Κύριε Πρόεδρε αυτών των Συναντήσεων,
κύριε Valedor,
Αξιότιμοι προσκεκλημένοι,
Κυρίες και Κύριοι

Είναι μεγάλη μου χαρά να συμμετέχω σε αυτές τις Συναντήσεις για την Εκπαίδευση στην Ειρήνη που διοργανώνονται από το Ινστιτούτο Rosalía de Castro, σε ένα μέρος τόσο φιλόξενο όσο το Σαντιάγο. Μετά από περισσότερα από 50 χρόνια της Οικουμενικής Διακήρυξης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, το ζήτημα είναι και πάλι επίκαιρο στην Ευρωπαϊκή Ένωση, τώρα στο πλαίσιο της κατάρτισης ενός Θεμελιώδους Χάρτη των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου.
Προκειμένου να διευκρινίσω την άποψή μου σχετικά με αυτή τη διαδικασία, θα ήθελα πρώτα να κάνω μια σύντομη παρουσίαση σχετικά με τις εξουσίες του θεσμικού οργάνου του Ευρωπαίου Διαμεσολαβητή. Στη συνέχεια, θα υιοθετήσω ορισμένες από τις προτάσεις που υποβλήθηκαν και θα ολοκληρώσω με πιθανές λύσεις για το μέλλον.

1 ΤΟ ΟΡΓΑΝΟ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΙΟΥ ΔΙΑΜΕΣΟΛΑΒΗΤΗ

Η μορφή του Διαμεσολαβητή στην Ευρωπαϊκή Ένωση αναπτύχθηκε σε άμεση σχέση με την εξέλιξη της έννοιας της ευρωπαϊκής ιθαγένειας. Μετά από πρωτοβουλία της ισπανικής κυβέρνησης, η Συνθήκη του Μάαστριχτ ενσωμάτωσε ένα νέο μέρος αφιερωμένο στην ιθαγένεια της Ένωσης. Τα νέα άρθρα καθιέρωσαν ορισμένα δικαιώματα για κάθε υπήκοο των κρατών μελών, ανεξάρτητα, και αυτό είναι θεμελιώδες, από την ιδιότητά του ως οικονομικού φορέα. Τα δικαιώματα αυτά περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, τα εξής:
- να κυκλοφορούν και να διαμένουν ελεύθερα στο έδαφος της Ένωσης·
τη δυνατότητα να ψηφίζει κανείς και να είναι υποψήφιος στον τόπο συνήθους κατοικίας του τόσο για τις ευρωπαϊκές όσο και για τις δημοτικές εκλογές·
το δικαίωμα αναφοράς στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο·
- και αυτό που με αφορά πιο άμεσα, το δικαίωμα προσφυγής στον Ευρωπαίο Διαμεσολαβητή σε περίπτωση που η κοινοτική διοίκηση δεν έχει ενεργήσει σωστά.
Σύμφωνα με το άρθρο 259 της Συνθήκης, κάθε πολίτης ή κάτοικος της Ένωσης έχει το δικαίωμα να προσφεύγει στον Διαμεσολαβητή για κακοδιοίκηση κατά τη συμπεριφορά των θεσμικών οργάνων ή οργανισμών της Κοινότητας, αποκλειομένων των κοινοτικών δικαστηρίων κατά την άσκηση των δικαιοδοτικών τους καθηκόντων.
Σε περίπτωση κοινοτικής κακοδιοίκησης, ο Διαμεσολαβητής πρέπει, στο μέτρο του δυνατού, να επιδιώξει φιλικό διακανονισμό με το αρμόδιο θεσμικό όργανο προκειμένου να ικανοποιήσει τον καταγγέλλοντα. Εάν αυτό δεν μπορεί να επιτευχθεί, ο Διαμεσολαβητής μπορεί να επιστήσει την προσοχή του αρμόδιου θεσμικού οργάνου μέσω συστάσεων και να αναφέρει την κατάσταση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.
Δεδομένου ότι το καθήκον μου είναι να αποφύγω την "κακή διοίκηση" σε κοινοτικό επίπεδο, ήταν αναγκαίο να αποσαφηνιστεί ο ορισμός αυτού του όρου. Όπως επεσήμανα στην ετήσια έκθεσή μου για το 1997, η οποία υποστηρίχθηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, κακοδιοίκηση συμβαίνει όταν ένας δημόσιος οργανισμός δεν συμμορφώνεται με έναν κανόνα ή μια νομική αρχή που εφαρμόζεται σε αυτόν. Φυσικά, μεταξύ αυτών των κανόνων και αρχών που κάθε κοινοτικό όργανο ή οργανισμός πρέπει να σέβεται είναι τα θεμελιώδη ανθρώπινα δικαιώματα, όπως ορίζονται στο άρθρο 6 της Συνθήκης του Άμστερνταμ.
Προκειμένου να δημιουργηθεί ένα σαφές πλαίσιο για την εφαρμογή της έννοιας της κακοδιοίκησης, υποστήριξα ότι τα κοινοτικά θεσμικά όργανα και οργανισμοί εφαρμόζουν κώδικες ορθής διοικητικής συμπεριφοράς. Τέτοιου είδους μέσα θα μπορούσαν να καθορίσουν σαφέστερα τις υποχρεώσεις της κοινοτικής διοίκησης έναντι των πολιτών. Αυτά θα μπορούσαν να περιλαμβάνουν, για παράδειγμα, κριτήρια σχετικά με το δικαίωμα ακρόασης ή τους λόγους αιτιολόγησης ορισμένων πράξεων. Εκτός από την ενημέρωση των πολιτών, οι κώδικες αυτοί θα παρέχουν καθοδήγηση στους ίδιους τους υπαλλήλους σχετικά με την επαγγελματική τους συμπεριφορά.

2 ΟΡΙΣΜΕΝΕΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΑ ΑΝΘΡΩΠΙΝΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ

Ενώ πολλές από τις καταγγελίες που απευθύνονται στον Ευρωπαίο Διαμεσολαβητή αφορούν την υπεράσπιση σημαντικών δικαιωμάτων των πολιτών, λίγες από αυτές έχουν ασχοληθεί άμεσα με το ζήτημα.
Μεταξύ των ερευνών που διενεργήθηκαν, θα μπορούσα να επισημάνω την πρωτοβουλία μου να διασφαλίσω μεγαλύτερη διαφάνεια όσον αφορά την πρόσβαση του κοινού στα έγγραφα των θεσμικών οργάνων· σχετικά με τα όρια ηλικίας στους διαγωνισμούς και το ενδεχόμενο να εισάγουν διακρίσεις· ή εκείνων που αφορούν τον σεβασμό της ελευθερίας έκφρασης των υπαλλήλων της διοίκησης.
Ένα από τα θέματα που πρέπει να σας αναφέρω είναι το μεγάλο έργο που έχουμε επιτελέσει για μεγαλύτερη διαφάνεια εντός των κοινοτικών θεσμικών οργάνων, ιδίως στον τομέα της πρόσβασης στα έγγραφα. Κατά τη γνώμη μου, ο αποτελεσματικός έλεγχος από τη διοίκηση απαιτεί την αναγνώριση του δικαιώματος κάθε πολίτη να έχει πρόσβαση στις πληροφορίες που κατέχει η διοίκηση, όπως αναγνωρίζεται στο άρθρο 10 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου. Σχετικά με το θέμα αυτό, ο Ευρωπαίος Διαμεσολαβητής έχει λάβει μεγάλο αριθμό καταγγελιών, ενώ έχουν επίσης προωθηθεί ορισμένες αυτεπάγγελτες πρωτοβουλίες.

