Εκπονήθηκε σύμφωνα με το άρθρο 3 παράγραφος 6 του Καθεστώτος του Ευρωπαίου Διαμεσολαβητή [1]

Περίληψη

1. Η παρούσα υπόθεση αφορά τον τρόπο με τον οποίο η Ευρωπαϊκή Επιτροπή χειρίστηκε καταγγελία που της υποβλήθηκε το 2006 από 27 πρωτοβουλίες πολιτών για την καταπολέμηση των αρνητικών, κατά την άποψή τους, συνεπειών της επέκτασης του αερολιμένα της Βιέννης («οι καταγγέλλοντες»). Η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι οι σχετικές εργασίες είχαν πραγματοποιηθεί χωρίς την υποχρεωτική εκτίμηση περιβαλλοντικών επιπτώσεων («ΕΠΕ»). Προκειμένου να διορθωθεί η παράλειψη αυτή, συμφώνησε με τις αυστριακές αρχές ότι οι τελευταίες θα διενεργούσαν εκ των υστέρων ΕΠΕ. Η τελική έκθεση σχετικά με τη διαδικασία αυτή υποβλήθηκε στην Επιτροπή τον Φεβρουάριο του 2011.

2. Οι καταγγέλλοντες ήταν δυσαρεστημένοι με τον τρόπο με τον οποίο διενεργήθηκε η εκ των υστέρων ΕΠΕ. Μεταξύ άλλων, επέκριναν ότι i) η αρχή που είναι υπεύθυνη για τη σχετική διαδικασία ήταν η ίδια αρχή που είχε χορηγήσει άδειες για τα σχετικά έργα και, ως εκ τούτου, βρέθηκε σε πρόδηλη σύγκρουση συμφερόντων και ii) ότι δεν είχε πρόσβαση σε διαδικασία επανεξέτασης, όπως προβλέπεται από τη σχετική οδηγία της ΕΕ.

3. Το 2008, οι καταγγέλλοντες απευθύνθηκαν στον Ευρωπαίο Διαμεσολαβητή. Αφού εξέτασε το θέμα, ο Διαμεσολαβητής έκρινε ότι τα επιχειρήματα των καταγγελλόντων σχετικά με τα ανωτέρω δύο ζητήματα φαίνονταν εκ πρώτης όψεως βάσιμα και ότι, κατά τη συγκεκριμένη χρονική στιγμή, δεν ήταν επομένως σε θέση να καταλήξει στο συμπέρασμα ότι η Επιτροπή είχε διασφαλίσει την ορθή διενέργεια της εκ των υστέρων ΕΠΕ. Ωστόσο, δεδομένου ότι η διαδικασία βρισκόταν σε εξέλιξη και ότι η Επιτροπή είχε δηλώσει ότι θα περάτωνε την υπόθεση παράβασης μόνο όταν ήταν πεπεισμένη ότι οι αυστριακές αρχές είχαν λάβει τα αναγκαία μέτρα, ο Διαμεσολαβητής έκρινε ότι δεν υπήρχε ανάγκη για περαιτέρω δράση εκ μέρους του σε αυτό το στάδιο. Ως εκ τούτου, περάτωσε την έρευνά του τον Δεκέμβριο του 2009, καθιστώντας σαφές ότι ευελπιστεί ότι η Επιτροπή θα λάβει υπόψη τα πορίσματά του.

4. Τον Νοέμβριο του 2010, οι καταγγέλλοντες στράφηκαν εκ νέου στον Διαμεσολαβητή. Ο Διαμεσολαβητής κίνησε δεύτερη έρευνα, κατά τη διάρκεια της οποίας εξέτασε τον φάκελο της Επιτροπής. Από τον έλεγχο προέκυψε ότι ο φάκελος δεν περιείχε καμία άλλη σημαντική αλληλογραφία μεταξύ της Επιτροπής και των αυστριακών αρχών κατά την περίοδο διενέργειας της εκ των υστέρων ΕΠΕ. Ειδικότερα, από κανένα στοιχείο δεν προέκυπτε ότι οι παρατηρήσεις που είχαν υποβάλει οι καταγγέλλοντες κατά την εν λόγω περίοδο είχαν συζητηθεί εγγράφως με τις αυστριακές αρχές. Ούτε η απόφαση του Διαμεσολαβητή σχετικά με την καταγγελία 1532/2008 φαίνεται να οδήγησε σε τέτοιου είδους αλληλογραφία. Η κατάσταση αυτή οδήγησε τον Διαμεσολαβητή στο συμπέρασμα ότι η Επιτροπή δεν έλαβε υπόψη τα πορίσματά του από την πρώτη έρευνα. Ως εκ τούτου, υπέβαλε σχέδιο σύστασης καλώντας την Επιτροπή να επανεξετάσει τη θέση της. Το εν λόγω σχέδιο σύστασης δεν στέφθηκε με επιτυχία.

5. Η Διαμεσολαβήτρια θεωρεί ότι η παρούσα υπόθεση αποτελεί θλιβερό παράδειγμα κατάστασης κατά την οποία η Επιτροπή i) δεν έλαβε τα κατάλληλα διορθωτικά μέτρα σε σχέση με σαφή παραβίαση του δικαίου της ΕΕ σε μια σημαντική υπόθεση και ii) επέλεξε να αγνοήσει τη συμβουλή της Διαμεσολαβήτριας. Ως εκ τούτου, θεωρεί ότι είναι σκόπιμο να τεθεί το ζήτημα υπόψη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

Το ιστορικό της καταγγελίας

6. Από το 1999, οι υποδομές του αερολιμένα της Βιέννης υφίστανται βελτιώσεις και επέκταση μέσω μιας σειράς οικοδομικών έργων, τα οποία εγκρίθηκαν από τις αυστριακές αρχές. Όταν οι καταγγέλλοντες επέστησαν την προσοχή της Επιτροπής στις εργασίες αυτές το 2006, η τελευταία κατέληξε στο συμπέρασμα ότι έπρεπε να είχε διενεργηθεί ΕΠΕ σύμφωνα με την οδηγία 85/337/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 27ης Ιουνίου 1985, για την εκτίμηση των επιπτώσεων ορισμένων σχεδίων δημοσίων και ιδιωτικών έργων στο περιβάλλον [2]. Ωστόσο, η Επιτροπή έκρινε ότι ο σκοπός της οδηγίας 85/337 δεν μπορούσε να επιτευχθεί όταν η άδεια είχε χορηγηθεί χωρίς να έχει διενεργηθεί ΕΠΕ και όταν, όπως στην προκειμένη περίπτωση, τα έργα είχαν ήδη υλοποιηθεί ή η κατασκευή ήταν κοντά στην ολοκλήρωσή της. Υπό τις συνθήκες αυτές, η Επιτροπή συμφώνησε στις διαπραγματεύσεις με την Αυστρία να απόσχει από την περαιτέρω συνέχιση της διαδικασίας επί παραβάσει, ενώ, με τη σειρά της, η Αυστρία θα εκπονούσε μια «εκ των υστέρων ΕΠΕ» που θα προσομοιώνει με τον καλύτερο δυνατό τρόπο μια εκ των προτέρων ΕΠΕ και θα επιτρέπει την πλήρη εκτίμηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων των σχετικών έργων.

