann an sárú atá i gceist le réimse de dhlí an Aontais a bhfuil seirbhís dlí an Choimisiúin an-eolach air. Ba cheart go mbeadh a chumas déileáil go tapa le fadhbanna sa réimse seo i bhfad níos mó ná cumas aon cheann de na Ballstáit nó aon ghnólachta dlí.

**27.** Ar deireadh, d'fhiafraigh an gearánach cé acu "*imeachtaí dlíthiúla*" atá ar siúl faoi láthair a ndearna an Coimisiún tagairt dóibh ag deireadh a thuairime dar dáta an 25 Samhain 2011 más rud é, go dtí an t-am a chuir sé a bharúlacha isteach, is é sin, an 5 Nollaig 2011, nár thionscain an Coimisiún aon chaingean maidir leis an sárú atá i gceist os comhair na Cúirte Breithiúnais.

#### Measúnú an Ombudsman

**28.** Mar a chuir an Coimisiún in iúl mar is ceart, níor thagair an Chúirt Bhreithiúnais d'aon teorainn ama ar laistigh di nach mór don Choimisiún gníomhú faoi Airteagal 258 CFAE. Thairis sin, chinn sí roinnt uaireanta go bhfuil imeachtaí faoi Airteagal 258 CFAE inghlactha fiú má thógann sé roinnt blianta ar an gCoimisiún an cás a thabhairt os comhair na cúirte tar éis dó tuairim réasúnaithe[a eisiúint \[9\].](#_ftn9){#_ftnref9} Dá bhrí sin, tá údar maith ag an gCoimisiún a lua go bhfuil lánrogha[áirithe \[10\]](#_ftn10){#_ftnref10} aige maidir le cathain a thionscnaíonn sé imeachtaí dlíthiúla i gcomhréir le hAirteagal 258 CFAE. Mar sin féin, ní féidir leis brath ar a lánrogha chun údar a thabhairt lena neamhshocraíocht riaracháin chun gníomhú[\[11\].](#_ftn11){#_ftnref11}

**29.** Sa chomhthéacs céanna, níl aon teorainn ama shainráite ná shocraithe bunaithe le dlí faoina gcaithfidh an Coimisiún déileáil le freagraí na mBallstát ar thuairimí réasúnaithe an Choimisiúin ag céim riaracháin na n-imeachtaí um shárú. Tá *Teachtaireacht 2002 ón gCoimisiún chuig Parlaimint na hEorpa agus chuig an Ombudsman Eorpach maidir le caidreamh leis an ngearánach i ndáil le sáruithe ar dhlí an Chomhphobail* [\[12\]](#_ftn12){#_ftnref12} ciúin ina leith sin. Ní bhunaítear leis an Teachtaireacht ach an méid seo a leanas: '\[a\]*riail ghinearálta, déanfaidh ranna an Choimisiúin imscrúdú ar ghearáin d'fhonn teacht ar chinneadh fógra foirmiúil a eisiúint nó an cás a dhúnadh laistigh de bhliain amháin ar a mhéad ó dháta cláraithe an ghearáin ag an Ardrúnaíocht'.*

**30.** Cé go bhfuil lánrogha ag an gCoimisiún, dá bhrí sin, meastóireacht a dhéanamh ar an méid ama a d'fhéadfadh a bheith ag teastáil uaidh chun measúnú a dhéanamh ar fhreagra an Bhallstáit ar a thuairim réasúnaithe agus chun cinneadh a dhéanamh maidir leis an gcéad chéim eile, tá feidhmiú na lánrogha sin faoi réir phrionsabail an dea-riaracháin, áfach. Ceann de na prionsabail sin, a chumhdaítear i gCairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh, is ea gur cheart d'institiúidí, comhlachtaí agus gníomhaireachtaí an Aontais gníomhú laistigh de thréimhse réasúnta[\[13\].](#_ftn13){#_ftnref13}

**31.** Dá bhrí sin, ba cheart don Choimisiún a mheasúnú ar fhreagra an Bhallstáit lena mbaineann ar a thuairim réasúnaithe a thabhairt chun críche laistigh de thréimhse réasúnach ama, is é sin, mar a shainigh an Chúirt é, tréimhse ama nach bhfuil míréasúnta go follasach in imthosca an cháis[\[14\].](#_ftn14){#_ftnref14}