3 ΘΕΜΕΛΙΩΔΗ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΚΑΙ ΕΛΕΥΘΕΡΙΕΣ ΣΤΟ ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ

Είναι σαφές ότι, κατά την άσκηση του έργου μου και προκειμένου να διασφαλιστεί ο σεβασμός των θεμελιωδών δικαιωμάτων και ελευθεριών σε κοινοτικό επίπεδο, είναι καταρχάς αναγκαίο να προσδιοριστεί ποια είναι τα εν λόγω δικαιώματα και ελευθερίες υπό το πρίσμα του κοινοτικού δικαίου.
Μετά από μια μακρά πορεία στην οποία το Δικαστήριο είχε κυρίαρχο ρόλο, το άρθρο 6 της Συνθήκης του Άμστερνταμ επανέλαβε μια ήδη υπάρχουσα φόρμουλα με την οποία η Ένωση δεσμεύτηκε:

«Σεβασμός των θεμελιωδών δικαιωμάτων, όπως κατοχυρώνονται από την Ευρωπαϊκή Σύμβαση για την Προάσπιση των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου [...] και όπως προκύπτουν από τις κοινές συνταγματικές παραδόσεις των κρατών μελών ως γενικές αρχές του κοινοτικού δικαίου».

Η βούληση της Ένωσης να προασπίσει τα δικαιώματα των πολιτών είναι επομένως σαφής και επιβεβαιώνεται επίσης ο προστατευτικός ρόλος του Δικαστηρίου των Κοινοτήτων στον τομέα αυτό.
Τα εν λόγω θεμελιώδη δικαιώματα αναγνωρίζονται ως βάση της Ένωσης και το καθεστώς του κράτους μέλους μπορεί να ανασταλεί σε περίπτωση παραβίασης των εν λόγω δικαιωμάτων. Τα κοινοτικά θεσμικά όργανα πρέπει να παρακολουθούν την εφαρμογή αυτών των δεσμεύσεων από όλα τα κράτη μέλη. Προβλέπεται ότι ο ρόλος αυτός θα πρέπει να ασκηθεί με ακόμη μεγαλύτερο ζήλο στην περίπτωση των κρατών της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης των οποίων η προσχώρηση στην Ένωση αναμένεται κατά τα προσεχή έτη.
Μια άλλη πολύ σημαντική συμβολή της νέας Συνθήκης σε θέματα που αφορούν τα δικαιώματα των πολιτών αφορά τις πολιτικές συνεργασίας στους τομείς της δικαιοσύνης και των εσωτερικών υποθέσεων. Μέρος αυτών των θεμάτων, όπως το άσυλο, η μετανάστευση και οι θεωρήσεις, καθίστανται κοινοτικές αρμοδιότητες. Θα πρέπει να θεσπιστεί κοινοτικό πλαίσιο ανάπτυξης υπό την εποπτεία του Ευρωπαίου Διαμεσολαβητή και τον έλεγχο του Δικαστηρίου. Όσον αφορά τις πτυχές που δεν έχουν μεταφερθεί στον κοινοτικό πυλώνα, ιδίως την αστυνομική και δικαστική συνεργασία σε ποινικές υποθέσεις, τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα και τα κράτη μέλη πρέπει να συνεργαστούν για τη δημιουργία «χώρου ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης». Οι πρωτοβουλίες στον τομέα αυτό, συμπεριλαμβανομένων των δράσεων της ευρωπαϊκής αστυνομικής δύναμης, της Ευρωπόλ, θα εμπίπτουν στην αρμοδιότητα του Ευρωπαίου Διαμεσολαβητή, έτσι ώστε το εν λόγω θεσμικό όργανο να είναι σε θέση να παρακολουθεί τη συμμόρφωσή τους με τις αρχές της χρηστής διοίκησης.
Δεδομένου του ευαίσθητου χαρακτήρα θεμάτων όπως το δικαίωμα ασύλου ή η χορήγηση θεωρήσεων από την άποψη των ατομικών δικαιωμάτων, τα κοινοτικά όργανα θα πρέπει να διασφαλίζουν ότι τα δικαιώματα αυτά γίνονται σεβαστά κατά την επίλυση μεμονωμένων περιπτώσεων από τις εθνικές αρχές. Ενδεχομένως μεγάλος αριθμός αυτών των υποθέσεων θα μετατραπεί σε καταγγελίες που θα απευθύνονται στους εθνικούς διαμεσολαβητές, καθώς και στον Ευρωπαίο Διαμεσολαβητή.
Η αποτελεσματική διαχείριση τέτοιων προβλημάτων απαιτεί από τον Ευρωπαίο Διαμεσολαβητή να μην ενεργεί μόνος του, αλλά να συνεργάζεται πιο άμεσα με συναδέλφους σε εθνικό και περιφερειακό επίπεδο. Ενώ έχει σημειωθεί μεγάλη πρόοδος σε αυτόν τον δρόμο και υπάρχει ήδη ένα δίκτυο συνεργασίας μεταξύ μας, αυτή η συνεργασία πρέπει να εμβαθυνθεί. Μόνο με αυτόν τον τρόπο θα μπορέσουμε να διασφαλίσουμε ότι προκλήσεις όπως αυτές της κοινής εξωτερικής πολιτικής ή της ελεύθερης κυκλοφορίας στο εσωτερικό της Ένωσης θα πραγματοποιηθούν χωρίς να θιγούν τα δικαιώματα των πολιτών μας.
Από την άλλη πλευρά, ελπίζω ότι κατά την ανάπτυξη αυτών των νέων τομέων που σχετίζονται με τα ανθρώπινα δικαιώματα, τα κοινοτικά θεσμικά όργανα θα έχουν κατά νου την εμπειρία του Συμβουλίου της Ευρώπης. Δεδομένου του μακροχρόνιου έργου του εν λόγω φορέα, στον οποίο τα κράτη μέλη έχουν συμβάλει εδώ και χρόνια, θα ήταν σκόπιμο να βελτιωθεί η συνεργασία με τον εν λόγω φορέα.