7. Οι καταγγέλλοντες επέκριναν τον τρόπο με τον οποίο η Επιτροπή ενήργησε στην παρούσα υπόθεση. Ως εκ τούτου, απευθύνθηκαν στον Διαμεσολαβητή (καταγγελία 1532/2008/(WP)GG).

8. Στην απόφασή του της 2ας Δεκεμβρίου 2009 με την οποία περάτωσε την έρευνά του για την υπόθεση αυτή, ο Διαμεσολαβητής κατέληξε, μεταξύ άλλων, στα ακόλουθα συμπεράσματα:

- Η αρχή στην οποία ανατέθηκε η εκ των υστέρων ΕΠΕ ήταν το Ομοσπονδιακό Υπουργείο Μεταφορών, Καινοτομίας και Τεχνολογίας της Αυστρίας («BMVIT»). Η Επιτροπή δεν αμφισβήτησε ότι το εν λόγω υπουργείο είχε εκδώσει ορισμένες από τις άδειες για τα εν λόγω έργα. Αυτό σήμαινε ότι η εκ των υστέρων ΕΠΕ είχε ανατεθεί σε αρχή η οποία αρχικά φαινόταν να μην έχει εξακριβώσει την τήρηση της οδηγίας 85/337. Υπό τις συνθήκες αυτές, το επιχείρημα των καταγγελλόντων ότι η συμμετοχή του BMVIT οδήγησε σε πρόδηλη σύγκρουση συμφερόντων εκ πρώτης όψεως φαινόταν βάσιμο.

- Η Επιτροπή είχε δηλώσει ότι η εκ των υστέρων ΕΠΕ θα διενεργούνταν σύμφωνα με τα άρθρα 5 έως 10 της οδηγίας 85/337. Ωστόσο, κατά την άποψη των καταγγελλόντων, έπρεπε να εφαρμοστεί και το άρθρο 10α. Σύμφωνα με τη διάταξη αυτή, τα «μέλη του κοινού» έχουν, υπό ορισμένες προϋποθέσεις, «πρόσβαση σε διαδικασία προσφυγής ενώπιον δικαστηρίου ή άλλου ανεξάρτητου και αμερόληπτου οργάνου που έχει συσταθεί με νόμο για την αμφισβήτηση της ουσιαστικής ή διαδικαστικής νομιμότητας αποφάσεων, πράξεων ή παραλείψεων που υπόκεινται στις διατάξεις της παρούσας οδηγίας για τη συμμετοχή του κοινού». Η Επιτροπή εξήγησε ότι, δεχόμενη τη διενέργεια εκ των υστέρων ΕΠΕ, δεν ζήτησε ρητές διαβεβαιώσεις από την Αυστρία σχετικά με τη δυνατότητα εφαρμογής του άρθρου 10α της οδηγίας 85/337, δεδομένου ότι η διάταξη αυτή αποτελεί ουσιαστικό δίκαιο και δεν μπορεί να αποτελέσει αντικείμενο συμφωνίας με τα κράτη μέλη. Ο Διαμεσολαβητής δεν μπόρεσε να κατανοήσει το επιχείρημα αυτό. Ανεξάρτητα από το αν το άρθρο 10α συνιστούσε ουσιαστικό ή δικονομικό δίκαιο, ήταν δύσκολο να διαπιστωθεί τι θα εμπόδιζε την Επιτροπή να ζητήσει ρητή διαβεβαίωση από τις αυστριακές αρχές ότι η διάταξη αυτή θα τηρούταν, υπό την προϋπόθεση ότι θα εφαρμοζόταν στην προκειμένη περίπτωση.

9. Λαμβανομένων υπόψη των περιστάσεων αυτών, ο Διαμεσολαβητής έκρινε ότι, κατά τον χρόνο εκείνο, δεν ήταν σε θέση να καταλήξει στο συμπέρασμα ότι η Επιτροπή είχε διασφαλίσει την ορθή διενέργεια της εκ των υστέρων ΕΠΕ και ότι, ως εκ τούτου, είχε ορθώς κινήσει τη διαδικασία επί παραβάσει κατά της Αυστρίας όσον αφορά τον αερολιμένα της Βιέννης.

10. Ωστόσο, η Διαμεσολαβήτρια επισήμανε επίσης ότι ούτε η εκ των υστέρων ΕΠΕ ούτε η έρευνα της Επιτροπής είχαν ολοκληρωθεί εκείνη την περίοδο. Σημείωσε επίσης ότι η Επιτροπή είχε ενημερώσει τους καταγγέλλοντες ότι θα πρότεινε την περάτωση της διαδικασίας επί παραβάσει μόνο αφού βεβαιώθηκε ότι οι πιθανές σχετικές επιπτώσεις από τις διάφορες επεκτάσεις αερολιμένων είχαν αξιολογηθεί επαρκώς και, ειδικότερα, ότι η Αυστρία είχε λάβει τα αναγκαία μέτρα προκειμένου να προσδώσει πρακτικό αποτέλεσμα στα πορίσματα της εκτίμησης επιπτώσεων.

11. Υπό τις συνθήκες αυτές, ο Διαμεσολαβητής έκρινε ότι, την εποχή εκείνη, δεν υπήρχαν λόγοι για περαιτέρω έρευνες επί του θέματος. Ωστόσο, στην απόφασή του για την περάτωση της έρευνάς του, η οποία εκδόθηκε τον Δεκέμβριο του 2009, ο Διαμεσολαβητής επισήμανε ότι είναι πεπεισμένος ότι η Επιτροπή θα λάβει δεόντως υπόψη τα πορίσματά του.

12. Στις 30 Νοεμβρίου 2010, οι καταγγέλλοντες στράφηκαν εκ νέου στον Διαμεσολαβητή (καταγγελία 2591/2010/GG). Στη νέα τους καταγγελία, επεσήμαναν ότι, εξ όσων γνώριζαν, η Επιτροπή δεν είχε προβεί σε περαιτέρω ενέργειες για τη συνέχιση της διαδικασίας επί παραβάσει κατά της Αυστρίας μετά την έκδοση της απόφασης του Διαμεσολαβητή.

Επί του αντικειμένου της έρευνας

13. Ως εκ τούτου, ο Διαμεσολαβητής αποφάσισε να κινήσει δεύτερη έρευνα σχετικά με τον ακόλουθο ισχυρισμό και ισχυρισμό:

Ισχυρισμός:

Η Επιτροπή δεν διεξήγαγε προσηκόντως τη διαδικασία επί παραβάσει κατά της Αυστρίας όσον αφορά τον αερολιμένα της Βιέννης, ιδίως παραλείποντας να διασφαλίσει την ορθή διενέργεια της ΕΠΕ.