**32.** De rogha air sin, d'fhéadfadh an Coimisiún a léiriú (i) cén fáth, go hoibiachtúil, a raibh níos mó ama ag teastáil uaidh dá mheasúnú agus conas a rinneadh an measúnú sin, nó (ii) gur ghá dó gníomhaíocht bhreise a dhéanamh chun a mheasúnú a shoiléiriú nó a thabhairt chun críche, mar shampla, trí thuilleadh ceisteanna a ardú leis an mBallstát lena mbaineann.

**33.** Mar achoimre, ceanglaítear le prionsabail an dea-riaracháin ar an gCoimisiún míniú a thabhairt do shaoránaigh ar na cúiseanna le huainiú a chéime ina dhiaidh sin i gcéim réamhdhlíthíochta na n-imeachtaí um shárú. Cé nach páirtithe in imeachtaí um shárú iad saoránaigh agus nach féidir iad a mheas mar pháirtithe in imeachtaí um shárú, fiú más rud é gur tionscnaíodh na himeachtaí tar éis a ngearán leis an gCoimisiún, is díol spéise do na saoránaigh a rinne gearán é toradh deiridh na n-imeachtaí. Is amhlaidh atá freisin maidir leis an am a thógann sé go héifeachtach ar an gCoimisiún caingean a thabhairt os comhair na Cúirte Breithiúnais. Go deimhin, dá n-éireodh leis an gCoimisiún ina chaingean in aghaidh an Bhallstáit, d'fhéadfadh saoránaigh an cinneadh ábhartha ón gCúirt a agairt os comhair na gcúirteanna náisiúnta inniúla chun a gcearta féin a fhorfheidhmiú. Dá bhrí sin, aon mhoilleanna iomarcacha gan údar ar ghníomhaíochtaí an Choimisiúin as a dtiocfaidh trasuí cuí dhlí an Aontais ag na Ballstáit, is féidir leo difear a dhéanamh ar deireadh do chearta na saoránach ar an leibhéal náisiúnta.

**34.** Cuireann an tOmbudsman in iúl go dtagann deireadh leis an bpróiseas riaracháin chun measúnú a dhéanamh ar fhreagra ar thuairim réasúnaithe, a thugann comhairliúcháin inmheánacha laistigh den Choimisiún le tuiscint, nuair a dhéanann na seirbhísí a dtogra don chéad chéim eile. Sa chás seo, tharla sé seo an 27 Iúil 2011, an dáta a d'aontaigh seirbhísí an Choimisiúin leis an " tarchur*molta*" chuig Cúirt Bhreithiúnais an AE. Ós rud é go bhfuair an Coimisiún freagra údaráis na Polainne ar an tuairim réasúnaithe i mí na Nollag 2010, is cosúil go raibh níos mó ná seacht mí ag teastáil uaidh chun measúnú a dhéanamh uirthi. Dar leis an Ombudsman, ní raibh tréimhse réasúnach seacht mí ann chun anailís a dhéanamh ar an bhfreagra ar an tuairim réasúnaithe in imthosca an cháis seo.

**35.** Ar an gcéad dul síos, mar a chuir an gearánach in iúl i gceart, bunaithe ar theagmhálacha roimhe seo idir é féin agus údaráis na Polainne, d'fhéadfadh tuairim sách soiléir a bheith ag an gCoimisiún maidir leis an méid a mbeifí ag súil leis ón bhfreagra. Ar an dara dul síos, arís mar a luaigh an gearánach, tá seirbhís dlí an Choimisiúin an-eolach ar an réimse seo agus dá bhrí sin bheadh sé réasúnta a bheith ag súil go ndéanfaí a anailís go tapa agus go mbeadh sí an-diongbháilte. I ndeireadh na dála, ón achoimre ar fhreagra údaráis na Polainne a sheol an Coimisiún chuig an ngearánach agus a chuir an gearánach ar aghaidh chuig an Ombudsman, is é an toradh a bhí air go raibh argóintí a bhain le slándáil ar bhóithre na Polainne seachas argóintí dlíthiúla sa fhreagra den chuid is mó. Tá taithí sheanbhunaithe ag an gCoimisiún ar dhéileáil leis na Ballstáit a thugann údar leis na srianta a fhorchuireann siad ar na saoirsí bunúsacha a ráthaítear leis an gConradh trí chúiseanna dianriachtanacha a bhaineann le leas an phobail a agairt amhail breithnithe maidir le sábháilteacht tráchta ar bhóithre[\[15\].](#_ftn15){#_ftnref15}