4 ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΤΡΕΧΟΥΣΑΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ

Παρά τις συνταγματικές μεταρρυθμίσεις που πραγματοποιήθηκαν τα τελευταία χρόνια, η προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην Ένωση παρουσιάζει, κατά τη γνώμη μου, δύο σημαντικά προβλήματα.
Πρώτον, οι Συνθήκες κάνουν λόγο για δικαιώματα, χωρίς να τα προσδιορίζουν ή να καθορίζουν το περιεχόμενό τους. Η ενσωμάτωσή της στο πλαίσιο της Ένωσης πραγματοποιείται μέσω ενός διάχυτου αριθμού, όπως οι γενικές αρχές. Ένας πολίτης που τολμά να υποβάλει μια τέτοια ερώτηση πρέπει όχι μόνο να γνωρίζει το κοινοτικό δίκαιο, αλλά και να γίνει ειδικός στο συγκριτικό δίκαιο.
Το δεύτερο πρόβλημα είναι ότι με αυτό το μοντέλο δεν είναι σαφές πώς θα μπορούσαν να προστατευθούν αυτά τα δικαιώματα στο πλαίσιο της Ένωσης. Τα κράτη μέλη έχουν επικυρώσει ορισμένες σχετικές συμβάσεις, η σημαντικότερη από τις οποίες είναι η Ευρωπαϊκή Σύμβαση για την Προάσπιση των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου. Ως εκ τούτου, οι αρχές τους είναι υποχρεωμένες να τους σέβονται και κάθε πολίτης μπορεί να επικαλεστεί την υπεράσπισή τους. Αντιθέτως, αν η προσφυγή προέρχεται από κοινοτικό θεσμικό όργανο, στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων του, οι πολίτες δεν διαθέτουν τόσο σαφές σημείο αναφοράς για την άσκηση του εν λόγω δικαιώματος υπερασπίσεως των δικαιωμάτων τους.
Για να διορθωθεί αυτή η πιθανή έλλειψη, προτάθηκαν εναλλακτικές λύσεις, όπως η προσχώρηση της Κοινότητας στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου. Μετά την αρνητική γνωμοδότηση του Δικαστηρίου τον Μάρτιο του 1996, η τελευταία αυτή δυνατότητα έμεινε αβάσιμη.
Αντιμέτωπη με αυτό το αδιέξοδο, η γερμανική Προεδρία του Συμβουλίου προώθησε κατά τη διάρκεια της θητείας της την ιδέα της κατάρτισης ενός νέου Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ένωσης. Ο στόχος εγκρίθηκε επίσημα από τους αρχηγούς κρατών και κυβερνήσεων της Ένωσης κατά τη σύνοδό τους στην Κολωνία τον Ιούνιο του 1999.
Ο Χάρτης αυτός θα πρέπει να περιλαμβάνει i)
τα δικαιώματα της ελευθερίας και της ισότητας και τις θεμελιώδεις διαδικαστικές αρχές, όπως ορίζονται στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση για την Προάσπιση των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου·
ii) τα βασικά δικαιώματα των πολιτών της Ένωσης·
iii) άλλα οικονομικά και κοινωνικά δικαιώματα.
Η σύνταξή του έχει ανατεθεί σε ειδικό όργανο στο οποίο συμμετέχουν αντιπρόσωποι από τα κράτη μέλη και τα εθνικά τους κοινοβούλια, από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, καθώς και μέλη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Ο θεσμός του Ευρωπαίου Διαμεσολαβητή συμμετέχει σε αυτό το φόρουμ ως παρατηρητής.
Στόχος είναι το όργανο αυτό να καταρτίσει σχέδιο πριν από το τέλος του έτους. Το έγγραφο αυτό, μόλις εγκριθεί, θα είναι ο Χάρτης των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ο οποίος μπορεί, στο μέλλον, να αποτελέσει συστατικό μέρος των ευρωπαϊκών Συνθηκών.