Αίτημα:

Η Επιτροπή θα πρέπει είτε να μεριμνήσει για τη διενέργεια κατάλληλης εκ των υστέρων ΕΠΕ, συμπεριλαμβανομένου ενός μηχανισμού παρακολούθησης στον οποίο οι καταγγέλλοντες έχουν το δικαίωμα συμμετοχής, είτε, εάν αυτό δεν είναι δυνατόν, να παραπέμψει την υπόθεση στο Δικαστήριο.

Η έρευνα

14. Αφού έλαβε τη γνώμη της Επιτροπής και τις παρατηρήσεις των καταγγελλόντων, ο Διαμεσολαβητής αποφάσισε να προβεί σε εξέταση του φακέλου της Επιτροπής.

15. Στις 29 Ιουλίου 2011, ο Διαμεσολαβητής απηύθυνε σχέδιο σύστασης στην Επιτροπή.

16. Στις 17 Νοεμβρίου 2011, η Επιτροπή υπέβαλε την εμπεριστατωμένη γνώμη της σχετικά με το σχέδιο σύστασης του Διαμεσολαβητή.

17. Στη συνέχεια, οι καταγγέλλοντες ενημέρωσαν τον Διαμεσολαβητή ότι δεν επιθυμούσαν πλέον να σχολιάσουν τη στάση της Επιτροπής. Επισήμαναν ότι είχαν εκθέσει επανειλημμένα τα επιχειρήματά τους στην Επιτροπή και διερωτήθηκαν αν ο Διαμεσολαβητής θα ήταν σε θέση να κάνει κάτι για αυτούς ή αν το λόμπι της αεροπορίας επρόκειτο να κερδίσει μια τελική νίκη επί του νόμου και των δικαιωμάτων των πολιτών.

Ανάλυση και συμπεράσματα του Διαμεσολαβητή

Α. Εικαζόμενη πλημμελής διεξαγωγή της διαδικασίας επί παραβάσει και συναφής αξίωση

Επιχειρήματα που υποβλήθηκαν στον Διαμεσολαβητή

18. Οι καταγγέλλοντες επανέλαβαν την άποψή τους ότι η Επιτροπή δεν χειρίστηκε ορθά την καταγγελία τους για παράβαση. Επικρίνουν, μεταξύ άλλων, την προσβολή του δικαιώματός τους προσφυγής δυνάμει του άρθρου 10α της οδηγίας 85/337.

19. Στη γνώμη της, η Επιτροπή επανέλαβε την άποψή της ότι ήταν αναλογικό και εύλογο να απόσχει από την περαιτέρω συνέχιση της διαδικασίας επί παραβάσει, ενώ η Αυστρία πραγματοποιούσε εκ των υστέρων ΕΠΕ προσομοιώνοντας με τον καλύτερο δυνατό τρόπο μια εκ των προτέρων ΕΠΕ. Η Επιτροπή περιέγραψε επίσης τα μέτρα που είχαν λάβει οι αυστριακές αρχές στο πλαίσιο αυτό.

20. Η Επιτροπή επισήμανε ότι οι αυστριακές αρχές διαβίβασαν την τελική έκθεση σχετικά με την εκ των υστέρων ΕΠΕ στις 15 Φεβρουαρίου 2011. Επανέλαβε ότι η διαδικασία επί παραβάσει θα περατωθεί μόνον εφόσον βεβαιωθεί ότι οι πιθανές σχετικές επιπτώσεις από τις διάφορες επεκτάσεις αερολιμένων έχουν αξιολογηθεί επαρκώς και, ειδικότερα, ότι η Αυστρία έχει λάβει τα αναγκαία μέτρα για να εφαρμόσει στην πράξη τα πορίσματα της εκτίμησης επιπτώσεων, δηλαδή μετά την εφαρμογή πιθανών αντισταθμιστικών μέτρων που προκύπτουν από την ΕΠΕ.

21. Στις παρατηρήσεις τους, οι καταγγέλλοντες εξέφρασαν την άποψη ότι η Επιτροπή εξακολουθούσε να υποστηρίζει ότι η εκ των υστέρων έκθεση περιβαλλοντικών επιπτώσεων , η οποία είχε υποβληθεί, ήταν αποδεκτή, παρόλο που δεν αντιστοιχούσε καν εξ αποστάσεως σε εκ των υστέρων εκτίμηση περιβαλλοντικών επιπτώσεων . Οι καταγγέλλοντες ισχυρίστηκαν ότι η Επιτροπή αγνόησε όλα τα επιχειρήματα που της υποβλήθηκαν και ότι αγνόησε επίσης τις αναφορές του Διαμεσολαβητή στις ελλείψεις της σχετικής διαδικασίας.

22. Οι καταγγέλλοντες υποστήριξαν ότι η Επιτροπή δεν έλαβε υπόψη το γεγονός ότι, σε έκθεση σχετικά με τον αερολιμένα της Βιέννης, το αυστριακό Ελεγκτικό Συνέδριο είχε καταλήξει στο ακόλουθο συμπέρασμα όσον αφορά την εκ των υστέρων ΕΠΕ που διενεργήθηκε στην παρούσα υπόθεση: «Όσον αφορά τις δυνατότητες συμμετοχής των πολιτών και τις δυνατότητες νομικής προστασίας, η διαδικασία αυτή δεν ανταποκρίνεται στο πρότυπο της διαδικασίας ΕΠΕ».

23. Οι καταγγέλλοντες ισχυρίστηκαν ότι η Επιτροπή ενήργησε ως υπάλληλος του τομέα των αερομεταφορών. Για τέσσερα χρόνια, είχε επιτρέψει στην Αυστρία να επεκτείνει παράνομα το αεροδρόμιο της Βιέννης. Το κόστος της επένδυσης ανερχόταν πλέον σε περίπου 1,5 δισ. EUR. Όλες οι σχετικές εργασίες είχαν πραγματοποιηθεί χωρίς ΕΠΕ.

24. Κατά την άποψη των καταγγελλόντων, υπήρξε πρόδηλη κακοδιοίκηση.

25. Αφού εξέτασε τις ανωτέρω παρατηρήσεις, ο Διαμεσολαβητής έκρινε ότι ήταν αναγκαίο να εξετάσει τον φάκελο της Επιτροπής.

26. Από τον έλεγχο, ο οποίος διενεργήθηκε τον Ιούνιο του 2011, προέκυψε ότι η έννοια της εκ των υστέρων ΕΠΕ είχε υποβληθεί στην Επιτροπή τον Μάρτιο του 2008 και ότι οι αυστριακές αρχές είχαν υποβάλει έκθεση στην Επιτροπή σχετικά με την πρόοδο της εκ των υστέρων ΕΠΕ τον Σεπτέμβριο του 2008, τον Ιούνιο του 2009, τον Νοέμβριο του 2009 και τον Ιούλιο του 2010.