**36.** Dá bhrí sin, ní fheiceann an tOmbudsman cén fáth nach bhféadfadh an Coimisiún a mheasúnú ar fhreagra údaráis na Polainne (nó, ar a laghad, réamhfhreagra) a thabhairt chun críche sular tionóladh an cruinniú le húdaráis na Liotuáine. Tuigeann an tOmbudsman, áfach, go bhféadfadh sé gur ghá moill a chur ar chonclúidí deiridh an mheasúnaithe ar fhreagra údaráis na Polainne go dtí gur tharla a chruinniú le húdaráis na Liotuáine, a bhain leis an gcineál céanna sáraithe, i ndáiríre. Mar a chuir an Coimisiún in iúl mar is ceart, bhí air freagairt go comhsheasmhach don chineál céanna sáraithe in dhá Bhallstát agus bhí air cóir chomhionann a áirithiú.

**37.** Mar sin féin, níor mhínigh an Coimisiún ina thuairim cén fáth, tar éis an chruinnithe le húdaráis na Liotuáine an 18 Márta 2011, go raibh sé fós ag teastáil thart ar cheithre mhí chun a mheasúnú ar fhreagra údaráis na Polainne[a thabhairt chun críche \[16\]](#_ftn16){#_ftnref16}. I ndáil leis sin, cuireann an tOmbudsman in iúl, de réir an Choimisiúin, gur cuireadh tús lena chomhairliúcháin inmheánacha maidir leis an bhfreagra sin chomh luath le mí na Nollag 2010. Má bhí argóintí údaráis na Liotuáine mar an gcéanna go bunúsach le hargóintí údaráis na Polainne, ní léir cén fáth ar mhair an dara babhta de chomhairliúcháin inmheánacha, a tionscnaíodh de réir dealraimh tar éis an chruinnithe le húdaráis na Liotuáine, ó Aibreán go Iúil 2011. Níor luaigh an Coimisiún go raibh aon teagmháil ann le húdaráis na Polainne le linn na tréimhse ama sin.

**38.** Ar deireadh, tuigeann an tOmbudsman mothúcháin aláraim an ghearánaigh (a luaitear i mír 25 thuas) ag ráiteas an Choimisiúin gur*cheart go ligfeadh an t-am a chaitheann an Coimisiún le linn an nós imeachta réamhdhlíthíochta atá i gceist don Bhallstát lena mbaineann a reachtaíocht a chur in ord le reachtaíocht an AE. " D'fhéadfaí an* ráiteas seo a mheas go míchuí ag cur san áireamh dearbhú catagóiriúil údaráis na Polainne go gcuirfeadh siad stop leis an sárú atá i gceist nuair a*thagann bonneagar bóithre na Polainne " suas le leibhéal Bhallstáit eile an AE*", is é sin, in am neamhchinntithe amach anseo. Tá muinín ag an Ombudsman, áfach, leis an ráiteas sin, go raibh sé i gceist ag an gCoimisiún a rá, le linn an nós imeachta réamhdhlíthíochta, go bhfuil deis fós ag an mBallstát lena mbaineann deireadh a chur leis an sárú agus go bhfuil an Coimisiún réidh le cuidiú leis an mBallstát a sheasamh a cheartú le linn an ama sin.

**39.** I bhfianaise an mhéid sin roimhe seo, measann an tOmbudsman gur theip ar an gCoimisiún údar a thabhairt ar bhealach soiléir agus diongbháilte leis an bhfáth ar theastaigh seacht mí uaidh chun measúnú a dhéanamh ar fhreagra údaráis na Polainne. Ba chás drochriaracháin é sin.