5 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΙΟΥ ΔΙΑΜΕΣΟΛΑΒΗΤΗ

Η πρωτοβουλία αυτή είναι πολύ θετική, καθώς θα πρέπει να συμβάλει στην καλύτερη ενημέρωση όλων των ευρωπαίων πολιτών σχετικά με τα δικαιώματά τους. Και από αυτή την άποψη του πολίτη, θα πρέπει να προσεγγίσουμε τη σύνταξη αυτού του Χάρτη, όπως ανέφερα στην ομιλία μου ενώπιον του οργάνου που είναι υπεύθυνο για τη σύνταξή του στις 2 Φεβρουαρίου.
Πριν από την ημερομηνία αυτή είχε ήδη υποβάλει ορισμένες προτάσεις, με στόχο τη διόρθωση της υφιστάμενης κατάστασης και την ενίσχυση της αποτελεσματικότητας της προστασίας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην Ένωση από τώρα και στο εξής, χωρίς να περιμένει μια χρονοβόρα διαδικασία σύνταξης ενός περίπλοκου εγγράφου.
Ως εκ τούτου, είχε προτείνει να περιληφθεί στη Συνθήκη μια απλή διάταξη. Κατά την άποψή της, η Ένωση και τα θεσμικά της όργανα θα ήταν υποχρεωμένα να σέβονται τις συμφωνίες για τα ανθρώπινα δικαιώματα που έχουν κυρωθεί από όλα ή από τα περισσότερα κράτη μέλη. Αυτό θα περιλαμβάνει όχι μόνο την Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, αλλά και άλλες συμβάσεις του Συμβουλίου της Ευρώπης, όπως ο Ευρωπαϊκός Κοινωνικός Χάρτης, η Ευρωπαϊκή Σύμβαση για την πρόληψη των βασανιστηρίων και της απάνθρωπης ή ταπεινωτικής μεταχείρισης ή τιμωρίας και η Σύμβαση για την προστασία των εθνοτικών μειονοτήτων. Θα περιλαμβάνει επίσης πράξεις των Ηνωμένων Εθνών, όπως η Οικουμενική Διακήρυξη των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, το Διεθνές Σύμφωνο για τα Οικονομικά, Κοινωνικά και Πολιτιστικά Δικαιώματα και το Διεθνές Σύμφωνο για τα Ατομικά και Πολιτικά Δικαιώματα, καθώς και διάφορες συμβάσεις της ΔΟΕ.
Αναγνωρίζω, ωστόσο, ότι το αποτέλεσμα δεν θα ήταν τέλειο, δεδομένου ότι ο πολίτης θα εξακολουθούσε να είναι υποχρεωμένος να γνωρίζει πολλά διαφορετικά κείμενα προκειμένου να γνωρίζει τα θεμελιώδη δικαιώματά του. Ούτε θα υπήρχαν σαφείς μηχανισμοί για τον σεβασμό των δικαιωμάτων αυτών.
Εάν η Ένωση αποφασίσει να κινηθεί προς την κατεύθυνση ενός Θεμελιώδους Χάρτη Δικαιωμάτων, οι διατάξεις του θα πρέπει να είναι σαφείς για τους πολίτες και δεσμευτικές για οποιοδήποτε θεσμικό όργανο ή οργανισμό της ΕΕ.
Για τον σκοπό αυτό, πρότεινα ο Χάρτης να περιλαμβάνει ως αρχή το δικαίωμα των πολιτών στη χρηστή διοίκηση. Για να τεθεί σε εφαρμογή η αρχή αυτή, θα πρέπει να θεσπιστούν ορισμένοι κανόνες εφαρμογής, όπως αυτοί που αφορούν την ορθή διοικητική συμπεριφορά, καθώς και αυτοί που διέπουν την πρόσβαση σε πληροφορίες και έγγραφα.
