You have a complaint against
an EU institution or body?

Realizacja zobowiązań dotyczących praw podstawowych

Streszczenie decyzji w sprawie dochodzenia z własnej inicjatywy OI/5/2012/BEH-MHZ dotyczącego Europejskiej Agencji Zarządzania Współpracą Operacyjną na Zewnętrznych Granicach Państw Członkowskich Unii Europejskiej (Frontex)

W 2011 r. weszło w życie rozporządzenie 1168/2011/UE zobowiązujące Frontex do wprowadzenia określonych mechanizmów i instrumentów administracyjnych w celu propagowania i monitorowania realizacji zobowiązań Agencji związanych z przestrzeganiem praw podstawowych. Jednocześnie społeczeństwo obywatelskie w dalszym ciągu zgłaszało problemy związane z wpływem działalności Agencji na prawa człowieka. W tej sytuacji Rzecznik Praw Obywatelskich postanowił wszcząć dochodzenie z własnej inicjatywy w celu sprawdzenia, w jaki sposób Frontex realizuje postanowienia rozporządzenia z 2011 r. Rzecznik wystąpił do Fronteksu o przedstawienie wyjaśnień dotyczących strategii w zakresie praw podstawowych, kodeksów postępowania, urzędnika ds. praw podstawowych, europejskich zespołów straży granicznej, urzędnika koordynującego oraz zakończenia wspólnych operacji i projektów pilotażowych.

Rzecznik przekazał odpowiedź Fronteksu do zaopiniowania Agencji Praw Podstawowych, a także do konsultacji społecznych, w których udział wzięły organizacje międzynarodowe, organizacje pozarządowe, jeden z krajowych rzeczników praw obywatelskich oraz osoby prywatne.

Po przeanalizowaniu wszystkich komentarzy, a także opinii samego Fronteksu, Rzecznik sporządził szczegółowe zalecenia wstępne dotyczące sposobu, w jaki Frontex mógłby usprawnić i podnieść skuteczność własnego mechanizmu monitorowania przestrzegania praw podstawowych we wszystkich swoich działaniach.

Pomimo pozytywnej reakcji Fronteksu na zalecenia Rzecznika dotyczące (a) strategii w zakresie praw podstawowych, planu działania, kodeksów postępowania, zakończenia/zawieszenia operacji i forum konsultacyjnego, Agencja nie wzięła pod uwagę jego zalecenia, w myśl którego (b) urzędnik ds. praw podstawowych powinien uwzględnić możliwość rozpatrywania skarg dotyczących naruszenia praw podstawowych we wszystkich działaniach Fronteksu składanych przez osoby osobiście poszkodowane na skutek naruszenia oraz w interesie publicznym.

Wobec powyższego Rzecznik postanowił zamknąć dochodzenie, uznać problemy opisane w punkcie (a) za rozwiązane przez Frontex i sporządzić sprawozdanie specjalne dla Parlamentu Europejskiego na temat problemu opisanego w punkcie (b).