27. Από τον έλεγχο προέκυψε επίσης ότι ο φάκελος δεν περιείχε καμία άλλη σημαντική αλληλογραφία μεταξύ της Επιτροπής και των αυστριακών αρχών κατά την περίοδο διενέργειας της εκ των υστέρων ΕΠΕ. Ειδικότερα, από κανένα στοιχείο δεν προέκυπτε ότι οι παρατηρήσεις που είχαν υποβάλει οι καταγγέλλοντες κατά την εν λόγω περίοδο είχαν συζητηθεί εγγράφως με τις αυστριακές αρχές. Ούτε η απόφαση του Διαμεσολαβητή της 2ας Δεκεμβρίου 2009 σχετικά με την καταγγελία 1532/2008/(WP)GG φαίνεται να οδήγησε σε τέτοιου είδους αλληλογραφία.

28. Στις παρατηρήσεις τους σχετικά με την έκθεση ελέγχου, οι καταγγέλλοντες δήλωσαν ότι ο έλεγχος επιβεβαίωσε ότι τα επιχειρήματά τους είτε δεν είχαν εξεταστεί καθόλου είτε δεν είχαν εξεταστεί δεόντως.

29. Στις 25 Ιουλίου 2011, οι καταγγέλλοντες διαβίβασαν στον Διαμεσολαβητή την απάντηση που είχε δώσει η κ. B., Ομοσπονδιακή Υπουργός Μεταφορών, Καινοτομίας και Τεχνολογίας της Αυστρίας, στις 8 Ιουλίου 2011, σε σειρά ερωτήσεων που της είχαν υποβάλει βουλευτές του αυστριακού κοινοβουλίου. Στην απάντηση αυτή, η κ. B. επιβεβαίωσε ότι, δεδομένης της νομικής φύσης της εκ των υστέρων έκθεσης εκτίμησης περιβαλλοντικών επιπτώσεων, δεν υπήρχαν διαθέσιμα ένδικα μέσα βάσει του αυστριακού δικαίου όσον αφορά την εν λόγω έκθεση.

Η αξιολόγηση του Διαμεσολαβητή που οδήγησε σε σχέδιο σύστασης

30. Η Διαμεσολαβήτρια επισήμανε ότι η Επιτροπή επανέλαβε ότι θα περατώσει την υπόθεση επί παραβάσει μόνον εφόσον βεβαιωθεί ότι οι πιθανές σχετικές επιπτώσεις από τις διάφορες επεκτάσεις αερολιμένων έχουν αξιολογηθεί επαρκώς και, ειδικότερα, ότι η Αυστρία έχει λάβει τα αναγκαία μέτρα προκειμένου να εφαρμόσει στην πράξη τα πορίσματα της εκτίμησης επιπτώσεων. Αυτή η διαβεβαίωση ήταν που οδήγησε τον Διαμεσολαβητή να περατώσει την πρώτη του έρευνα για το θέμα αυτό τον Δεκέμβριο του 2009.

31. Ωστόσο, όταν ελήφθη η απόφαση αυτή, η εκ των υστέρων ΕΠΕ που διενεργήθηκε από τις αυστριακές αρχές βρισκόταν σε εξέλιξη. Σε αυτό το στάδιο, θα ήταν επομένως εύκολο για την Επιτροπή να παρέμβει στις αυστριακές αρχές προκειμένου να αντιμετωπίσει τα ζητήματα που έθεσε ο Διαμεσολαβητής στην απόφασή του της 2ας Δεκεμβρίου 2009.

32. Ωστόσο, από την εξέταση του φακέλου της Επιτροπής που πραγματοποιήθηκε τον Ιούνιο του 2011 προέκυψε ότι η Επιτροπή δεν είχε προβεί σε περαιτέρω ενέργειες, αλλά απλώς ανέμενε την υποβολή της τελικής έκθεσης από τις αυστριακές αρχές.

33. Ο Διαμεσολαβητής τόνισε ότι ορισμένα από τα ζητήματα που είχε θέσει αφορούσαν τα ίδια τα θεμέλια της εκ των υστέρων ΕΠΕ. Ειδικότερα, ο Διαμεσολαβητής είχε επισημάνει ότι, υπό το πρίσμα των περιστάσεων της υπόθεσης, το επιχείρημα των καταγγελλόντων ότι η συμμετοχή του BMVIT οδήγησε σε πρόδηλη σύγκρουση συμφερόντων φαινόταν εκ πρώτης όψεως βάσιμο. Επιπλέον, ο Διαμεσολαβητής είχε τονίσει τη σημασία του άρθρου 10α της οδηγίας 85/337 και είχε υπογραμμίσει ότι δεν ήταν καθόλου βέβαιο ότι οι πολίτες θα μπορούσαν να κάνουν χρήση της διαδικασίας επανεξέτασης βάσει του αυστριακού δικαίου όσον αφορά την εκ των υστέρων ΕΠΕ.

34. Ως εκ τούτου, ο Διαμεσολαβητής έκρινε ότι θα ήταν σκόπιμο η Επιτροπή να αξιολογήσει τα ζητήματα που είχε θέσει στην απόφασή του σχετικά με την καταγγελία 1532/2008. Δεν αντιλήφθηκε τους λόγους για τους οποίους η Επιτροπή δεν φαίνεται να έχει προβεί σε καμία σχετική ενέργεια. Είναι αλήθεια ότι, στην εν λόγω απόφασή του, ο Διαμεσολαβητής είχε δηλώσει ότι ήταν πεπεισμένος ότι η Επιτροπή θα λάμβανε δεόντως υπόψη την απόφαση αυτή κατά την έκδοση της τελικής της απόφασης σχετικά με την καταγγελία παράβασης του καταγγέλλοντος. Ωστόσο, και δεδομένης της φύσης των ζητημάτων που έθεσε ο Διαμεσολαβητής, η Επιτροπή δύσκολα θα μπορούσε να ερμηνεύσει το γεγονός αυτό υπό την έννοια ότι θα πρέπει να αναβάλει την εξέταση των εν λόγω ζητημάτων μέχρι το τέλος.

35. Ο Διαμεσολαβητής προσέθεσε ότι, όσον αφορά το άρθρο 10α της οδηγίας 85/337, οι αμφιβολίες σχετικά με τη διαθεσιμότητα μέσων ελέγχου στην υπό κρίση υπόθεση, τις οποίες είχε εκφράσει ο Διαμεσολαβητής στην απόφασή του της 2ας Δεκεμβρίου 2009, ενισχύθηκαν εν τω μεταξύ από τις προαναφερθείσες δηλώσεις του αυστριακού Ελεγκτικού Συνεδρίου και του αυστριακού ομοσπονδιακού υπουργού Μεταφορών, Καινοτομίας και Τεχνολογίας.