**40.** Ós rud é nár áiríodh aon éileamh san fhiosrúchán, ní mheasann an tOmbudsman gurb iomchuí mínithe breise a iarraidh ar an gCoimisiún. Dá bhrí sin, dúnann sé an cás le ráiteas criticiúil thíos.

### C. Conclúidí

Ar bhonn a fhiosrúcháin ar an ngearán seo, dúnann an tOmbudsman é leis an ráiteas criticiúil seo a leanas:

{#CR04/2012}

**Níor thug an Coimisiún údar maith ar bhealach soiléir diongbháilte leis an bhfáth a raibh seacht mí ag teastáil uaidh chun measúnú a dhéanamh ar fhreagra údaráis na Polainne ar a thuairim réasúnaithe.**

Cuirfear an gearánach agus an Coimisiún ar an eolas faoin gcinneadh sin.

P. Nikiforos Diamandouros

Arna dhéanamh in Strasbourg an 9 Feabhra 2012

*** ** * ** ***

[\[1\]](#_ftnref1){#_ftn1} Eagrán speisialta Béarla na hIrise Oifigiúla: Sraith I, Caibidil 1970(II), lch. 375.

[\[2\]](#_ftnref2){#_ftn2} IO 2007 L 263 lch. 1.

[\[3\]](#_ftnref3){#_ftn3} Cásanna C-371/89 *Emrich v an Coimisiún* \[1990\] ECR I-1555; C-87/89 *Sonito v An Coimisiún* \[1990\] ECR I-1981; T-201/96 *Smanor agus Eile v an Coimisiún* \[1997\] ECR II-1081; agus T-196/08 *Srinivasan v an tOmbudsman,* ordú an 3 Samhain 2008, nár foilsíodh san Iris Oifigiúil, mír 16.

[\[4\]](#_ftnref4){#_ftn4} Ceanglaítear le hAirteagal 2(4) de Reacht an Ombudsman Eorpaigh go ndéanfar teagmháil*chuí riaracháin leis na hinstitiúidí agus leis na comhlachtaí lena mbaineann sula ndéanfar* gearán ".

[\[5\]](#_ftnref5){#_ftn5} Féach fonótaí 1 agus 2 supra.

[\[6\]](#_ftnref6){#_ftn6} Thug an Coimisiún a thuairim chun críche trína rá "\[i*\]n aon chúinse, agus ós rud é go bhfuil na fíorais líomhnaithe faoi réir imeachtaí dlíthiúla, measann an Coimisiún gur cheart don Ombudsman a mheas go bhfuil an gearán neamh-inghlactha.*"

[\[7\]](#_ftnref7){#_ftn7} Cásanna C-96/89 *An Coimisiún v An Ísiltír* \[1991\] ECR I-2461, míreanna 15 agus 16 agus C-207/97 *An Coimisiún v An Bheilg* \[1999\] ECR I-275, mír 25.

[\[8\]](#_ftnref8){#_ftn8} Chuir an gearánach cóip ar fáil, in éineacht lena bharúlacha, den achoimre ar fhreagra údaráis na Polainne a sheol an Coimisiún chuige. Tá na ráitis seo a leanas sa tríú mír den fhreagra sin, dar teideal "*Sainiúlacht bhonneagar na Polainne* ": 'De*réir údaráis na Polainne, bíonn tionchar suntasach ag cineál agus staid na ngréasán bóithre ar shábháilteacht tráchta ar bhóithre. ... Bóithre il-lána, is iad na mórbhealaí go háirithe na cinn is sábháilte gan amhras. \* Ar bhóithre mar seo a dhéanann go leor ainlithe le feithiclí nach bhfuil oiriúnaithe do thrácht ar thaobh na láimhe deise ní bagairt chomh mór sin é .... \* Is iad na carrbhealaí aonair ... is mó sa Pholainn. \* Níl iompar ... agus trácht áitiúil scartha. Faoi láthair, níl i mórbhealaí na Polainne ach thart ar 0.2% de na bóithre poiblí go léir. ... Cinntíonn údaráis na Polainne go mbeidh siad réidh chun deireadh a chur leis na srianta sin a bhaineann le clárú feithiclí atá curtha in oiriúint do thrácht ar chlé nuair a bheidh leas shochaí na Polainne ag teacht suas le leibhéal Bhallstáit eile an AE agus, dá bhrí sin, an méid feithiclí caite allmhairithe a laghdú go suntasach agus nach de chineál maise é a thuilleadh, agus thairis sin nuair a bheidh leibhéal ard sábháilteachta ag baint le riocht an bhonneagair bóthair mar thoradh ar a fhorbairt agus a nuachóiriú.*"