Η συμπερίληψη αυτού του δικαιώματος στον Χάρτη θα μπορούσε να έχει ευρύ αντίκτυπο σε όλα τα σημερινά και τα μελλοντικά κράτη μέλη, συμβάλλοντας στο να καταστεί ο 21ος αιώνας «αιώνας χρηστής διακυβέρνησης».
Τέλος, στον παρόντα Χάρτη θα πρέπει να παρέχονται τα κατάλληλα μέσα για τη διασφάλιση του σεβασμού του, διότι τα δικαιώματα παραμένουν άνευ αξίας, εκτός από την ύπαρξη αποτελεσματικών μέσων έννομης προστασίας. Και κάνω ιδιαίτερη αναφορά σε αυτό το σημείο, διότι θεωρώ λυπηρό το τι συνέβη με τις υποσχέσεις που δόθηκαν στους πολίτες της Ένωσης με τη Συνθήκη του Αμστερνταμ. Κατά την άποψή της, η Ευρωπαϊκή Ένωση βασίζεται στις αρχές της ελευθερίας, της δημοκρατίας, του σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των θεμελιωδών ελευθεριών, καθώς και του κράτους δικαίου. Και σε αυτό το πλαίσιο, οι αποφάσεις θα πρέπει να λαμβάνονται «όσο το δυνατόν πιο ανοιχτά».
Παρά τις καλές αυτές προθέσεις, η κοινοτική νομοθεσία εξακολουθεί να αποφασίζεται κεκλεισμένων των θυρών από το Συμβούλιο Υπουργών. Κατά τη γνώμη μου, σε μια δημοκρατία, οι πολίτες θα πρέπει να έχουν το δικαίωμα να γνωρίζουν τις συζητήσεις που οδηγούν στην έγκριση νόμων.
Η Συνθήκη παρέχει επίσης στους πολίτες το συνταγματικό δικαίωμα πρόσβασης στα έγγραφα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου και της Επιτροπής. Το δικαίωμα αυτό, σύμφωνα με την ίδια τη Συνθήκη, θα πρέπει να αναπτυχθεί με κανονιστικά μέσα. Ωστόσο, υπό το πρίσμα της πρότασης που δημοσίευσε πρόσφατα η Επιτροπή, βρισκόμαστε μάλλον αντιμέτωποι με μια νομοθετική εξέλιξη των εξαιρέσεων που θα μπορούσε να εφαρμόσει η κοινοτική διοίκηση για να αποκλείσει το προαναφερθέν δικαίωμα.
Τέλος, ο αποτελεσματικός έλεγχος αυτών των δικαιωμάτων συχνά απαιτεί εξωτερική παρακολούθηση του σεβασμού τους. Όπως έχει δείξει η εμπειρία στα κράτη μέλη, η προστασία των δικαιωμάτων μπορεί να ενισχυθεί εάν υπάρχει δυνατότητα διεθνούς εποπτείας. Το πλέον ανεπτυγμένο και αποτελεσματικό σύστημα παρακολούθησης είναι αυτό που ορίζεται στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου. Όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ έχουν αποδεχθεί τον διεθνή έλεγχο μέσω του συστήματος της σύμβασης. Ως εκ τούτου, θα ήταν, κατά τη γνώμη μου, σκόπιμο τα θεσμικά όργανα και οι οργανισμοί της Ένωσης να υπόκεινται σε παρόμοια εποπτεία, η οποία θα μπορούσε να προκύψει από την προσχώρηση της Ένωσης στην εν λόγω σύμβαση.