36. Με βάση τα ανωτέρω, ο Διαμεσολαβητής έκρινε ότι ο ισχυρισμός των καταγγελλόντων ότι η Επιτροπή προδήλως δεν διεξήγαγε ορθά τη διαδικασία επί παραβάσει κατά της Αυστρίας σχετικά με τον αερολιμένα της Βιέννης ήταν πράγματι βάσιμος.

37. Ως εκ τούτου, η Διαμεσολαβήτρια υπέβαλε στην Επιτροπή το ακόλουθο σχέδιο σύστασης:

Η Επιτροπή θα πρέπει να διορθώσει την προσέγγισή της όσον αφορά τον χειρισμό της καταγγελίας παράβασης των καταγγελλόντων σχετικά με τον αερολιμένα της Βιέννης, να αντιμετωπίσει τις ελλείψεις που επισημάνθηκαν από τον Διαμεσολαβητή στην απόφασή του της 2ας Δεκεμβρίου 2009 σχετικά με την καταγγελία 1532/2008 και να ολοκληρώσει την αξιολόγησή της το συντομότερο δυνατόν.

Τα επιχειρήματα που παρουσιάστηκαν στον Διαμεσολαβητή μετά το σχέδιο σύστασής του

38. Στην εμπεριστατωμένη γνώμη της σχετικά με το σχέδιο σύστασης, η Επιτροπή υπενθύμισε ότι, όταν ενημερώθηκε για την παράβαση, τα περισσότερα από τα σχετικά έργα στον αερολιμένα της Βιέννης είτε είχαν ολοκληρωθεί είτε βρίσκονταν στο τελικό στάδιο ολοκλήρωσης. Η Επιτροπή έκανε χρήση της διακριτικής της ευχέρειας για να μην προβεί σε περαιτέρω διαδικαστικές ενέργειες κατά της Αυστρίας υπό την προϋπόθεση ότι οι αυστριακές αρχές θα διενεργήσουν εκ των υστέρων ΕΠΕ για τα εν λόγω έργα. Πρωταρχικό μέλημα ήταν οι επιπτώσεις που ενδεχομένως είχαν προκύψει κατά τη διάρκεια των σχετικών έργων να μην μπορούν πλέον να αποτελέσουν αντικείμενο διορθωτικών μέτρων, αλλά οι επιπτώσεις που προκλήθηκαν από τη χρήση των κατασκευαζόμενων αερολιμενικών υποδομών να μπορούν ακόμη να προσδιοριστούν και να αντιμετωπιστούν με διορθωτικά μέτρα. Ως εκ τούτου, μια εκ των υστέρων ΕΠΕ θα μπορούσε να συμβάλει στον προσδιορισμό πιθανών δράσεων που είναι κατάλληλες για την αποφυγή, την ελαχιστοποίηση ή την αντιστάθμιση τέτοιων πιθανών σημαντικών επιπτώσεων.

39. Η Επιτροπή υποστήριξε ότι το σχέδιο σύστασης της Διαμεσολαβήτριας θα μπορούσε να ερμηνευθεί ως αίτημα για την επανέναρξη ολόκληρης της εκ των υστέρων διαδικασίας ΕΠΕ. Κατά την άποψη της Επιτροπής, αυτό δεν θα ήταν εφικτό και δυσανάλογο. Η Επιτροπή υποστήριξε επίσης ότι οι σωρευτικές περιβαλλοντικές επιπτώσεις των σχετικών έργων ενσωματώθηκαν στην τακτική διαδικασία ΕΠΕ για τον νέο τρίτο διάδρομο, η οποία διεξάγεται επί του παρόντος σε πλήρη συμμόρφωση με την οδηγία ΕΠΕ, συμπεριλαμβανομένου του άρθρου 10α.

40. Η Επιτροπή εξήγησε ότι είχε εν τω μεταξύ ολοκληρώσει την αξιολόγηση της έκθεσης που υπέβαλαν οι αυστριακές αρχές και είχε ζητήσει από αυτές περαιτέρω πληροφορίες και διευκρινίσεις. Ειδικότερα, η Επιτροπή είχε ζητήσει από τις αυστριακές αρχές να επιβεβαιώσουν ότι το κοινό είχε ενημερωθεί δεόντως και ότι τα αποτελέσματα της διαδικασίας θα ήταν επισήμως διαθέσιμα στο κοινό. Στο πλαίσιο αυτό, η Επιτροπή ανέφερε ότι δεν θεώρησε την τελική έκθεση του BMVIT ως επίσημη απόφαση σχετικά με τα αποτελέσματα της εκ των υστέρων ΕΠΕ και τα αντισταθμιστικά μέτρα. Για λόγους αποσαφήνισης και λαμβάνοντας υπόψη τις παρατηρήσεις του Διαμεσολαβητή, η Επιτροπή ζήτησε επίσης από την Αυστρία να εξηγήσει κατά πόσον η απόφαση των αρχών σχετικά με τα αποτελέσματα της εκ των υστέρων ΕΠΕ, ιδίως όσον αφορά τα αντισταθμιστικά μέτρα, θα μπορούσε να αποτελέσει αντικείμενο νομικής επανεξέτασης. Τέλος, η Επιτροπή ζήτησε επιβεβαίωση από την Αυστρία ότι οι αρμόδιες περιβαλλοντικές αρχές είχαν συμμετάσχει στην εκ των υστέρων διαδικασία ΕΠΕ, όπως προβλέπεται στο άρθρο 6 παράγραφος 1 της οδηγίας ΕΠΕ για εκ των προτέρων ΕΠΕ, και επισήμανε ότι η τελική έκθεση δεν ήταν σαφής ως προς αυτό.

41. Στην απάντησή τους, οι αυστριακές αρχές εξήγησαν ότι, όσον αφορά τις δυνατότητες άσκησης ένδικων μέσων στο πλαίσιο της εκ των υστέρων ΕΠΕ, ο φορέας εκμετάλλευσης του αερολιμένα της Βιέννης είχε δεσμευτεί να εφαρμόσει όλα τα μέτρα που προσδιορίστηκαν κατά τη διαδικασία και ότι η εφαρμογή θα παρακολουθείτο από το BMVIT. Σε περίπτωση που τα μέτρα μετριασμού δεν εφαρμόζονταν σωστά, οι αρχές θα μπορούσαν να τα εφαρμόσουν βάσει του άρθρου 141 του αυστριακού νόμου περί εναέριας κυκλοφορίας («Luftfahrtgesetz»). Επιπλέον, οι αυστριακές αρχές είχαν αναφερθεί στη συμφωνία που είχε συναφθεί ως αποτέλεσμα της διαδικασίας διαμεσολάβησης που είχε διεξαχθεί στο πλαίσιο της επέκτασης του αερολιμένα. Τα μέτρα μετριασμού που συμφωνήθηκαν στο πλαίσιο αυτής της διαδικασίας θα μπορούσαν να επιβληθούν βάσει του αστικού δικαίου από τους πολίτες που προσχώρησαν στη συμφωνία. Τέλος, οι αυστριακές αρχές είχαν επισημάνει την ΕΠΕ για τον προβλεπόμενο τρίτο διάδρομο προσγείωσης/απογείωσης του αερολιμένα της Βιέννης, η οποία θα λάμβανε επίσης υπόψη τις επιπτώσεις των έργων που υπόκεινται στην εκ των υστέρων ΕΠΕ. Η διαδικασία αυτή θα περατωνόταν με απόφαση η οποία θα μπορούσε να αναθεωρηθεί νομικά σύμφωνα με τις απαιτήσεις του άρθρου 10α της οδηγίας 85/337.

