Gearán a dhéanamh leis an gCoimisiún Eorpach

1. Chuir an gearánach ‘gearán maidir le sárú’ faoi bhráid an Choimisiúin Eorpaigh, agus d’iarr sé air gníomhaíocht a dhéanamh i gcoinne na Danmhairge ina ról mar chaomhnóir chonarthaí an Aontais [1]. D’áitigh sé go bhforáiltear le rialacha cánachais na Danmhairge do láimhseáil nach bhfuil chomh fabhrach céanna ar ghnóthachain ar fhiacha/éilimh in airgeadra eachtrach seachas ar fhiacha/éilimh i gcróinéir na Danmhairge, agus go sáraíonn sé sin prionsabal na saorghluaiseachta caipitil [2] san Aontas Eorpach.

2. Chuaigh an Coimisiún i dteagmháil le húdaráis na Danmhairge, agus chuir sé ar an eolas iad faoina réamhanailís. Léiríodh san anailís go bhféadfadh sárú ar rialacha an Aontais a bheith ann mar a léirigh an gearánach.

3. Tar éis don Choimisiún dul i dteagmháil le húdaráis na Danmhairge agus an t-ábhar a scrúdú, tháinig sé ar an gconclúid ina anailís deiridh nár sháraigh rialacha cánachais na Danmhairge rialacha an Aontais.

4. Bhí an gearánach míshásta leis an gcaoi ar láimhseáil an Coimisiún an gearán maidir le sárú, agus chuaigh sé i dteagmháil leis an gCoimisiún arís. D’áitigh sé gur dhírigh réamhanailís an Choimisiúin ar phrionsabal na saorghluaiseachta caipitil, ach gur dhírigh a anailís deiridh ar phrionsabal an neamh-idirdhealaithe. Bhí an t-athrú sin mícheart dar leis an ngearánach, agus bhí amhras air gur athraigh an Coimisiún fócas dlíthiúil chun nach mbeadh air beart a dhéanamh. Mheas sé gur léir gur sháraigh an Coimisiún a lánrogha. Bhí fadhb ag an ngearánach freisin maidir le mainneachtain an Choimisiúin spriocdhátaí áirithe a urramú agus a ghearán um shárú á láimhseáil aige.

Freagra an Choimisiúin Eorpaigh ar an ngearánach

5. D’fhreagair an Coimisiún gur chloígh sé lena anailís deiridh ar na saincheisteanna sa ghearán maidir le sárú. Maidir lena mainneachtain spriocdhátaí áirithe a choinneáil, thagair sé d’fhadhbanna acmhainní inmheánacha.

6. Bhí an gearánach fós míshásta le freagra an Choimisiúin agus, dá bhrí sin, chuaigh sé i dteagmháil leis an Ombudsman. D’áitigh sé (1) gur athraigh an Coimisiún fócas dlíthiúil ina anailís chun nach mbeadh air gníomhaíocht a dhéanamh in aghaidh na Danmhairge, (2) gur léir gur sháraigh sé a lánrogha, agus (3) nár chomhlíon an Coimisiún, ar chúis dhlisteanach ar bith, spriocdhátaí áirithe agus a ghearán maidir le sárú á láimhseáil aige.

Torthaí an Ombudsman Eorpaigh

7. Tá an Coimisiún freagrach as maoirseacht a dhéanamh ar chur i bhfeidhm, cur chun feidhme agus forfheidhmiú éifeachtach dhlí an Aontais ag na Ballstáit [3]. I gcás ina mainníonn Ballstát oibleagáid faoi Chonarthaí an Aontais a chomhlíonadh, is féidir leis an gCoimisiún bearta a dhéanamh (imeachtaí um shárú) chun deireadh a chur leis an sárú sin. Tá cumhachtaí lánroghnacha leathana ag an gCoimisiún agus cinneadh á dhéanamh aige an gcuirfidh sé tús le nós imeachta um shárú in aghaidh Ballstáit nó nach gcuirfidh, agus cathain a chuirfidh sé tús leis [4].