6 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ

Ό,τι και να συμβεί σε αυτά τα υψηλά επίπεδα, για μένα η υπεράσπιση των δικαιωμάτων των ευρωπαίων πολιτών πρέπει να συνεχίζεται μέρα με τη μέρα. Ως εκ τούτου, ο Ευρωπαίος Διαμεσολαβητής, ανεξάρτητα από αυτές τις συνταγματικές αλλαγές στην Ένωση, θα πρέπει να συνεχίσει να αναζητά τρόπους για να διασφαλίσει τον σεβασμό των δικαιωμάτων που παρέχονται στους ευρωπαίους πολίτες. Η καλύτερη προστασία των πολιτών και των δικαιωμάτων τους μπορεί να επιτευχθεί μόνο εάν τα θεσμικά όργανα που είναι αφιερωμένα στην αποστολή αυτή, συμπεριλαμβανομένων των εθνικών και περιφερειακών διαμεσολαβητών, δημιουργήσουν στενότερους δεσμούς συνεργασίας μεταξύ τους. Είμαι πεπεισμένος ότι τα εμπόδια για πολλά από τα δικαιώματα των πολιτών που απορρέουν από το κοινοτικό δίκαιο - όπως συμβαίνει, για παράδειγμα, με την ελεύθερη κυκλοφορία των προσώπων στο έδαφος της Ένωσης - θα μπορούσαν να βελτιωθούν μέσω της συνεργασίας.
Το ταξίδι αυτό στη Γαλικία αποσκοπεί στη διασφάλιση στενότερης συνεργασίας με θεσμικά όργανα όπως το Valedor do Pobo, τα οποία αποτελούν σημεία αναφοράς για την αποτελεσματική προάσπιση των δικαιωμάτων των ευρωπαίων πολιτών.
Τα αποτελέσματα αυτής της συνεργασίας είναι ελπιδοφόρα και δείχνουν ότι ο θεσμός του Διαμεσολαβητή είναι σε θέση να αντιμετωπίσει νέες προκλήσεις ώστε να καταστεί δυνατή η άσκηση των δικαιωμάτων των πολιτών σε όλα τα επίπεδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Σας ευχαριστώ για την προσοχή σας.