42. Η Επιτροπή δήλωσε ότι επανεξέτασε προσεκτικά την απόφαση του Διαμεσολαβητή της 2ας Δεκεμβρίου 2009 υπό το πρίσμα της τελικής έκθεσης σχετικά με την εκ των υστέρων ΕΠΕ που υπέβαλαν οι αυστριακές αρχές και των περαιτέρω πληροφοριών που παρείχαν.

43. Η Επιτροπή αναγνώρισε ότι η διατύπωση που χρησιμοποίησαν οι αυστριακές αρχές για τη διαδικασία που συμφωνήθηκε με την Επιτροπή - «εκ των υστέρων έκθεση ΕΠΕ» αντί «εκ των υστέρων αξιολόγηση ΕΠΕ» - θα μπορούσε αρχικά να είναι παραπλανητική. Τόνισε, ωστόσο, ότι η κοινή αντίληψη ήταν ότι η άσκηση που πραγματοποιήθηκε κάλυπτε μια διαδικασία εκ των υστέρων αξιολόγησης («εκ των υστέρων Umweltprüfung») και δεν περιοριζόταν στην απλή εκπόνηση έκθεσης αξιολόγησης.

44. Όσον αφορά τη συμμετοχή του BMVIT στην εκ των υστέρων διαδικασία ΕΠΕ ως αρχής που ενέκρινε ορισμένα από τα επίμαχα έργα, η Επιτροπή θεώρησε ότι το Υπουργείο, ως διοικητικό όργανο, ενεργούσε βάσει της αρχής της νομιμότητας και του κράτους δικαίου. Το γεγονός και μόνον ότι το BMVIT είχε εκδώσει ορισμένες από τις άδειες που αφορούσαν τον αερολιμένα της Βιέννης δεν μπορούσε, κατά την άποψή του, να δικαιολογήσει τον ισχυρισμό περί πρόδηλης συγκρούσεως συμφερόντων.

45. Όσον αφορά τη δυνατότητα εφαρμογής του άρθρου 10α της οδηγίας 85/337, η Επιτροπή επισήμανε ότι εξέτασε εκ νέου το ζήτημα και παρέμεινε πεπεισμένη ότι δεν υπήρχε νομική βάση στο δίκαιο της Ένωσης η οποία θα μπορούσε να υποχρεώσει τις αυστριακές αρχές να εφαρμόσουν τη διάταξη αυτή κατά τη διαπραγμάτευση της έννοιας της εκ των υστέρων ΕΠΕ, η οποία αποσκοπούσε στην προσομοίωση, στο μέτρο του δυνατού, μιας εκ των προτέρων ΕΠΕ. Ως εκ τούτου, η εφαρμογή του άρθρου 10α θα μπορούσε να εξεταστεί και τελικά να απαιτηθεί μόνον εάν η εν λόγω διάταξη είχε εφαρμοστεί στην περίπτωση εκ των προτέρων ΕΠΕ για τις επίμαχες εργασίες επέκτασης. Ωστόσο, το άρθρο 10α εισήχθη με την οδηγία 2003/35/ΕΚ, η οποία πρέπει να τεθεί σε εφαρμογή έως τις 25 Ιουνίου 2005. Σύμφωνα με τις πληροφορίες που παρέχονται στην ιδέα για μια εκ των υστέρων ΕΠΕ, οι αιτήσεις για τα σχετικά έργα υποβλήθηκαν στις αυστριακές αρχές πριν από την ημερομηνία αυτή, και τα περισσότερα από αυτά είχαν ακόμη ολοκληρωθεί έως τον Ιούνιο του 2005. Ωστόσο, η Επιτροπή θεώρησε ότι η ανεπάρκεια αυτή θα μπορούσε να διορθωθεί με την εν εξελίξει ΕΠΕ για τον νέο τρίτο διάδρομο προσγείωσης/απογείωσης στον αερολιμένα της Βιέννης. Αυτή η νέα αξιολόγηση έπρεπε να λάβει υπόψη τις σωρευτικές επιπτώσεις των ήδη υφιστάμενων κτιρίων και εγκαταστάσεων, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που καλύπτονται από την εκ των υστέρων ΕΠΕ. Για την εν λόγω τακτική ΕΠΕ, εφαρμόστηκε πλήρως το άρθρο 10α.

46. Η Επιτροπή πρόσθεσε ότι δεν απευθύνθηκε εκ νέου στις αυστριακές αρχές για τα ζητήματα αυτά προτού λάβει την τελική έκθεση σχετικά με την εκ των υστέρων ΕΠΕ, καθώς είχε ήδη κοινοποιήσει τις απόψεις της σχετικά με αυτά τα κυρίως νομικά ζητήματα στο πλαίσιο της έρευνας του Διαμεσολαβητή για την καταγγελία 1532/2008/(WP)GG. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή έκρινε εύλογο να προβεί σε τελική αξιολόγηση των σχετικών ζητημάτων μόνο μετά την ανάλυση της τελικής έκθεσης, λαμβάνοντας υπόψη τις παρατηρήσεις που περιέχονται στην απόφαση του Διαμεσολαβητή.

47. Η Επιτροπή κατέληξε δηλώνοντας ότι ήταν της γνώμης ότι, όπως καταδεικνύεται από τις διευκρινίσεις που παρασχέθηκαν ανωτέρω, η προσέγγισή της κατά την εξέταση της παρούσας υπόθεσης ήταν ορθή.

48. Όπως προαναφέρθηκε, οι καταγγέλλοντες δεν υπέβαλαν ουσιαστικές παρατηρήσεις σχετικά με την εμπεριστατωμένη γνώμη της Επιτροπής.