8. Ina ghearán chuig an Ombudsman, tá an chéad líomhain thromchúiseach á déanamh ag an ngearánach. Deir an gearánach go bunúsach nuair a chuir an Coimisiún deireadh lena láimhseáil ar an ngearán um shárú, nach raibh sé ag insint na fírinne agus go raibh sé ag gníomhú de mheon mímhacánta. Mar sin féin, níor chuir an gearánach aon fhianaise ar aghaidh a thacódh le líomhain den sórt sin.

9. Maidir leis an dara hábhar imní atá ag an ngearánach, measann an tOmbudsman go bhfuil frustrachas an ghearánaigh intuigthe. Ba chosúil gur ghlac an Coimisiún lena thuairim dhlíthiúil ar dtús, ach ina dhiaidh sin níor ghlac sé leis. Mar sin féin, ní cás drochriaracháin ann féin é don Choimisiún a fhócas dlíthiúil a athrú le linn dó gearán maidir le sárú a láimhseáil, ar choinníoll go bhfuil a mheasúnú deiridh comhsheasmhach agus réasúnach go hinmheánach laistigh de chorrlaigh an léirmhínithe dhlíthiúil a d’fhéadfadh a bheith ann. Tar éis di scrúdú a dhéanamh ar mheasúnú deiridh an Choimisiúin ar ghearán an ghearánaigh maidir le sárú, tá an tOmbudsman den tuairim go gcomhlíonann an measúnú na caighdeáin sin.

10. Maidir leis an tríú hábhar imní atá ag an ngearánach, maidir le mainneachtain cloí leis na spriocdhátaí is infheidhme, níor shéan an Coimisiún gur tharla moilleanna (ach luaigh sé fadhbanna acmhainní). Dá bhrí sin, bheadh sé de chuspóir ag fiosrúchán níos mionsonraithe ar an tsaincheist sin drochriarachán a aimsiú maidir le gné nós imeachta de ghearán um shárú atá dúnta cheana féin, rud nach ndearna difear do thoradh substainteach an ghearáin sin. Mar sin féin, tharla fíorais an cháis seo tráth a rinne an tOmbudsman fiosrúchán féintionscnaimh inar déileáladh, i measc nithe eile, le tráthúlacht agus gearáin maidir le sárú á láimhseáil ag an gCoimisiún. Rinne an tOmbudsman moltaí maidir le feabhsuithe sistéamacha [5], agus ghlac an Coimisiún leo sin den chuid is mó. Dá bhrí sin, measann an tOmbudsman nach bhfónfadh tuilleadh fiosraithe ar an ngné seo den chás do chuspóir ábhartha.

11. Bunaithe ar an bhfaisnéis a chuir an gearánach ar fáil, measann an tOmbudsman nach bhfuil aon drochriarachán [6] ann a chomhfhreagraíonn don chéad dá ábhar imní a bhí ag an ngearánach, agus tagann sé ar an gconclúid nach mbeadh sé ina chuspóir ábhartha tuilleadh fiosraithe a dhéanamh ar an tríú hábhar imní.

Tina Nilsson

Ceann Fiosrúcháin - Aonad 4

Strasbourg, 25/10/2018

[1] Airteagal 258 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh (https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=CELEX:12016E258)

[2] Ar díobh sin, féach e.g. http://www.europarl.europa.eu/factsheets/en/sheet/39/free-movement-of-capital

[3] Airteagal 17(1) den Chonradh ar an Aontas Eorpach agus Airteagal 258 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh.

[4] Breithiúnas ón gCúirt Bhreithiúnais an 6 Nollaig 1989, an Coimisiún v an Ghréig, C-329/88, ECLI:EU:C:1989:618.

[5] Cinneadh ón Ombudsman Eorpach in OI/5/2016/AB https://www.ombudsman.europa.eu/en/decision/en/83646

[6] Déileáladh leis an ngearán seo faoi láimhseáil cásanna tarmligthe, i gcomhréir le hAirteagal 11 den Chinneadh ón Ombudsman Eorpach lena nglactar Forálacha Cur Chun Feidhme