[\[9\]](#_ftnref9){#_ftn9} Cásanna C-317/92 *An Coimisiún v An Ghearmáin* \[1994\] ECR I-2039 míreanna 2 agus 4 agus C-333/99 *An Coimisiún v An Fhrainc* \[2001\] ECR I-1025.

[\[10\]](#_ftnref10){#_ftn10} Tuairim an Abhcóide Ghinearálta Alber i gcás C-358/97 *An Coimisiún v Éire* \[2000\] ECR I-6301, mír 83: "Ós*rud é, faoi* \[Airteagal 258 CFAE\], go bhfuil sé de cheangal ar*an gCoimisiún imeachtaí a thionscnamh maidir le gach mainneachtain oibleagáidí an Chonartha a chomhlíonadh a dtagann sé ar an eolas fúthu, tá dualgas bunúsach air imeachtaí a thionscnamh. \* Tá lánrogha áirithe aici, áfach, go háirithe maidir leis an am agus an modh chun na céimeanna éagsúla den nós imeachta faoi Airteagal* \[258 CFAE\]*... a chur chun feidhme. Níl aon uasteorainn ghinearálta ama ann chun caingean a thabhairt os comhair na Cúirte Breithiúnais. " Is faoin gCoimisiún atá sé, dá bhrí sin, a mheas, ar dhul in éag don teorainn ama atá leagtha síos, cathain a thionscnófar caingean i ndiaidh na tuairime réasúnaithe ...*"

[\[11\]](#_ftnref11){#_ftn11} Sa tuairim thuasluaite, léitear an abairt dheireanach de mhír 83 mar a leanas: "I gcásanna tromchúiseacha,*áfach, ina bhfanann an Coimisiún tamall fada sula dtionscnaíonn sé caingean agus nach ndéanann sé aon bheart eile i gcoinne an Bhallstáit , ní féidir an agóid a d'fhéadfadh a bheith ann gur forghéilleadh an ceart caingne agus inghlacthacht na caingne a ndéantar difear di dá bharr sin a chur as an áireamh go hiomlán. Mar sin féin, is gnách le cásdlí na Cúirte diúltú don smaoineamh gur féidir ceart caingne an Choimisiúin a fhorghéilleadh*" (béim curtha leis).

[\[12\]](#_ftnref12){#_ftn12} IO 2002 C 244, lch. 5.

[Foráiltear mar a leanas le hAirteagal](#_ftnref13){#_ftn13} 41 den Chairt, dar teideal "An*ceart chun dea-riaracháin":* "*1. \* Tá ag gach duine an ceart go ndéanfaidh institiúidí, comhlachtaí, oifigí agus gníomhaireachtaí an Aontais a ghnóthaí nó a gnóthaí a láimhseáil go neamhchlaon, go cóir agus laistigh de thréimhse réasúnach ama ...*"

[\[14\]](#_ftnref14){#_ftn14} Cás T-394/03 *Angeletti v An Coimisiún* \[2006\] ECR-SC I-A-2-95 agus II-A-2-441, mír 61.

[\[15\]](#_ftnref15){#_ftn15} Féach, mar shampla, Cás C-246/00 *An Coimisiún v An Ísiltír* \[2003\] ECR I-7485.

[\[16\]](#_ftnref16){#_ftn16} Ina ríomhphost chuig an ngearánach, dar dáta an 5 Iúil 2011, chuir an Coimisiún in iúl dó go raibh sé*" fós ag measúnú*" fhreagra údaráis na Polainne.