Η αξιολόγηση του Διαμεσολαβητή μετά το σχέδιο σύστασής του

49. Ο Διαμεσολαβητής θεωρεί χρήσιμο να υπενθυμίσει ότι, στην απόφασή του σχετικά με την καταγγελία 1532/2008/(WP)GG, αναγνώρισε ότι, υπό τις περιστάσεις της υπόθεσης, η απόφαση της Επιτροπής να ζητήσει από την Αυστρία να διενεργήσει εκ των υστέρων ΕΠΕ, η οποία θα εκτιμούσε αντικειμενικά τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις του έργου σύμφωνα με τα κριτήρια που ορίζονται στην οδηγία 85/337 και θα καθιστούσε δυνατό να καθοριστεί, σε επιστημονική βάση, κατά πόσον έπρεπε να ληφθούν αντισταθμιστικά μέτρα, ήταν τόσο κατάλληλη όσο και εύλογη καταρχήν. Ως εκ τούτου, αυτό που πρέπει να εξεταστεί εν προκειμένω είναι κατά πόσον η Επιτροπή διασφάλισε την ορθή διενέργεια της εν λόγω εκ των υστέρων ΕΠΕ.

50. Στο πλαίσιο αυτό, ο Διαμεσολαβητής υπενθυμίζει περαιτέρω ότι οι αμφιβολίες που εξέφρασε ως προς το θέμα αυτό τόσο στην απόφασή του επί της καταγγελίας 1532/2008/(WP)GG όσο και στο σχέδιο σύστασής του στην παρούσα υπόθεση επικεντρώθηκαν σε δύο ζητήματα, συγκεκριμένα, i) στη δυνατότητα εφαρμογής του άρθρου 10α της οδηγίας 85/337 και ii) στη σύγκρουση συμφερόντων στην οποία βρέθηκε η αρχή που διενήργησε την εκ των υστέρων ΕΠΕ.

51. Ο Διαμεσολαβητής λυπάται που πρέπει να καταλήξει στο συμπέρασμα ότι η εμπεριστατωμένη γνώμη της Επιτροπής δεν διέλυσε αυτές τις αμφιβολίες.

52. Όσον αφορά το πρώτο από τα ανωτέρω ζητήματα, η Επιτροπή υποστήριξε ότι το άρθρο 10α της οδηγίας 85/337 δεν θα είχε εφαρμογή ratione temporis αν οι σχετικές εργασίες είχαν υποβληθεί σε ΕΠΕ πριν από την εκτέλεσή τους. Ο Διαμεσολαβητής θεωρεί ότι το επιχείρημα αυτό είναι βάσιμο.

53. Ωστόσο, ο Διαμεσολαβητής δεν πείθεται από το επιπρόσθετο επιχείρημα της Επιτροπής ότι το άρθρο 10α της οδηγίας 85/337 δεν θα μπορούσε, επομένως, να έχει εφαρμογή ούτε στην εκ των υστέρων ΕΠΕ, δεδομένου ότι η τελευταία θα έπρεπε να προσομοιάζει όσο το δυνατόν περισσότερο στην εκ των προτέρων ΕΠΕ. Η σχετική διάταξη δεν αφορά την αξιολόγηση που πρέπει να διενεργηθεί, αλλά τα ένδικα μέσα που πρέπει να τεθούν στη διάθεση των πολιτών στο πλαίσιο αυτό. Κατά την άποψη του Διαμεσολαβητή, δεν υπάρχει επιτακτικός λόγος για τον οποίο η διάταξη αυτή δεν θα πρέπει να εφαρμόζεται σε μια εκ των υστέρων ΕΠΕ όπως αυτή που διενεργήθηκε στην παρούσα υπόθεση. Οι αρχές του οικείου κράτους μέλους παρέλειψαν να προβούν σε ΕΠΕ όταν έπρεπε να διενεργηθεί. Δεδομένου ότι ο νόμος έχει εξελιχθεί έκτοτε, θα ήταν δίκαιο να θεωρηθεί ότι οι αλλαγές αυτές πρέπει να λαμβάνονται υπόψη, προς το συμφέρον των ενδιαφερόμενων πολιτών, κατά τη διενέργεια εκ των υστέρων ΕΠΕ.

54. Επιπλέον, ο Διαμεσολαβητής δεν μπορεί παρά να επισημάνει ότι η Επιτροπή φαίνεται αρχικά να συμμερίζεται τη θέση αυτή. Η διατύπωση που χρησιμοποιήθηκε στην εμπεριστατωμένη γνώμη, σύμφωνα με την οποία η Επιτροπή «παραμένει πεπεισμένη» ότι το άρθρο 10α δεν ήταν εφαρμοστέο στην παρούσα υπόθεση, υποδηλώνει μια συνέχεια της προσέγγισης που απλώς δεν υπήρχε. Κατά τη διάρκεια της έρευνάς του σχετικά με την καταγγελία 1532/2008/(WP)GG, ο Διαμεσολαβητής ζήτησε συγκεκριμένα από την Επιτροπή τις απόψεις της επί του θέματος. Στην απάντησή της, η Επιτροπή δήλωσε ότι πιστεύει «ότι τα ζητήματα που καλύπτονται από την «εκ των υστέρων ΕΠΕ» μπορούν να αποτελέσουν αντικείμενο νομικού ελέγχου, όπως αναφέρεται στο άρθρο 10α της οδηγίας». Όταν ο Διαμεσολαβητής ζήτησε από την Επιτροπή περαιτέρω εξηγήσεις σχετικά με το θέμα αυτό, πρόσθεσε ότι το άρθρο 10α της οδηγίας ΕΠΕ «μπορεί να πρέπει να ερμηνευθεί, ακόμη και στο πλαίσιο μιας εκ των υστέρων ΕΠΕ, υπό την έννοια ότι παρέχει πρόσβαση στη δικαιοσύνη σε σχέση με τη διοικητική απόφαση σχετικά με πιθανές περαιτέρω ενέργειες ως συνέπεια των πορισμάτων της εκ των υστέρων ΕΠΕ»[3] [90].

55. Στη γνωμοδότησή της επί της υπό κρίση καταγγελίας, στην οποία οι καταγγέλλοντες έδωσαν ιδιαίτερη έμφαση στο ζήτημα της δυνατότητας εφαρμογής του άρθρου 10α της οδηγίας 85/337, η Επιτροπή ουδόλως εξέτασε το ζήτημα αυτό. Η Διαμεσολαβήτρια επισημαίνει ότι μόνο στην εμπεριστατωμένη γνώμη της σχετικά με το σχέδιο σύστασης η Επιτροπή υποστήριξε, για πρώτη φορά, ότι η εν λόγω διάταξη δεν είχε εφαρμογή στην παρούσα υπόθεση. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή φαίνεται να έχει προβάλει ένα εντελώς νέο επιχείρημα, σχεδόν τρεισήμισι χρόνια μετά την πρώτη αντιμετώπισή του από τον Διαμεσολαβητή.

56. Κατά την άποψη του Διαμεσολαβητή, από τη σύγκριση των παρατηρήσεων της Επιτροπής προκύπτει ότι η Επιτροπή είτε δεν έκρινε αναγκαίο να εξετάσει διεξοδικά κατά πόσον το άρθρο 10α της οδηγίας 85/337 είχε εφαρμογή στην εκ των υστέρων ΕΠΕ είτε προέβη σε δηλώσεις που υποχρεούνταν να παρακινήσουν τους καταγγέλλοντες και τον Διαμεσολαβητή να πιστέψουν ότι η εν λόγω διάταξη είχε εφαρμογή ακόμη και αν η Επιτροπή θεωρούσε ότι δεν είχε εφαρμογή. Ο Διαμεσολαβητής θεωρεί ότι οποιαδήποτε από αυτές τις πιθανές ερμηνείες θα υποδείκνυε σοβαρή μη συμμόρφωση με τις αρχές της χρηστής διοίκησης. Ως εκ τούτου, θεωρεί ότι θα πρέπει να δοθεί στο Κοινοβούλιο η δυνατότητα να εξετάσει το θέμα.

57. Στην εμπεριστατωμένη γνώμη της, η Επιτροπή υποστήριξε ότι το γεγονός ότι τα διορθωτικά μέτρα που προβλέπονται στο άρθρο 10α δεν ήταν διαθέσιμα όσον αφορά την εκ των υστέρων ΕΠΕ θα μπορούσε να διορθωθεί με την εν εξελίξει ΕΠΕ για τον νέο τρίτο διάδρομο προσγείωσης/απογείωσης στον αερολιμένα της Βιέννης [4]. Ο Διαμεσολαβητής αδυνατεί να κατανοήσει τον τρόπο με τον οποίο μια ΕΠΕ για ένα συγκεκριμένο νέο έργο θα μπορούσε να διορθώσει τις ελλείψεις μιας ΕΠΕ που αφορά ένα άλλο έργο. Πράγματι, η ΕΠΕ για τον νέο διάδρομο προσγείωσης/απογείωσης στον αερολιμένα της Βιέννης αποσκοπεί στην αξιολόγηση των επιπτώσεων αυτού του νέου έργου και όχι των προηγούμενων έργων.

58. Όσον αφορά το δεύτερο από τα ζητήματα που αναφέρονται στο σημείο 50 των παρουσών προτάσεων, ο Διαμεσολαβητής δεν μπορεί παρά να επαναλάβει την άποψή του ότι μια αρχή η οποία, ελλείψει της αναγκαίας ΕΠΕ, χορήγησε άδειες για την εκτέλεση εργασιών, θα βρεθεί κατ’ ανάγκη σε σύγκρουση συμφερόντων εάν της ζητηθεί στη συνέχεια να διενεργήσει εκ των υστέρων ΕΠΕ.

59. Στην εμπεριστατωμένη γνώμη της, η Επιτροπή υποστήριξε βασικά, όσον αφορά το ζήτημα αυτό, ότι το αρμόδιο υπουργείο ενεργούσε βάσει της αρχής της νομιμότητας και του κράτους δικαίου. Ο Συνήγορος του Πολίτη θεωρεί χρήσιμο να υπενθυμίσει εκ νέου ότι το εν λόγω Υπουργείο χορήγησε ορισμένες από τις άδειες για την εκτέλεση εργασιών, παρόλο που δεν είχε διενεργηθεί η αναγκαία ΕΠΕ. Επομένως, το επιχείρημα της Επιτροπής προφανώς δεν είναι πειστικό.

60. Ως εκ τούτου, ο Διαμεσολαβητής καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η Επιτροπή προδήλως παρέλειψε να εξετάσει δεόντως το επιχείρημα των καταγγελλόντων ότι το εν λόγω υπουργείο βρέθηκε σε πρόδηλη σύγκρουση συμφερόντων στην παρούσα υπόθεση. Δεδομένης της σημασίας του ζητήματος αυτού, ο Διαμεσολαβητής θεωρεί ότι το Κοινοβούλιο θα πρέπει επίσης να επιληφθεί του ζητήματος αυτού.

Β. Η σύσταση του Διαμεσολαβητή

Ως εκ τούτου, η Διαμεσολαβήτρια διατυπώνει την ακόλουθη σύσταση προς την Επιτροπή:

Η Επιτροπή θα πρέπει να επανεξετάσει την προσέγγισή της όσον αφορά τον χειρισμό της καταγγελίας παράβασης των καταγγελλόντων σχετικά με τον αερολιμένα της Βιέννης και να αντιμετωπίσει τις ελλείψεις που επισημάνθηκαν από τον Διαμεσολαβητή. Αυτό σημαίνει ότι οι περαιτέρω ενέργειες της Επιτροπής στο πλαίσιο της διαδικασίας επί παραβάσει θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη την υποχρέωση των εθνικών αρχών να διασφαλίζουν ότι i) οι καταγγέλλοντες έχουν πρόσβαση σε διαδικασία επανεξέτασης και ii) λαμβάνονται μέτρα για την αντιμετώπιση πρόδηλης σύγκρουσης συμφερόντων κατά την εφαρμογή της οδηγίας 85/337.

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο θα μπορούσε να εξετάσει το ενδεχόμενο να εγκρίνει σχετικό ψήφισμα.

 

Π. Νικηφόρος Διαμαντούρος

Στρασβούργο, 14 Μαΐου 2012

---

[1] Απόφαση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, της 9ης Μαρτίου 1994, σχετικά με το καθεστώς του Ευρωπαίου Διαμεσολαβητή και τους γενικούς όρους άσκησης των καθηκόντων του (94/262/ΕΚΑΧ, ΕΚ, Ευρατόμ) (ΕΕ 1994, L 113, σ. 15)· όπως τροποποιήθηκε τελευταία με την απόφαση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 18ης Ιουνίου 2008 (ΕΕ L 189, σ. 25).

[2] ΕΕ L 175, σ. 40. Η οδηγία αυτή τροποποιήθηκε με την οδηγία 2003/35/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 26ης Μαΐου 2003 (ΕΕ L 156, σ. 17), και την οδηγία 2009/31/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 23ης Απριλίου 2009 (ΕΕ L 140, σ. 114).

[3] Βλ. σημείο 90 της απόφασης του Διαμεσολαβητή σχετικά με την καταγγελία 1532/2008/(WP)GG.

[4] Είναι ενδιαφέρον να σημειωθεί ότι η Επιτροπή αναφέρεται σε «έλλειψη» στο πλαίσιο αυτό. Η διατύπωση που χρησιμοποίησε η Επιτροπή θα μπορούσε να υποδηλώνει ότι η ίδια η Επιτροπή έχει αμφιβολίες ως προς τη σύνεση της θέσεώς της ότι το άρθρο 10α της οδηγίας 85/337 δεν είχε εφαρμογή στην εκ των υστέρων ΕΠΕ.